Presentatie Raadsconsultatie Verordening Woonruimtebemiddeling 2025

woonruimtebemiddeling regio Rotterdam mei/juni 2024

welkom

Voorstellen Sjoerd Kuiper o Bestuurlijk trekker van de verordening WRB vanuit het Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam (SvWrR) o Wethouder RO en Volkshuisvesting in gemeente Maassluis

Wouter Schepers o Partner en directeur-bestuurder bij RIGO o Specialist op het gebied van woonruimtebemiddeling

Annemarieke van Ettinger van Herk o Directeur Maaskoepel, federatie woningcorporaties regio Rotterdam

Opzet van de avond Introductie – Sjoerd Kuiper Wetgeving en huidige verordening - Wouter Schepers WoonnetRijnmond - Annemarieke van Ettinger-van Herk Contouren voor nieuwe verordening WRB - Wouter Schepers In gesprek over de contouren voor de nieuwe verordening

Bijeenkomsten 16 mei:

Capelle aan den IJssel en Lansingerland

28 mei:

Nissewaard en Voorne aan Zee

6 juni:

Krimpen aan den IJssel

10 juni:

Maassluis, Schiedam en Vlaardingen

12 juni:

Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk

Proces Bijeenkomsten met gemeenteraden

Verplichte adviesaanvraag Gedeputeerde Staten

eind juni tot half juni

Inwerkingtreding nieuwe verordening WRB

september - december juli en augustus

Akkoord Regiotafel Wonen op voorstel nieuwe verordening WRB

Lokale besluitvorming in gemeenten over de nieuwe verordening WRB

*Verlenging huidige verordening was nodig om tijd te maken voor een nieuwe verordening.

1-1-2025

Context

Bron: NOS 12 juli 2023

Context

toevoegen van woningen

verdelen van woningen

Context

toevoegen van woningen

verdelen van woningen

Context

toevoegen van woningen

verdelen van woningen

Context Woonruimtebemiddeling lost schaarste niet op. Is een instrument om het beschikbare aanbod te verdelen.

Context 2023:

± 95.000 actief woningzoekenden niet geslaagd een woning te vinden. Bron: WoonnetRijnmond. April 2024.

Wettelijke Kader

Wat is een huisvestingsverordening?

Rol overheid bij woonruimtebemiddeling Principe • Corporaties en andere verhuurders zijn vrij te verhuren aan wie zij willen • Overheid (gemeente) heeft zich hier niet in te mengen

Tenzij (artikel 2 Huisvestingswet): • schaarste aan (goedkope) woonruimte is • en schaarste leidt tot verdringing van kwetsbare groepen • en toewijzingsregels nuttig en noodzakelijk zijn  precieze en sterke (juridisch houdbare) onderbouwing vereist.

Huisvestingsverordening • (Enige) instrument: de Huisvestingsverordening

• Bevat regels over het in gebruik geven en nemen van woonruimte • Voor maximaal 4 jaar (artikel 4) • Ondertussen pakt de gemeente de structurele problemen op de woningmarkt (de schaarste) aan • Op basis van een vergunningstelsel (mandatering)

Wat staat daar in? En hoe zit dat nu in de regio Rotterdam? De Rotterdamse verordening: • Is gericht op sociale huur van corporaties (T.I. en Woonbedrijf) • Is er één op hoofdlijnen • Geeft ruimte aan gemeenten en corporaties (bv voorrang voor woningzoekenden met lokale binding, toepassen labels en aanbodmodellen) • Urgentieregeling meer gedetailleerd

Regionale woonruimteverdeling • Is in de praktijk de norm • Regionale afstemming is wettelijke vereiste en kan zelfs worden afgedwongen o.b.v. de Huisvestingswet • Voordelen: gelijke behandeling woningzoekenden, aansluiting op functioneren woningmarkt, efficiëntere uitvoering etc.

Wat mag je niet met een verordening? Regels opnemen die corporaties ‘belemmeren’ in uitvoering van andere wetgeving, bijvoorbeeld: bij het (overwegend) toewijzen aan lage inkomens (Woningwet) passend toewijzen (Woningwet)

discrimineren (artikel 1 Grondwet)

Leefbaarheid als reden voor sturing. (daar is de WBMGP -‘Rotterdamwet’- voor)

Regels opnemen die in strijd zijn met de Huisvestingswet zelf, bijvoorbeeld meer dan 50% voorrang voor woningzoekenden met lokale en/of regionale binding

Wettelijke Ontwikkelingen

op het gebied van de Huisvestingswet

Wijzigingen sinds 1 januari 2024 • De ruimte om met voorrang woningen mogen toe te wijzen aan woningzoekenden met lokale binding, is verruimd van 25% naar 50%; • Nieuwe lokale voorrangsmogelijkheid geïntroduceerd t.b.v. vitale beroepsgroepen; • Voorrang kan worden verleend aan lokaal woningzoekenden in het segment nieuwbouw betaalbare koop (tot €390.000, prijspeil 2024);

• De Provincie heeft een wettelijke (advies)taak bij de vaststelling van huisvestingsverordeningen, waarbij zij adviseren over bijvoorbeeld toegepaste bindingscriteria.

Wanneer is er sprake van binding? • Bij huisvesting van de meeste urgente groepen (maar niet: mantelzorgurgenten, uitstroom instelling relationeel geweld, statushouders)

• Bij stadsvernieuwing

• Bij voorrangsbepalingen die vereisen dat iemand een woning in de gemeente of de regio achterlaat (bv t.b.v. doorstroming) • Bij voorrang aan woningzoekenden met binding, waaronder • Vitale beroepsgroepen (onderwijs, zorg, veiligheidspersoneel)

Wet versterking regie Volkshuisvesting Ligt voor behandeling in de Tweede Kamer (niet-controversieel verklaard) • Gemeenten worden verplicht een huisvestingsverordening vast te stellen, met in ieder geval een urgentieregeling; • Een aantal urgentie categorieën (m.n. uitstromers uit diverse instellingen) wordt verplicht; • De wet schrijft urgentiecriteria voor (waaronder verboden weigeringsgronden); • Regio’s worden verplicht zorg te dragen voor een evenwichtige verdeling van urgent woningzoekenden over de woningmarktregio, en hier afspraken over te maken; • Provincies gaan hierop toezien en krijgen een toezichtstaak.

218.675 woningzoekenden

Bron: WoonnetRijnmond 31-12-2023

Bron: WoonnetRijnmond 31-12-2023

Bron: WoonnetRijnmond 31-12-2023

Bron: WoonnetRijnmond 31-12-2023

Bron: WoonnetRijnmond 31-12-2023

Bron: WoonnetRijnmond - april 2024

Bron: WoonnetRijnmond - april 2024

Contouren Verordening Woonruimtebemiddeling 2025

De ‘basis’ staat De druk op de sociale huurmarkt is stevig Dat roept intuïtief wellicht het gevoel van ‘alles moet anders’ op We concluderen dat ook veel in de regionale woonruimtebemiddeling – al goed functioneert -> veel problemen hangen samen met tekorten, niet met de verdeling

Maar nog wel het nodige voor verbetering vatbaar!

Richting op basis van evaluatie (blijvende) uitgangspunten: • Gemeenteraad stelt kaders vast, verordening niet teveel dichttimmeren • Woningzoekenden in noodsituaties het eerst helpen Aandacht voor: • Doorstroming • Zoekgedrag woningzoekenden • Nieuwe mogelijkheden van de Huisvestingswet (binding, vitale beroepen, betaalbare koop)

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning? Nieuwe toetreders, waaronder jongeren, net gescheiden stellen, etc.

Loting / Direct Kans

Inschrijfduur

Kassa 2

Regulier woningzoekenden

Urgentie Woningzoekenden in nood

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning?

Loting / Direct Kans

Inschrijfduur

Urgentie

Urgent woningzoekenden eerst Via zelf zoeken of directe bemiddeling (flexibelere procedure)

Rekening houden met nieuwe Wet Regie

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning? Inschrijfduur (‘aansluiten in de rij’) Loting / Direct Kans

Inschrijfduur

Urgentie

Nog steeds een rechtvaardige grondslag voor woonruimtebemiddeling Wel negatieve systeemeffecten bestrijden (wacht- en weigergedrag, gebrekkige doorstroming) via Behoud Inschrijfduur. Doorstroming zonder ‘bindingsruimte’ te raken

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning? (Zuivere) loting / Direct Kans Loting / Direct Kans

Inschrijfduur

Urgentie

Meer kansen voor nieuwe toetreders, waaronder jongeren Stimuleert actief woning zoeken Voorkeur boven 'straffen' wachten of weigeren Gelijkmatiger inzetten in de regio: niet (meer) afhankelijk van beleid corporatie

Nieuwe mogelijkheden 1. Sturen op particuliere sociale huur Alleen inkomenseis (bovenkant DAEB, <€53.000,- prijspeil 2024) 2. Sturen op betaalbare koop nieuwbouw (<€390.000,prijspeil 2024)

Lokaal wz (mogelijkheid) Doorstromers (mogelijkheid) Inkomen (mogelijkheid) Leeftijd (mogelijkheid) 3. Sturen op vitale beroepsgroepen (regionaal afgestemde definitie)

4. Voorrang voor ‘downsizers’ (vergrijzende populatie -> van Groot naar Beter)

Regionaal tekst vormgegeven Lokaal toepasbaar (keuze) Gemeenten maken zelf keuzes over volkshuisvestelijke meerwaarde versus effecten op gemeente- en corporatiekas en effect op ruimte om aan lokaal woningzoekenden te kunnen sturen

in gesprek

Heeft u vragen over de geschetste contouren? Wat wilt u nog meegeven voor de totstandkoming van de nieuwe huisvestingsverordening?

dank