Raadsvoorstel Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

16 september 2025 John Janson Beleid en Projecten Openbare Ruimte 2013983

Onderwerp Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035 Gevraagd raadsbesluit: 1. De Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035 vast te stellen; 2. Voor de volgende projecten een extra krediet beschikbaar te stellen: a. Langeland fase 6: € 682.906 b. Weegbree: € 1.847.412 c. Lavendel: € 1.008.891 Aanleiding Als beheerder van de openbare ruimte is de gemeente verantwoordelijk voor de kwaliteit van de openbare ruimte en de daarin te onderscheiden boven- en ondergrondse kapitaalgoederen, zoals de riolering, wegen en groen. Wij vervangen delen van het rioolstelsel in een projectgebied. En vervolgens pakken we ook het ophogen en herstraten van dat gebied aan. Wij doen dat planmatig aan de hand van de (voortschrijdende) Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte. In deze planning nemen wij de integrale riolerings- en herstratingsprojecten op, die de komende tien jaar in verschillende buurten van onze gemeente moeten worden uitgevoerd. Jaarlijks actualiseren wij in het najaar deze meerjarenplanning, zodat die in de in oktober/november door uw raad vast te stellen begroting en meerjarenraming kan worden verwerkt. Voor de periode 2025-2035 hebben wij recent een nieuwe planning gemaakt. Deze planning hebben wij als ‘onderlegger’ gebruikt voor het opstellen van de financiële begroting 2026 en de meerjarenraming, meer in het bijzonder voor het ‘hoofdstuk’ Investeringen.

Argumenten 1.1. Waarop is de Meerjarenplanning gebaseerd? De leeftijd en kwaliteit van het rioolstelsel is sinds 2000 leidend bij het opstellen van de Meerjarenplanning. En ook de mate van verzakking is daarbij een belangrijke factor. De gewenste kwaliteit heeft uw gemeenteraad vastgelegd in diverse beleidsdocumenten zoals het Kwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte en het daarbij behorende (hierboven genoemde) Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026, het Gemeentelijk Rioleringsplan (2023-2027) en de Lange Termijn Visie Rioolvervanging. Ook de Verkeer- en Vervoervisie, het Groenstructuurplan, het Beleidsplan Openbare Verlichting, het Grondwaterzorgplan, de Nota Biodiversiteit en het Speelruimtebeleidsplan leveren input voor het onderhoud van deze kapitaalgoederen.

1 van 9

1.2. Kadernota 2026 In de Kadernota 2026 is vastgelegd, dat het Integraal Beheerplan de basis is voor het onderhoud van de openbare ruimte en dus ook voor de Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte. En ook dat dit Beheerplan daarvoor de basis blijft tót het moment dat deze in 2026 wordt vernieuwd. Een eventuele wijziging van de huidige systematiek wordt op dat moment overwogen. Verder hebben wij toegezegd, dat wij u in het najaar 2025 een raadsvoorstel tot actualisering van de Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte zullen aanbieden, waarbij op een aantal vragen zal worden ingegaan: • Het al dan niet afschalen van het aantal projecten van 4 naar 3 per jaar; • Het al dan niet aanpassen van afschrijvingstermijnen; • Het al dan niet ten laste brengen van de afschrijvingslaten van investeringen in de openbare ruimte waar in de Meerjarenplanning nog niet eerder rekening is gehouden (Moderatopark, Middenweteringpark, Waalplantsoen e.o). Die toezegging komen wij met het onderhavige raadsvoorstel na. Afschalen aantal projecten en mogelijke versobering. In feite wordt aan de wens om het aantal projecten af te schalen van 4 naar 3 per jaar al voldaan. Sinds 1 jaar kiezen we per project voor een doorlooptijd van 4 in plaats van 3 jaren. De laatste jaren is gebleken dat dit een reëler beeld oplevert. De participatie neemt tegenwoordig meer tijd in beslag dan voorheen.

Vooraf zijn er, ook vanwege aangescherpte regelgeving, meer onderzoeken vereist. En tenslotte hanteren nutsbedrijven een steeds langere doorlooptijd. Zij hebben steeds meer tijd nodig vóórdat wij met hun werkzaamheden starten, waardoor noodzakelijkerwijs ook de startdatum van onze werkzaamheden later plaatsvindt. Bijkomend voordeel is dat de afschrijving van een aantal projecten later start dan daarvóór werd aangenomen. En een ander bijkomend gevolg is dat de gewenste temporisering door deze ontwikkelingen al bereikt wordt. Ook heeft u gevraagd of een versobering van het materiaalgebruik mogelijk is. Een verdere versobering is naar onze mening niet mogelijk: momenteel wordt al gekozen voor een sobere uitvoering. Materiaalkeuzes zijn gekoppeld aan eerder vastgesteld beleid (bijvoorbeeld: Nota Biodiversiteit, Groenbeleid, Integraal Beheerplan). Afschrijvingstermijnen Momenteel hanteren we voor riolerings- en herstratingsprojecten een afschrijvingstermijn van 25 jaar. De projecten in Oud-Krimpen vormen hierop een uitzondering: daar geldt een afschrijvingstermijn van 40 jaar. Gelet op de (iets betere) grondslag van het gebied ten noorden van de Nieuwe Tiendweg zou wellicht overwogen kunnen worden om voor projecten in dat deel van de gemeente een afschrijvingstermijn van 30 jaar te hanteren.

Wij stellen voor, dat wij dit aspect betrekken bij de hierboven aangekondigde mogelijke wijziging van de huidige planningssystematiek. Overigens onderzoeken wij idee om de kredieten per project te splitsen in een voorbereidings- én een uitvoeringskrediet.

2 van 9

De voorbereiding en de daarop volgende uitvoeren van een project is een heel dynamisch proces. Pas tijdens die voorbereiding blijkt uit de verschillende onderzoeken welke maatregelen bij de uitvoering moeten worden genomen. En pas lopende dát proces worden de financiële aspecten van een project steeds duidelijker. Dan kunnen wij kredieten aanvragen op basis van steeds concreter wordende feiten. En zal dus ook de benodigde bijstelling van eerder, tijdens een prematuur stadium en op basis van beschikbaar gestelde kredieten waarschijnlijk minder omvattend zijn. Waalplantsoen, Moderatopark en Middenweteringpark Het Waalplantsoen (DCV) is intussen op de Meerjarenplanning opgenomen. Zie hiervoor de uiteenzetting bij punt 1.3. Op de revitalisering van het Moderato- en Middenweteringpark komen wij via een separaat raadsvoorstel bij u terug. 1.3. Nieuw aan MJP toegevoegde projecten Op de Meerjarenplanning treft u een aantal projecten aan die daar voorheen nog niet op stonden. Enerzijds is dat in 2035 een aantal projecten die vanwege het voortschrijdende karakter van de planning zijn toegevoegd: Kievitstraat e.o., Vijver-en Parkflat, Rubenslaan e.o., Verona/Bassano/ Padova en Vicenza . En anderzijds is voor de jaren 2026 t/m 2029 het Waalplantsoen op de Meerjarenplanning opgenomen. Dit project heeft een relatie met de ontwikkelingen die in deze omgeving aanstaande zijn.

Het sportcomplex van DCV gaat namelijk flink op de schop. Er heeft een grondtransactie plaatsgevonden, waarbij de gemeente eigenaar is geworden van het terrein dat voorheen eigendom van DCV was. Daarmee heeft DCV financiële middelen verkregen voor de bouw van een nieuwe kantine. Nadat die bouwactiviteiten zijn afgerond zal de, eromheen liggende openbare ruimte opnieuw worden ingericht. Vanwege de huidige lage ligging én de noodzaak van een renovatie/vervanging van het riool is het van belang dat die herinrichting zo spoedig mogelijk na de bouw van de nieuwe kantine wordt uitgevoerd. Vandaar dat dit project op de Meerjarenplanning is toegevoegd voor de jaren 2026 t/m 2029. De gewenste kwaliteit van de openbare ruimte is vastgelegd in diverse beleidsdocumenten. Met deze kwaliteit als uitgangspunt komen we tot de volgende werkzaamheden: - De huidige twee parkeerplaatsen worden opgehoogd en opnieuw ingericht conform de huidige beleidsuitgangspunten. Dus groene parkeervakken, klinkerverharding in plaats van asfalt en we planten extra bomen. - Tussen de parkeerplaatsen en het achterpad van de woningen van de Lekdijk wordt een sloot gegraven die twee bestaande sloten met elkaar verbindt. Deze verbinding is voor de waterafvoer bij hevige neerslag van belang gezien de lage ligging van woningen aan de Lekdijk.

- De toegangsweg naar de parkeerterreinen (dus vanaf het Waalplantsoen) wordt verbreed omdat het nu erg smal is voor het verkeer. - De riolering van Waalsingel 15 t/m Lekdijk 192 wordt vervangen. Voor deze werkzaamheden is een kostenraming gemaakt. De kosten zijn € 2.872.500 (exclusief BTW): Kostenverdeling: Verharding Groen Openbare verlichting

1.422.500 310.000 100.000

3 van 9

Verkeer Riolering Klimaatadaptatie

10.000 380.000 650.000

Totaalraming

2.872.500

Het is van belang dat de openbare ruimte tót het moment van herinrichting schoon, heel en veilig is. Daarom is het, vooruitlopend op de komende reconstructie, noodzakelijk om een aantal maatregelen te nemen. De parkeerterreinen moeten worden opgeknapt en er moeten een aantal bomen worden gekapt die niet meer veilig zijn. De kosten voor deze tijdelijke opknapbeurt bedragen € 125.000 (exclusief BTW). Een voorstel voor beschikbaarstelling van het benodigde krediet voor deze maatregelen is eveneens geagendeerd voor uw raadsvergadering van 16 oktober 2025. Bij de actualisering kijken we ook of een combinatie te maken is met toekomstige ruimtelijke projecten. Zoals bijvoorbeeld de GREX-projecten NOM-woningen aan de Kerkdreef, Hof Driekamp, De Werf en locatie van voormalige Groeiplaneet. 1.4. Projecten die in voorbereiding worden genomen Zoals vermeld hebben wij voor de voorbereiding van de projecten tegenwoordige 2 jaren nodig. Voor de volgende projecten is de voorbereiding inmiddels ter hand genomen: • Oud-Krimpen Deelgebied 4; • Langeland fase 7. En in 2026 wordt voor de volgende projecten de voorbereiding gestart (waarvan er 2 gekoppeld zijn aan nieuwbouwprojecten): • Ratelaar; • Driekamp (relatie met nieuwbouwproject Hof van Driekamp); • Langeland fase 8; • Kerkdreef (t.p.v. het nieuwbouwproject NOM-woningen); • Waalplantsoen. 2.

Benodigde extra kredieten In de presentatie die u, in relatie tot de Kadernota, op 10 juni 2024 is gegeven is al uiteengezet, dat de actualisering van de Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte ook het moment is om reeds “geopende” kredieten financieel bij te stellen. Deze werkwijze is overigens op 28 november 2024 door u vastgesteld (Nieuwe werkwijze Meerjarenplanning Buitenruimte). Onderdeel van de behandeling van de begroting door uw raad is namelijk ook het beschikbaar stellen van kredieten voor de riolerings- en herstratingsprojecten waarvan de voorbereiding in het begrotingsjaar ter hand worden genomen. Die kredieten zijn gebaseerd op globale ramingen aan de hand van eenheidscijfers. Tijdens de voorbereidingfase wordt (voornamelijk aan de hand van diverse onderzoeksresultaten) steeds meer duidelijk over de financiële verwachtingen ten aanzien van de kosten van een project. En kunnen de globale kostenramingen dus steeds meer verfijnd worden én de geopende kredieten worden bijgesteld.

4 van 9

Dit jaar dient voor de volgende projecten in de uitvoeringsfase extra krediet beschikbaar te worden gesteld: • Langeland fase 6: € 682.906 • Weegbree: € 1.847.412 • Lavendel: € 1.008.891 Enkele grote kostenverhogende factoren lichten wij hierna per project verder toe. In het algemeen geldt voor alle projecten, dat het uit de onderzoeken wenselijk is gebleken om de werkgrenzen uit te breiden. Dit wordt niet alleen veroorzaakt door de mate van verzakkingen direct naast de oorspronkelijke projectgebieden. Maar dat is ook vaak een gevolg van de landelijke opdracht om de buitenruimte zo klimaatadaptief mogelijk aan te leggen. Daarbij moeten we voldoen aan het behalen van de doelstelling vóór 2050. Vaak is sprake van een “versteende” omgeving en is er een upgrading noodzakelijk, met meer groen en waterberging. Nadrukkelijk is gekeken waar dat nodig is, zodat enerzijds geen overbodig werk wordt gedaan, maar anderzijds overal een duurzame leefomgeving wordt gerealiseerd. En ook de steeds maar voortdurende prijsstijgingen maken een bijstelling van de kredieten noodzakelijk. 2.1 Langeland fase 6 De grondslag in Langeland fase 6 (Pluim-es) is zeer slecht. Daarom is hier destijds als eerste herstratingsgebied in de gemeente gekozen voor de aanleg van P.S.-Hardschuim (“piepschuim” oftewel EPS).

Hoewel met dit materiaal in een aantal gebieden goede resultaten zijn geboekt, is gebleken dat het in de Pluim-es niet aan de verwachtingen voldeed. Opnieuw is sprake van zeer forse verzakkingen in dit gebied. Het EPS moet verwijderd en verwerkt worden. En bovendien moet verhoudingsgewijs ook veel nieuw en licht ophoogmateriaal (BIMS) worden toegepast. En verder is ook de aanleg van het nieuwe voetpad door de groenstrook tussen de Pluim-es en de Zomereik en het aanbrengen van gele coating op het fietspad in deze strook kostenverhogend. Een financiële vertaling van deze verklaring ziet er als volgt uit: • Verwijderen en verwerken EPS: € 121.000 • Aanbrengen BIMS: € 253.000 • Halfverharding nieuw voetpad: € 23.000 • Gele coating fietspad: € 91.000 • Overig (waaronder prijsstijgingen) € 195.000 -------------TOTAAL (afgerond) € 683.000 2.2 Weegbree Het plangebied van project Weegbree is flink uitgebreid met enkele wegvakken. De grootste uitbreiding betreft het wegvak Heemlaan-Zwanenkade. Door de toevoeging wordt de rijbaan direct ingericht conform de eisen van een 30km zone en wordt de fietsersoversteek veiliger gemaakt. Verder zijn er wandelpaden en parkeervakken toegevoegd aan het nieuwe ontwerp. Uit de bomen effect analyse is gebleken dat veel bomen vanwege de ophoging en rioolwerkzaamheden niet duurzaam behouden kunnen worden.

Waar mogelijk wordt wel een extra inspanning gedaan om bestaande bomen te verplanten of te liften. Daarnaast worden er meer bomen terug geplant dan er momenteel aanwezig zijn.

5 van 9

Binnen het plangebied wordt een nieuw rioolgemaal geplaatst. Via een nieuw te leggen hoofdpersleiding wordt het afvalwater getransporteerd naar de zuivering. Door de persleiding direct op het gewenste lozingspunt aan te sluiten ontstaat er direct een robuuster rioolsysteem. • • • • • • • •

Extra scope (uitbreiding projectgebied) Werkzaamheden bomen Toevoeging langsparkeervakken Heemlaan Toepassen 20x20cm tegels in voetpaden Extra wandelpaden Hoofdpersleiding buiten de werkgrens Extra inzet op omgevingsmanagement Overig (waaronder prijsstijgingen)

€ 1.075.000 € 200.000 € 25.000 € 40.000 € 20.000 € 50.000 € 50.000 € 390.000 ---------------TOTAAL (afgerond) € 1.850.000

2.3 Lavendel In de oorspronkelijke planvorming voor de Lavendel was alleen een klein gedeelte opgenomen voor rioolvervanging en ophoging. In het kader van klimaatadaptatie wordt nu toch de gehele Lavendel aangepakt. Gezien de huidige “versteende” omgeving is hier een upgrading noodzakelijk, met meer groen en waterberging. Nadrukkelijk is gekeken waar wat nodig is, zodat enerzijds geen overbodig werk wordt gedaan, maar anderzijds overal een duurzame leefomgeving wordt gerealiseerd. • • •

Klimaat adaptieve maatregel (goot) Extra scope Overig (waaronder prijsstijgingen)

€ 200.000 € 690.000 € 120.000 ---------------TOTAAL (afgerond) € 1.010.000

Financiële gevolgen De totale omvang van alle investeringen opgenomen in de Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035 komt uit op 123 miljoen. Een deel van dit bedrag, € 74 miljoen, is bestemd voor de herstratingswerkzaamheden, inclusief groen, openbare verlichting en verkeersmaatregelen; € 27 miljoen betreft rioleringswerkzaamheden; € 21 miljoen klimaat adaptieve maatregelen en 1,4 miljoen betreft saneringskosten.

*Met de lasten van de vervanging van speelplaatsen wordt in deze berekening geen rekening gehouden, aangezien deze investeringen via speelplaatsenbeleid lopen.

De financiële gevolgen van investeringen startende in 2026-2029 uit de Meerjarenplanning Beheer Buitenruimte 2025-2035 worden vertaald in het investeringsprogramma bij de begroting 2026. Ook dan, wordt u verzocht de benodigde investeringskredieten voor

6 van 9

investeringen startende in 2026 beschikbaar te stellen. Concreet, gaat het dan om projecten: Driekamp, Langeland fase 8, Kerkdreef en Waalplantsoen (DCV terrein). Extra beschikbaar te stellen kredieten Hiervoor, bij paragraaf 2, geven wij aan dat wij u vragen om voor enkele projecten extra krediet beschikbaar te stellen:

Rente De extra kredieten leiden ook tot hogere rentelasten voor een bedrag van in totaal € 124.000. Voor het deel van de investeringen dat riolering en klimaatadaptatie betreft vindt verrekening van de rentelasten plaats via het rioolrecht. Herstratingswerkzaamheden Dekking van de afschrijvingslasten vindt plaats ten laste van programma 2. Het verschil tussen de beschikbare middelen en benodigde middelen voor het onderhoud openbare ruimte wordt verrekend met de bestemmingsreserve ‘Investeringen maatschappelijk nut buitenruimte’. Hieronder vindt een bijgesteld verloop van reserve ‘Investeringen maatschappelijk nut buitenruimte’, na actualisatie van BOR 2025-2035.Ter vergelijking laten we ook het verloop van de reserve zien op basis van BOR 2024-2034 die we eerder aan u hadden voorgesteld (zie presentatie Duurzame Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte, 10 juni 2025). In vergelijking met de reeks van de vorige BOR wordt de bodem van de reserve later bereikt, ondanks het toevoegen van indexering aan de cijferreeksen. Dit komt vooral door de verdere spreiding (afschalen) van projecten. :

7 van 9

Een eventuele extra storting in de reserve om te groeien naar een structureel ‘budget’ (Motie ‘Structurele duurzame Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte’) wordt pas in het nieuwe beheerplan overwogen. (Zie Kadernota 2026) Rioleringswerkzaamheden Investeringen voor vervanging van riool komen, zoals gebruikelijk, ten laste van de voorziening riolering. Hieronder vindt u het verloop van de voorziening na de geplande onttrekkingen:

Klimaatadaptieve maatregelen De kosten van klimaat adaptatie worden opgenomen in de begroting 2026, toegerekend aan de riolering (programma 2) en gedekt uit rioolrechten. Saneringskosten Op het moment dat er beslist sprake is van sanering binnen een project zal er een begrotingswijziging plaatsvinden waarbij de raad gevraagd wordt deze kosten ten laste van de algemene reserve te brengen. Subsidies Binnen diverse projecten zien wij mogelijkheden voor het verkrijgen van subsidies. In deze fase is het echter nog te vroeg om hier al een financiële vertaling van te geven. Indien sprake is van een positief advies zullen wij u, bij de behandeling van een afzonderlijk project, informeren over de eventuele verkregen bijdragen. Daarna worden deze bedragen in mindering gebracht op het investeringsbedrag.

8 van 9

Participatie De nieuwe, geactualiseerde planning plaatsen we op de gemeentelijke website. In het kader van de voorbereiding van de verschillende rioleringsen herstratingsprojecten worden de betrokken bewoners persoonlijk, en andere belangstellenden via de gemeentelijke pagina in Het Kontakt uitgenodigd voor participatiebijeenkomsten. En ook houden we hen via de BouwApp “Krimpen aan den IJssel bouwt” op de hoogte over de voortgang van de projecten. Tenslotte werken we sinds enkele jaren met een omgevingsmanager van De Omgevingsverbinder. Die omgevingsmanager is als eerste contactpersoon voor de bewoners tijdens de uitvoering van een project van grote waarde gebleken. De naam zegt het al: die persoon zorgt voor het optimaliseren van de verbinding tussen de gemeente (c.q. de aannemers die in opdracht van de gemeente werken) en de bewoners.

Bijlagen 1. Integrale Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035 2. Tekening Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. drs. A.E. Bosker

mr. H.D. Westerdijk

loco-secretaris

burgemeester

9 van 9

Raadsbesluit Onderwerp Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 september 2025, om: 1 De Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte 2025-2035 vast te stellen; 2 Voor de volgende projecten een extra krediet beschikbaar te stellen: a. Langeland fase 6: € 682.906 b. Weegbree: € 1.847.412 c. Lavendel: € 1.008.891 Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 16 oktober 2025.

voorzitter

griffier

mr. H.D. Westerdijk

L. van der Linden MSc