Raadsvoorstel Actieplan Energiearmoede

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

20 april 2023 Wubbo Tempel en Kirsten Jaarsma Duurzaam Wonen en Werken & Sociaal domein 655398

Onderwerp Actieplan Energiearmoede Gevraagd raadsbesluit: 1. Het actieplan Energiearmoede vast te stellen. 2. Hiervoor 932.000 euro beschikbaar te stellen ten laste van het bestemmingsreserve energiearmoede.

Aanleiding De energiecrisis en de hoge inflatie hebben ervoor gezorgd dat het thema energiearmoede en armoede de nadrukkelijke aandacht heeft van ons college en uw raad. Op 7 juli is met het positieve resultaat over 2021 een reserve gevormd voor de aanpak van energiearmoede (zie bijlage 1). Daarbij gaf u aan dat de stijgende energieprijzen bij inwoners met beperkte financiële armslag snel tot (extra) armoede leiden. En dat we naast de ondersteuning van het rijk daar als gemeente oog voor moeten hebben en kwetsbare inwoners (maatwerk) ondersteuning moeten bieden. Op 15 december 2022 stemde uw raad al in met fase 1 van het Actieplan Energiearmoede zodat we met een aantal projecten al konden starten. Inmiddels hebben wij ook de projecten voor fase twee in beeld en leggen we het volledige actieplan aan u voor. Stand van zaken fase 1 We zijn gestart met de uitvoering van fase 1. Hieronder volgt per project een korte stand van zaken. Directe isolatie Voor dit project hebben we een verkenning gedaan naar de eerste ervaringen bij andere gemeenten en verschillende partijen gesproken die dit project kunnen uitvoeren. Ook zijn er contacten gelegd met de Omgevingsdienst Haaglanden over de mogelijkheden voor het opstellen van een soorten managementplant zodat we kunnen voldoen aan de wet milieubeheer.

Tot slot verkennen wij bij RVO de mogelijkheden om de subsidie voor de directe isolatie voor alle betrokken woningen aan de gemeente over te maken. Zonnepanelen QuaWonen Eind maart hopen we het convenant met QuaWonen te ondertekenen. We spreken onder andere af dat de servicekosten die QuaWonen vraagt voor de panelen die door de gemeente bekostigd worden volledig terugvloeien naar de gemeente zodat deze opnieuw ingezet kunnen worden voor energiearmoede. Realisatie in 2023 lijkt nog steeds haalbaar. Ook is samen met QuaWonen gekeken welke woningen voor dit project in aanmerking komen.

1 van 6

Communicatiecampagnes Er zijn verkennende gesprekken gevoerd over de aanschaf van een systeem die de aanvraagprocedure voor minimaregelingen makkelijker maakt en die daarbij het gebruik van de verschillende minimaregelingen stimuleert. Daarnaast gaan we starten met het proactief benaderen van het bestaande klantenbestand bij de GR IJsselgemeenten na de vaststelling van fase 2 van het actieplan Energiearmoede. Dit in verband met de voorgestelde wijziging in de inkomensgrens. Energieklussers (voorheen energiecoach) Er wordt veel gebruik gemaakt van het aanbod aan de doelgroep om een energieklusser langs te laten komen. Tot eind 2022 zijn 200 huishoudens geholpen met advies en kleine maatregelen. Er zijn 1259 maatregelen uitgevoerd, voornamelijk radiatorfolie en kierdichting wat gemiddeld € 210 besparing per huishouden per jaar oplevert. Wij krijgen terug van de bezochte inwoners dat ze blij zijn met de hulp en met het contact met de energieklussers. Kinderarmoede Het verhogen van de bijdrage aan Stichting Leergeld vanuit fase 1 van het actieplan energiearmoede is afgerond. Met de Blije Gift wordt nog geprobeerd om tot een afspraak te komen. Zij hebben aangegeven op korte termijn hier geen ruimte voor te hebben. Noodfonds Het toetsingskader voor het noodfonds is door het college vastgesteld. Op korte termijn kunnen de eerste aanvragen gedaan worden.

Argumenten 1.1 Met het actieplan Energiearmoede hebben we een gericht plan voor de aanpak van energiearmoede in Krimpen aan den IJssel Het actieplan geeft inzicht in energiearmoede in Krimpen en laat zien welke bestaande landelijke en lokale maatregelen er zijn om energiearmoede aan te pakken. Eerder heeft uw raad al ingestemd met fase 1 van het plan en de daarbij horende financiële middelen. Dit was nodig omdat we graag zo snel mogelijk wilden starten met een aantal projecten omdat de uitwerking een langere voorbereidingstijd nodig had, dan wel het project zo snel mogelijk gestart moest worden om de doelgroep te kunnen helpen. Met de toevoeging van fase 2 is het actieplan compleet. 1.2 Iedereen moet mee kunnen doen, ook huishoudens met een laag inkomen Huishoudens met een laag inkomen wonen vaak in een matig tot slecht geïsoleerde woning. Ze betalen al relatief veel aan energiekosten en hebben vaak ook niet de middelen om te investeren in energiebesparing. Met de maatregelen uit het actieplan Energiearmoede (hoofdstuk 3 Bestaande maatregelen, hoofdstuk 4 Fase 1 en hoofdstuk 5 Fase 2) leveren we een bijdrage aan het verlagen van het energieverbruik van Krimpenaren die te maken hebben met (energie)armoede. Dat draagt bij aan het verbeteren van hun persoonlijke situatie en het verminderen van armoede en alle maatschappelijke gevolgen daarvan.

1.3 Met een deel van de voorgestelde maatregelen helpen we inwoners concreet met het structureel verlagen van hun energieverbruik en het bestrijden van energiearmoede Een groot deel van de maatregelen zet in op het structureel verlagen van het energieverbruik van huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Dat is belangrijk omdat de

2 van 6

energieprijzen nog altijd fors hoger zijn dan een jaar geleden en het onzeker is wat deze prijzen richting de tweede helft van 2023 gaan doen. Hetzelfde geldt voor de kosten van levensonderhoud. 1.4 De voorgestelde maatregelen zijn getoetst bij maatschappelijk partners Tijdens de Benen op Tafelsessie van 15 november 2022 hebben we met uw raad en maatschappelijk partners het gesprek gevoerd over mogelijke maatregelen om energiearmoede tegen te gaan dan wel te verkleinen. De volgende maatschappelijk partners waren hierbij aanwezig: GR IJsselgemeenten, KrimpenWijzer, Consulenten Sociaal Domein, QuaWonen, Stichting schuldhulpmaatjes en een van de energiecoaches. Deze input hebben we gebruikt voor het hele actieplan. Voorliggende maatregelen hebben we wederom getoetst bij onze maatschappelijk partners. Ook de adviesraad sociaal domein heeft een advies uitgebracht op het actieplan (zie bijlage 2). Dit advies hebben we meegenomen in de definitieve uitwerking van fase 2. 1.5 Maatwerk blijft nodig om de huishoudens met een laag inkomen te helpen hun energierekening te verlagen en daarmee het besteedbaar inkomen te verhogen. Het verlagen van het energieverbruik is een goede manier om huishoudens een hoger besteedbaar inkomen te geven. Maatwerk is daarin essentieel omdat we een blijvend hoger besteedbaar inkomen nastreven.

Daarvoor is echt contact met de doelgroep nodig, waarbij oog is voor de persoonlijke en financiële situatie. Hiervoor trekken we samen op met onze maatschappelijk partners. Tijdens de BOT-sessie gaven de aanwezige professionals aan dat de doelgroep lastig te vinden is, moeilijk te bereiken is en dat er sprake is van schaamte. Een persoonlijke benadering en maatwerk zijn erg belangrijk. 1.6 Met een aantal maatregelen benutten we kansen die er liggen in de koppeling van energiemaatregelen met andere opgaven Energiearmoede is een onderdeel van armoede. Met het verlagen van het energieverbruik van huishoudens met lage inkomens ontstaat er meer ruimte in het besteedbaar inkomen. Ervaringen in het buitenland met het verminderen van energiearmoede laten zien dat wanneer de energierekening omlaag gaat en de woning comfortabeler wordt er minder vaak gezondheidsproblemen ontstaan. Met maatregelen om het energieverbruik te verminderen willen we zorgen dat de energierekening niet (verder) zal stijgen. 1.7 Het inzetten van communicatiecampagnes zorgt voor een hoger gebruik van de voorgestelde maatregelen en de bestaande minimaregelingen Het succes van de maatregelen wordt mede bepaald door het daadwerkelijk bereiken van de doelgroep.

Ook bleek uit de verhalen van de aanwezige professionals tijdens de BOT-sessie dat er veel onbekendheid is rondom energieverbruik en mogelijke besparende maatregelen. Daarnaast zijn inwoners niet altijd op de hoogte van energie- en minimaregelingen waar ze gebruik van kunnen maken. Daarom zetten we uitgebreid in op communicatie en het verlagen van de drempel tot de toegang tot energiemaatregelen en minimaregelingen. 2.1 De financiële middelen die nodig zijn vallen binnen het beschikbare budget Met de benodigde financiële middelen benutten we het resterende budget uit de bestemmingsreserve energiearmoede.

3 van 6

Kanttekeningen 1.1 Bewoners kunnen ervoor kiezen niet mee te doen Voor zowel de huurders als particuliere woningeigenaren geldt dat ze zelf bepalen of ze wel of niet mee willen doen. Door zo duidelijk mogelijk te communiceren en waar kan onze inwoners te ontzorgen hopen we de drempel om mee te doen zo laag mogelijk te houden. 1.2 Sommige onderdelen moeten nog verder uitgewerkt worden De verdere uitwerking van de verschillende maatregelen gebeurt samen met de betrokken partijen en binnen de wettelijke kaders en op een praktische werkwijze. 1.3 De voorbereidings- en uitvoeringstermijn is relatief kort Als we met de gekozen maatregelen voor de winter van 2023 effect willen realiseren moet er nog veel gebeuren. Met de uitvoering van fase 1 zijn we al gestart maar ook voor fase 2 moet relatief veel werk in korte tijd uitgevoerd worden. Wij proberen er alles aan te doen om te zorgen voor tijdige realisatie van de maatregelen. 1.4 Voor de realisatie zijn we afhankelijk van externe uitvoerende partijen Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt en materiaalschaarste, bestaat de kans van niet tijdige realisatie of zelfs het niet vinden van voldoende geschikte uitvoerders, waardoor we alsnog vertraging op kunnen lopen. 1.5 We kunnen niet alle huishoudens met energiearmoede (meteen) helpen.

Met voorliggend actieplan proberen we zoveel mogelijk huishoudens die te maken hebben met energiearmoede te helpen maar we kunnen niet iedereen (tegelijk) helpen. Met het noodfonds creëren we in ieder geval de financiële ruimte om in schrijnende gevallen acute nood te kunnen ledigen. Participatie In de voorbereiding van dit plan is onder andere gesproken met de beleidsdomeinen Duurzaam Wonen en Werken, het Sociaal Domein, GR IJsselgemeenten, KrimpenWijzer en consulenten sociaal domein. Maar ook met externe partijen als QuaWonen, Havensteder, Stichting schuldhulpmaatjes, de energieklussers, het energieloket, de Voedselbank, Stichting Leergeld, de adviesraad Sociaal Domein en diverse andere gemeenten. Financiële gevolgen Uw raad heeft 2,015 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de bestemmingsreserve energiearmoede. Eerder heeft u al 1.083.000 euro hieruit beschikbaar gesteld voor fase 1. Onderstaande tabel geeft een inschatting van de kosten (inclusief voorgestelde dekking) van fase 2 van de aanpak van energiearmoede in onze gemeente. Deze voorgestelde onttrekking zullen we in de eerstvolgende begrotingswijziging verwerken.

4 van 6

Projecten

Verwachte kosten Fase 2 (ex. BTW)

Bestemmingsreserve

Vervolg inzet energiecoaches/klussers

200.000

X

Communicatiecampagnes

10.000

X

Noodfonds

84.000

X

Witgoedregeling

80.000

X

CV optimalisatie

40.000

X

Energietoeslag

120.000

X

Voorzieningenfonds

240.000

X

Stichting Leergeld

16.000

X

Zakgeldproject

30.000

X

Indirecte schoolkosten

100.000

X

12.000

X

Uitvoeringskosten inkomenstoets Totaal

€ 932.000

Vervolg We gaan de voorgestelde maatregelen verder uitwerken samen met de betrokken partijen en binnen de wettelijke kaders en op een praktische werkwijze. Bijlagen 1. Amendement bestemmingsreserve Energiearmoede 2. Actieplan Energiearmoede 3. Advies Adviesraad Sociaal Domein

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel,

mr. A. Boele

J.J. Luteijn

secretaris

burgemeester

5 van 6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 maart, om: 1. Het actieplan Energiearmoede vast te stellen. 2. Hiervoor 932.000 euro beschikbaar te stellen ten laste van het bestemmingsreserve energiearmoede.

Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 20 april 2023.

voorzitter

griffier

J.J. Luteijn

mr. O. Vliegenthart

6 van 6