Raadsvoorstel Ambitiedocument Duurzaamheid 2021-2024

Raadsvoorstel

Datum collegevergadering: Datum raadsvergadering: Portefeuillehouder: Behandelend ambtenaar: Zaaknummer:

16 maart 22 april Wubbo Tempel Liesbeth Pleizier 333261

Onderwerp:

Ambitiedocument Duurzaamheid 2021-2024

Gevraagde Beslissing:

1. Het ‘Ambitiedocument Duurzaamheid 2021-2024’ vast te stellen 2. Kennis te nemen van de ‘Duurzaamheidsagenda 2021-2024’ 3. Voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda in 2021 het restant uit de reserve klimaatgelden (€ 68.100) in te zetten 4. Een voorstel voor de dekking voor het benodigde budget voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda in 2022-2024 via de kadernota te laten lopen.

Inleiding Voor u ligt het Ambitiedocument Duurzaamheid 2021-2024 (bijlage 1) en de Duurzaamheidsagenda 2021-2024 (bijlage 2). Hiermee zetten we nieuwe stappen om bij te dragen aan ons uiteindelijke ambitie: een Klimaatneutraal en gezond Krimpen in 2050. Dat klinkt nog ver weg. Maar als we onze ambitie en doelen willen bereiken dan moeten we nu al grote stappen maken. De beschreven ambitie en doelstellingen laten zien waar we als Krimpen aan den IJssel de komende 4 jaar onze accenten zetten. We bouwen voort op ambities en afspraken uit de eerdere Duurzaamheidsvisie en Duurzaamheidsagenda. Het is tijd voor een opvolger waarin we de ambitie en doelstelling concreet maken en capaciteit en budget beschikbaar stellen om door te pakken. Op zo’n manier dat het bijdraagt aan een betere leefomgeving voor Krimpenaren, waar het (nog) beter wonen en werken kan zijn. Duurzaamheid is een thema dat speelt op mondiaal en micro niveau. Wereldwijd wordt klimaatverandering steeds meer zichtbaar. Warmte- en neerslagrecords worden verbroken, hevige buien en langere periodes van droogte komen steeds vaker voor. Tegelijkertijd worden grondstoffen schaarser en neemt de biodiversiteit verder af. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de kwaliteit van onze leefomgeving onder druk komt te staan. Door al deze verschillende aspecten loopt duurzaamheid als een groene draad door de hele organisatie.

De focus van het ambitiedocument en bijbehorende agenda is dan ook niet alleen energie. Ook de thema’s circulair, klimaatadaptatie en gezondheid & voedsel komen aan bod.

Daarmee zijn we niet uitputten maar hebben we wel de belangrijkste thema’s in beeld gebracht. Het Ambitiedocument Duurzaamheid bevat per thema een aantal doelstellingen. Een klein deel hiervan is terug te vinden in bestaande beleidsdocumenten. Daar waar dit onvoldoende was voor de opgave waar we voor staan zijn aanvullende doelstellingen geformuleerd. Daarnaast bevat het programma een hoofdambitie, Krimpen aan den IJssel Klimaatneutraal en gezond in 2050. Om de voorgestelde doelen te bereiken moeten we als gemeente samen met inwoners, ondernemers en andere stakeholders acties uitvoeren. Per thema beschrijven we de acties in de Duurzaamheidsagenda 2021-2024. Samenvatting Onze energievoorziening verandert de komende decennia ingrijpend. Grondstoffen dreigen schaars te worden door een groeiende bevolking en de toenemende welvaart en consumptie. We moeten ons aanpassen aan toenemende klimaatextremen. En we krijgen meer hevige regenbuien, maar ook langere periodes van droogte. Temperaturen nemen toe en de kans op een overstroming doet dat ook. Allemaal onderwerpen die ingrijpen op onze leefomgeving. Dat vraagt om een heldere ambitie en concrete doelstellingen. Internationale en nationale afspraken liggen al enkele jaren vast. De uitwerking hiervan op regionale en lokale schaal vindt nu plaats.

Bijvoorbeeld in de Regionale Energiestrategie Rotterdam Den Haag, de lokale Transitievisie Warmte en in voorliggend Ambitiedocument Duurzaamheid en bijhorende Duurzaamheidsagenda 2021-2024. In samenwerking met een grote groep stakeholders is de afgelopen maanden gewerkt aan het formuleren van deze Krimpense ambitie en doelstellingen voor duurzaamheid. Met elkaar willen we werken aan de geformuleerde hoofdambitie: een Klimaatneutraal en gezond Krimpen in 2050. Om deze ambitie en de doelstellingen te halen zijn acties nodig. Die zijn opgenomen in de nieuwe Duurzaamheidsagenda 2021-2024. Het is tijd om door te pakken. Op zo’n manier dat het bijdraagt aan een betere leefomgeving voor Krimpenaren, waar het (nog) beter wonen en werken kan zijn. Bestaand kader/context We bouwen voort op ambities en afspraken uit de eerdere duurzaamheidsvisie (2008-2011) en duurzaamheidsagenda (2015-2017). Daarnaast zijn de afspraken uit het Klimaatakkoord verwerkt in voorliggende documenten. Beoogd effect Een duidelijke ambitie en doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Met de daarbij horende acties zetten we de komende vier jaar substantiële stappen naar een Klimaatneutraal en gezond Krimpen aan den IJssel in 2050.

Argumenten 1.1 Het Ambitiedocument Duurzaamheid laat zien waar we op het gebied van duurzaamheid de komende jaren op in zetten De duurzaamheidsopgaven waar we voor staan zijn groot en uitdagend. De noodzaak om in actie te komen wordt steeds breder gedragen. Op Rijksniveau is een aantal doelen gesteld die onder andere in het Klimaatakkoord zijn opgenomen. Als gemeente geven wij lokale invulling aan de landelijke opgaven en stellen we onze eigen prioriteiten. Dat is terug te zien in het voorliggende Ambitiedocument. Het document maakt duidelijk waar we als Krimpen aan den IJssel onze accenten willen zetten. Daarbij focussen we op de thema’s energie, circulair, klimaatadaptatie en gezondheid en voedsel. Ook geeft het richting aan de uitwerking van de verschillende opgaves die op ons afkomen.

2

1.2. Het voorgestelde Ambitiedocument is het resultaat van een interactief proces Vanuit verschillende disciplines is er in werksessies een bijdrage geleverd aan het ambitiedocument en bijhorende agenda. Behalve interne consultatie is er ook een werksessie geweest waarbij externe partijen betrokken waren. Denk hierbij aan DCMR, de MRDH, gemeente Capelle aan den IJssel, gemeente Krimpenerwaard, QuaWonen, Stichting Volkshuisvesting Nederland en het Seniorenplatform. Daarnaast zijn de inzichten gebruikt uit het rapport ‘Houding ten aanzien van de energietransitie’ wat vorige jaar rondom de Concept RES is opgesteld op basis van interviews en een digitale peiling. 1.3. Door in te zetten op de gestelde ambitie en doelstellingen dragen we bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) Krimpen aan den IJssel is een global goal gemeente. In het Ambitiedocument is per thema te zien aan welke SDG’s een bijdrage wordt geleverd. Het gaat om SDG 3 (Goede gezondheid en welzijn), SDG 7 (Betaalbare en duurzame energie), SDG 11 (Duurzame steden en gemeenschappen), SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie), SDG 13 (Klimaatactie) en SDG 15 (Leven op het land). 1.4. We zetten volop in op communicatie zowel in strategie als capaciteit Inwoners lijken ondanks onze inspanningen op het gebied van communicatie nauwelijks op de hoogte te zijn van wat de gemeente al doet aan duurzaamheid.

Dat blijkt onder andere uit gesprekken die we als gemeente gevoerd hebben bij het opstellen van de Woonvisie. En uit de interviews die we vorige jaar gehouden hebben in het kader van de energietransitie. Daarom is in een apart hoofdstuk aangegeven hoe we hier nog meer op inzetten en zal er specifiek voor het programma Duurzaamheid een communicatieadviseur worden aangetrokken. 2.1 Hoe we de doelstellingen en ambitie willen bereiken is uitgewerkt in de Duurzaamheidsagenda 2021-2024 In de duurzaamheidsagenda staan bij elk thema acties de nodig zijn om de voorgestelde doelstellingen en ambitie te halen. Per thema staan bestaande acties en nieuwe acties beschreven die beide bijdragen aan de geformuleerde ambitie en doelstellingen. De agenda maakt trots en inspireert omdat we mooie resultaten delen en laten zien wat er allemaal gebeurt. 2.2 Vaststelling van de actiegerichte agenda is een bevoegdheid van het college De rol van de raad is kaderstellend. Daarom zijn de ambities en de doelstellingen opgenomen in het Ambitiedocument Duurzaamheid (bijlage 3). De duurzaamheidsagenda is een uitwerking van hoe we de genoemde ambitie en doelstellingen willen halen. Dat is aangelegenheid voor het college en wordt ter kennisgeving aan uw raad voorgelegd. 3. Gevraagde budget is nodig voor de uitvoering in 2021 Voor het uitvoeren de duurzaamheidsagenda is extra geld nodig.

Alleen zo kunnen we echt doorpakken en voldoen aan wettelijke verplichtingen. De begroting 2020 biedt zeer beperkt ruimte om buiten bestaande projecten en acties nieuwe initiatieven te starten en te voldoen aan wettelijke taken. Daarom wordt voorgesteld het restant uit de reserve Klimaatgelden (€ 68.100) beschikbaar te stellen. 4. Ambities vragen extra middelen bij kadernota voor 2022 en verder Deze ambitieuze doelen vragen middelen voor de langere termijn. Daarom zullen we bij de kadernota hier ook met nadere voorstellen bij u komen. Daarin wordt ook betrokken in welke mate het Rijk extra middelen beschikbaar zal stellen en of het nodig is om voor deze periode als gemeente zélf geld vrij te maken. Kanttekeningen

3

1. In het behalen van onze doelstellingen zijn we mede afhankelijk van inwoners, ondernemers en andere stakeholders De gemeente is een belangrijke partij om een klimaatneutraal en gezond Krimpen aan den IJssel te bereiken. We kunnen dit als gemeente niet alleen. Daarom werken we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen, sportverenigingen, buurgemeentes en de regionale en nationale overheden. Zo willen we succesvol zijn en doelen behalen. We zijn daarmee wel afhankelijk van deze samenwerking. Wij inspireren, faciliteren, stimuleren, activeren en stellen kaders. Door extra in te zetten op communicatie en participatie en door het opzetten van een Krimpense Klimaatraad en een Duurzaamheidskring proberen we de samenwerking te versterken. 2. Het Rijk moet zorgen dat de randvoorwaarden in orde zijn Om onze ambities te verwezenlijken zijn we deels afhankelijk van enkele randvoorwaarden waarin we zelf niet kunnen voorzien. Denk hierbij aan betrouwbaarheid, rechtvaardigheid en betaalbaarheid. Daar zijn effectieve wet- en regelgeving en ondersteuning in de vorm van bijvoorbeeld subsidies en stimuleringsregelingen voor nodig. Evenals compensatie voor de uitvoeringscapaciteit. Voor al deze middelen gaan wij uit van passende inzet van het Rijk. 3. Om de ambitie en doelstelling te halen zijn we afhankelijk van de in de kadernota gevraagde middelen.

Als hier geen middelen voor ter beschikking worden gesteld zullen de ambities en doelen niet kunnen worden gehaald. Als de benodigde middelen er niet of in beperkte maten komen stellen we prioriteiten in wat we wel of niet oppakken. En zijn we genoodzaakt activiteiten af te schalen of uit te stellen. De agenda is zo opgebouwd dat dit wel mogelijk is. Als dat zich voordoet kunnen we uiteraard niet binnen de gestelde tijd voldoen aan de voorgestelde ambitie en doelstellingen. Financiële consequenties Om uitvoering te kunnen geven aan het Ambitiedocument door middel van de Duurzaamheidsagenda zijn er financiële middelen nodig. Alleen dan kunnen we echt stappen maken naar een Klimaatneutraal en gezond Krimpen aan den IJssel. Hieronder volgt het financiële overzicht:

4

2021 Een deel van de in de duurzaamheidsagenda genoemde acties worden uitgevoerd binnen lopende begroting. Voor een groot deel van de activiteiten van het thema Energie zijn voor 2021 (en een deel van 2022) middelen vanuit het Rijk ontvangen (RREW uitkering). Dit is terug te zien bij de dekking. Ook is er vanuit de bestaande begroting € 107.340 beschikbaar. Per saldo komen we voor 2021 nog € 68.100 tekort. Dit benodigde extra budget is vooral nodig voor voldoende capaciteit om invulling te geven aan de opgave die voor ons ligt. Wij stellen voor om dit tekort te dekken uit het restant wat in de reserve Klimaatgelden (€ 68.100) zit. Daarmee komt het eerder genomen besluit bij de begroting 2021 over de inzet van de reserve Klimaatgelden te vervallen. Het gaat dan specifiek om € 35.000 voor 2022 wat nu in 2021 ingezet wordt. 2022-2024 Zoals bij argument vier beschreven stellen we voor dat uw college in de Kadernota een voorstel doet voor de jaren 2022 en verder. Bij de vaststelling van het Klimaatakkoord is afgesproken dat het Rijk een artikel 2 onderzoek uitvoert naar de kosten voor de uitvoering van het nationale Klimaatakkoord. Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat de uitvoering van het Klimaatakkoord niet gaat om een simpele intensivering van een aantal taken en medewerkers die al actief zijn.

Er is simpelweg sprake van een enorme toename van werkzaamheden die onlosmakelijk zorgt dat er meer inzet (in zowel capaciteit als euro’s) nodig is. Voor de uitvoering in 2022-2024 maken wij een voorbehoud voor het beschikbaar komen van substantiële rijksmiddelen. Het nieuwe kabinet bepaalt hoeveel geld gemeenten vanaf 2022 krijgen voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. Dit is op z’n vroegst na de zomer bekend. Aanpak / uitvoering / participatie Zie argument 1.2. Betrokken partijen Zie kanttekening 1 en 3. Duurzaamheid Zie bovenstaande tekst. Urgentie Hoe eerder een besluit genomen wordt hoe sneller we door kunnen pakken. Evaluatie De status van de uitvoering van het programma Duurzaamheid is realtime te volgen op de website. Het is een organisch programma, tussentijdse aanpassingen zijn nodig. Zo blijven we wendbaar. En kunnen we inspelen op de nieuwste ontwikkelingen en afspraken op regionaal of landelijk niveau. Jaarlijks informeren we de raad over de voortgang. Bijlagen / achtergrondinformatie 1. Ambitiedocument Duurzaamheid 2. Duurzaamheidsagenda 2021-2024 Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, Mr. A. Boele secretaris

5

M.W. Vroom burgemeester

besluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 maart 2021

besluit: 1. Het ‘Ambitiedocument Duurzaamheid 2021-2024’ vast te stellen 2. Kennis te nemen van de ‘Duurzaamheidsagenda 2021-2024’ 3. Voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda in 2021 het restant uit de reserve klimaatgelden (€ 68.100) in te zetten 4. Een voorstel voor de dekking voor het benodigde budget voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda in 2022-2024 via de kadernota te laten lopen. Aldus besloten door de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering 20 april 2021.

Voorzitter

griffier

M.W. Vroom

O. Vliegenthart

6