Raadsvoorstel Structurele Uitvoering Social Return-beleid

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 11 november 2025 Portefeuillehouder: Wubbo Tempel Behandelend team: Team Beleid Sociaal Domein Zaaknummer: 2147183 Onderwerp Structurele uitvoering Social Return-beleid Gevraagd raadsbesluit: 1. De gemeenteraad van Krimpen aan den IJssel besluit structurele uitvoering te geven aan het in 2024 vastgestelde Social Return-beleid, en hiervoor samen te werken met de gemeente Capelle aan den IJssel, die namens Krimpen uitvoering geeft aan dit beleid door inzet van een accountmanager Social Return (32 uur per week) voor de periode 2026–2027, en stelt hiervoor een budget van €206.000 (€103.000 per jaar) vast. Aanleiding Het Social Return-beleid (SR) is in 2019 vastgesteld in de arbeidsmarktregio Rijnmond, waar ook de gemeente Krimpen aan den IJssel deel van uitmaakt. Social Return betekent dat bedrijven die een opdracht van de gemeente krijgen, iets terugdoen voor de samenleving. Dat kan op verschillende manieren: door iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen, een leerwerkplek of stage aan te bieden, of door samen te werken met een sociale onderneming. Op die manier zorgt Social Return ervoor dat gemeentelijke opdrachten niet alleen economische waarde hebben, maar ook maatschappelijke winst opleveren met meer banen, kansen en inclusie voor inwoners die wat extra steun kunnen gebruiken.

Gemeenten kunnen Social Return afdwingen door deze voorwaarden op te nemen in hun inkoop- en aanbestedingsbeleid. Opdrachtnemers worden dan verplicht om een deel van de opdrachtwaarde te besteden aan sociale inzet, zoals werk- of leerplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In de regio wordt Social Return inmiddels structureel uitgevoerd door veertien van de zestien gemeenten. Krimpen aan den IJssel en Zuidplas zijn momenteel de enige twee gemeenten die nog géén structurele uitvoering aan dit beleid geven. De afgelopen periode is een eerste stap gezet door een projectleider aan te stellen die gedurende één jaar heeft gewerkt aan het bevorderen van duurzame uitstroom uit de Participatiewet én aan het opzetten van Social Return in Krimpen aan den IJssel. Uit de evaluatie blijkt dat hij de basis heeft gelegd voor uitvoering van Social Return: het beleid is vastgesteld, processen en standaarddocumenten zijn ingericht, monitoring via WIZZR is gestart en er is een boeteclausule opgenomen. Sinds 1 november 2025 is zijn opdracht geëindigd. Met dit voorstel geven we vervolg aan die inzet door Social Return nu structureel uit te voeren en de uitvoering professioneel te borgen door middel van monitoring, advisering, handhaving en werkgeverscontacten.

De samenwerking met Capelle aan den IJssel wordt voor twee jaar aangegaan als eerste fase van de structurele uitvoering van Social Return. De afgelopen jaren is de fundering gelegd; met deze samenwerking bouwen we verder aan een duurzame uitvoeringsstructuur. Door eerst twee jaar samen te werken met Capelle, kunnen we op een beheersbare manier structurele uitvoering realiseren en leren van de praktijk. 1 van 4

Argumenten 1.1 Social Return is reeds vastgesteld beleid Het huidige Social Return-beleid is regionaal vastgesteld. Daarmee is het al een verplicht onderdeel van ons inkoopbeleid. Structurele uitvoering is dus geen nieuwe beleidskeuze, maar een noodzakelijke vervolgstap om vastgesteld beleid daadwerkelijk uit te voeren. De projectleider heeft het afgelopen jaar de eerste uitvoering opgestart en met dit voorstel wordt die inzet structureel voortgezet en geborgd. 1.2. Gelijke tred houden met andere regiogemeenten Van de zestien gemeenten in arbeidsmarktregio Rijnmond voeren veertien gemeenten het Social Return-beleid al structureel uit. Alleen Krimpen aan den IJssel en Zuidplas nog niet. Het ontbreken van structurele uitvoering leidt ertoe dat Krimpen achterblijft in regionale samenwerking, minder gebruik maakt van beschikbare expertise en minder profijt heeft van de maatschappelijke meerwaarde die andere gemeenten wél realiseren. 1.3. Aantoonbare maatschappelijke en financiële meerwaarde Het regionale SR-beleid heeft in 2024 geleid tot 69 plaatsingen van Krimpenaren met een maatschappelijke waarde van €510.000, en in de eerste helft van 2025 tot nog eens 37 plaatsingen ter waarde van €226.000. Deze resultaten zijn behaald zonder dat Krimpen zelf structureel uitvoering gaf, enkel via regionale opdrachten.

Met structurele uitvoering kan dit potentieel sterk toenemen, omdat SR-advies dan ook geldt voor alle lokale aanbestedingen en contracten. Op basis van de huidige 27 contracten met een gezamenlijke SR-waarde van €1,27 miljoen is al zichtbaar dat Social Return een aanzienlijke maatschappelijke meerwaarde oplevert. Omdat dit nog maar een deel van de totale contractportefeuille betreft, zal de maatschappelijke impact in de komende jaren verder toenemen naarmate er in meer gemeentelijke opdrachten Social Return wordt toegepast. De maatschappelijke meerwaarde geeft weer hoeveel sociale investering gemeentelijke opdrachten opleveren. Bedrijven die voor de gemeente werken, dragen niet alleen economisch bij, maar leveren ook een sociale tegenprestatie: zij nemen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan, bieden leer- of stageplekken, of besteden werk uit aan sociale ondernemingen. Deze inzet wordt omgerekend naar een financiële waarde, op basis van wat een reguliere werkgever aan loonkosten of begeleiding zou besteden. Het gaat daarmee niet om directe besparingen voor de gemeente, maar om zichtbare maatschappelijke opbrengsten: meer werkgelegenheid, opleiding en inclusie van inwoners. De omvang van die maatschappelijke waarde laat zien dat de maatschappelijke opbrengst van Social Return vele malen groter is dan de benodigde uitvoeringskosten. 1.4.

Efficiënte en professionele uitvoering via Capelle aan den IJssel De gemeente Capelle aan den IJssel heeft ruim tien jaar ervaring met de structurele uitvoering van Social Return en beschikt over een gespecialiseerde afdeling en een breed regionaal netwerk van werkgevers. Door samen te werken met Capelle profiteren we van hun expertise, systemen en werkgeversnetwerk, zonder dat we zelf een volledige uitvoeringsstructuur hoeven op te bouwen. De keuze om de uitvoering niet zelf te organiseren is een bewuste, praktische overweging. Binnen een kleinere organisatie als Krimpen is het lastig om voor dit specifieke beleidsterrein de benodigde schaal, expertise en administratieve ondersteuning structureel te borgen. Capelle beschikt al over een professioneel team dat dagelijks bezig is met Social Return en 2 van 4

beschikt over alle instrumenten. Door hierbij aan te sluiten, kan Krimpen direct voortbouwen op een bestaande, goed functionerende structuur, en wordt geborgd dat Social Return professioneel, efficiënt en duurzaam wordt uitgevoerd. De samenwerking wordt vormgegeven via een accountmanager SR (32 uur per week) die uitvoering geeft namens Krimpen. Kanttekeningen 1.1. De gerealiseerde effecten zijn deels afhankelijk van de aanbestedingsvolumes en de naleving van de Social Return-verplichtingen door opdrachtnemers. Wanneer een bedrijf zijn verplichting niet nakomt, kan de gemeente de vastgestelde boeteregeling toepassen en het bijbehorende bedrag (125% van de openstaande verplichting) terugvorderen. 1.2. Omdat contracten vaak vier jaar of langer lopen, zullen de maatschappelijke opbrengsten geleidelijk zichtbaar worden. De eerste grote effecten worden verwacht in 2026–2027, met verdere groei in de jaren daarna. 1.3. De uitvoering wordt jaarlijks geëvalueerd in samenwerking met de gemeente Capelle aan den IJssel. De resultaten van deze evaluaties worden via een raadsinformatiebrief (RIB) gedeeld met de gemeenteraad. 1.4. De gemeente Zuidplas heeft aangegeven mogelijk op termijn ook aan te willen sluiten bij de uitvoering van Social Return via het team van Capelle aan den IJssel. Zuidplas bevindt zich momenteel nog in de beginfase en voert het beleid nog niet uit.

Indien Zuidplas in het tweede uitvoeringsjaar aansluit, zullen de kosten voor Krimpen dalen naar circa €97.500 per jaar (totaal €195.000 voor twee jaar). 1.5. Indien de raad besluit niet in te stemmen met de structurele uitvoering van Social Return, betekent dit dat Krimpen aan den IJssel geen invulling kan geven aan het reeds vastgestelde regionale beleid. In dat geval zou de deelname aan de regionale samenwerking op het gebied van Social Return worden beëindigd, en vervalt de mogelijkheid om hier lokaal uitvoering aan te geven. Participatie Bij dit raadsvoorstel is geen participatieproces met inwoners of maatschappelijke partners doorlopen. Het voorstel betreft de structurele uitvoering van reeds vastgesteld regionaal en lokaal beleid (Social Return) en vormt daarmee een uitvoeringsbesluit. De Adviesraad Sociaal Domein is ook niet om advies gevraagd, aangezien het voorstel geen nieuw beleidskader introduceert, maar de uitvoering van bestaand beleid betreft. Financiële gevolgen Voor de uitvoering van het Social Return-beleid wordt een samenwerking aangegaan met de gemeente Capelle aan den IJssel, die namens Krimpen aan den IJssel een accountmanager Social Return (32 uur per week) zal aanstellen. De kosten hiervan bedragen €103.000 per jaar voor een periode van twee jaar (2026–2027), in totaal €206.000.

Voor deze uitvoering moeten middelen worden vrijgemaakt, zodat Capelle een medewerker voor twee jaar kan aanstellen. Na instemming van de raad wordt de benodigde financiële dekking uitgewerkt en opgenomen in de februariwijziging 2026.

3 van 4

Vervolg - Na vaststelling van dit voorstel wordt de samenwerkingsovereenkomst met Capelle aan den IJssel uitgewerkt. - Werkgevers, inkopers en opdrachtnemers worden geïnformeerd over de verplichting en de mogelijkheden binnen SR. - De resultaten worden jaarlijks gemonitord en opgenomen in de raadsinformatiebrief over re-integratie en participatie. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. drs. A.E. Bosker

mr. H.D. Westerdijk

loco-secretaris

burgemeester

4 van 4

Raadsbesluit Onderwerp Structurele uitvoering Social Return-beleid

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 november 2025, om: In te stemmen met de structurele uitvoering van het in 2024 vastgestelde Social Returnbeleid, en hiervoor samen te werken met de gemeente Capelle aan den IJssel, die namens Krimpen uitvoering geeft aan dit beleid door inzet van een accountmanager Social Return (32 uur per week) voor de periode 2026–2027, met een totaalbudget van €206.000 (€103.000 per jaar). Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 17 december 2025.

voorzitter

griffier

mr. H.D. Westerdijk

L. van der Linden MSc