Raadsvoorstel Basisvoorwaarden Warmteprogramma

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

11 februari 2025 Wubbo Tempel Duurzaam wonen en werken 1648737

Onderwerp Basisvoorwaarden Warmteprogramma Gevraagd raadsbesluit: 1. De volgende voorwaarden als basisvoorwaarden van het Warmteprogramma vast te stellen: • De energie moet duurzaam worden. • De energievoorziening moet betrouwbaar zijn. • Iedereen weet hoe hij/zij duurzame stappen kan zetten. • Iedereen moet mee kunnen doen. • De regels zijn duidelijk en veranderen niet steeds. • De lusten en lasten zijn eerlijk verdeeld Aanleiding De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) die per 1 januari 2026 inwerking treedt, verplicht iedere gemeente om uiterlijk 31 december 2026 een warmteprogramma vast te stellen als opvolger van de Transitievisie warmte. In de RIB van 12 november 2024 informeerden wij u over de start van het opstellen van het Warmteprogramma. En over het te doorlopen traject. Voor het verder uitwerken van het warmteprogramma is het van belang om de basisvoorwaarden vast te stellen. Zo weten we dat uw Raad achter deze basisvoorwaarden staat, die wij toepassen bij het verder invulling geven aan het warmteprogramma.

Argumenten 1.1 De eerste 4 basisvoorwaarden komen overeen met de voorwaarden zoals opgenomen in de door uw Raad vastgestelde Transitievisie warmte In de TVW die door uw Raad is vastgesteld zijn enkele basisvoorwaarden benoemd, deze blijven ook bij het opstellen van het Warmteprogramma van kracht: • De energievoorziening moet betrouwbaar zijn/blijven. We vinden het belangrijk dat Krimpenaren erop kunnen rekenen dat er altijd voldoende energie is om te gebruiken. • De energie moet duurzaam worden. De overstap naar aardgasvrij moet bovendien leiden tot duurzame technieken. Hierdoor dragen we bij aan minder CO₂-uitstoot. • Iedereen weet hoe hij/zij duurzame stappen kan zetten. We streven ernaar om de overstap naar duurzame verwarming zo duidelijk mogelijk te maken. We geven inwoners tips om zelf iets te doen. Ze krijgen een stappenplan en niet alleen uitleg over het eindresultaat. Die informatie moet kloppen en voor iedereen beschikbaar zijn. • Iedereen moet mee kunnen doen. De overstap naar duurzame verwarming lukt alleen als alle inwoners mee kunnen doen. Het is belangrijk dat iedereen de overstap kan betalen. Er moet voldoende begeleiding en financiële ondersteuning zijn voor de eigenaar van een gebouw. We gaan stap voor stap te werk. En we gaan pas van het aardgas af als er goede andere manieren van verwarmen zijn voor iedereen. We

weten ook dat deze overstap veel meer is dan een technische operatie. Daarom hebben we ook oog voor de verandering die het voor inwoners betekent. Zo voorkomen we dat mensen afhaken 1.2 Er zijn twee extra voorwaarden toegevoegd aan de basisvoorwaarden voor het op te stellen Warmteprogramma. Het toevoegen van deze twee basisvoorwaarden is naar aanleiding van het PBL onderzoek naar legitimiteit van de warmtetransitie. Hierbij kwam naar voren dat een deel van de burgers het klimaatbeleid als inconsistent ervaart. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat naast betaalbaarheid, een eerlijke verdeling van de kosten cruciaal zijn voor de aanvaardbaarheid van de warmtetransitie. Dit heeft geleid tot het toevoegen van de volgende twee basisvoorwaarden: •

•

De regels zijn duidelijk en veranderen niet steeds. We kiezen voor het opstellen van een uitgebreid warmteprogramma, hiermee willen we de inwoners langjarig inzicht geven in welke oplossingen voor aardgasvrij in welke buurt het beste zijn. Zo kunnen inwoners en gebouweigenaren bij het nemen van maatregelen (nieuwe keuken, verbouwing en/of verhuizing) rekening houden met de aardgasvrij mogelijkheden. De lusten en de lasten zijn eerlijk verdeeld. We kiezen voor beleid dat rechtvaardig is. We kijken dus verder dan alleen de kosten, we kijken ook hoe we samen werken aan de verschillende warmteoplossingen en hoe we zorgen dat de lusten en lasten eerlijk verdeeld worden.

1.3 De toegevoegde basisvoorwaarden zijn getest in de gemeentepeiler. Uit de uitkomsten van de gemeentepeiler blijkt dat deze twee voorwaarden, consistent beleid en een eerlijke verdeling van kosten, belangrijk worden gevonden. De gemeentepeiler is door 344 inwoners ingevuld, hiermee geeft dit een indicatie, maar is niet representatief voor de hele gemeente. In de gemeentepeiler scoorde de basisvoorwaarde “dat de regels duidelijk zijn en niet steeds veranderen” van alle basisvoorwaarden het hoogste (64%), gevolgd door “betrouwbare energie: het werkt altijd en er is genoeg” (54%) en “dat de lusten en lasten eerlijk verdeeld zijn” (47%). Het belang van het geven van betrouwbaar en langjarig handelingsperspectief kwam ook naar voren in de opmerkingen die bij het invullen van de gemeentepeiler zijn gemaakt Een betaalbare transitie, zowel op de korte als langere termijn is cruciaal voor de bewoners om stappen te gaan zetten. Dit hangt samen met betrouwbaarheid van de oplossing. Niet alleen moet de rekening laag zijn/blijven. Het huis moet ook voldoende warm zijn 1.4 Het meenemen van de basisvoorwaarden in de uitwerking van het Warmteprogramma is belangrijk. Dat blijkt ook uit de gemeentepeiler, waarin veel opmerkingen worden geplaatst over netcongestie (basisvoorwaarde “de energievoorziening moet betrouwbaarheid zijn”).

Iets minder dan de helft van deelnemers aan de enquête denkt dat de woning uiteindelijk niet aardgasvrij kan worden, dit laat zien dat het meenemen en informeren van bewoners (basisvoorwaarde “Iedereen weet hoe hij/zij duurzame stappen kan zetten” én “iedereen moet mee kunnen doen”) belangrijke basisvoorwaarden zijn. Vertrouwen in de oplossing in combinatie met betaalbaarheid zijn veel voorkomende opmerkingen. Kanttekeningen 1.1 Niet iedereen wil aardgasvrij gaan verwarmen. Uit de gemeentepeiler komt ook een beeld naar voren van kritische inwoners die niet willen overstappen naar aardgasvrij, die aardgas als schoon alternatief zien en/of die niet geloven

dat de transitie betaalbaar of haalbaar is. Termen als nutteloos, niet belangrijk, besparen is genoeg, worden genoemd. Dit betekent dat het Warmteprogramma en zeker bij de uitvoering het meenemen, informeren en ondersteunen van de inwoners cruciaal is. Niet alleen het hoe, maar ook het waarom zal meegenomen worden in de uitwerking van het programma. Overigens zijn er ook opmerkingen waarbij het belang van aardgasvrij worden bevestigd. Een kleine meerderheid vindt aardgasvrije woningen heel belangrijk (57%), tegenover 47% die dit helemaal niet belangrijk vindt. 1.2 Hoe gaan we om met onzekerheid We maken nog geen keuzes in het Warmteprogramma, de focus ligt op besparen, waarbij inwoners / gebouweigenaren de regie hebben over wat en wanneer wordt gedaan. De gemeente faciliteert en ondersteunt, immers leidt isoleren tot meer comfort en lager energieverbruik en daarmee lagere energiekosten. We houden nieuwe ontwikkelingen in de gaten om zo te voorkomen we dat we nieuwe ontwikkelingen of kansen mislopen. Concreet werken we samen met de RES Rotterdam Den Haag aan het verbeteren van de financiële instrumenten voor de realisatie warmtenetten. Dat kan op termijn ertoe leiden dat de uitrol van lokale lage temperatuur warmtenetten rondom de Middenwetering- en Vijverflats wel haalbaar wordt.

Inzichten tot nu toe zijn dat warmtenetten in deze wijken niet haalbaar zijn, de Raad is in juni 2023 hierover geïnformeerd. Participatie Inwoners zijn benaderd via de gemeentepeiler en tijdens de Winterfair om input te geven op de basisvoorwaarden. Deze input is verwerkt in dit advies. Financiële gevolgen Het Warmteprogramma is een verplicht programma onder de omgevingswet. Voorliggend besluit heeft geen financiële consequenties. Vervolg De basisvoorwaarden nemen we op in het Warmteprogramma en zijn het fundament voor verdere uitwerken van het Warmteprogramma. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2026 (na het inwerkingtreden van de Wgiw) het warmteprogramma ter besluitvorming wordt aangeboden aan de raad. De besluitvorming over het warmteprogramma volgt verplicht de uitgebreide voorbereidingsprocedure uit de Algemene wet bestuursrecht. Gedurende de termijn van de terinzagelegging kan iedereen zienswijzen inbrengen. De zienswijzen worden verwerkt in een nota van antwoord en kunnen leiden tot aanpassing van concept-warmteprogramma. Bijlagen Geen

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. A. Boele

mr. H.D. Westerdijk

secretaris

burgemeester

Raadsbesluit Onderwerp Basisvoorwaarden Warmteprogramma

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 februari 2025, om: De volgende voorwaarden als basisvoorwaarden van het Warmteprogramma vast te stellen: • De energie moet duurzaam worden. • De energievoorziening moet betrouwbaar zijn. • Iedereen weet hoe hij/zij duurzame stappen kan zetten. • Iedereen moet mee kunnen doen. • De regels zijn duidelijk en veranderen niet steeds. • De lusten en lasten zijn eerlijk verdeeld Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 24 april 2025.

voorzitter

plaatsvervangend griffier

mr. H.D. Westerdijk

M. Keimpema-Schouten