Raadsvoorstel begrotingswijziging juni 2021

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 8 juni 2021 Datum raadsvergadering: 24 juni 2021 Portefeuillehouder: Wubbo Tempel Behandelend ambtenaar: Martin Vermaat E-mailadres: martinvermaat@krimpenaandenijssel.nl Onderwerp: Begrotingswijziging juni 2021 Gevraagde Beslissing: 1. in te stemmen met de voorgestelde wijzigingen op de begroting 2021; 2. de bestemmingsreserve corona op te heffen.

Samenvatting De voorgestelde mutaties in de begrotingswijziging betreffen aanpassingen op basis van bestaand beleid. Het saldo van de begroting 2021 is teruggelopen van € 83.000 positief naar € 320.000 negatief. Daarmee lijkt 2021, net als de voorgaande jaren, een jaar te worden waarin de uitvoering van alle voorgenomen activiteiten niet meer mogelijk is binnen de beschikbare middelen. Ook de structurele begrotingsruimte 2021 (€ 435.000 negatief) geeft opnieuw aanleiding tot zorgen. De belangrijkste wijzigingen worden veroorzaakt door: • Nader voorlopig BUIG budget • Kosten Hulp bij het huishouden (HBH) • Meicirculaire gemeentefonds • Afhandeling coronamiddelen In deze wijziging worden ook de mutaties van baten en lasten vanwege Corona opgenomen, inclusief de budgettaire verwerking van de voorstellen die in de RIB van 2 juni zijn toegelicht. De effecten van Corona op de gemeentelijke begroting zijn per saldo neutraal, zoals eerder afgesproken. Met het voorgestelde pakket zijn alle beschikbare middelen ingezet, in de veronderstelling dat geen nieuwe compensatie of directe financiële effecten meer volgen. De coronareserve wordt opgeheven en de coronamonitor stopt. In deze juniwijziging zijn ook de effecten van de meicirculaire van het gemeentefonds verwerkt. Daarbij beperken we ons tot het lopende jaar. De meerjarige gevolgen worden in de kadernota opgenomen.

De begroting 2021 was structureel in evenwicht. Dat was vooral te danken aan het kostendekkend maken van tarieven en de groei van de algemene uitkering. Inmiddels moeten we constateren dat de kostenontwikkeling in het sociaal domein dermate onbeheersbaar is dat het structureel evenwicht onhoudbaar is. Opnieuw zijn we afhankelijk van het Rijk voor compensatie via het gemeentefonds. Ook in de kadernota 2022 komen wij terug op de onzekerheden die dat met zich meebrengt en het beperkende effect op de keuzemogelijkheden van de gemeente.

Na de jaarrekening 2020 met een negatief structureel saldo vertoont deze begrotingswijziging een structureel negatief beeld voor 2021. Ook het meerjarenbeeld, dat het vertrekpunt is voor de kadernota, vertoont niet langer structureel evenwicht. In 2022 is het tekort zelfs bijna € 1 miljoen. In deze begrotingswijziging zijn uitsluitend meerjarige mutaties verwerkt op basis van ontwikkelingen in 2021. In de kadernota 2022 worden de ramingen voor 2022 en verder geactualiseerd, onder meer op basis van de meicirculaire en begrotingen van gemeenschappelijke regelingen. Inleiding Iedere raadsvergadering wordt de raad geïnformeerd over de stand van de begroting. Maandelijks wordt door de budgetbeheerders/-houders en de financieel adviseurs de uitputting van de budgetten beoordeeld. Waar nodig vinden verschuivingen plaats en/of worden via de portefeuillehouder voorstellen gedaan aan het college. De raad krijgt indien nodig voorstellen voorgelegd tot wijziging van de begroting op programmaniveau. De begrotingswijziging van juni is zoals gebruikelijk uitgebreider dan andere wijzigingen. Dit komt doordat in het voorjaar een volledige doorlichting en actualisatie van de budgetten plaatsvindt, die tevens dient voor het opstellen van de kadernota. De volgende onderwerpen komen in dit raadsvoorstel aan bod: 1. De ontwikkeling van het saldo van de begroting 2021 tot nu toe; 2.

Structurele begrotingsruimte; 3. Financieel overzicht mutaties 2021 4. Toelichting belangrijke mutaties per programma; 5. Financiële verwerking Corona; 6. Overzicht van de reserves inclusief mutaties 2021; Als bijlage bij deze begrotingswijziging ontvangt u een tabel met per programma nadere toelichting op de benodigde begrotingsmutaties. De mutaties die in deze begrotingswijziging zijn opgenomen hebben deels meerjarige effecten. Zoals gebruikelijk is beperken wij ons in begrotingswijzigingen tot de (financiële) verwerking van reeds genomen besluiten en de benodigde actualisaties van budgetten om het vastgestelde beleid te kunnen uitvoeren. In de kadernota, die op 8 juli door uw raad wordt behandeld, zijn ontwikkelingen opgenomen die vanaf 2022 effecten hebben of waarover nog besluiten moeten worden genomen. Beoogd effect Prognose van het resultaat over 2021 en rechtmatigheid van lasten en baten. 1. Ontwikkeling saldo begroting 2021 Het verloop van de begrotingsuitkomsten voor het jaar 2021 ziet er als volgt uit:

Verloop saldo Saldo primitieve begroting

Begroting 2021 30

Begrotingswijziging 10 december 2020 Begrotingswijziging 18 februari Begrotingswijziging 25 maart Begrotingswijziging 24 juni

- 38 17 73 - 403

Saldo begroting 2021

- 320

2

2. Structurele begrotingsruimte Om de structurele begrotingsruimte te kunnen bepalen is per begrotingspost vastgesteld of het incidentele dan wel structurele lasten/baten betreft. Alle mutaties die gevolg zijn van de coronacrisis worden beschouwd als incidenteel. Ook wijzigingen die verband houden met afrekeningen over voorgaande jaren zijn incidenteel evenals overduidelijk eenmalige uitgaven en inkomsten. Voor het overige geldt dat het structurele of incidentele karakter van een raming samenhangt met de betreffende begrotingspost. Als die betrekking heeft op structurele taken, dan zijn de baten en lasten in principe ook structureel, inclusief fluctuaties. Bij de vaststelling van de begroting 2021 in november 2020 was de structurele begrotingsruimte € 155.000. Na deze wijziging is de structurele ruimte € -/- 435.000. Hieronder is het structurele resultaat en de wijziging daarop over het jaar 2021 weergegeven.

Structurele begrotingsruimte Structureel saldo primitieve begroting

Begroting 2021 155

Begrotingswijziging 10 december 2020 Begrotingswijziging 18 februari Begrotingswijziging 25 maart Begrotingswijziging 24 juni

- 40 - 66 -7 - 476

Structureel saldo begroting 2021

- 435

3

3. Financieel overzicht 2021 Begroting 2021 Programma 1 Bestuur

Lasten/ Baten Lasten Baten Saldo

Primitieve Vastgestelde begroting wijzigingen 2.275 102

Huidige wijziging

Begroting na wijziging 10 2.387

- 2.275

- 102

- 10

- 2.387

Lasten

8.127

306

591

9.024

Baten Saldo

1.143 - 6.984

121 - 185

427 - 164

1.691 - 7.333

Programma 3 Samenleven

Lasten Baten Saldo

7.906 1.661 - 6.245

140 - 31 - 171

452 - 61 - 513

8.499 1.570 - 6.929

Programma 4 Preventie

Lasten Baten Saldo

4.180 100 - 4.080

- 37 4 42

190

4.333 105 - 4.228

Lasten Baten Saldo

2.784 - 2.784

285 47 - 239

- 90

3.160 47 - 3.113

Programma 6 Individuele hulp

Lasten Baten Saldo

28.157 7.185 - 20.972

414 552 138

1.988 1.277 - 711

30.559 9.013 - 21.546

Programma 7 Dienstverlening

Lasten Baten Saldo

10.817 11.906 1.089

140 10 - 130

- 29 - 72 - 43

10.928 11.844 916

Overhead

Lasten Baten Saldo

9.083 393 - 8.690

371 15 - 356

218 - 218

9.672 408 - 9.264

Algemene Dekkingsmiddelen

Lasten Baten Saldo

607 52.740 52.132

- 240 450 690

648 1.451 803

1.016 54.641 53.625

Reserve mutaties

Lasten Baten Saldo

2.303 1.143 - 1.160

237 603 366

19 753 734

2.559 2.498 - 61

30

52

- 403

- 320

Programma 2 Woon- en leefomgeving

Programma 5 Basishulp

Totaal

4

- 190 90

4. Toelichting per programma Bij deze begrotingswijziging is een bijlage gevoegd waarin de mutaties op de programma’s per onderwerp worden toegelicht. Hieronder komen alleen onderwerpen met significante financiële en/of bestuurlijke impact aan de orde.

Programma 2 Woon- en leefomgeving Duurzaamheidsagenda Voor uitvoering van de duurzaamheidsagenda wordt € 70.000 toegevoegd aan dit programma. Als dekking wordt de reserve klimaatgelden aangewend. Bij het vaststellen van het ambitiedocument duurzaamheid in de raad van 22 april 2021 is hiertoe besloten.

Programma 3 Samenleven Woonzorganalyse en woonzorgvisie De ministers De Jonge (VWS) en Ollongren (BZK) hebben gemeenten opgeroepen om woonzorgopgave in beeld te brengen en hier een visie op te ontwikkelen. Naast deze bestuurlijke wens vanuit het Rijk merken we ook in de praktijk dat bij aanvragen voor ruimtelijke initiatieven op het terrein van zorgen en wonen er een beleidsmatige visie ontbreekt om deze verzoeken op te toetsten. De kwantitatieve analyse en de visie zorgt voor een afwegingskader waar toekomstige initiatieven op getoetst kunnen worden en geeft meer richting om deze ontwikkelen aan te laten sluiten bij de behoefte en vragen van onze inwoners. Via deze begrotingswijziging wordt budget voor de analyse gevraagd (€ 25.000). In de kadernota is het opstellen van de woonzorgvisie als nieuw beleid opgenomen.

Programma 6 Individuele hulp Wmo Hulp bij het huishouden De Wmo verplicht de gemeenteraad tot het stellen van regels voor een goede verhouding tussen de prijs en kwaliteit van een voorziening. De AMvB reële prijs Wmo 2015 regelt nader hoe een reële kostprijs moet worden vastgesteld. Onze gemeentelijke tarieven voor hulp bij het huishouden (de tarieven voor HH1 en HH2 zijn hetzelfde) zijn vanaf 1 januari 2019 onder toepassing van de AMvB reële prijs Wmo 2015 vastgesteld. Enkele aanbieders hebben in december 2020 het signaal afgegeven dat zij van mening zijn dat onze tarieven te laag zijn. Dit was voor het college reden om onderzoeksbureau Significant Public opdracht te geven om te onderzoeken of de door ons gehanteerde tarieven voor hulp bij het huishouden nog conform de AMvB reële prijs Wmo 2015 zijn. Op 31 maart 2021 zijn de resultaten van het onderzoek ontvangen. De conclusie van het onderzoek is dat het huidige tarief van € 27,24 inderdaad te laag is en dat een tarief van € 29,37 reëler is. Autonome groei vanwege abonnementstarief In de laatste begrotingsbijstelling van november 2020 zijn de budgetten van hulp bij het huishouden van de begroting 2021 (en daarmee ook meerjarig voor 2022) bijgesteld. Bij de ontwikkeling van het klantenbestand zien we in 2019 een forse stijging van de vraag en in de periode van januari tot september 2020 zien we dat deze stijging afvlakt.

Deze gegevens zijn ook gebruikt voor de doorrekening bij het opstellen van de begroting 2021. Op basis van deze data leek de stijging af te vlakken tot 2,2%. Vanaf september tot januari 2021 zien we echter dat de vraag weer harder aan het toenemen is. Indien deze vraagontwikkeling wordt meegenomen kom je op een sterkere stijging van 6,3%. Dit heeft een fors nadelig effect op basis van de eerdere ramingen. Dit leidt tot bijstelling van het budget 2021 en

5

meerjarig voor 2022 en verder. Bij deze berekening is wel uitgegaan van de invoering van de inkomenstoets in juli 2021. Deze invoering zal leiden tot het afvlakken van de toename. Mocht deze inkomenstoets echter niet worden ingevoerd dan zullen de kosten voor 2021 en 2022 verder stijgen dan nu begroot.

Persoonsgebonden budgetten De ontwikkeling van de persoonsgebonden budgetten voor jeugd (€ 18.000 lager) en Wmo (€ 72.000 hoger) leidt per saldo tot een verhoging van de ramingen met € 54.000.

BUIG en bijstand Worden geconfronteerd met een tegenvallend nader voorlopig buigbudget en groeiende bijstandsomvang. Deels wordt dit gecompenseerd door de vangnetuitkering. Ten gevolge van Corona is het uitkeringsbestand wederom toegenomen. Dit leidt tot een nadelig financieel effect. Doordat er bij de BUIG sprake is van een vangnetregeling wordt het totale effect afgevlakt. Voor de komende periode blijft deze ontwikkeling onzeker. Enerzijds is het lastig om te voorstellen welk effect de economische ontwikkeling zal hebben op het uitkeringsbestand. Anderzijds zal dit mogelijk ook leiden tot aanpassing van het landelijke BUIG budget.

TOZO De eindafrekening TOZO 2020 en de voorschotten voor 2021 worden budget neutraal verwerkt. Uitvoering van deze regeling is in handen van het Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ).

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering Normaal gesproken zijn er drie circulaires in één jaar (mei, september en december), maar dit jaar heeft het ministerie een vierde “circulaire” uitgebracht. Dit keer in de vorm van een brief met daarin het vierde steunpakket voor corona. Voor de gemeente Krimpen heeft dat geleid tot extra bedragen voor 2020 (€ 29.000) en voor 2021 (€ 330.000). De bedragen zijn verwerkt in deze wijziging en inmiddels ook opgenomen in de corona-monitor. Intussen is ook de meicirculaire verschenen. De effecten daarvan voor de jaren 2022 en volgende zullen verwerkt worden in de Kadernota 2022 en aansluitend daarop in de nieuwe meerjarenbegroting. Het effect voor 2021 is wel verwerkt in deze wijziging. In totaal wordt een extra bedrag ontvangen van € 1.126.000. Van dit bedrag heeft het college een belangrijk gedeelte gereserveerd, omdat daar (extra) inspanningen van de gemeente voor worden verwacht van het Rijk. Een bedrag van € 707.000 is opgenomen als stelpost voor de oplossing van de problematiek in de jeugdzorg (is onderdeel van het extra door het Rijk beschikbaar gestelde budget van € 613 miljoen). Op dit moment is nog niet duidelijk hoe deze middelen moeten/mogen worden ingezet en of deze ook (deels) als algemeen dekkingsmiddel kunnen dienen.

Daarnaast zal een bedrag gereserveerd worden voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders (€ 26.000) en voor koplopergemeente cliëntondersteuning (€ 171.000). Tenslotte is nog een bedrag van € 19.000 ondergebracht als steunbedrag corona.

6

Per saldo is het effect van de meicirculaire op de exploitatie van 2021 zo’n € 203.000 positief. Kapitaallasten Op meerdere budgetten voor kapitaallasten zijn via deze wijziging aanpassingen verwerkt. Die zijn nodig als gevolg van de definitieve balansstanden per 1 januari 2021 na het opmaken van de jaarrekening 2020. Dat leidt tot verschillen in de rentetoerekening en de afschrijvingen.

7

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de mutaties per programma en thema. Verdere toelichting vindt u in de bijlage tabel mutaties met toelichting voor de Raad. Begrotingswijziging 24 juni 2021 Saldo primitieve begroting Vastgestelde wijzigingen Saldo begroting 2021 voor de huidige wijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 30 - 86 14 92 52 83

- 55 - 142

- 15 -1

- 134 - 43

- 10

- 19

- 22

- 26

-8 - 50 - 106

- 13 35 670

- 13

- 14

- 130

2

- 21 - 17 - 47 - 80 - 25 - 324

-3 -

36 -

-1 13

1

1

1

- 118 - 36 - 36

90

60

60

- 90

- 90

- 60

- 60

- 22 - 347 - 87 - 255

19 - 488

19 - 495

19 - 503

- 174

- 177

- 180

- 43

- 31

- 34

- 34

- 218

- 16

-7

-7

803

- 208

119

126

734

- 629

125

23

Totaal aanpassingen BW juni

- 403

- 857

- 579

- 580

Saldo begroting 2021 na wijziging

- 320

- 999

- 580

- 623

Aanpassingen BW 24 juni: Programma 1 Bestuur Middelen Programma 2 Woon- en leefomgeving Veiligheid Duurzaamheid Beheer en onderhoud Programma 3 Samenleven Jeugd Recreatie en evenementen Sport Cultuur Wonen Economie Programma 4 Preventie Jeugd Maatschappelijke ondersteuning Volksgezondheid Programma 5 Basishulp Jeugd Maatschappelijke ondersteuning Programma 6 Individuele hulp Jeugd Maatschappelijke ondersteuning Werk Inkomen Programma 7 Dienstverlening Dienstverlening Overhead Overhead Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Reserve mutaties Resultaat en bestemming

8

5. Corona De coronaeffecten en inzet bestedingsruimte zijn in dit raadsvoorstel niet onder hoofdstuk 4 uitgewerkt, maar kunt u terug vinden in de coronamonitor en raadsinformatiebrief van 2 juni 2021. In de raadsinformatiebrief geeft het college aan hoe het surplus van 2020 en 2021 (tot en met 2 juni) wil inzetten. In de volgende tabel ziet u de financiële effecten per programma samengevat: Jaar Inschatting financiële effecten door Corona crisis 2021 (situatie per 2 juni 2021) Baten Lasten Saldo Programma 1 - Bestuur 60 - 60 Programma 2 - Woon- en leefomgeving 108 118 - 10 Programma 3 - Samenleving - 43 116 - 159 Programma 4 - Preventie 81 - 81 Programma 5 - Basishulp Programma 6 - Individuele hulp 331 - 331 Programma 7 - Dienstverlening - 31 58 - 89 Overhead 188 - 188 Algemene dekkingsmiddelen 1.051 1.051

Totaal

1.085

954

132

Stand Coronasaldo per 1-1-21 (jaarrekening 2020)

402

Bestedingsruimte Corona

534

De bestedingsruimte à € 534.000 wordt in deze begrotingswijziging ingezet zoals opgenomen in de raadsinformatiebrief van 2 juni 2021. Daarmee komt de bestedingsruimte op € 0 uit. Oorspronkelijk was beoogd – conform besluitvorming maart 2021 – het coronasaldo 2020 à € 402.000 te storten in de nieuw te vormen bestemmingsreserve corona. Het saldo 2020 is echter behandeld als overheveling en daarmee in de algemene reserve gestort. Met dit raadsvoorstel tot begrotingswijziging wordt: - Het coronasaldo 2020 à € 402.000 onttrokken uit de algemene reserve; - Het coronasaldo maart 2021 à € 236.817 onttrokken uit de bestemmingsreserve corona; - De bestemmingsreserve corona opgeheven. - Gestopt met de coronamonitor (zie raadsinformatiebrief 2 juni)

6. Investeringen Voor twee investeringen komt via deze begrotingswijziging het krediet beschikbaar, op basis van separate raadsbesluiten. Dit betreft het krediet voor de verwerving van particuliere eigendommen in Centrum-Zuid (€ 1,1 miljoen) waartoe bij de besluitvorming over het MPG 2021 op 22 april 2021 is besloten en het krediet voor uitbreidign van de Wegwijzer (€ 853.549). De kapitaallasten van deze laatste investering worden meegenomen in de kadernota.

9

7. Reservemutaties Alle reservemutaties in deze juniwijziging zijn verwerkt in de onderstaande tabel. Mutaties Beschikbare reserves 1-1-2021 1-1-2022 2021 Algemene reserves Algemene Dienst 8.814 -843 7.972 Grondexploitatie 2.126 -1.388 738 Vrije reserve 450 -344 105

Bestemmingsreserves BTW-compensatiefonds Organisatieontwikkeling Eneco Overrente Corona Maatschapp vastgoed (inclusief onderwijshuisvesting) Hoofdinfrastructuur / afschrijvingen maatschappelijk nut Maatregelen klimaatakkoord Egalisatiereserves Riolering Omgevingsvergunningen Totaal

11.390

-2.575

8.815

796 87 20.635 -

-87 -2.470 2.148 -

796 0 18.165 2.148 -

1.591

-

1.591

13.046

1.653

14.699

205

-205

-

36.361

1.039

37.399

552 399

-438 -97

114 302

951

-534

416

48.701

-2.071

46.631

Bovenstaande tabel betreft de stand van de reserves na verwerking van de mutaties in 2021 inclusief de aan u voorgelegde begrotingswijziging.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, Mr. A. Boele secretaris

M.W. Vroom burgemeester

Bijlagen: • Begrotingswijziging juni: Toelichting mutaties per programma

10

Besluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 8 juni 2021; besluit: 1. In te stemmen met de voorgestelde wijzigingen op de begroting 2021 2. de bestemmingsreserve corona op te heffen.

11

Begrotingswijziging 24 juni 2021 Saldo primitieve begroting Vastgestelde wijzigingen Saldo begroting 2021 voor de huidige wijziging

Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 30 - 86 14 92 52 83

- 55 - 142

- 15 -1

- 134 - 43

- 10

- 19

- 22

- 26

-8 - 50 - 106

- 13 35 670

- 13

- 14

- 130

2

- 21 - 17 - 47 - 80 - 25 - 324

-3 -

36 -

-1 13

1

1

1

- 118 - 36 - 36

90

60

60

- 90

- 90

- 60

- 60

- 22 - 347 - 87 - 255

19 - 488

19 - 495

19 - 503

- 174

- 177

- 180

- 43

- 31

- 34

- 34

- 218

- 16

-7

-7

803

- 208

119

126

734

- 629

125

23

Totaal aanpassingen BW juni

- 403

- 857

- 579

- 580

Saldo begroting 2021 na wijziging

- 320

- 999

- 580

- 623

Aanpassingen BW 24 juni: Programma 1 Bestuur Middelen Programma 2 Woon- en leefomgeving Veiligheid Duurzaamheid Beheer en onderhoud Programma 3 Samenleven Jeugd Recreatie en evenementen Sport Cultuur Wonen Economie Programma 4 Preventie Jeugd Maatschappelijke ondersteuning Volksgezondheid Programma 5 Basishulp Jeugd Maatschappelijke ondersteuning Programma 6 Individuele hulp Jeugd Maatschappelijke ondersteuning Werk Inkomen Programma 7 Dienstverlening Dienstverlening Overhead Overhead Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Reserve mutaties Resultaat en bestemming

Aldus besloten door de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 24 juni 2021. Voorzitter

Griffier

M.W. Vroom

O. Vliegenthart

12