Raadsvoorstel Actieplan Energiearmoede

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

15 december Wubbo Tempel en Kirsten Jaarsma Duurzaam Wonen en Werken & Sociaal domein 655398

Onderwerp Actieplan Energiearmoede Gevraagd raadsbesluit: 1. Kennis te nemen van het actieplan Energiearmoede. 2. In te stemmen met het te starten van fase 1 van het plan. 3. Hiervoor 1.083 miljoen euro beschikbaar te stellen ten laste van het bestemmingsreserve energiearmoede.

Aanleiding De energiecrisis en de hoge inflatie hebben ervoor gezorgd dat het thema (energie)armoede en schulden de nadrukkelijke aandacht heeft van ons college en uw raad. Op 7 juli is met het positieve resultaat over 2021 een reserve gevormd voor de aanpak van energiearmoede (zie bijlage 1). Daarbij gaf u aan dat de stijgende energieprijzen bij inwoners met beperkte financiële armslag snel tot (extra) armoede leiden. En dat we naast ondersteuning van het rijk daar als gemeente oog voor moeten hebben en kwetsbare inwoners (maatwerk) ondersteuning moeten bieden. Afgelopen maanden zijn wij hierover in gesprek gegaan met interne en externe stakeholders. Dat heeft geleid tot een actieplan gericht op energiearmoede. Argumenten 1.1 Met het actieplan Energiearmoede hebben we een gericht plan voor de eerste stappen in de aanpak van energiearmoede in Krimpen aan den IJssel Het actieplan geeft inzicht in energiearmoede in Krimpen en laat zien welke bestaande landelijke en lokale maatregelen er zijn om energiearmoede aan te pakken. Ook laat het zien met welke maatregelen we willen starten (fase 1) en leest u dat er nog een fase 2 komt. We vragen kennis te nemen van het actieplan en alleen in te stemmen met fase 1 en de daarbij horende financiële middelen beschikbaar te stellen.

Uit het gesprek met uw raad bleek onder andere dat u graag meer maatwerk maatregelen terug ziet komen in het actieplan. De uitwerking hiervan kost meer tijd en zal pas in Q1 2023 af zijn. Tegelijkertijd willen we de start van een aantal maatregelen niet langer uitstellen omdat de uitwerking, gunning en uitvoering een lange doorlooptijd heeft. Dit onder andere vanwege aanbestedingstrajecten, lange levertijd van materialen en lange wachttijd door krapte op de arbeidsmarkt. Als we nu niet verdergaan met deze maatregelen, kunnen de maatregelen sowieso niet voor de winter van 2023 uitgevoerd worden. Dit geldt niet voor de communicatiecampagne maar we zijn van mening dat communicatie via verschillende lokale kanalen iets is wat sowieso moet gebeuren. Ook het noodfonds hebben we opgenomen in fase 1. Door aan de slag te gaan met de verdere uitwerking van een noodfonds creëren we de financiële ruimte om in schrijnende gevallen als gevolg van hoge energieprijzen en inflatie acute nood te kunnen ledigen.

1 van 5

1.2 Iedereen moet mee kunnen doen, ook huishoudens met een laag inkomen Huishoudens met een laag inkomen wonen vaak in een matig tot slecht geïsoleerde woning. Ze betalen al relatief veel aan energiekosten en hebben vaak ook niet de middelen om te investeren in energiebesparing. Met de maatregelen uit het actieplan Energiearmoede (hoofdstuk 3 Bestaande maatregelen en hoofdstuk 4 Fase 1) leveren we een bijdrage aan het verlagen van het energieverbruik van Krimpenaren die te maken hebben met (energie)armoede. Dat draagt bij aan het verbeteren van hun persoonlijke situatie en het verminderen van armoede en alle maatschappelijke gevolgen daarvan. 2.1 Met de voorgestelde maatregelen uit fase 1 helpen we inwoners concreet met het structureel verlagen van hun energieverbruik en het bestrijden van energiearmoede Een groot deel van de maatregelen uit fase 1 zetten in op het structureel verlagen van het energieverbruik van huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Dat is belangrijk omdat het niet de verwachting is dat de huidige situatie met hoge energieprijzen en stijgende kosten op korte termijn verandert. 2.2 Er is positief gereageerd op de voorgestelde maatregelen uit fase 1 Tijdens de Benen op Tafelsessie van 15 november hebben we met de raad en maatschappelijk partners het gesprek gevoerd over mogelijke maatregelen om (energie)armoede tegen te gaan dan wel te verkleinen.

De volgend maatschappelijk partners waren hierbij aanwezig: GR IJsselgemeenten, KrimpenWijzer, Consulenten Sociaal Domein, QuaWonen, Stichting schuldhulpmaatjes en een van de energiecoaches. Tijdens de BOTsessie is er positief gereageerd op het voorstel voor de maatregelen die nu genoemd zijn in fase 1. Uiteraard hebben we tijdens het opstellen van het actieplan Energiearmoede ook gesproken met maatschappelijk partners maar ook met andere gemeenten om te kijken wat wel of niet werkt en/of aansluit bij de doelgroep. 2.3 Maatwerk is nodig om de huishoudens met een laag inkomen te helpen hun energierekening te verlagen en daarmee het besteedbaar inkomen te verhogen. Het verlagen van het energieverbruik is een goede manier om huishoudens een hoger besteedbaar inkomen te geven. Maatwerk is daarin essentieel omdat we een blijvend hoger besteedbaar inkomen nastreven. Daarvoor is echt contact met de doelgroep nodig, waarbij oog is voor de persoonlijke en financiële situatie. Hiervoor trekken we ook samen op met onze maatschappelijk partners. Tijdens de BOT-sessie gaven de aanwezige professionals ook aan dat de doelgroep lastig te vinden is, moeilijker te bereiken is en dat er sprake is van schaamte. Een persoonlijke benadering en maatwerk zijn erg belangrijk.

2.4 Met een aantal maatregelen benutten we kansen die er liggen in de koppeling van energiemaatregelen met andere opgaven Energiearmoede is een onderdeel van armoede. Met het verlagen van het energieverbruik van huishoudens met lage inkomens leveren ontstaat er meer ruimte in het besteedbaar inkomen. Ervaringen in het buitenland met het verminderen van energiearmoede laten zien dat wanneer de energierekening omlaag gaat en de woning comfortabeler wordt er minder vaak gezondheidsproblemen ontstaan. In deze tijd is het lastig te voorspellen of de energierekening omlaag gaat gezien de stijgende energieprijzen. Met maatregelen om het

2 van 5

energieverbruik te verminderen willen we zorgen dat de energierekening niet (verder) zal stijgen. 2.5 Het inzetten van communicatiecampagnes zorgt voor een hoger gebruik van de voorgestelde maatregelen en de bestaande minimaregelingen Het succes van de maatregelen wordt mede bepaald door het daadwerkelijk bereiken van de doelgroep. Ook bleek uit de verhalen van de aanwezige professionals tijdens de BOT-sessie dat er veel onbekendheid is rondom energieverbruik en mogelijke besparende maatregelen. Ook zijn inwoners niet altijd op de hoogte van energie- en minimaregelingen waar ze gebruik van kunnen maken. Daarom zetten we uitgebreid in op communicatie en het verlagen van de drempel tot de toegang tot energiemaatregelen en minimaregelingen. 3.1 De financiële middelen die nodig zijn vallen binnen het beschikbare budget en laten voldoende ruimte over voor een vervolgaanpak (fase 2) Met de benodigde financiële middelen doen we een eerste beroep op de bestemmingsreserve energiearmoede. Er blijven voldoende middelen over om in de eerste helft van 2023 met een vervolgaanpak te komen (fase 2) waarin aanvullende maatregelen staan en de accenten die mee zijn gegeven in de BOT sessie te verwerken.

Kanttekeningen 2.1 Fase 1 is onderdeel van het actieplan Energiearmoede en is zonder fase 2 onvoldoende om de groeiende groep inwoners die te maken heeft met (energie)armoede te helpen Daarom komen we voor fase 2 we met aanvullende maatregelen waarin we nog meer maatwerk zullen leveren, inwoners ondersteunen om de juiste keuzes te maken en te zorgen dat de ondersteuningsmaatregelen echt terecht komen bij de mensen die dat op dit moment het hardste nodig hebben. Daarnaast zal er specifiek aandacht besteed worden aan de maatregelen voor middeninkomens (hieronder verstaan we de groep met een inkomen tussen 120 % en 150 % van het wettelijk sociaal minimum) en maatregelen tegen de bestrijding van kinderarmoede. 2.2 Bewoners kunnen ervoor kiezen niet mee te doen Voor zowel de huurders als particuliere woningeigenaren geldt dat ze zelf bepalen of ze wel of niet mee willen doen. Door zo duidelijk mogelijk te communiceren en waar kan onze inwoners te ontzorgen hopen we de drempel om mee te doen zo laag mogelijk te houden. 2.3 Sommige onderdelen moeten nog verder uitgewerkt worden De verdere uitwerking van de verschillende maatregelen gebeurt samen met de betrokken partijen en binnen de wettelijke kaders en op een praktische werkwijze.

2.4 De voorbereidings- en uitvoeringstermijn is relatief kort Als we met de gekozen maatregelen voor de winter van 2023 effect willen realiseren moet er nog veel gebeuren. Dat is ook een belangrijke reden waarom dit voorstel nu geagendeerd wordt en niet pas als zowel de energiemaatregelen als de maatregelen meer specifiek gericht op armoede in de volle breedte helemaal uitgewerkt zijn. 2.5 Voor de realisatie zijn we afhankelijk van externe uitvoerende partijen Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt en materiaalschaarste, bestaat de kans van niet tijdige realisatie of zelfs het niet vinden van voldoende geschikte uitvoerders, waardoor we alsnog vertraging op kunnen lopen.

3 van 5

2.6 We kunnen niet alle huishoudens met energiearmoede (meteen) helpen. We proberen met de verschillende maatregelen uit fase 1 zoveel mogelijk huishoudens die te maken hebben met energiearmoede te helpen maar kunnen niet iedereen (tegelijk) helpen. Met het noodfonds creëren we in ieder geval de financiële ruimte om in schrijnende gevallen acute nood te kunnen ledigen. Participatie In de voorbereiding van dit plan is onder andere gesproken met de beleidsdomeinen Duurzaam Wonen en Werken, het Sociaal Domein, GR IJsselgemeenten en KrimpenWijzer en consulenten sociaal domein. Maar ook met externe partijen als QuaWonen, Stichting schuldhulpmaatjes, de energiecoaches, het energieloket en diverse andere gemeenten. Bij de uitvoering van Fase 1 zijn diverse partners betrokken en zullen we andere maatschappelijk partners informeren over de verschillende projecten zodat ze hier eventuele cliënten over kunnen informeren. Voor fase 2 betrekken we ook nog andere maatschappelijk partners zoals onderwijs, diaconieën, huisartsen en de voedselbank. Financiële gevolgen Uw raad heeft 2,015 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de bestemmingsreserve energiearmoede. Onderstaande tabel geeft een inschatting van de kosten (inclusief voorgestelde dekking) van fase 1 van de aanpak van energiearmoede in onze gemeente.

Projecten Zonnepanelen huurwoningen Directe isolatie Communicatiecampagnes Kinderarmoede Noodfonds

Verwachte kosten 2023 (ex. BTW)

Bestemmingsreserve

750.000

X

200.000

X

90.000

X

18.000 25.000 1.083.000

X X 1.083.000

Vervolg We gaan de voorgestelde maatregelen verder uitwerken samen met de betrokken partijen en binnen de wettelijke kaders en op een praktische werkwijze. Daarnaast werken we verder aan de uitwerking van fase 2. Bijlagen 1. Amendement bestemmingsreserve Energiearmoede 2. Actieplan Energiearmoede

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. A. Boele

M.W. Vroom

secretaris

burgemeester

4 van 5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 november, om: 1. Kennis te nemen van het actieplan Energiearmoede. 2. In te stemmen met het te starten van fase 1 van het plan. 3. Hiervoor 1.083 miljoen euro beschikbaar te stellen ten laste van het bestemmingsreserve energiearmoede. Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 15 december.

voorzitter

griffier

M.W. Vroom

mr. O. Vliegenthart

5 van 5