Raadsvoorstel Aanvraag vangnetuitkering 2021

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

23 juni 2023 Anthon Timm Beleid Sociaal Domein 809794

Onderwerp Aanvraag Vangnetuitkering 2021 Gevraagd raadsbesluit: 1. De aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2021 mede te ondertekenen en zo blijk te geven van de instemming met de aanvraag van het college Aanleiding De gemeentelijke uitkeringen voor levensonderhoud, waaronder de bijstand op grond van de Participatiewet de belangrijkste is, worden gefinancierd vanuit een landelijk macrobudget, dat volgens een ingewikkelde systematiek wordt vastgesteld en over alle Nederlandse gemeenten verdeeld. De gebundelde uitkering staat bekend onder de naam BUIG-budget. Bij een gemiddeld tekort hoger dan 7,5% over drie jaar, kan de gemeente een Vangnetuitkering aanvragen, deze wordt in het jaar volgend op de aanvraag uitgekeerd. Om te komen tot een complete aanvraag over 2021 dient uw raad instemming te verlenen als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder d, van het Besluit Participatiewet. Met deze instemming stelt de gemeenteraad vast dat het college inzicht heeft gegeven in de maatregelen die zijn getroffen om het tekort te reduceren. De instemming heeft geen betrekking op het inhoudelijk oordeel dat de gemeenteraad eventueel over de maatregelen van het college heeft. De gemeenteraad hoeft het dus niet eens te zijn met de maatregelen. Het betreft immers een in de wet vastgelegde bevoegdheid van het college.

De raad geeft blijk van de instemming door medeondertekening van het aanvraagformulier. Argumenten 1.1 De gemeente Krimpen aan den IJssel komt in aanmerking voor een Vangnetuitkering Participatiewet over 2021 Gemeenten kunnen een aanvraag doen om in aanmerking te komen voor een Vangnetuitkering als er sprake is van een tekort dat over 2021 groter is dan 7,5% van het budget 2021, én de tekorten en overschotten over 2019, 2020 en 2021 gesaldeerd leiden tot een tekort groter dan 7,5% van het budget over 2021. Het tekort op de gebundelde uitkering (het BUIG-budget) van de gemeente Krimpen aan den IJssel in 2021 is € 709,471, 9,69%. Daarmee is het tekort hoger dan de eigen risico drempel van 7,5%. De gesaldeerde tekorten en overschotten over 2019, 2020 en 2021 is 22,6%. Volgens de berekening is de hoogte van de te ontvangen Vangnetuitkering € 80.275.

1.2 Omdat er over 2019 ook een Vangnetuitkering is aangevraagd moet een uitgebreid verzoek ingediend worden Krimpen aan den IJssel heeft ook over 2019 een Vangnetuitkering aangevraagd en moet daarom een uitgebreid verzoek indienen. In deze versie van het aanvraag formulier is onderdeel B toegevoegd waarbij een uitgebreidere toelichting van het college wordt gevraagd op de ingezette maatregelen. 1.3 Voor het aanvragen van een Vangnetuitkering is instemming van de gemeenteraad vereist Voor een complete aanvraag om Vangnetuitkering is een instemmingsverklaring van de raad vereist. Deze treft u aan op het aanvraagformulier in de bijlage. Het college mag geen aanpassingen doen in het aanvraagformulier. De toelichtende tekst moet blijven staan zodat het voor colleges en gemeenteraad ook duidelijk is wat er van hen wordt verwacht. In het aanvraagformulier geeft het college via een uitgebreide analyse inzicht in de oorzaken van het tekort, de getroffen interne en externe maatregelen en de beoogde reductie van het tekort. Kanttekeningen 1.1 Er is een sterk vermoeden dat het verdeelmodel voor onze gemeente slecht uitpakt maar daar is in de aanvraag niet de nadruk op gelegd. De GR IJsselgemeenten heeft een gelijke aanpak voor Krimpen aan den IJssel, Capelle aan den IJssel en Zuidplas. Er zijn geen grote verschillen in de bestanden of omstandigheden.

Toch heeft Krimpen aan den IJssel ieder jaar te maken met een tekort terwijl de gemeente Capelle structureel overhoudt op het BUIG-budget en de gemeente Zuidplas alleen over 2018 gebruik heeft gemaakt van de vangnetuitkering. Beide andere gemeenten vallen onder het objectieve verdeelmodel van de BUIG en Krimpen aan den IJssel heeft te maken met een combinatie van het historische verdeelmodel en het objectieve verdeelmodel. We vermoeden dat de oorzaak van het structurele tekort op het BUIG-budget mede, of voor en groot deel, veroorzaakt wordt door het verdeelmodel. Gemeentegrootte Gemeenten < 15.000 inwoners Gemeenten 15.000 – 40.000 inwoners

Gemeenten >40.000 inwoners

Bepaling BUIG-budget Geheel “historisch bepaald” De gemeentelijke uitgaven als percentage van de landelijke uitgaven in het jaar t-2 bepaalt het aandeel van de gemeente van het macrobudget BUIG in het jaar t. Deels historisch en deels objectieve verdeelmodel Het aantal inwoners bepaalt het percentage van het budget dat via het historische model berekend wordt. De rest van het budget wordt bepaald op basis van het objectieve verdeelmodel. Geheel op basis van het objectieve verdeelmodel De basis voor de berekening gemeentelijke uitkeringslasten is een niet-lineair verdeelmodel met (70) indicatoren op meerdere niveaus, namelijk huishoud-, gemeente- en buurtniveau.

Bij de beoordeling van de aanvraag Vangnetuitkering let de toetsingscommissie er op of er niet te veel nadruk ligt op oorzaken die buiten de invloedssfeer van de gemeente liggen. Omdat een negatief effect door het verdeelmodel gezien kan worden als een niet beïnvloedbare oorzaak is daar in de aanvraag geen nadruk op gelegd.

2

Financiële gevolgen Het totale tekort bedraagt € 709,471, 9,69% van het totale BUIG-budget voor 2021. Volgens eigen berekening, via de berekeningstool, zal de vangnetuitkering over 2021 € 80.275 bedragen. De rest van het tekort, € 629.196, blijft voor rekening van de gemeente. De ontvangst van de vangnetuitkering is verwerkt in de jaarrekening over 2021. Vervolg Na uw besluit zal de aanvraag ingediend worden bij de Toetsingscommissie Vangnet Participatiewet. Deze beoordeelt of een gemeente aan alle voorwaarden voldoet om in aanmerking te komen voor een vangnetuitkering. De minister van SZW stuurt gemeenten een beschikking binnen acht weken nadat het advies van de toetsingscommissie door de minister is ontvangen. Een toegekende vangnetuitkering over 2021 wordt uitbetaald in het eerste kwartaal van 2023. Bijlagen Bijlage 1. Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2021 Krimpen aan den IJssel

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, Mr. A. Boele secretaris

M.W. Vroom burgemeester

Raadsbesluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 mei 2022, om: De aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2021 mede te ondertekenen en zo blijk te geven van de instemming met de aanvraag van het college. Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 23 juni 2022.

Voorzitter

griffier

M.W. Vroom

O. Vliegenthart

3

4