Collegebrief - Wensen en bedenkingen inzake initiatiefvoorstel raadsrapporteurs

De leden van de gemeenteraad van Krimpen aan den IJssel p/a Griffie

Beste leden van de raad,

Inleiding Op 20 februari 2025 ontvingen wij een initiatiefvoorstel van de raadsleden A.J. van Nieuwkoop (SGP-fractie) en S.L. Tollenaar (VVD-fractie). Het voorstel betreft een verordening op raadsrapporteurs vast te stellen en bevat de aanbeveling voor het benoemen van raadsrapporteurs voor de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond (hierna: GRJR). Wij spreken onze waardering uit naar de genoemde raadsleden voor de tijd en inspanning die zij hebben gestoken in het voorbereiden van het voorstel. Conform artikel 147a, lid 4, van de Gemeentewet neemt de gemeenteraad geen besluit over een dergelijk voorstel, dan nadat het college in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van de gemeenteraad te brengen. Het gevraagde besluit van het initiatiefvoorstel luidt: “De Verordening op de raadsrapporteurs gemeente Krimpen aan den IJssel 2025 vast te stellen.” Het college ziet de mogelijke meerwaarde van het aanstellen van raadsrapporteurs vanuit de wens om tot meer inzicht te komen. Tegelijk willen wij een aantal punten meegeven om in overweging te geven of raadsrapporteurs in de praktijk tot een effectieve en efficiënte werkwijze zal leiden. Wensen en bedenkingen college 1.

De initiatiefnemers pleiten in hun voorstel voor het instellen van raadsrapporteurs Wij erkennen de meerwaarde die raadsrapporteurs kunnen hebben in het versterken van de informatiepositie van uw raad binnen gemeenschappelijke regelingen. Wij begrijpen ook de wens van uw raad om de controle op besluitvorming binnen deze regelingen te optimaliseren. Echter, wij adviseren om zorgvuldig af te wegen of het instellen van raadsrapporteurs in de praktijk daadwerkelijk zal leiden tot een substantiële verbetering van uw informatiepositie en grip op gemeenschappelijke regelingen. .

Het is in Krimpen aan den IJssel al gebruik dat informatie over belangrijke besluiten van een gemeenschappelijke regeling, of van een bestuur van een bedrijfsvoeringsorganisatie, met u wordt gedeeld. Kadernota’s, begrotingen en jaarverslagen van gemeenschappelijke regelingen of voorgestelde wijzigingen van de regeling van GR-en worden altijd snel aan u toegestuurd. Indien er zienswijzen kunnen worden ingediend krijgt uw gemeenteraad daar de gelegenheid voor. De actieve informatieplicht wordt door ons college, alsook door de besturen van de gemeenschappelijke regelingen waaraan onze gemeente deelneemt, serieus genomen. De vergaderingen van de algemeen besturen van GR-en zijn in de regel openbaar en vrij te bezoeken. Van de gemeenschappelijke regelingen waaraan onze gemeente deelneemt zijn de vergaderstukken en verslagen van het Algemeen Bestuur via de websites van die GR-en te raadplegen. Dit hangt ook samen met de invoering van de 2e tranche van de Woo. De vergaderingen van het Dagelijks Bestuur van een GR en het Bestuur van een bedrijfsvoeringsorganisatie zijn in de regel wel besloten. De MRDH is hierop de uitzondering. Zij publiceren ook verslagen van de vergaderingen van het DB, raadpleegbaar via hun website.

Hoewel wij de intentie van het voorstel positief waarderen, achten wij het van belang te benadrukken dat het instellen van raadsrapporteurs op zichzelf geen directe invloed heeft op de besluitvorming binnen de diverse samenwerkingsverbanden waarin onze gemeente participeert. De mogelijkheden om aanvullende overlegstructuren te creëren binnen gemeenschappelijke regelingen worden primair bepaald door de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de statuten van de betreffende GR. Wij adviseren uw raad dan ook om naast het instellen van raadsrapporteurs ook alternatieve methoden te overwegen die kunnen bijdragen aan een versterkte controle en informatiepositie. Wij verwachten dat het meer inzetten van deze alternatieven krachtiger en meer van invloed zullen zijn om uw betrokkenheid bij gemeenschappelijke regelingen te vergroten. Alternatieve mogelijkheden ter overweging: a. Het instellen van een raadscommissie verbonden partijen op basis van artikel 82 van de Gemeentewet, zoals toegepast in Capelle aan den IJssel. b. Het instellen van een onderzoekscommissie op basis van artikel 155a van de Gemeentewet om gerichte vraagstukken te onderzoeken en aanbevelingen te formuleren. 2/5

c. Het verzoeken van een onderzoek van de eigen Rekenkamer. Wij wijzen er tevens op dat met betrekking tot de GRJR al een landelijke deskundigencommissie (commissie Van Ark) actief is in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze commissie heeft onlangs haar rapport uitgebracht. De meerwaarde van een aanvullend lokaal initiatief dient daarom goed te worden afgewogen. 2. Overlap met bestaande controlemechanismen. Wij merken op dat de voorgestelde taken van raadsrapporteurs overlappen met die van de gemeentelijke Rekenkamer, de auditcommissie en de accountants van zowel de gemeente als de gemeenschappelijke regelingen. Wij adviseren uw raad om te overwegen of een gerichte onderzoeksopdracht aan de gemeentelijke Rekenkamer een effectief en efficiënt alternatief kan zijn. Wat betreft de GRJR loopt er reeds een onderzoek door de Rotterdamse Rekenkamer, waaraan uw raad participeert. De rapportage daarvan wordt binnenkort verwacht. 3. Rol en verhouding ten opzichte van bestaande vertegenwoordigers Het college acht het van belang te waarborgen dat de taakverdeling tussen raadsrapporteurs, aangewezen vertegenwoordigers van de gemeente in besturen van gemeenschappelijke regelingen en andere adviesorganen helder blijft. Een heldere afbakening van rollen en verantwoordelijkheden is essentieel om te voorkomen dat tegenstrijdige adviezen of verwarring ontstaan bij besluitvorming. 4.

Bestaande kaders en eerdere maatregelen Uw gemeenteraad heeft reeds maatregelen genomen om grip op verbonden partijen te versterken. In juli 2016 is de Nota verbonden partijen vastgesteld, waarin governance-afspraken zijn geformuleerd. Op basis hiervan wordt periodiek een risicoanalyse uitgevoerd, met de laatste actualisatie in maart 2024. Wij achten het van belang dat bij verdere stappen wordt gekeken naar de reeds bestaande instrumenten en hoe deze optimaal kunnen worden benut. Ook worden elk jaar in de begroting de risico’s van de verbonden partijen, die geheel of gedeeltelijk van toepassing zijn voor de gemeente Krimpen aan den IJssel, in paragraaf B weerstandsvermogen en risicobeheersing toegelicht. Hierover wordt ook gerapporteerd in de jaarrekening. 5. Juridische overwegingen Het college heeft ten aanzien van artikel 2, lid 8, van de voorgestelde verordening 3/5

juridische bedenkingen. Naar onze mening is de huidige formulering te ruim en verdient nadere aanscherping. Het kan hierbij enkel gaan om stukken van het Algemeen Bestuur (AB). Documenten die uitsluitend bestemd zijn voor het Dagelijks Bestuur (DB) vallen hier niet onder, aangezien deze interne stukken van de GR zelf betreffen. Ten aanzien van artikel 3, vierde lid, sub c, van de voorgestelde verordening merken wij op dat een afzonderlijk gemeentebestuur niet de mogelijkheid heeft om zelf nadere overleg-eisen te stellen aan gemeenschappelijke regelingen. Het verdient in de ogen van ons college aanbeveling om in de voorgestelde verordening meer rekening te houden met de verschillende soorten gemeenschappelijke regelingen, zoals raadsregeling, collegeregeling, burgemeestersregeling of een gemengde regeling. Het instellen van raadsrapporteurs bij beleidsarme uitvoerings- of inkooporganisaties lijkt ons minder zinvol. 6. Effectiviteit en haalbaarheid Het college vraagt zich af of het instellen van raadsrapporteurs in de praktijk effectief en efficiënt kan worden uitgevoerd. Mogelijke knelpunten zijn: • Tijdsdruk bij zienswijzeprocedures, waarbij de voorgestelde werkwijze mogelijk niet binnen de geldende termijnen past. • Beperkte samenwerkingsmogelijkheden met raadsrapporteurs uit andere gemeenten, aangezien deze functie binnen de meeste gemeenteraden niet bestaat.

• Politieke neutraliteit, waarbij raadsrapporteurs de uitdaging kunnen ervaren om minderheidsstandpunten binnen hun eigen raad of binnen aangesloten gemeenten voldoende te vertegenwoordigen.

4/5

Conclusie Het college waardeert de intentie achter het voorstel en erkent de wens van de gemeenteraad om de controle op gemeenschappelijke regelingen te versterken. Wij ondersteunen het initiatief indien uw raad besluit raadsrapporteurs in te voeren en zullen bijdragen aan een zorgvuldige implementatie. Tegelijk adviseren wij uw raad om bovengenoemde overwegingen mee te nemen in de besluitvorming, zodat de gekozen aanpak maximaal effectief en uitvoerbaar is.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, De secretaris, De burgemeester,

mr. A. Boele

5/5

mr. H.D. Westerdijk