Raadsvoorstel Voortgang en vervolg Actieplan Energiearmoede

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

2 december 2025 Wubbo Tempel en Hugo van der Wal Beleid Sociaal Domein en Duurzaam Wonen en Werken 655398

Onderwerp Voortgang en vervolg Actieplan Energiearmoede Gevraagd raadsbesluit: 1. Kennis te nemen van de voortgang van het Actieplan Energiearmoede (fase 1 en 2) 2. In te stemmen met de voorgestelde vervolgaanpak van het Actieplan Energiearmoede 2026 van € 428.788 bestaande uit: ▪ het project Waterzijdig inregelen (€ 90.000) ▪ het project Compensatie eigen bijdrage zonnepanelen (€ 338.788) 3. Het resterende bedrag € 519.492 uit de reserve Energiearmoede vrij te laten vallen in de algemene middelen. Aanleiding In 2022 en 2023 heeft uw raad fase 1 en 2 van het Actieplan Energiearmoede vastgesteld. Met middelen uit de gevormde reserve Energiearmoede konden we een breed pakket aan maatregelen uitvoeren om huishoudens met financiële kwetsbaarheid te ondersteunen. De acties uit het actieplan zijn inmiddels afgerond. In het bijgevoegde voortgangsdocument wordt per maatregel het resultaat beschreven. En wordt een voorstel gedaan voor de overgebleven gelden. Argumenten 1.1 Het voortgangsdocument biedt een volledig beeld van de resultaten, eventuele knelpunten en de financiële inzet Per maatregel wordt toegelicht welke resultaten zijn bereikt, waar knelpunten zijn opgetreden en welke acties vertraging hebben opgelopen of zijn vervallen.

Daarnaast bevat het document een overzicht van de gerealiseerde uitgaven en de resterende middelen, waardoor het inzicht geeft in de financiële ruimte die beschikbaar is voor een voorgesteld vervolg. 2.1 Ondanks de mooie resultaten vinden wij een vervolg noodzakelijk Het voortgangsdocument laat zien dat een groot aantal huishoudens is bereikt en dat maatregelen zoals de witgoedwissel, energieklussers en directe isolatie aantoonbare resultaten hebben opgeleverd. De energiearmoede in Krimpen is verminderd, maar in 2024 wel weer gestegen. Bij de huishoudens die er mee te maken hebben is het tekort groter dan in de rest van de regio. Uit recent TNO-onderzoek blijkt dat Krimpense huishoudens met energiearmoede jaarlijks gemiddeld € 460 tekortkomen om hun energierekening te betalen. Tegelijkertijd zijn Landelijke regelingen zoals het Tijdelijk Noodfonds Energie snel uitgeput zijn. De laatste ronde was de pot binnen een paar dagen leeg waardoor niet iedereen die dat nodig had geholpen kon worden. De enorme toestroom van aanvragen in minder dan een week laat zien onder hoeveel financiële druk veel huishoudens momenteel staan en hoeveel behoefte er is aan ondersteuning," aldus een woordvoerder van het Noodfonds. "We begrijpen dat de sluiting teleurstellend is voor huishoudens die nog een aanvraag wilden indienen.

1 van 5

De energieprijzen stijgen niet sterk meer, maar blijven wel hoog. Factoren als geopolitieke spanningen en wisselend overheidsbeleid rondom de belastingtarieven voor energie maken de prijzen onzeker. De verwachting is dat de energielasten de komende jaren niet structureel zullen dalen en eerder zullen stijgen. Een vervolg op de bestaande aanpak is daarom wenselijk om kwetsbare inwoners te blijven beschermen. Hiermee willen we voorkomen dat energiearmoede toeneemt. 2.3 We hebben nu geen aanbod voor huurders die te maken hebben met energiearmoede. Uit onderzoek van TNO blijkt dat huishoudens met energiearmoede vaker in een corporatiewoning wonen. Voor huurders hebben we geen aanbod. Huurders zijn afhankelijk van de verduurzamingsplannen van de woningcorporaties. Via de Krimpense Isolatie Aanpak (KIP) helpen we wel woningeigenaren bij het verduurzamen van hun woning en is er een speciaal aanbod voor de meest kwetsbare huishoudens. Met de voorgestelde acties kunnen we ons ook richten op die groep waar de energiearmoede het hoogst is. 2.3. Waterzijdig inregelen (WZI) verlaagt direct de energierekening voor huishoudens met een slecht label. WZI is een bewezen, relatief goedkope maatregel die snel uitvoerbaar is. Want WZI zorgt ervoor dat verwarmingssystemen efficiënter werken, wat leidt tot minder gasverbruik en dus lagere vaste lasten.

Dit levert een structurele besparing op de energierekening op. Veel gemeenten hebben in de bestrijding van energiearmoede deze maatregel toegepast. In fase 1 en 2 van het actieplan hebben we hier ook over gesproken met QuaWonen. Toen waren ze niet bereid hieraan mee te werken. Inmiddels weten wij dat dat komt doordat installatiebedrijven deze maatregel vaak afwijzen. Dit omdat het een vervelende klus is, arbeidsintensief en ze het druk genoeg hebben. QuaWonen heeft bevestigd dat ze nu positief tegenover deze maatregel staan en dat ze hier in 2026 uitvoering aan kunnen geven. We richten ons op woningen met een slecht energielabel aangezien de impact daar het grootst is. 2.4. Compensatie van de eigen bijdrage voor zonnepanelen verlaagt de woonlasten van kwetsbare huurders Zonnepanelen zijn voor huurders steeds minder aantrekkelijk door de combinatie van de maandelijkse eigen bijdrage, terugleverkosten, dalende vergoedingen en het afschaffen van de salderingsregeling vanaf 2027. Eerder uitte enkele raadsleden hier al hun zorgen over. Ook kwam bij de behandeling van het actieplan uit de raad al de wens naar voren om geen eigen bijdrage te vragen bij door de gemeente bekostigde zonnepanelen. Destijds gaf QuaWonen aan één lijn te willen trekken voor alle huurders. QuaWonen kan en wil dit inmiddels wel administratief uitvoeren.

De huurwoningen van Havensteder worden naar verwachting verkocht aan een nieuwe eigenaar. Daar hebben we geen afspraken mee kunnen maken. Voor Mooiland geldt dat ze al enkele jaren voornemens zijn om hun Krimpens bezit te verkopen. Zodra er nieuwe eigenaren zijn gaan we in ieder geval in gesprek over energiearmoede. 3. Met deze keuzes doen we recht aan de huidige situatie Zoals hierboven aangegeven vinden wij een vervolg aanpak noodzakelijk. Tegelijkertijd beseffen we dat we ook rekening moeten houden met de financiële situatie van de gemeente. Daarom hebben we bij de begrotingswijziging van december 2025 voorgesteld een gedeelte alsnog in te zetten voor de vervolgaanpak en stellen we nu voor het restant vrij te laten vallen in de algemene middelen. 2 van 5

Kanttekeningen 1.1 De uitvoer van de duurzaamheidsmaatregelen is beperkt te sturen In het voortgangsdocument is per actie te lezen of de uitvoer succesvol was of achterbleef. Verschillende acties waren vaak afhankelijk van of inwoners er wel of geen gebruik van maakten. Dat was deels te beïnvloeden via communicatie en het inzetten van netwerkpartners maar blijft altijd een eigen keus en is daarmee beperkt stuurbaar. 1.2 Het inzetten/gebruiken van maatregelen binnen het sociaal domein is door diverse ontwikkelingen op onderdelen anders verlopen dan vooraf was voorzien. De inzet van een aantal regelingen is anders verlopen dan vooraf was voorzien. Zo bleek de incidentele verhoging van de inkomensgrens voor het Iedereen doet mee fonds (voorheen Voorzieningenfonds) uit de middelen voor Energiearmoede na 2023 niet meer noodzakelijk, omdat deze verhoging in de update van het Actieprogramma Armoede en Schulden structureel is gemaakt. Verder bleek de inzet van het lokale noodfonds (energiekosten) slechts beperkt noodzakelijk, omdat landelijk het Tijdelijk Noodfonds Energie werd opgestart. Het landelijke Noodfonds gold als een voorliggende voorziening, voordat een aanvraag voor het lokale noodfonds gedaan kon worden.

Verder is het ‘Zakgeldproject’ niet uitgevoerd, omdat na een periode van vertraging, door het ministerie van SZW inmiddels aan scholen de mogelijkheid wordt geboden om op een structurele manier financiële educatie aan te bieden. 2.1 Voor de uitvoer van de maatregelen zijn we afhankelijk van externe partijen Aangezien we met de grootse woningcorporatie (QuaWonen) deze maatregelen al verkend hebben verwachten we dat dit project in 2026 volledig uitgevoerd kan worden. Doordat de voorgestelde acties via de woningcorporatie lopen zijn we minder afhankelijk van de bereidheid van inwoners om mee te doen. 2.2 De afschaffing van de maandelijkse eigenbijdrage is voor een lange periode We spreken met de QuaWonen af dat de maandelijkse eigenbijdrage voor 10 jaar vervalt. Na deze periode is het aan QuaWonen hoe daar mee om te gaan. Wij hopen dat er in die tijd ook naar landelijke oplossingen gezocht wordt. Aangezien het een langere periode betreft geeft dit wel een lange termijnperspectief voor de betreffende inwoners. Participatie Via onze partners en in ons fysieke en digitale loket krijgen wij af en toe vragen waaruit blijkt dat inwoners te maken hebben met energiearmoede. In onze contacten met andere gemeenten en intermediars hebben wij regelmatig contact over welke acties succesvol zijn en wat helpt om de juiste doelgroep te bereiken.

Daarnaast is QuaWonen als grootste corporatie actief betrokken en heeft aangegeven dat het vervolg uitvoerbaar is. Financiële gevolgen Hieronder volgt het financiële overzicht per actie. Een deel van de in het actieplan opgenomen projecten werd gedekt uit de Duurzaamheidsagenda en middelen van BZK zoals ook opgenomen in het Actieplan Energiearmoede. De kosten hiervan staan in de laatste kolom van onderstaand overzicht.

3 van 5

Projecten Sociaal domein Kinderarmoede Noodfonds Communicatie- campagnes - Sociaal domein Energietoeslag Iedereen doet mee fonds Stichting Leergeld Zakgeldproject Indirecte schoolkosten Uitvoeringskosten inkomenstoets

Begroot bestemmingsreserve Werkelijke kosten

Duurzaamheid Eerste inzet energiecoaches Vervolg inzet energiecoachers/klussers Zonnepanelen Qua Wonen QuickScans en ondersteuning VvE's Pilot E/F/G labels Directe isolatie Communicatie- campagnes Domein Ruimte Extra capaciteit Witgoedregeling CV optimalisatie

18.000 109.000 67.000 120.000 240.000 16.000 30.000 100.000 12.000 712.000

12.000 198.726

200.000 750.000

189.128 533.470

Werkelijke kosten met dekking buiten reserve energiearmoede

18.000 7.267 47.459 26.000 67.000 16.000 5.000

63.700 125.400 79.090 11.037

200.000 33.000

164.743 0

80.000 40.000 1.303.000

155.802 1.043.143

308.227

2.015.000

1.241.869

308.227

29.000

Totaal

In de begrotingswijziging van december 2025 is reeds voorgesteld € 428.788 Energiearmoedemiddelen over te hevelen voor een vervolgaanpak. In de reserve Energiearmoede zit dan per 1-1-2026, na onttrekking van de hierboven genoemde € 428.788, nog een bedrag van € 519.492. Dat gecombineerd met bovenstaande tabel leidt tot het volgende totaaloverzicht: Totaal begroot Werkelijke lasten Baten QuaWonen Saldo Inzet 2026 Restant saldo Werkelijk reserve per 1-1-2026 Verschil

2.015.000 1.241.869 212.308 985.439 428.788 556.651 519.492 37.159

Als er wordt gekeken naar het beschikbare bedrag vanaf het begin van het project € 2.015.00, verminderd met de werkelijke uitgaven van € 1.241.869 en vermeerderd met de bijdrage van QuaWonen van € 212.308, dan zou er een restant bedrag van € 556.651 in de reserve beschikbaar moeten zijn. Hier zit dus een verschil tussen van € 37.159. Dit is mede ontstaan doordat in 2023 het beleid nog was dat begrote onttrekkingen ook daadwerkelijk werden onttrokken. Vanaf 2024 is dit aangepast naar gerealiseerde bedragen

4 van 5

Vervolg Samen met QuaWonen maken we afspraken over de uitvoer van voorgestelde projecten. We starten met de juridische borging en duidelijke afspraken over de planning en verantwoording. Daarbij zorgen we dat de uitvoer van de voorgestelde acties in 2026 plaats vindt. In de jaarrekening 2026 zullen wij de resultaten hiervan terugkoppelen. Bijlagen 1. Voortgang Actieplan Energiearmoede

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. drs. A.E. Bosker

mr. H.D. Westerdijk

loco-secretaris

burgemeester

5 van 5

Raadsbesluit Onderwerp Voortgang en vervolg Actieplan Energiearmoede

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 december 2025, om: 1. Kennis te nemen van de voortgang van het Actieplan Energiearmoede (fase 1 en 2); 2. In te stemmen met de voorgestelde vervolgaanpak van het Actieplan Energiearmoede 2026 van € 428.788 bestaande uit: ▪ het project Waterzijdig inregelen (€ 90.000) ▪ het project Compensatie eigen bijdrage zonnepanelen (€ 338.788); 3. Het resterende bedrag € 519.492 uit de reserve Energiearmoede vrij te laten vallen in de algemene middelen. Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 22 januari 2026.

voorzitter

griffier

mr. H.D. Westerdijk

L. van der Linden MSc