Raadsvoorstel begrotingswijziging december 2023

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

28 november 2023 Wubbo Tempel Financieel Beleid en Advies 1319082

Onderwerp Begrotingswijziging 14 december 2023 Gevraagd raadsbesluit: 1. De volgende wijzigingen op de begroting 2023 vast te stellen:

1 van 16

2. De volgende wijzigingen op de begroting 2024 vast te stellen:

3. In te stemmen met de volgende wijzigingen van investeringskredieten: a. Verhoging van het krediet voor de Vincent van Goghlaan met € 259.000 b. Verhoging van het krediet voor Langeland fase 5 met € 2.175.000

2 van 16

Samenvatting Deze begrotingswijziging betekent een verbetering van het begrotingssaldo 2023 met € 2.537.000. Wij verwachten dat het boekjaar 2023 met een overschot van circa € 4 miljoen kan worden afgesloten. In deze laatste begrotingswijziging van 2023 maken wij de voorlopige balans op. Over de hele begroting is op veel budgetten sprake van onderbesteding. Daar zijn verschillende redenen voor, waaronder personele mutaties en uitstel van voorgenomen werkzaamheden. In een aantal gevallen wordt daarom voorgesteld om budget over te hevelen naar 2024. De meest in het oog springende wijzigingen hebben betrekking op het sociaal domein. De rapportages over het derde kwartaal hebben ook structurele gevolgen. Die konden vanwege het tijdstip van verschijnen nog niet in de begroting 2024 worden verwerkt. Met name op onderdelen van de Wmo worden structurele voordelen verwerkt vanwege bijgestelde aantallen aanvragen en indicaties. Ook ontvangen we extra Rijksmiddelen voor het Integraal Zorgakkoord, waarvoor de uitgaven al in de begroting 2023 waren opgenomen. Daar staat tegenover dat het eerder in de begroting 2024 verwerkte nadeel op de bijdrage aan de GR Jeugdhulp nu ook voor 2023 wordt opgenomen. Het in oktober gepubliceerde BUIG budget compenseert de stijging van het wettelijk minimumloon en leidt vanaf 2024 tot substantiële voordelen.

In de begroting 2023 werd vanwege de kostenontwikkelingen die zich in 2022 voordeden rekening gehouden met stelposten om verdere stijging te kunnen opvangen. Het restant van die posten wordt voor 2023 nu afgeraamd. Dat geldt ook voor andere stelposten waarvoor in 2023 geen uitgaven zijn gedaan. Via deze begrotingswijziging worden ook de eerste noodzakelijke aanpassingen op de begroting 2024 voorgelegd. Het begrotingsjaar 2024 vertoont daardoor na wijziging een positief saldo van ruim € 1 miljoen. Het meerjarenbeeld laat een positieve ontwikkeling voor alle jaren zien, maar vanaf 2026 blijft sprake van forse tekorten. Na de positieve rekeningresultaten over 2021 en 2022 wordt in 2023 wederom een substantieel overschot verwacht. Na het opmaken van de jaarrekening, komen wij zoals gebruikelijk in het voorjaar, bij de Kadernota voor 2025, met voorstellen voor een verantwoorde inzet van het totale saldo. Ook komt begin volgend jaar aan de orde hoe de overschotten kunnen worden ingezet in relatie tot de verwachte tekorten vanaf 2026. Inleiding In deze begrotingswijziging leggen wij u voorstellen voor tot wijziging van de begroting 2023 en de daaropvolgende jaren. Deze komen voort uit de voortgang van uitvoering van taken en ontwikkelingen, welke gevolgen hebben voor het toereikend zijn van budgetten.

Zoals gebruikelijk worden via de begrotingswijziging geen inhoudelijke besluiten voorgelegd. In deze begrotingswijziging komen de volgende onderwerpen aan bod: 1. De ontwikkeling van het saldo van de begroting 2023 tot nu toe; 2. Structurele begrotingsruimte; 3. Toelichting op de belangrijkste mutaties per programma; 4. Effecten 2023 en 2024; 5. Reservemutaties; 6. Overhevelingen naar 2024; 7. Overige ontwikkelingen; 8. Grondexploitaties; 9. Investeringen; 10. Rechtmatigheid.

3 van 16

In deze begrotingswijziging zijn zowel wijzigingen voor het jaar 2023 als de jaren 2024-2027 opgenomen. Omdat het twee verschillende begrotingen betreft zijn dit aparte beslispunten met bijbehorende tabellen. In de bijlage “mutaties met toelichting” wordt ingegaan op de voorgestelde wijzigingen. De teksten van dit raadsvoorstel gaan over de hoofdlijnen. De focus ligt op de wijzigingen op de begroting 2023. Waar nodig worden ook effecten voor 2024 en verder toegelicht. Aanleiding Begrotingswijzigingen worden aan de raad voorgelegd om tot een prognose van het resultaat over het begrotingsjaar te komen op basis van de meest actuele informatie. Bovendien autoriseert de raad de bijstelling van budgetten, waarmee baten en lasten binnen die budgetten rechtmatig zijn. In de notitie begrotingsafwijkingen is bepaald hoe moet worden omgegaan met zich voordoende begrotingsoverschrijdingen. De begroting heeft meerdere begrotingsniveaus en ieder niveau correspondeert met een autorisatieniveau. Bij overschrijdingen op programma- en beleidsthema niveau dient de raad de begroting op dat punt te wijzigen. Daarnaast heeft de raad als enig orgaan de bevoegdheid om over mutaties in de reserves te beslissen. Voor het college is op een lager niveau een rol weggelegd.

Het college kan wijzigingen vaststellen die in ieder geval geen invloed hebben op het lasten- en batenniveau van een programma of beleidsthema. Mutaties onder € 10.000 op bestaand beleid worden niet toegelicht aan de raad. De spelregels voor (structurele) begrotingsruimte en aanpassing van de begroting liggen vast in de financiële verordening 2023 en de notitie begrotingsafwijkingen.

1. Ontwikkeling saldo begroting 2023 Het verloop van de begrotingsuitkomsten voor het jaar 2023 ziet er als volgt uit:

Verloop saldo Saldo primitieve begroting

Begroting 2023 11

Begrotingswijziging december Begrotingswijziging februari Begrotingswijziging maart Begrotingswijziging juni Begrotingswijziging september Begrotingswijziging oktober Huidige begrotingswijziging

83 129 - 422 1.699 241 2.537

Saldo begroting 2023

4.278

2. Structurele begrotingsruimte Om de structurele begrotingsruimte te kunnen bepalen is per begrotingspost vastgesteld of het incidentele dan wel structurele lasten/baten betreft. Het uitgangspunt voor het financieel toezicht is dat alle uitgaven in basis structureel zijn. Alleen wijzigingen die verband houden met afrekeningen over voorgaande jaren zijn incidenteel evenals overduidelijk eenmalige uitgaven en inkomsten met een absolute einddatum. Voor het overige geldt dat het

4 van 16

structurele of incidentele karakter van een raming samenhangt met de betreffende begrotingspost. Als die betrekking heeft op structurele taken, dan zijn de baten en lasten in principe ook structureel, inclusief fluctuaties. Dat leidt er soms toe dat op het oog eenmalige afwijkingen toch moeten worden meegenomen in de berekening van de structurele begrotingsruimte. Hieronder zijn het structurele resultaat en de wijzigingen daarop over het jaar 2023 weergegeven.

Begroting 2023 Structureel saldo primitieve begroting 997 Structurele begrotingsruimte

Begrotingswijziging december Begrotingswijziging februari Begrotingswijziging maart Begrotingswijzging juni Begrotingswijziging september Begrotingswijziging oktober Huidige begrotingswijziging

138 139 - 496 1.618 186 1.146

Structureel saldo begroting 2023

3.728

De structurele begrotingsruimte voor het begrotingsjaar 2024 bedroeg in de vastgestelde begroting € 1.008.000. Na deze begrotingswijziging is dat € 2.051.000. Zowel in 2023 als in 2024 is dus sprake van structureel evenwicht omdat voor de structurele lasten (ruim) voldoende structurele dekking beschikbaar is. 3. Toelichting op de belangrijkste mutaties De belangrijkste en/of grootste wijzigingsvoorstellen per programma en beleidsthema worden hieronder beknopt toegelicht. Voor de overige aanpassingen verwijzen wij naar de bijlage. Programma 2 – Ruimtelijk domein Beleidsthema Afval, riolering en begraven De aantallen begrafenissen en verlengingen zijn dit jaar aanzienlijk lager dan de afgelopen jaren. De komende tijd wordt geanalyseerd of sprake is van een structureel effect. De opbrengsten van de lijkbezorgingsrechten voor 2023 worden met € 82.000 naar beneden bijgesteld. Programma 3 – Maatschappelijk domein Beleidsthema Sport - Zwembad Vanwege de grote stijging van energielasten is er voor zwembaden een specifieke uitkering beschikbaar, die door de gemeenten is aangevraagd. De vergoeding voor meerkosten die wij hebben ontvangen bedraagt € 726.000. Die wordt doorbetaald aan de exploitant van het zwembad, Optisport. Beleidsthema Sport - DCV De budgettaire verwerking van de besluiten over vernieuwing van het sportpark DCV (raadsbesluit 30 november) is in deze wijziging opgenomen.

De effecten in 2024 zijn iets gunstiger dan in het raadsvoorstel aan de orde kwam, omdat de verstrekking van de lening

5 van 16

en de grondtransactie niet meer dit jaar plaatsvinden, maar in 2024. De kapitaallasten starten daarom eerst in 2025. Programma 4 – Sociaal domein Participatie In 2023 zien we een stijging van de kosten die hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door een verhoging van de bijstandsuitkering (ten gevolge van de stijging van het minimumloon). In 2024 zien we een veel groter en ook belangrijker effect. Het verdeelmodel van de BUIG is structureel aangepast en dit heeft voor Krimpen aan den IJssel een zeer positief effect. Nadat we de afgelopen 10 jaar gebruik hebben moeten maken van de vangnetregeling omdat de BUIG (ver) ontoereikend was voor onze uitkeringslasten, zien we dat de recente aanpassing van het model ervoor zorgt dat de baten weer in verhouding staan tot de kosten. Wmo Ook bij de Wmo is over de gehele breedte sprake van een daling van de kosten. De meest opvallende wijziging betreft de kosten voor Wmo voorzieningen, hulp bij het huishouden en individuele begeleiding. We zien hier een daling van het aantal klanten. Kanttekening hierbij is wel, dat een de daling van de kosten ook deels veroorzaakt wordt door een lagere verzilveringsgraad (dit is de gedeclareerde uren ten opzichte van de indicatie). Door personele problemen bij de zorgaanbieders (ziekteverzuim en een knellende arbeidsmarkt) daalt de verzilveringsgraad waardoor de kosten dalen.

Vanuit financieel perspectief een meevaller maar op de langere termijn kan dit een probleem worden. De knellende arbeidsmarkt wordt op meerdere fronten een uitdaging bij het leveren van de (noodzakelijke) zorg. Jeugd Het nadeel op de bijdrage aan de GR Jeugdhulp, waarmee vanaf 2024 al rekening is gehouden in de begroting, wordt nu ook in 2023 opgenomen (€ 850.000). Naast nadelen zien we ook een financieel voordeel: bij de inkoop van diensten binnen KrimpenWijzer en het Krimpens Sociaal Team zijn in 2023 de uitgaven € 273.000 lager dan verwacht. Regionaal en lokaal wordt gewerkt aan een maatregelen pakket om de oorzaken van de stijgingen op de Jeugdwet te ondervangen. Zoals toegezegd bij de begrotingsbehandeling 2024 wordt u hier binnenkort nader over geïnformeerd. IZA (integraal zorgakkoord) gelden We hebben in 2023 ruimschoots aanspraak kunnen maken op de regionaal beschikbare IZA middelen. De totale omvang van deze middelen is pas zeer recent bekend geworden waardoor deze niet eerder in de begroting konden worden verwerkt. Omdat alle activiteiten die in aanmerking komen voor dekking met IZA middelen al waren opgenomen in de begroting, draagt de nu bekend geworden definitieve bijdrage voor onze gemeente fors bij aan het positieve saldo van de begroting. U ontvangt hierover een raadsinformatiebrief met meer toelichting.

Energietoeslag In 2022 en 2023 wordt de energietoeslag uitgekeerd aan huishoudens met een inkomen tot 120% van het minimum. De laatste prognoses leiden tot een verhoging van de verwachte uitgaven (€ 123.000). De Rijksmiddelen voor deze regeling worden ontvangen via de algemene uitkering. Op basis van eerdere berichtgeving verwachten wij via de decembercirculaire een hoger bedrag voor 2023 en compensatie voor de extra uitgaven over 2022. Samen een hogere bijdrage van € 327.000. Algemene dekkingsmiddelen Voor taakmutaties worden stelposten opgenomen wanneer via de algemene uitkering middelen beschikbaar komen. Een deel van die stelposten leidt dit jaar niet tot concrete uitgaven (€ 188.000).

6 van 16

Van de stelpost voor kostenontwikkelingen die naar aanleiding van de prijsstijgingen in 2022 werd opgenomen in de begroting 2023 kan het restant vrijvallen (€ 300.000). Vanaf 2024 is nog een (aflopende) stelpost beschikbaar. Resultaatbestemming De reservemutaties in deze begrotingswijziging betreffen uitsluitend dekking van overhevelingen en andere mutaties op de programma’s. Daarmee zijn deze wijzigingen budgettair neutraal voor het begrotingsresultaat.

7 van 16

4. Effecten 2023 en 2024

8 van 16

9 van 16

5. Reservemutaties

Bovenstaande tabel betreft de stand van de reserves na verwerking van de mutaties in 2023 en 2024 inclusief deze begrotingswijziging. Reservemutaties bij de jaarrekening Via resultaatbestemming worden reservemiddelen ingezet ter dekking van (eenmalige) lasten. Voor het bepalen van de onttrekkingen bij de jaarrekening geldt dat deze plaatsvinden zoals door de raad is besloten. Dat wil zeggen dat niet wordt gekeken naar de omvang van de uitgaven die op begrotingsbasis door de onttrekking werden gedekt. Uitzonderingen hierop zijn de mutaties in de reserve grondexploitaties, de kapitaallastenreserves (maatschappelijk nut en grote kruising) en de egalisatiereserves. De mutaties in deze reserves vinden plaats op basis van nacalculatie. 6. Overhevelingen naar 2024 In de financiële verordening is bepaald onder welke voorwaarden budgetten naar een volgend begrotingsjaar mogen worden overgeheveld. Via deze begrotingswijziging wordt een aantal budgetten overgeheveld van 2023 naar 2024. Wanneer de betreffende budgetten dekking hebben uit een specifieke reserve, vindt de overheveling via die reserve plaats. In alle andere gevallen verloopt de overheveling via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden. Het overhevelen van budgetten en de bijbehorende werkzaamheden betekent extra werk in 2024. Dat komt boven op de al geplande activiteiten voor dat jaar.

In de loop van 2024 zal blijken of onze inzet om tot uitvoering te komen van het totale pakket ook echt gehaald kan worden met de beschikbare formatie en mogelijkheden. In de begrotingswijziging van juni 2024 zullen wij u rapporteren over de uitvoering van de overhevelingen. De inhoudelijke toelichtingen zijn onder de betreffende programma’s opgenomen in de bijlage “Toelichting mutaties per programma”.

10 van 16

Overhevelingen 2023-2024

Bedrag

Afval- en grondstoffen Energiearmoede communicatiemiddelen Energiearmoede duurzaamheid Energiearmoede indirecte schoolkosten Energiearmoede Inkomenstoets energietoeslag Energiearmoede Noodfonds Energiearmoede zakgeldproject Evenementen Flexwoningen Implementatie Omgevingswet Inzet duurzaamheid Inzet Nieuw Beleid Zorg en veiligheid 2023 Omgevingsvisie Planuitwerking Algeracorridor Publiekshal en kennissysteem Verbetering Bedrijfsvoering Tuyter Vervolg onderzoek leefomgeving Wet Open Overheid Totaal overhevelingen

90 61 717 100 12 100 30 40 11 83 200 33 50 20 34 65 15 50 1.711

7. Overige ontwikkelingen Over enkele onderwerpen informeren wij u in deze begrotingswijziging, zonder dat het (op dit moment) tot aanpassing van budgetten leidt. Opvang ontheemde Oekraïners In de ramingen zijn de lasten en baten van de regeling voor opvang ontheemde Oekraïners zonder saldo opgenomen. Net als in 2022 koerst onze gemeente in de uitvoering ook in 2023 af op een positief resultaat op deze regeling. Wij zijn, net als bij de vorige jaarrekening (zie onder andere RIB van 14 februari 2023), voornemens u voor te stellen om dit positieve saldo te doteren aan de bestemmingsreserve Asiel en opvang. Cao In de gemeentelijke begroting 2024 is met een index van 5% rekening gehouden. Op 10 november 2023 is er een onderhandelingsresultaat bereikt tussen de VNG en vakbonden. Dit resultaat wordt nog voorgelegd aan de leden. Belangrijke financiële elementen van het akkoord zijn: • looptijd van 1 januari 2024 t/m 31 maart 2025 (15 maanden) • structurele loonstijging: − Per 1 januari 2024 met 4,75% − Per 1 oktober 2024 met 1,25% De exacte gevolgen voor de gemeentelijke begroting worden later duidelijk, maar vooralsnog lijkt bijstelling van de raming niet nodig, omdat daarin gerekend is met een stijgingspercentage van 5 % over het gehele jaar. Gedurende 2024 wordt het effect gemonitord.

11 van 16

8. Grondexploitaties De grondexploitaties en de budgetten voor groene projecten en algemene kosten geven op dit moment geen aanleiding tot aanpassingen. De verwachting is dat de uitgaven en inkomsten binnen de voor 2023 beschikbare budgetten blijven. In het MPG 2024 wordt u hierover nader geïnformeerd. 9. Investeringen Herstratingsproject Vincent van Goghlaan fase 2 Voor de uitvoering van het riolerings- en herstratingsplan in dit gebied is een extra krediet van € 259.000 nodig. Deze verhoging wordt grotendeels veroorzaakt door hogere kosten van onder andere fietsbrug, voorbereiding (vanwege wijzigingen), groen, openbare verlichting en prijsstijging van materialen. Voor dit project heeft MRDH overigens subsidie toegezegd. Naar verwachting ontvangen wij € 298.000. Dit bedrag brengen wij uiteraard in mindering op het totale krediet. De totale lasten worden in 25 jaar afgeschreven en ten laste gebracht van reserve ‘afschrijvingen maatschappelijk nut’. Herstratingsproject Fresia (Langeland fase 5) In oktober jl. hebben wij uw raad geïnformeerd over de (bijgestelde) Meerjarenplanning Beheer Buitenruimte 2023-2033. De financiële gevolgen daarvan hebben wij vertaald in het investeringsprogramma bij de begroting 2024. Voor het project Langeland fase 5 heeft de bijgestelde meerjarenplanning al dit jaar gevolgen.

U heeft voor dit project bij de begroting 2022 een krediet van € 1.353.000 toegekend. Inmiddels is duidelijk dat voor deze fase een veel hoger bedrag nodig is: € 4.259.000. De extra kosten voor fase 5 zijn deels al geautoriseerd in het krediet voor woonrijpmaken bij de Groeiplaneet (€ 731.000). Via deze begrotingswijziging vragen wij u aanvullend krediet beschikbaar te stellen voor € 2.175.000. De hoofdoorzaken voor deze stijging zijn verschuivingen tussen de fasen, extra toegevoegde werkzaamheden en kostenstijgingen van brandstoffen en materialen. Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief.

12 van 16

10. Rechtmatigheid In iedere begrotingswijziging informeren wij uw raad in het kader van de verantwoording over de rechtmatigheid. In de vorige update rondom de rechtmatigheidsverantwoording meldden wij dat voorbereidingen getroffen worden voor de interim controle. De interim controle is in goede samenwerking met de accountant afgerond. Inmiddels zijn de voorbereidingen op de jaarrekening over 2023 van start gegaan. Gedurende de interim controle is overleg geweest met de accountant over een geconstateerde rechtmatigheidsfout, die hieronder wordt toegelicht. Tijdens de zomerperiode is een rechtmatigheidsfout geconstateerd met betrekking tot twee uitgezette geldleningen gedurende het jaar 2023. In beide gevallen was wel sprake van functiescheiding, maar niet door de in het Treasurystatuut aangewezen functionarissen. Het betreft twee kortlopende leningen aan een andere gemeente. Inmiddels zijn deze leningen afgelost en is het geld weer in beheer bij onze gemeente. De accountant heeft bevestigd dat dit een gebrek in het proces was. Het betreft daarom een formele rechtmatigheidsfout, niet een financiële. Uiteraard zullen op basis van deze bevinding controles over 2023 door zowel de eigen organisatie als de accountant scherp worden ingericht.

Bijlagen 1. Toelichting mutaties 2023 2. Toelichting mutaties 2024-2027

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. A. Boele secretaris

J.J. Luteijn burgemeester

13 van 16

Raadsbesluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 november 2023, om: 1. De volgende wijzigingen op de begroting 2023 vast te stellen:

14 van 16

2. De volgende wijzigingen op de begroting 2024 vast te stellen:

3. In te stemmen met de volgende wijzigingen van investeringskredieten: a. Verhoging van het krediet voor de Vincent van Goghlaan met € 259.000 b. Verhoging van het krediet voor Langeland fase 5 met € 2.175.000

15 van 16

Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 14 december 2023. voorzitter

griffier

J.J. Luteijn

mr. O. Vliegenthart

16 van 16