Raadsvoorstel Regionale Energie Strategie (RES) 1.0

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: Datum raadsvergadering: Portefeuillehouder: Behandelend ambtenaar: Zaaknummer: Onderwerp:

13 april 2021 3 juni 2021 Wubbo Tempel Liesbeth Pleizier 405058

Besluitvorming RES 1.0 van de energieregio Rotterdam-Den Haag

Gevraagde Beslissing: De Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 van de energieregio Rotterdam – Den Haag vast te stellen

Inleiding De energieregio Rotterdam – Den Haag heeft, conform afspraak uit het nationale Klimaatakkoord, een Regionale Energiestrategie (RES) ontwikkeld (zie bijlage 1 en 2). Deze energieregio bestaat uit 23 gemeenten, waaronder Krimpen aan den IJssel, 4 waterschappen en de provincie Zuid-Holland (contour van de MRDH). Het is één van de 30 energieregio’s in Nederland. In de RES geeft de energieregio Rotterdam – Den Haag onder andere aan welke bijdrage zij wil leveren aan de landelijke doelstelling van de opwek 35 TWh duurzame energie op land in 2030. En hoe de regiopartijen samen kansen willen verzilveren voor de (warmte)transitie in de gebouwde omgeving. Het Nationaal Programma RES1 (NPRES) heeft de 30 energieregio’s verzocht om op 1 juli 2021 de RES 1.0 in te leveren. De RES wordt hierna tot aan 2030 iedere twee jaar geactualiseerd tot een RES 2.0, RES 3.0 en verder. De RES 1.0 is gereed en ligt tot 1 juli 2021 voor ter vaststelling in alle raden, algemeen besturen en provinciale staten. In bijlage 4 is een oplegger met uitgebreidere informatie over het doorlopen proces en de raakvlakken met Krimpen. Samenvatting Krimpen aan den IJssel heeft samen met 22 andere gemeenten, 4 waterschappen en provincie Zuid-Holland en met betrokkenheid van netbeheerders, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en inwoners een Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 ontwikkeld.

Dit is een afspraak uit het Klimaatakkoord. De RES is een visie met daarin ambities en oplossingsrichtingen voor de energietransitie. Het brengt in beeld welke stappen we kunnen zetten om te komen tot een betaalbare, betrouwbare, schone en veilige energievoorziening voor iedereen in de regio Rotterdam - Den Haag in 2050. Aan de raad 1 De landelijke programma-organisatie die de 30 energieregio’s ondersteund bij het maken van de RES’en

wordt gevraagd de RES 1.0 vast te stellen. Uiterlijk 1 juli 2021 moet de RES regio Rotterdam-Den Haag de RES 1.0 aanbieden aan het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie (NP RES). De RES 1.0 wordt iedere twee jaar op grond van nieuwe inzichten, ervaringen en technieken geactualiseerd tot een RES 2.0, RES 3.0 en verder. Bestaand kader/context De opdracht voor het opstellen van de RES staat in het Klimaatakkoord waarmee we als gemeente, onder bepaalde voorwaarden, hebben ingestemd. De regionale samenwerking op het gebied van energie is al in 2018 gestart. Vanaf 1 januari 2020 is de ontwikkeling van de RES gestart. Sinds dat moment hebben wij u op meerdere momenten geïnformeerd dan wel met u gesproken over de (Concept) RES. Hieronder volgt een overzicht vanaf het moment dat u wensen en bedenkingen meegegeven heeft voor de verdere uitwerking. 28-10-2020 19-11-2020 03-02-2021 03-02-2021 09-02-2021

RIB Webinar RIB Webinar Webinar

09-02-2021 tot 01-03-21 17-02-2021

Webinar

Vervolgproces wensen en bedenkingen Concept RES Regionaal Webinar hoofdlijnen wensen en bedenkingen Conceptreactie op wensen en bedenkingen Concept RES Regionaal webinar elektriciteit in de RES Regionale technische sessie over beantwoording wenen en bedenkingen Mogelijkheid om bij te sturen op conceptreactie wensen en bedenkingen Regionaal webinar warmte in de RES

Beoogd effect Een Regionale Energiestrategie 1.0 die voldoet aan de gestelde randvoorwaarden van een betaalbare, betrouwbare, veilige en schone energievoorziening voor iedereen in de Regio Rotterdam – Den Haag in 2050. En die inzicht geeft in de stappen die nodig zijn om in 2030 bijna de helft minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Om zo in 2050 te komen tot een vermindering van 95%. Argumenten 1.1 RES 1.0 schetst de stappen naar een betaalbare, betrouwbare, schone en veilige energievoorziening voor iedereen in de regio Rotterdam-Den Haag De RES 1.0 brengt in beeld welke stappen we kunnen zetten om te komen tot een betaalbare, betrouwbare, schone en veilige energievoorziening voor iedereen in de regio Rotterdam - Den Haag in 2050. Het doel is om in 2030 bijna de helft minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. En in 2050 te komen tot een vermindering van 95%. De regionale ambities staan verwoord in de RES 1.0. De RES 1.0 vormt een aanvulling op lokaal beleid en is de eerste officiële stap in een lange termijncyclus tot aan 2030. Na de RES 1.0 werken we toe naar de RES 2.0. Daarin concretiseren we de doelen. 1.2 De 8 meegeven wensen en bedenkingen zijn verwerkt in de RES 1.0 Op 25 juni heeft de raad 8 wensen en bedenkingen vastgesteld op het Concept RES. Hierin zijn aandachtspunten meegegeven voor de uitwerking van de concept RES naar de RES 1.0.

In de Nota van beantwoording (bijlage 3) staat per wens en bedenking hoe dit verwerkt is in de RES 1.0. 1.3 Bewezen innovaties krijgen een plek in de RES door de tweejaarlijkse actualisatie Tijdens de bespreking van de concept RES met de raad werd aandacht gevraagd voor innovaties. De RES gaat echter uit van bewezen oplossingen. Elke 2 jaar actualiseren we de RES. Dat is afgesproken in het Klimaatakkoord. Daarmee kunnen we technieken die op dit moment nog niet beproefd zijn op een later moment alsnog meenemen in de RES.

2

1.4 Gezamenlijk bereiken we meer dan alleen Met het aangaan van de regionale samenwerking en deelname aan de RES in 2017, is door alle betrokken partijen afgesproken dat zij zich inzetten om de regionale doelen te realiseren. Wanneer alle 28 partijen zich eenduidig achter de RES 1.0 scharen is de kans groter dat deze regionale en daarmee ook de landelijke doelstellingen uit het Klimaatakkoord worden behaald. Eensgezindheid over de RES en daarmee realisatie van de doelen versterkt de lobby richting het Rijk bij het stellen van randvoorwaarden over financiële middelen en passende wetgeving. Ook kunnen we processen die evident gemeentegrens-overstijgend zijn vanuit en gedeelde basis opgepakt. 1.5 De RES 1.0 dient als basis voor het richten van de lokale activiteiten In de RES 1.0 is meer duidelijkheid geboden over de opgave (stip op de horizon) en welke stappen er nodig zijn op de korte, middellange en lange termijn (handelingsperspectief). Elke gemeente kent een eigen lokale context. Er is maatwerk nodig om de regionale opgaven en de daarbij horende stappen te vertalen naar de lokale context. 1.6 Monitoring van de opgave geeft inzicht in de vorderingen en kan worden ingezet voor aanscherping van de aanpak Om zicht te hebben op de voortgang en resultaten is een monitoringsinstrument gemaakt. Als gemeente leveren we input voor deze monitoring.

Door alle informatie te bundelen ontstaat er een regionaal beeld. Daaruit blijkt wat er al is bereikt en wat nog gedaan moet worden om de doelstelling te halen. De ‘foto’ die de monitoring periodiek biedt, kan gebruikt worden om het bestuurlijke gesprek te voeren over aanscherpingen van de aanpak. 1.7 Vaststelling van de RES is een bevoegdheid van de raad 1.8 Vertaling naar eigen (omgevings-) beleid biedt ruimte voor de lokale context In de RES 1.0 staan onder andere oplossingsrichtingen voor de opwek van onze duurzame energie. Deze zijn in samenspraak met alle regiopartijen opgesteld. Uitwerking hiervan naar de lokale context vergt maatwerk. Daarom maken we een overzicht van de acties die we als gemeente ondernemen ter realisatie van de ambities. Waar nodig vertalen we deze acties in ons eigen (omgevings-)beleid zodat de doelstellingen verankerd zijn. Zo krijgt de RES 1.0 een plek in de uitvoering. We wachten overigens niet op dat moment maar proberen nu al zoveel mogelijk de ambities uit de RES te vertalen in beleidsstukken die we opstellen. Een voorbeeld hiervan is het Ambitiedocument Duurzaamheid en de Duurzaamheidsagenda. Kanttekeningen 1.1 We zijn in de uitvoering afhankelijk van het Rijk Om onze regionale en lokale ambities te verwezenlijken zijn we deels afhankelijk van belangrijke randvoorwaarden waar we zelf niet in kunnen voorzien.

Daarom zijn bij de ondertekening van het Klimaatakkoord voorwaarden gesteld aan de deelname. Niet alle randvoorwaarden zijn al ingevuld. Middelen zijn schaars. De druk op gemeenten is groot en op onderdelen ontbreken passende instrumenten en wetgeving. Daarom doen we met de RES ook een appél op het Rijk om met passende wet- en regelgeving te komen en werk te maken van de gestelde voorwaarden bij ondertekening van het Klimaatakkoord. Zorg ervoor dat de transitie haalbaar en betaalbaar kan. Alleen dan kunnen we volop uitvoering geven aan onze ambities. 1.2 Er is een mogelijkheid dat niet alle gemeenten instemmen met de RES 1.0 De RES 1.0 ligt ter besluitvorming voor aan de raden van de 23 gemeenten, Provinciale Staten en Algemeen Besturen. Gevraagd wordt om een eenduidige vaststelling. De RES 1.0 is onder regie en met input vanuit alle hiervoor genoemde partijen tot stand gekomen. Er is op verschillende manieren geprobeerd raden zo veel mogelijk te betrekken. Onder andere via de wensen en bedenkingen procedure, de mogelijkheid tot reactie op de verwerking van deze wensen en bedenkingen en webinars. Het blijft echter een complex (bestuurlijk) proces.

3

Het kan zijn dat er op delen of op het geheel geen gelijkluidende besluitvorming plaatsvindt. Dat is dan aanleiding voor een bestuurlijk gesprek in de regio om tot een oplossing te komen die recht doet aan ieders belang in de regio alsook de gezamenlijke ambities. Financiële consequenties Van de deelnemende partijen wordt inzet gevraagd in de periode naar de RES 2.0 en verder. Dit is in de vorm van uren die besteed worden aan het bijwonen en voorbereiden van overleggen, het opstellen van een plan van aanpak, informatie uitwisselen, interne afstemming, interne besluitvorming en communicatie. Daarnaast is onze inzet in het ambtelijk opdrachtgeversteam kosteloos. Naast inzet in tijd betalen alle regiopartijen van de RES Rotterdam-Den Haag tot op heden jaarlijks een partnerbijdrage op basis van een staffelsysteem. Voor Krimpen gaat het om € 4.600,- per jaar. Dit wordt betaald uit het regionale Duurzaamheidsbudget. Ter ondersteuning van de ontwikkeling van de RES heeft de regio Rotterdam – Den Haag van het Rijk voor de periode 2019-2021 in totaal 1,8 miljoen euro (€ 600.000,- per jaar) ontvangen vanuit het budget voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. Op basis van het artikel 2 onderzoek naar de lasten van het Klimaatakkoord verwachten we ook middelen ter compensatie van onze ambtelijke en financiële inzet. Hoeveel geld we hiervoor krijgen is op z’n vroegst na de zomer bekend.

De energieregio’s hebben gesteund door de 12 provincies (IPO), VNG en UvW op 1 april jl. een brandbrief gestuurd aan de demissionair Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Minister van Economische Zaken en Klimaat en Minister van Financiën. Deze brief ging over de financiering van de continuering van het RES-proces. Er is om een toezegging gevraagd van € 4 miljoen voor de resterende periode in 2021 om de RESorganisaties niet stil te laten vallen. Ook is een toezegging op korte termijn gevraagd voor 2022. Dit vooruitlopend op de uitkomsten van de kabinetsformatie. En conform de toezegging in de brief van de minister van EZK op 12 februari 2021 om de continuïteit te borgen. Er is in de brief een dringend beroep gedaan om voor 1 juli 2021 duidelijkheid te krijgen. Aanpak / uitvoering / participatie De RES 1.0 is op 31 maart 2021 gepubliceerd op de website van de energieregio Rotterdam – Den Haag, https://www.resrotterdamdenhaag.nl/. Dat is via een bericht in de krant en op onze site is bekend gemaakt. Ook verspreiden we via onze sociale media kanalen een filmpje met meer uitleg over de RES. Na de besluitvorming over de RES communiceren we opnieuw via de krant en onze site. Zodra de RES 1.0 door alle partijen is vastgesteld, wordt deze naar het Nationaal Programma RES gestuurd. Conform het Klimaatakkoord is dat voor 1 juli 2021.

Daarop volgend zal het Nationaal Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Nationaal Programma RES de 30 RES’en beoordelen. Dan zal blijken of de landelijke doelstellingen binnen bereik zijn met de ingediende RES’en. Als dat niet het geval is vindt er mogelijk een herverdeling van een restopgave plaats. Dat proces zal dan plaatsvinden onder aansturing van de koepels van decentrale overheden (Vereniging Nederlandse gemeenten, Interprovinciaal Overleg en Unie van Waterschappen). Na de vaststelling van de RES 1.0 stopt het proces niet. De volgende stappen zijn de RES 2.0 (1 juli 2023) en de RES 3.0 (1 juli 2025). De RES 1.0 is een visie en bevat een strategie. De eerste stap is de ontwikkeling van een op actie gericht programma. Daarin komt een concretere doorvertaling van de ambities uit de RES naar activiteiten. Vervolgens vraagt de RES 1.0 om een vertaling naar (lokale) projecten en (omgevings)beleid en bijbehorende acties en instrumenten. De regiopartijen zijn allen aan zet om met inwoners en lokale stakeholders dat proces ter hand te nemen. Een voortvarende aanpak en een participatief proces met integrale afwegingen is nodig om de ambities in 2030 te behalen.

4

Het streven is dat ten laatste op 1 januari 2025 de uitgewerkte plannen voor de ontwikkeling van zonne- en windenergie zijn vergund zodat uiterlijk dan de uitvoering kan beginnen. Betrokken partijen Bij de totstandkoming van de RES zijn vele partijen betrokken geweest. Behalve gemeenten, provincie, waterschappen namen ook maatschappelijke organisatie zoals woningcorporaties, netbeheerders, Natuur en Milieufederatie en vertegenwoordigers van energie coöperaties hieraan deel. Ook private stakeholders hadden inbreng. Duurzaamheid De duurzaamheidsimpact van de RES is in dit hele voorstel terug te vinden. Urgentie In het Klimaatakkoord is afgesproken dat elke RES regio de RES 1.0 voor 1 juli 2021 naar het Nationaal Programma RES verstuurd. Besluitvorming dient daarom voor 1 juli 2021 plaats te vinden. Evaluatie Zie argument 1.6 Bijlagen / achtergrondinformatie 1. RES 1.0 regio Rotterdam – Den Haag 2. Samenvatting RES 1.0 regio Rotterdam – Den Haag 3. Nota van beantwoording wensen en bedenkingen RES Rotterdam-Den Haag 4. Krimpense oplegger Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, Mr. A. Boele secretaris

5

M.W. Vroom burgemeester

besluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 13 april 2021 besluit: De Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 van de energieregio Rotterdam – Den Haag vast te stellen Aldus besloten door de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare Vergadering 3 juni 2021.

Voorzitter

griffier

M.W. Vroom

O. Vliegenthart

6