Document · PDF

Bijlage 4. Jaarverslag 2020 VRR

Gemeenteraad 3 juni 2021, gemeente Krimpen Ad IjsselBij agendapunt: Raadsvoorstel begroting Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) 2022 en 1e begrotingswijziging 202129.641 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2020

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

1 van 120

Kerngegevens Naam:

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Bezoekadres:

World Port Center Wilhelminakade 947 3072 AP ROTTERDAM

Postadres:

Postbus 9154 3007 AD ROTTERDAM 088 – 8779000 (algemeen) www.vr-rr.nl info@vr-rr.nl

Telefoon: Website: E-mail:

Dagelijks Bestuur :

de heer A. Aboutaleb (voorzitter) de heer C.H.J. Lamers mevrouw A. Attema mevrouw A. Grootenboer – Dubbelman de heer F. van Oosten de heer P. van de Stadt

Algemeen Directeur:

mr. drs. A. Littooij

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

2 van 120

Inhoudsopgave

Voorwoord

Inleiding

Programma verantwoording 11 Ambulancezorg ................................................................................................................................................. 13 Brandweerzorg ................................................................................................................................................. 17 Risico & Crisisbeheersing en GHOR ............................................................................................................. 27 Paragrafen 33 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................................... 35 Financiering ....................................................................................................................................................... 47 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................ 50 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................... 53 Verbonden partijen ............................................................................................................................................ 66 Overzicht van baten en lasten

Balans en toelichting 87 Toelichting op de balans ................................................................................................................................. 90 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ultimo 2020 ............................................................................ 103 Single information single audit (Sisa) 2020 ................................................................................................ 105 Overige gegevens 107 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................................. 108 Controleverklaring 2020 ................................................................................................................................ 109 Bijlagen 115 Bijdragen 2020 per deelnemende gemeente .............................................................................................. 117 Staat van vereiste handtekeningen ............................................................................................................. 119 Lijst met afkortingen ...................................................................................................................................... 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

3 van 120

Voorwoord

Beste lezer, De VRR is ambitieus. Je werk goed doen en samen werken aan de realisatie van het jaarprogramma vinden we belangrijk. Samen aan de slag. Zo gingen we ook in 2020 van start. Maar begin maart veranderde (bijna) alles. In de hele wereld en dus ook onze wereld in Rotterdam Rijnmond: COVID-19 zorgde daarvoor. Sinds maart ervaart iedereen wat een pandemie is. We kennen allemaal de feiten, de cijfers en de beelden. Ieder van ons heeft inmiddels persoonlijke verhalen over corona. Wat daarbij vooral raakt, zijn de verhalen over gevoelens. Over ziekte, verlies, eenzaamheid en frustratie. Ook bij de VRR werd bijna alles ‘anders’. Als crisisorganisatie werd als vanzelfsprekend de crisisstructuur ingericht met alle toegewijde professionals die zich vol overgave inzetten om de crisis te bestrijden, maar tegelijkertijd zorgt de duur van de pandemie er voor dat er veel van onze organisatie en de mensen wordt gevraagd. Er is nauwelijks tijd om bij te komen. Waar mogelijk werkten en vergaderden we thuis. En, als je je werk door de crisis niet kon uitvoeren, werd er met je gekeken wat er wel mogelijk was en deed je soms werk dat je nog nooit gedaan had. Samen zetten we de schouders eronder. Ook onze hulpverlening en zorg op straat ging anders.

Al ben je een doorgewinterde hulpverlener, het doet wat met je als je werk je roept terwijl je thuis of in je omgeving zieke mensen hebt, of als je van top tot teen ingepakt in de ambulance of brandweerauto rijdt op weg naar een coronapatiënt. En toch hoort dat allemaal bij ons werk. Het zit in ons DNA. Tegelijkertijd heeft de schaal en het langdurige effect van COVID-19 ook grote effecten gehad op onze andere werkzaamheden. Zo werden collega’s voor andere taken ingezet dan oorspronkelijk gepland, zijn opleidingen, oefeningen en trainingen en onderhoud beperkt i.v.m. besmettingsrisico’s voor ons personeel en bleken leveranciers vaak moeite te hebben met tijdige levering (bijvoorbeeld de tankautospuiten). Corona was dominant in de uitvoering van ons werk. Maar we deden méér in 2020, veel meer. Voor de crisisorganisatie was het sowieso al een druk jaar met zo’n 175.000 telefonische hulpvragen op de meldkamer, 15.000 brandweer uitrukken en 72.000 spoedmeldingen voor de ambulance. Er waren 36 incidenten met opschaling naar GRIP, waaronder het ontspoorde metrostel op de walvis in een vijver in Spijkenisse. De beelden daarvan gingen de hele wereld over. Voor de ambulancezorg was 2020 een transitiejaar. We hebben de nieuwe ambulance-organisatie gereed gemaakt voor inbedding in de VRR per 1 januari 2021 zodat we in 2021 kunnen starten met de transformatie.

Ook is hard gewerkt aan optimale zorgverlening aan patiënten en het realiseren van scherpe aanrijtijden. De ambulance heeft het met alle ingewikkelde coronaritten met 91% ritten binnen de normtijden, beter gedaan dan het jaar ervoor. De VRR-directie is sinds afgelopen voorjaar weer compleet met de komst van Michiel van Kruijsbergen als directeur brandweer. Onder zijn leiding is de brandweer gestart met een proces dat is gericht op een doorontwikkeling van de brandweerorganisatie. Trefwoorden daarbij zijn vakmanschap & vakbekwaamheid, betere besluitvorming en strategisch vermogen, versterking van de piketorganisatie en meer samenwerking met de andere onderdelen van de VRR. En dit alles in een open en positieve brandweercultuur. De brandweer timmerde het afgelopen jaar ook innovatief aan de weg. Er kwam een blusrobot, drones, bodycams en een flexibele aanrijtijden-server bepaalt nu mede de inzet. Bij de directie Risico- en Crisisbeheersing stond 2020 aanvankelijk in het teken van onder meer het veilig organiseren van het Eurovisie Songfestival, voorbereiding op de invoering van de omgevingswet, samenstellen van een optimale oefenkalender en regelen van allerlei operationele piketten. COVID-19 veranderde ook hier de prioriteiten. Hier mag de GHOR niet ongenoemd blijven, want zij zijn tijdens deze coronacrisis danig op de proef gesteld.

Plotseling waren zij van de mondkapjes, bedden en daklozen. Het mag duidelijk zijn dat bij een crisis als deze de GHOR ruim onder bemenst is. De GGD-GHOR Corona-organisatie die hiervoor werd opgezet, heeft gelukkig wat lucht gebracht. Processen zijn op gang geholpen, expertise binnengehaald, maar vooral zijn talenten en kwaliteiten in de eigen organisatie gezocht, en gevonden. Afdeling Industriële Veiligheid en de GHOR begeleidden petrochemische bedrijven bij hun gepland grootschalig onderhoud. Deze ‘turnarounds’ vroegen in deze coronatijd meer dan normale aandacht en zijn mede dankzij onze steun gespaard gebleven van coronauitbraken. Daarnaast bracht de afdeling Industriële Veiligheid samen met anderen een handleiding uit voor de industrie over de werking van de omgevingswet. Het succes van onze nieuwe Meldkamer droeg er toe bij dat ook de Landelijke Meldkamer Douane in het WPC werd gestationeerd en dat we als Meldkamer Rotterdam voor diverse andere meldkamers in het land de back-uplocatie zijn. Het VRR-initiatief van een “GEEN spoed, WEL brandweer”-nummer werd landelijk uitgerold en heeft zijn meerwaarde in korte tijd al kunnen bewijzen. Een ander mooi initiatief is het onderbrengen van een tijdelijke Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

4 van 120

Voorwoord

zorgmeldkamer in het WPC. Vanuit deze locatie plannen en sturen VRR-medewerkers en medische studenten het niet-urgente ambulancevervoer. De ondersteunende afdelingen hebben veel tijd gestoken in de crisisondersteuning rond COVID-19. Zo stonden zij garant voor een uitstekende corona-boekhouding met als resultaat de restitutie van de miljoenen euro’s voor onder andere AHOY. Ter ondersteuning van de medewerkers werden tips over thuiswerken gegeven met o.a. webinars, challenges en podcasts en werd er ondersteuning geboden bij COVID-19 stressklachten. Daarnaast werd gewerkt aan de ondersteuning in het kader van de overgang van de ambulancezorg naar de VRR. Tot zover een kleine greep uit de veelheid van werk dat in de VRR is gerealiseerd in het bijzondere jaar 2020. In de hierna volgende bladzijden een gedetailleerder verslag van wat de mensen van de VRR het afgelopen jaar hebben gerealiseerd. Mijn conclusie na een jaar met 10 heftige coronamaanden: de VRR deed waarvoor het werd opgericht: regisseren en coördineren bij een crisis. De organisatie piepte en kraakte, de continuïteit stond onder druk. Maar we stónden er! En dan realiseer je je hoe sterk het merk Veiligheidsregio eigenlijk is! Arjen Littooij, Algemeen directeur

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

5 van 120

Inleiding

Veiligheidsketen en organisatie De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) staat voor ‘samen sterk’ in hulp- & zorgverlening en in risico- & crisisbeheersing. Vijftien gemeenten werken nauw samen op dit gebied.

De deelnemende gemeenten aan de VRR zijn: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Westvoorne.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

6 van 120

Inleiding De VRR heeft als doelstelling: -

het geven van invulling aan de regionale taken ten aanzien van het waarborgen van de fysieke veiligheid van de regio en het voorbereiden op rampenbestrijding en crisisbeheersing en de hiermee verband houdende multidisciplinaire samenwerking waaronder de Gemeenschappelijke Meldkamer als integraal informatieknooppunt; het doelmatig organiseren en coördineren van werkzaamheden ter voorkoming, beperking en bestrijding van brand, het beperken van brandgevaar, het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt, het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand, het beperken en bestrijden van rampen en het bevorderen van een goede hulpverlening bij ongevallen en rampen; het doelmatig organiseren en coördineren van het vervoer van zieken en ongeval slachtoffers, de registratie daarvan en het bevorderen van adequate opname van zieken en ongeval slachtoffers in ziekenhuizen of andere instellingen voor intramurale zorg; het voorbereiden en bewerkstelligen van een doelmatig georganiseerde en gecoördineerde geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.

In het gebied waarvoor de VRR deze taken uitvoert, wonen ruim 1,3 miljoen inwoners. De oppervlakte beslaat ongeveer 865 km². In de regio bevinden zich zowel dunbevolkte plattelandsgemeenten als verstedelijkte gebieden. Daarnaast is de aard van de economische bedrijvigheid zeer verschillend. Naast de wereldhaven met haar scheepvaart, transport- en overslagbedrijven en petrochemische industrie bevinden zich in de regio ook uitgestrekte landbouwgebieden, en financiële en zakelijke dienstverlening. Deze diversiteit in de regio zorgt ervoor dat invulling geven aan bovengenoemde taken complex van aard is. De gemeenten voor wie de VRR deze taken uitvoert, zijn vertegenwoordigd in het bestuur. De burgemeesters van alle 15 gemeenten vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio. Dit bestuur stelt de hoofdlijnen van het te voeren beleid en de financiële kaders vast. Elk lid van het Algemeen Bestuur legt binnen zijn/haar gemeenteraad verantwoording af over het door de VRR gevoerde beleid. Zes leden uit het Algemeen Bestuur vormen het Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur is belast met de voorbereiding en uitvoering van de besluiten die het Algemeen Bestuur neemt. Ieder lid van het Dagelijks Bestuur heeft zijn / haar eigen portefeuille. Hieronder is de samenstelling van het Dagelijks Bestuur opgenomen.

Burgemeester A. Aboutaleb, Voorzitter Coördinerend bestuurder

Burgemeester P. van de Stadt Portefeuille: Bedrijfsvoering

Burgemeester C.H.J. Lamers plv. voorzitter plv. coördinerend bestuurder Portefeuille: GHOR en AZRR BAC GHOR

Burgemeester A. Grootenboer Portefeuille: Oranje Kolom BAC Crisisbeheersing

Burgemeester A. Attema 2e plv. voorzitter 2e plv. coördinerend bestuurder BAC Brandweer

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Burgemeester F. van Oosten Portefeuille: Water BAC Informatievoorziening

7 van 120

Inleiding De VRR wil een toekomstbestendige organisatie zijn, die professioneel en flexibel is en midden in de samenleving staat. Missie De missie van de VRR bepaalt de doelen die wij stellen, de resultaatgebieden waarop wij actief zijn en de organisatieprincipes die worden gehanteerd. Ook geeft het richting aan ons besturingsmodel. De missie van de VRR luidt:

We zijn er altijd: De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond staat voor 'samen sterk' in risicobeheersing, incidentbestrijding en crisisbeheersing, door een gezamenlijke inzet van diensten, organisaties, burgers en bedrijfsleven, waardoor schade en leed bij incidenten wordt voorkomen of beperkt. De 'bedoeling': Iedereen werkt bij de VRR voor de veiligheid op straat. Alles binnen de VRR moet erop gericht zijn te voorkomen dat het mis gaat, maar als er iets misgaat staan we er en helpen we de mensen zo snel en adequaat mogelijk. Het systeem moet ondersteunend zijn.

Visie

Wij zijn een gezaghebbend kennis- en expertisecentrum op het gebied van veiligheid en een betrouwbare zorg- en hulpverleningsorganisatie. Wij brengen kennis, ervaring, burgers, bedrijven en organisaties bij elkaar om daarmee op een effectieve en efficiënte wijze de veiligheid te bevorderen. De VRR is een doelmatige, transparante en open organisatie. Medewerkers van de VRR geven en nemen verantwoordelijkheid. Zij zijn deskundige professionals die hun werk doen met passie en bevlogenheid in een uitdagende omgeving. Zij zijn daarbij voortdurend scherp op maatschappelijke ontwikkelingen, innovatie en de vertaling daarvan naar veiligheid.

Strategie Aan bovenstaande missie en visie wordt invulling gegeven door aan onderstaande zes strategieën te werken:

De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond werkt aan: -

Creëren veilige leefomgeving Hulpverlening op maat Expertisecentrum voor een gezonde leefomgeving en veiligheid Midden in de samenleving

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

8 van 120

Inleiding Maatschappelijke effecten Hieronder wordt uitgelegd welke maatschappelijke effecten wij hopen te bereiken met de hierboven genoemde thema’s. De organisatie heeft het afgelopen jaar aan doelstellingen gewerkt die bijdragen aan de hieronder aangegeven effecten. In de programmaverantwoording kunt u deze doelstelling per programma zien. Creëren veilige leefomgeving Onze regio is complex, divers en dynamisch. Verstedelijkte gebieden (met hoogbouw en bijzondere bouw), havens en industriële complexen worden afgewisseld met dunbevolkte plattelandsgebieden. Alle activiteiten, die wij uitvoeren onder het thema “creëren van een veilige leefomgeving” dragen bij aan het verlagen van de kans op incidenten en het verkleinen van de gevolgschade bij een incident.

Hulpverlening op maat Wanner er ondanks alles toch iets mis gaat, staan de hulpdiensten klaar om te helpen. De hulpdiensten moeten snel ter plaatse zijn, adequaat handelen en altijd beschikbaar zijn. Bovendien moet de hulp betaalbaar blijven. Alle activiteiten onder dit thema zijn er op gericht om op het juiste moment de juiste hulp te bieden.

Expertisecentrum voor gezondheid en veiligheid De VRR is dé expert op het gebied van brandpreventie, industriële veiligheid, scheepsbrandbestrijding en evenementenadvisering. Het is een platform om veiligheid op een hoger kwaliteitsniveau te brengen, waardoor minder incidenten ontstaan en gevolgschade beperkt wordt.

Midden in de samenleving De VRR staat voor de uitdaging om alle inwoners van Rotterdam-Rijnmond, ook de kwetsbare, zo goed mogelijk te adviseren bij de inrichting van een veilige leefomgeving en de bevordering van hun zelfredzaamheid en samen redzaamheid. Activiteiten onder dit thema zijn erop gericht, om mensen bewust te maken van hun eigen aandeel bij het ontstaan van incidenten en beperken van gevolgschade.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

9 van 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

10 van 120

Jaarstukken 2020 Deel 1 Programma verantwoording

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

11 van 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

12 van 120

Ambulancezorg

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

13 van 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

14 van 120

Programma Ambulancezorg Doel Ambulancezorg Het leveren van verantwoorde ambulancezorg in goede samenwerking met ketenpartners, waarbij de medewerkers en de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Wat willen we bereiken:

Wat hebben we eraan gedaan:

Hulpverlening op maat: Op het juiste moment de juiste patiënt de juiste zorg bieden door:

Hulpverlening op maat: Het hele jaar heeft voornamelijk in het teken van COVID-19 gestaan. Dat is niet ten koste gegaan van de patiëntenzorg. Deze is onverminderd goed. In het laatste patiënttevredenheidsonderzoek heeft de AZRR zelfs een 9,3 ontvangen.

Om het juiste moment de hulpverlening te bieden is het uitgangspunt dat ambulances in eerste instantie ingezet worden voor spoedmeldingen. Het blijft echter moeilijk om de gewenste aanrijtijden te halen door vermindering van het aantal ziekenhuizen, specialisaties binnen ziekenhuizen en doordat het steeds drukker wordt. De aanrijtijden blijven dus een punt van aandacht. Bij de juiste patiënt gaat het vooral om zelfredzaamheid en anticiperen op de veranderende huisartsenrol en spreiding van ziekenhuisvoorzieningen. Bij juiste zorg gaat het om goedopgeleide medewerkers. Hierbij hebben wij te maken met een landelijk tekort aan hoogopgeleide verpleegkundigen. In de afgelopen jaren heeft de VRR al extra stimuleringsmaatregelen genomen om meer verpleegkundig personeel aan te trekken. Hoewel dat geresulteerd heeft in nieuwe medewerkers blijft er aandacht voor dit knelpunt

Na de eerste golf werd in augustus duidelijk dat de vakantieperiode anders verliep dan andere jaren. Normaliter is in augustus een afname te zien van het aantal ritten, doordat inwoners vanuit de regio elders vakantie vieren. Hierop zijn de dienstroosters afgestemd. Dit jaar was van een vermindering van het aantal ritten nauwelijks sprake. In de vakantieperiode was een forse toename (gemiddeld bijna 12%) van het aantal spoedritten met extremen van meer dan 20% meer ritten op sommige dagen. Gedurende de gehele periode vergden de ritten met COVID-verdachte patiënten extra aandacht. Na deze ritten dienen de ambulances op de post ontsmet te worden. Hierdoor is deze ambulance ongeveer één uur langer niet opnieuw inzetbaar en is er minder ambulancecapaciteit beschikbaar. Het aantal COVID-verdachte ritten lag tijdens de piekperiodes boven de 25% en is sinds het begin van de pandemie niet onder de 10% geweest. Ook andere factoren waren van invloed op de ambulancezorg. Net als in de gehele zorg was er sprake van een hoger ziekteverzuim en de instroom van opgeleide ambulanceverpleegkundigen stagneerde, doordat de opleidingen zijn vertraagd. Hierdoor kostte het veel inspanningen om het rooster gevuld te krijgen. Om de paraatheid op een aanvaardbaar niveau te houden zijn vanaf november de regionale nascholingen weer voor een belangrijk deel stilgelegd.

Een groot deel van deze scholingen zal op een later moment alsnog moeten worden gevolgd. Dit legt een hypotheek op de toekomstige paraatheid. Al met al zal 2020 de geschiedenis ingaan als een bijzonder jaar. Dit geldt zeker ook voor de acute zorg in het algemeen en de ambulancezorg in het bijzonder. Ondanks deze omstandigheden is de kwaliteit van de ambulancezorg niet in het geding geweest. Naar verwachting zal echter als gevolg van de bijzondere omstandigheden het A1responspercentage iets lager uitkomen dan in 2019. Het gemiddeld aantal geleverde diensten ligt op het niveau dat is overeengekomen met de zorgverzekeraars.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

15 / 120

Programma Ambulancezorg Wat heeft het gekost?

Een toelichting op de verschillen vindt u op pagina 73.

De resultaten op het gebied van de aanrijtijden ambulances bij incidenten vindt u in het Bestuurlijk Dashboard.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

16 / 120

Brandweerzorg

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

17 / 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

18 / 120

Programma Brandweerzorg Doel Vanuit een maatschappelijk belang het beschermen van de mensen, dieren en goederen in de gehele regio Rotterdam-Rijnmond tegen (de gevolgen van) brand, ongevallen, terreur en natuurgeweld, in een werkomgeving waar klantgerichtheid en professionaliteit centraal staan. Deze veiligheid bieden we in gesprek met burgers en samenleving: samen maken we het veiliger.

Wat willen we bereiken (repressief):

Wat hebben we eraan gedaan (repressief):

Creëren veilige leefomgeving: Beleid en werkprocessen opstellen in het kader van bluswatervoorzieningen en bereikbaarheid. Het gaat hierbij o.a. om de advisering op ruimtelijke plannen, afspraken met drinkwaterbedrijven en alternatieve bluswatervoorzieningen en technieken. In 2019 wordt naar verwachting het beleid opgesteld. In 2020 zal het beleid geïmplementeerd worden en o.a. de dienstverleningsovereenkomsten aangepast worden.

Creëren veilige leefomgeving: In 2019 is het beleid bluswater en bereikbaarheid voor de VRR vastgesteld. De gemeenten van de VRR zijn in 2020 geïnformeerd over het nieuwe beleid. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd over de verantwoordelijkheid van gemeenten met betrekking tot bluswater en bereikbaarheid en hoe hier mee om te gaan. De communicatie over deze taken en verantwoordelijkheden van waterbedrijven en gemeenten zal in 2021 verder worden uitgewerkt. Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart voor een opleiding van medewerkers van de VRR en gemeenten. Gekeken wordt om de opleiding online vorm te geven of aan te haken bij de landelijke opleiding. Tenslotte heeft de VRR meegewerkt aan de landelijke omgevingsrichtlijnen voor bluswater en bereikbaarheid.

In 2020 zal een onderzoek gestart worden naar de haalbaarheid om Veilig Leven in te zetten bij bedrijven en instellingen.

Midden in de samenleving: Continuering en/of uitbreiding van de wijkbrandweerman door het inzetten op verdere promotie voor deze functie bij gemeenten.

Tot nu toe was Veilig Leven vooral gericht op de woonomgeving. Een integrale aanpak van locaties en doelgroepen vraagt ook binnen de VRR om samenwerking. Een voorbeeld hiervan is de aanpak “samen voor veiligere instellingen”, voor bijvoorbeeld scholen. Waar Veilig Leven met name achter de voordeuren komt, werken verschillende afdelingen samen. Waar de ene afdeling kijkt naar de veiligheid van het pand in zijn geheel, kijkt de andere afdeling naar de brandpreventieve voorzieningen in de gemeenschappelijke ruimtes. Midden in de samenleving: Het afgelopen jaar heeft in Capelle aan den IJssel een proef met de wijkbrandweerman plaats gevonden. De gemeente is blij met de inspanningen van de wijkbrandweerman en heeft besloten de wijkbrandweerman tot en met 2023 te continueren. In 2023 volgt een nieuwe afweging voor de daaropvolgende jaren. De VRR is daarnaast in gesprek met de gemeente Rotterdam om in het kader van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid (NPRZ) ook een wijkbrandweerman op Rotterdam-Zuid te plaatsen. Door COVID-19 heeft dit helaas vertraging opgelopen.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

19 / 120

Programma Brandweerzorg Wat willen we bereiken (repressief):

Wat hebben we eraan gedaan (repressief):

In het kader van flexibele kazernering en tekort aan vrijwilligers tijdens daguren lopen en starten een aantal pilots: - Op Goeree Oost worden beroeps in dagdienst ingezet. Deze pilot loopt tot 2021. - In Hellevoetsluis, Hoek van Holland en Rockanje / Voorne-Putten wordt gestart met het inzetten van een bevelvoerder in dagdienst.

Het aantal operationeel inzetbare vrijwilligers op Goeree Oost, Hellevoetsluis, Oostvoorne en Hoek van Holland tijdens daguren is nog steeds een aandachtspunt. Door het structureel inzetten van beroepspersoneel in de dagdienst op bovengenoemde locaties in pilotvorm kan in ieder geval dagelijks de operationaliteit voor deze gemeenten worden gegarandeerd. De dagdienstkazerne Den Bommel op Goeree Oost is inmiddels een jaar volledig operationeel en functioneert naar volle tevredenheid. De pilot met bevelvoerders op daguren op vrijwillige kazernes Berkel en Rodenrijs, Hellevoetsluis, Hoek van Holland en Westvoorne zijn afgerond. De pilots hadden als doel om enerzijds de bezetting te garanderen en anderzijds het aantal overtredingen op de arbeidstijdenwet te verminderen. Het eerste doel is wel behaald, het tweede doel niet geheel, waardoor er bij het omzetten naar vaste dagdienstmedewerkers voor is gekozen om onder andere de planning van deze medewerkers centraal te beleggen.

Hulpverlening op maat: In samenwerking met gemeenten en het brandweerpersoneel is het plan brandweerzorg uitgewerkt. Sinds 2017 wordt uitvoering gegeven aan het plan brandweerzorg. In 2020 zal gestart worden met het uitvoering geven aan het plan brandweerzorg en het mogelijke vervolg hierop.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Hulpverlening op maat: Het programma om de brandweerzorg verder door te ontwikkelen en toekomstbestendig te maken, is gebaseerd op het Plan Brandweerzorg 2017 – 2020. Voor het bereiken van de einddatum van het plan is binnen de stuurgroep nagedacht over een mogelijke herijking van de ingeslagen weg. Geconstateerd is dat de inhoud van het Plan brandweerzorg nog steeds actueel is. De invulling hiervan krijgt de komende tijd concreet vorm door het programma Brandweer Rotterdam-Rijnmond (BRR) Toonaangevend dat erop gericht is om de organisatie door te ontwikkelen en door de visie op incidentbestrijding die erop gericht is om in beeld te brengen hoe incidentbestrijding er in de toekomst uit komt te zien.

20 / 120

Programma Brandweerzorg

Wat willen we bereiken (Preventief):

Wat hebben we eraan gedaan (Preventief):

Creëren veilige leefomgeving: Wij gaan risicogericht werken verder uitwerken in producten en diensten en integrale multiadvisering.

Creëren veilige leefomgeving: Om meer bekendheid te geven aan het instrument dat is ontwikkeld om risicogericht te werken, is een infographic gemaakt over de Risico Analyse Monitor (RAM). Deze infographic wordt actief aangeboden aan onze externe partners. Binnen onze organisatie wordt het instrument steeds vaker ingezet. Voorbeelden waarbij deze tool is ingezet zijn het advies voor de Picasso passage en de IJssel Residentie voor de gemeente Capelle aan den IJssel en de Speelstad Rotterdam.

Om de omgevingswet en de wet kwaliteitsborging bouw te implementeren gaan wij de gevolgen van de wetswijziging op onze processen, organisatie en ons personeel concreter uitwerken.

Door de komst van de Wet omgevingsveiligheid en de Wet kwaliteitsborging bouw zal op een andere manier naar veiligheid gekeken gaan worden. Deze ontwikkeling grijpen wij aan om nieuwe producten en diensten te ontwikkelen en bestaande producten en diensten door te ontwikkelen. Hiervoor is gestart met het ontwikkelen van een producten- en dienstencatalogus, zodat de gemeenten weten welke bijdrage wij met behulp van risicogerichte producten leveren aan het creëren van een Veilige Leefomgeving. Om onder de omgevingswet onze bestaande en nieuwe producten en diensten aan de gemeenten te kunnen (blijven) leveren, zijn en worden er gesprekken gevoerd met de gemeenten. Vooral het afstemmen van processen en het aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet zijn daarbij belangrijke onderwerpen. Om te komen tot een effectieve integrale samenwerking en afstemming tussen gemeenten en partners onderling neemt de VRR deel aan diverse regionale en lokale werkgroepen in het kader van de omgevingswet.

Inzicht in de top 50 van risicovolle objecten integraal benaderd. Van deze ranking is voor iedere tak van sport aangegeven wat we doen om de inrichting veilig te maken of in geval van nood zo snel en goed mogelijk te kunnen helpen

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Eind 2019 is gebleken, dat er geen eenduidig beeld is over de term “risico” en dat dit afhankelijk is vanuit welk gezichtspunt gekeken wordt (vanuit de burger, hulpdiensten of bestuurlijk). Hierdoor is het maken van een “Top 50” onwenselijk. Wel blijft de wens bestaan om inzicht te krijgen in risicovolle objecten. Door de COVID-19 crisis is er het afgelopen jaar te weinig capaciteit geweest om dit voortvarend op te pakken. Er is gestart met het inventariseren hoeveel inzicht in risicovolle objecten de verschillende disciplines binnen de VRR hebben. Daarnaast wordt komend jaar een brandrisicoprofiel opgesteld en wordt het regionaal risicoprofiel geactualiseerd. Na bundeling van deze gegevens wordt verwacht dat er een goed inzicht is van de risicovolle objecten in de regio.

21 / 120

Programma Brandweerzorg

Wat willen we bereiken (Preventief):

Wat hebben we eraan gedaan (preventief):

In het kader van samenwerking en verbinding met veiligheids- en uitvoeringspartners blijven de verbinding met de DCMR en de Brzosamenwerkingsovereenkomst Zuid-West met 5 veiligheidsregio’s een onderwerp van aandacht.

Op verschillende niveau’s is de samenwerking met de DCMR en met de andere vier veiligheidsregio’s in het BRZO-samenwerkingsverband geïntensiveerd. Met de DCMR zijn duidelijke werkafspraken gemaakt die periodiek geëvalueerd worden. In het afgelopen half jaar heeft deze evaluatie plaatsgevonden wat leidt tot continue aandacht en verbetering van de samenwerking. In het kader van het BRZO-samenwerkingsverband wordt o.a. gezamenlijk gekeken naar de voorbereiding op de omgevingswet en de wijzigingen die dat met zich meebrengt voor onze werkwijze. Er zijn gezamenlijke opleidingsdagen georganiseerd die door COVID-19 eerst zijn uitgesteld, maar in het najaar digitaal zijn gehouden. Verder is gezamenlijk het adviesproces op de omgevingsvergunning en het aanwijsproces verbeterd. Door deze verbeteringen zullen we beter in staat zijn het werk onderling van elkaar over te nemen als de nood aan de man is en zijn de processen omgevingswet-proof.

Expertisecentrum voor gezondheid en veiligheid In de regio Rotterdam Rijnmond wordt steeds complexer gebouwd. Bestaande regelgeving is hiervoor niet toereikend, maar er moet wel worden gewerkt met gelijkwaardige veiligheidsmaatregelen. De VRR wil hierin specialist zijn en gaat projectmatig in beeld brengen wat er nodig om expert te worden en te blijven op het gebied van hoogbouw.

Expertisecentrum voor gezondheid en veiligheid De landelijke vakgroep bouwen is bezig met het herzien van de SBR richtlijn hoogbouw. De insteek hierbij is deze nieuwe richtlijn een NEN-Norm te laten worden. Binnen onze regio kunnen we echter niet wachten op de landelijke ontwikkelingen, omdat er al concrete aanvragen liggen voor “superhoogbouw”. De gemeente Rotterdam en de VRR hebben daarvoor samen een richtlijn opgesteld voor “superhoogbouw”. Naast de landelijke ontwikkelingen is binnen de VRR gestart met het maken van een handelingsperspectief bij brand met een brandgevaarlijke gevel.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

22 / 120

Programma Brandweerzorg

Wat willen we bereiken (Preventief):

Wat hebben we eraan gedaan (preventief):

Expertisecentrum voor gezondheid en veiligheid Expert zijn op het gebied van evenementenadvisering door:

Expertisecentrum voor gezondheid en veiligheid De veranderende samenleving, de toename van werkbelasting en complexiteit van evenementen, de noodzaak van risicogericht werken en integrale multidisciplinaire samenwerking zowel intern, regionaal en landelijk vereisen een professionalisering van de evenementenadvisering binnen de VRR. Daarom is in 2020 een centraal opererend team ingericht waardoor er eenduidige aansturing van de evenementenadviseurs plaatsvindt en het proceseigenaarschap duidelijk is geborgd. Alle adviesaanvragen van gemeenten komen binnen bij het 1-ingangsloket van de VRR, waarna deze via een uniforme werkwijze intern en extern worden uitgezet voor behandeling. Het team evenementen levert een integraal en risicogericht advies vanuit de verschillende onderdelen van de VRR en stemt af met externe partners. Zo opereert zij pro-actief aan de voorkant en controlerend tijdens de uitvoering. Voorts adviseren de evenementenadviseurs bij de totstandkoming en toepassing van regionale en landelijke richtlijnen en beleid. Naast evenementenadvisering levert het team ook advies ten aanzien van inname openbare grond, standplaatsen, terrassen, filmopnames, demonstraties en ontbrandingstoestemmingen voor vuurwerk.

- het onderhouden, afstemmen en verder ontwikkelen van het ingezette beleid, waarin landelijke richtlijnen, (boven)regionale handreikingen en gemeentelijk beleid zo goed mogelijk op 1 lijn worden gebracht - Verbeteren van de advisering door onder meer multidisciplinaire samenwerking en eenduidige werkwijze.

De uitbraak van COVID-19 in maart 2020 heeft een forse impact gehad op evenementen. Veel evenementen konden niet of in sterk aangepaste vorm doorgang vinden. De evenementenadviseurs adviseerden gemeenten op basis van de steeds veranderende voorschriften uit noodverordeningen en stelden aanvullende maatregelen op om veelal kleinschalige evenementen veilig en gezond te laten plaatsvinden. Het team heeft voorts meegedacht c.q. geadviseerd over mogelijkheden voor de horeca (zomer- en winterterrassen), vakantieparken en ontheffingstrajecten voor o.a. onderwijsactiviteiten, doorstroomlocaties in het kader van de Tijdelijke wet maatregelen COVID19 Zeker in de tweede helft van 2020 is tevens de advisering ten aanzien van een groeiend aantal manifestaties en demonstraties verzorgd. Verder heeft het team een bijdrage geleverd aan de advisering van verkiezingslocaties en test- en vaccinlocaties.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

23 / 120

Programma Brandweerzorg

Wat willen we bereiken (Preventief):

Wat hebben we eraan gedaan (preventief):

Expertisecentrum voor gezondheid en veiligheid

Eind 2020 zijn wij dé autoriteit op het gebied van Industriële Veiligheid. Om dit te bereiken wordt de opleidingsmatrix om de benodigde expertise binnen te halen en te verankeren ten uitvoer gebracht.

Aan de hand van de opleidingsmatrix zijn er afspraken gemaakt met de medewerkers. Veel van de opleidingen en cursussen zijn al gevolgd, maar een aantal opleidingen zijn door de COVIDpandemie niet doorgegaan. De opleidingen voor nieuwe medewerkers zijn wél doorgegaan. Er zijn ook interne kennisdagen georganiseerd om op het juiste kennisniveau te komen. Het autoriteit zijn en blijven op het gebied van Industriële Veiligheid blijft een continue proces met monitoring van aanwezige kennis en vaardigheden. In 2021 wordt daarom opnieuw een opleidingsmatrix opgesteld. Deze manier van werken wordt opgenomen in ons kwaliteitsmanagementsysteem, zodat onze expertise geborgd blijft.

De prestaties vindt u terug in het Bestuurlijk Dashboard (https://dashboard.mijnvrr.nl/).

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

24 / 120

Programma Brandweerzorg Wat heeft het gekost?

Een toelichting op de verschillen vindt u op pagina 74.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

25 / 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

26 / 120

Risico & Crisisbeheersing en GHOR

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

27 / 120

Programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR Doel Het systematisch verbinden van de vele partijen, die een rol hebben bij het verhogen en borgen van het fysieke veiligheidsniveau van de burger in de regio Rotterdam-Rijnmond in relatie tot de mogelijkheden, die beschikbaar zijn om het risico te reduceren met een adequate hulpverleningsorganisatie. De kern van Risico- en Crisisbeheersing ligt in het vermogen de verschillende belangen van de vele partners op een optimale wijze te behartigen, te waarborgen en de samenhang hierbij aan te brengen door de rol van zowel regisseur als adviseur op zich te nemen. Wat willen we bereiken:

Wat hebben we eraan gedaan:

Hulpverlening op maat: Extra aandacht besteden aan nieuwe vormen van crisis, zoals cyberaanvallen, klimaatverandering en continuïteit, waarbij in 2020 de aandacht zal komen te liggen op cyber en de gevolgen van de energietransitie.

Hulpverlening op maat: Door de COVID-19-crisis hebben de reguliere werkzaamheden voor een groot deel stil gelegen. Dit is mede een gevolg van het feit dat bijna de gehele afdeling een piketfunctie heeft en is ingezet ten behoeve van de bestrijding van deze crisis. Daarnaast is ook van een aantal partners de capaciteit beperkt. Op een aantal onderwerpen is, zij het in een lager tempo, vooruitgang geboekt. Op het gebied van Cyber Security is afgelopen jaar de deelname aan FERM verder verstevigd. FERM is geen afkorting, maar de Rotterdamse vertaling van resilience. De activiteiten van FERM liggen met name op het gebied van bewustwording en preventie. Met betrekking tot continuïteit van de crisisorganisatie wordt gewerkt aan het herstructureren van de piketorganisatie. Van de onderwerpen die gerelateerd zijn aan de klimaatverandering is de impact analyse overstroming opgepakt.

Een sterk multidisciplinair oefenbeleid hebben, waarbij we zoveel mogelijk aansluiten op (maatschappelijke) ontwikkelingen zoals de energietransitie, klimaatverandering en digitale verstoringen. We laten deze thema’s terug komen in opleidingen en oefeningen.

Door alle beperkende maatregelen zijn de multidisciplinaire oefeningen op een enkele uitzondering na komen te vervallen. Deels is geschrapt vanuit de VRR, deels vanuit de deelnemers, waaronder Rotterdam-The Hague airport. Aan het eind van het jaar is gekeken naar een andere opzet van de oefeningen, waarbij het risico dat oefeningen geschrapt moeten worden tot een minimum beperkt is. Deze opzet heeft wel de consequentie dat in 2021 geen tweedaagse oefening voor het COPI zal worden gehouden.

De prestaties van Risico en Crisisbeheersing vindt u terug op het Bestuurlijk Dashboard https://dashboard.mijnvrr.nl/. Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

28 / 120

Programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR

De Oranje Kolom Als onderdeel van het openbaar bestuur hebben gemeenten een algemene zorgplicht voor hun bevolking en vervullen daarom een belangrijke rol in de crisisbeheersing. Binnen Rotterdam-Rijnmond zijn de volgende bevolkingszorgprocessen benoemd:   

 

Crisiscommunicatie: het communiceren met de bevolking waarbij wordt aangesloten bij de behoefte van de samenleving. Crisiscommunicatie komt terug in alle facetten van de gemeentelijke crisisorganisatie. Noodopvang en Verzorging: de bevolkingszorg die naast de spoedeisende zorg door andere hulpverleners ter plaatse geleverd moet worden. Het gaat hierbij om het verplaatsen, opvangen en verzorgen van personen die niet zelfredzaam zijn. Herstelzorg: de bevolkingszorg die nodig is om de crisis te eindigen. Afhankelijk van de situatie gaat het hier om bijzondere uitvaartverzorging (stille tochten, herdenkingsdiensten etc.), het informeren en doorverwijzen van burgers, het herstellen van schade en het verzorgen van nazorg voor betrokken personen. Ondersteuning: het adviseren en ondersteunen van het bestuur gedurende een crisis op het gebied van juridische, financiële en protocollaire zaken. Omgevingszorg: - Het tijdens bijzondere situaties zorgdragen voor het beheer van de openbare ruimte (weg, het water en de openbare ruimte) van de gemeente; - Het waarborgen van een veilige en gezonde (bebouwde) omgeving. - Zorg voor de handhaving van de kwaliteit, dan wel herstel van het milieu of de leefomgeving en het inzamelen van besmette of verdachte waren om (verdere) besmetting te voorkomen. - het registreren en coördineren van schademeldingen aan gemeentelijke eigendommen.

In het beleidsplan 2018-2022 is beschreven dat de invulling van de taken van Bevolkingszorg geüniformeerd moeten worden, opdat in alle delen van de regio taakvolwassen personeel beschikbaar is voor de bemensing van de verschillende operationele teams. Daarnaast moet een proces in gang worden gezet om de coördinatie van de bevolkingszorgprocessen verder te verstevigen. Dit komt door ontwikkelingen waarbij de essentiële rol van bevolkingszorg binnen de crisisbeheersing steeds meer wordt ingezien en er landelijk hogere eisen worden gesteld aan bevolkingszorg. De onduidelijkheid over wat we als regio verstaan onder adequate bevolkingszorg en professionele functionarissen bemoeilijkt de samenwerking tussen gemeenten en andere diensten. Om de huidige stand van zaken in kaart te brengen en te verkennen wat de wensen zijn ten aanzien van de versteviging van bevolkingszorg zijn in 2019 gesprekken gevoerd met de Officieren van Dienst bevolkingszorg, gemeentesecretarissen en burgemeesters uit de regio. Uit deze gespreksrondes kwam duidelijk naar voren dat er ruimte is voor verbetering als het gaat om verbinding, vertrouwen, samenhang, efficiency en continuïteit. Er is een wens voor meer samenwerking met oog voor lokale omstandigheden. Daarnaast is er een grote mate van diversiteit in de organisatie van bevolkingszorg binnen de gemeenten.

De budgetten lopen sterk uiteen en er is ene verschil in definitie van bevolkingszorg. Iedereen is het eens dat er betere kwaliteitsafspraken moeten komen over vakbekwaamheid. Tot slot is een goede communicatie van groot belang, richting burgers, tussen diensten en ook tussen gemeenten. Het is zaak dat we daar nu iets met elkaar aan gaan doen. In 2019 is met alle bestuurders en gemeentesecretarissen uit de regio gesproken over de vervolgstappen in het traject doorontwikkeling bevolkingszorg. Hier is uitgekomen dat we gezamenlijk streven naar een groeipad. De eerste stap om dit te realiseren is te zorgen dat de basis op orde is. In februari 2020 is het plan van aanpak “Basis op orde” door het bestuur vastgesteld. Het verbeteren en uniformeren van de vakbekwaamheid en de kwaliteit van crisisfunctionarissen binnen bevolkingszorg zijn daarbij de eerste stappen. Het uiteindelijke doel is het realiseren van een hoogwaardige gemeentelijke crisisorganisatie in onze regio. De bedoeling was om in 2020 dit plan tot uitvoering te brengen en verder uit te werken welke budgetten nodig zijn voor de verschillende activiteiten die er op regionaal niveau ontwikkeld worden. Helaas is door de COVID-pandemie nog niet begonnen met de uitvoering van het plan. Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

29 / 120

Programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR

In het laatste kwartaal van 2020 is in opdracht van de portefeuillehouder Crisisbeheersing en bevolkingszorg een evaluatie van de rol van Bevolkingszorg, burgemeester Grootenboer-Dubbelman, een evaluatie uitgevoerd van de rol van bevolkingszorg tijdens de COVID-19-crisis. De aanbevelingen uit deze evaluatie zullen worden meegenomen in het huidige plan van aanpak. Daarnaast biedt deze evaluatie ook input voor de verdere visie- en beleidsontwikkeling van bevolkingszorg in onze regio. Bevolkingszorg heef zeker niet stilgezeten in 2020. De COVID-19-crisis heeft het belang van bevolkingszorg en een volwaardige oranje kolom weer bewezen.

Incident- en crisiscommunicatie Open en transparant communiceren is een van de kernbegrippen van de VRR. In principe wordt over alle incidenten gecommuniceerd en datgene wat leeft in de ‘buitenwereld’ vormt de basis van de aanpak van de crisiscommunicatie. Het afgelopen jaar stond de crisiscommunicatie volledig in het teken van de COVID-19pandemie. Eind februari kwam voor het eerst het Regionaal Operationeel Team (ROT) bijeen en binnen twee weken werd er opgeschaald van GRIP2 naar GRIP4 met als gevolg dat alle overleggen frequenter en urgenter werden. Het ROT kwam in eerste instantie dagelijks bij elkaar met daarin een strategische communicatie adviseur die tevens het Actiecentrum communicatie aanstuurde. Het afgelopen jaar heeft het Actiecentrum Crisiscommunicatie heel veel werk verzet. Zij hebben als verbinder gefungeerd tussen de gemeenten onderling en tussen de gemeenten en het rijk. Daarnaast hebben zij veel communicatie verzorgd, van strategie tot uitvoering. Zo zijn er ten behoeve van het ROT zo’n 200 omgevingsanalyses gemaakt die ook gedeeld zijn met de regiogemeenten. Met de komst van iedere noodverordening (19 in totaal) fungeerde www.rijnmondveilig.nl als platform voor alle actuele informatie met persberichten, Q&A’s en links naar relevante partijen als de Rijksoverheid, het RIVM etc.

Het klantcontactcenter heeft honderden telefoontjes in behandeling genomen van vooral (boze) burgers en ondernemers naar aanleiding van de verschillende maatregelen. Wij hebben actief meegeschreven aan protocollen voor drukte in winkelgebieden en de landelijke handreiking van de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid voor de gemeenten. Daarnaast zijn wij betrokken geweest bij specifieke campagnes zoals communicatie of landelijke maatregelen, de invoering van de mondkapjesplicht, het Coronadashboard en de vaccinatie campagne. De eerste paar maanden van de COVID-19-crisis was de communicatiestrategie vooral gericht op “flatten the curve”; vertaald in social distancing (met name de 1, 5 meter, blijf bij klachten thuis en laat je testen, was je handen, werk zoveel mogelijk thuis en vermijd drukte). Vervolgens werden op 1 juli de maatregelen versoepeld en verschoof de communicatiestrategie meer in de richting van de economische en maatschappelijke gevolgen. Het betekende meer vrijheid en in de communicatie lag vooral de nadruk op hoe daarmee om te gaan. Echter zolang er geen oplossing was voor het Coronavirus blijft social distancing belangrijk om verspreiding van het virus te voorkomen.

Toen in het najaar het aantal besmettingen enorm toenam werden in eerste instantie voor zes regio’s, waaronder Rotterd-Rijnmond, maar later voor heel Nederland, landelijke maatregelen afgekondigd. Na een korte periode van versoepeling in november werd op 8 december een landelijke lockdown afgekondigd. In dit hele proces heeft crisiscommunicatie de coördinerende rol vervuld op het gebied van communicatie rondom alle maatregelen. In de huidige fase van de crisis vinden mensen het steeds moeilijker om zich aan de 1,5 meter te houden. De crisis duurt lang. Hierbij spelen de “sociale norm”, de inschatting van hoe makkelijk/moeilijk kan ik het gewenste gedrag uitvoeren en risicoperceptie voor jezelf én voor de ander een zeer grote rol. Met behulp van gerichte communicatie en gedragsbeïnvloeding kan het naleven van de maatregelen in deze situatie bevorderd worden. Hierbij volgen wij de gedragsbeïnvloedingsmethodiek van het Rijk. Dit betekent dat we vooral focussen op hoe bepaalde momenten/activiteiten wél kunnen met inachtneming van de maatregelen.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

30 / 120

Programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR

In nauwe samenwerking met de regiogemeenten en het Regionale Actiecentrum Crisiscommunicatie is een communicatieplan geschreven waarbij al uitgangspunt geldt dat de communicatie selectiever ingezet gaat worden en er gebruik wordt gemaakt van gedragsbeïnvloedingsmethodieken. De communicatie was momentgericht, gebiedsgericht en doelgroepgericht. Naast alle inzet voor de COVID-19-crisis zijn de communicatieadviseurs het afgelopen jaar ook ingezet tijdens de incidenten. Een van de meest in het oog springende was de ontspoorde metro die op een kunstwerk belandde (Nissewaard). Hiervoor was mondiale aandacht. Tot slot nog een aantal cijfers op een rij. In het afgelopen jaar zijn er tijdens crises en incidenten 93 incidenten op rijnmondveilig.nl geplaatst die bijna 3000 keer zijn gedeeld, 2300 keer geliked en waarop we bijna 500 reacties hebben ontvangen. De 1027 berichten die wij op social media hebben geplaatst zijn 49.575.262 keer gezien op Twitter, Instagram en Facebook. Op onze Facebookberichten waren 41.208 interacties. Er is vier keer een NL-alert bericht verstuurd. Dit aantal is exclusief de landelijke testberichten.

Wat heeft het gekost?

Een toelichting op de verschillen vindt u op pagina 75.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

31 / 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

32 / 120

Jaarstukken 2020 Deel 2 Paragrafen

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

33 / 120

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

34 / 120

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) staat voor ‘samen sterk’ in risicobeheersing, incidentbestrijding en crisisbeheersing. Dit gebeurt door een gezamenlijke inzet van diensten, organisaties, burgers en bedrijfsleven, waardoor schade en leed bij incidenten wordt voorkomen of beperkt. Om deze missie te kunnen uitvoeren, is het wenselijk om risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Hierbij is de relatie tussen risico’s en de mate waarin de organisatie in staat is om eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen op te vangen van belang. Door actief naar risico’s te kijken en waar nodig beheersmaatregelen in te stellen, vervult de VRR een actieve rol. Het doel van risicomanagement is dat het structureel bijdraagt aan het in control zijn van de VRR. Beleid De doelstellingen en de kaders waarbinnen risicomanagement zich afspeelt, zijn beschreven in de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement (2017). Risicomanagement is een continu proces dat is opgenomen in de planning- & control cyclus. Zowel in de halfjaarrapportage als in de begrotings- en jaarrekeningstukken worden de actuele risico’s en beheersmaatregelen gerapporteerd.

De VRR tracht een zo goed mogelijk beeld te krijgen van het benodigde weerstandsvermogen en zal risico’s zoveel mogelijk proberen te kwantificeren. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de organisatie om klappen op te vangen. Het vormt als beheersmaatregel het sluitstuk van risicomanagement. Het weerstandsvermogen geeft de financiële robuustheid aan van de begroting, de jaarrekening en de financiële positie. De ratio weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (gekwantificeerde risico’s). Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio= ------------------------------------------------------------Benodigde weerstandscapaciteit

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Wat verstaan wij onder risico en risicomanagement: - Een risico wordt gezien als de kans dat een gebeurtenis zich voordoet met een negatief of een positief gevolg in relatie tot de doelstelling en bedrijfsvoering van de organisatie. - Er wordt een onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele risico’s. Een structureel risico heeft een meerjarig effect op de organisatie. - Risicomanagement bevat alle gecoördineerde activiteiten om een organisatie te sturen en te beheersen met betrekking tot risico’s.

Wat is het doel van risicomanagement: Het inzichtelijk maken en houden van de risico’s die de organisatie loopt om zo een verantwoorde keuze te kunnen maken en hiermee het vertrouwen in de organisatie te vergroten.

Wat willen we met risicomanagement bereiken: - Voldoen aan wet- en regelgeving. - Vergroten van het risicobewustzijn. - Een juist en volledig beeld krijgen en houden van de belangrijkste risico’s die realisatie van de doelstellingen van de organisatie kunnen belemmeren. - Maatregelen nemen om de risico’s zo goed mogelijk te beheersen. - Voor de dekking van de resterende risico’s: een goed onderbouwde en voldoende financiële capaciteit om de risico’s op te vangen.

35 / 120

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de primaire begroting 2020 is een aantal ontwikkelingen genoemd waarvan destijds de verwachting was dat ze mogelijk een risico voor de VRR-organisatie konden vormen. Risico’s zijn dynamisch, hetgeen betekent dat sommige risico’s uit de begroting 2020 inmiddels vervallen kunnen zijn. Risico s = structureel i = incidenteel

Verwachting van het benodigde weerstandsvermogen per ultimo jaar

Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico's. Het gaat hier om juridische gevolgrisico's, zoals claims. Actiecentra en overdracht (beheer) meldkamer aan LMS.

2021 PM

440

Wegvallen en niet toereikend zijn van subsidie Impuls omgevingsveiligheid (vervallen risico). Wegvallen en niet toereikend zijn van LEC-gelden.

Inwerkingtreding Omgevingswet.

Spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg.

500

Gevolgen van (veranderde) wet- en regelgeving niet tijdig op kunnen vangen. Vertraagd tempo en of onvoldoende aanpassing bijdragen van stakeholders van de VRR t.b.v. kostenontwikkeling. Aanbesteding ambulancezorg (vervallen risico).

250

500 250

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (vervallen risico). Deeltijdregeling brandweervrijwilligers. Alarmering bevolking. Personele capaciteit brandweer.

Bestaansrecht organisatie / Ontwikkelagenda VRR.

Duurzame Piketorganisatie

791

1.063

1.148

Vakbekwaamheid

1.490

3.040

4.484

Garantstelling lening Coöperatie AZRR (vervallen risico).

4.790

6.951

8.453

9.982

1. Effecten en kosten als gevolg van grote crises (bv. Grieppandemie). 2. Effecten en kosten als gevolg van grote crises / COVID-19 (vervallen risico). Totaalbedrag risico's (bedrag x €1.000)

2022 PM

2023 PM

2024 PM

320

3.600

1. Afhankelijk van de ontwikkelingen met betrekking tot het virus (een volgende besmettingsgolf als gevolg van de huidige en gemuteerde coronavarianten en de beschikbaarheid van vaccins om te kunnen vaccineren) kunnen er nog kosten bijkomen. Voor 2020 en 2021 heeft het ministerie van VWS aangegeven dat kosten die gemaakt zijn in het kader van de coronabestrijding voor vergoeding in aanmerking komen. 2. De gemaakte kosten voor de zorghotels Ahoy en Van der Valk zijn op subsidiebasis vergoed door het ministerie van VWS.

Jaarverslag 2020 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

36 / 120

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Toelichting op risico’s Hierna worden de risico’s uit het overzicht nader toegelicht. Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico’s Voor het risico ‘Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico’s’ was voorheen een bedrag opgenomen. Op advies van de auditcommissie (2018) is dit risico als PM-post opgenomen in de risico-inventarisatie. Bij dit risico gaat het om juridische gevolgrisico’s zoals claims. Actiecentra en overdracht beheer aan Landelijke meldkamersamenwerking (LMS) In 2020 is het beheer van de meldkamer overgegaan naar de politie. Hierdoor zijn verantwoordelijkheden, middelen en taakuitvoering in één hand bij de politie gekomen. Het gaat hierbij om het beheer op het gebied van huisvesting, administratieve organisatie, informatievoorziening, arbeidsomstandigheden, financiën, inkoop, ICT en lokaal functioneel beheer. Met de overdracht van de meldkamer aan de LMS heeft de VRR een deel van de bijbehorende BDUR-opbrengsten ingeleverd en deze opbrengsten worden nu door de LMS ontvangen. Uit deze BDUR-opbrengsten betaalde de VRR onder meer de actiecentra. De actiecentra zijn ruimtes waar onder meer de coördinatie van grotere incidenten plaatsvindt.

De LMS heeft nog geen duidelijkheid gegeven over de overname van de actiecentra inclusief de beheerskosten meldtafels. De VRR is hierover in gesprek met de LMS. Wegvallen en niet toereikend zijn van subsidie Impuls Omgevingsveiligheid De subsidie Impuls Omgevingsveiligheid is bedoeld om een impuls te geven aan het milieuwerkveld externe veiligheid met als doel een geborgde omgevingsveiligheid. De veiligheidsregio’s voeren met deze financiering enerzijds structurele taken uit en anderzijds worden er branche brede innovaties mee gepleegd. Voor de uitvoering van de taken in het kader van de Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) ontving de VRR tot en met 2020 een vergoeding vanuit de Provincie. Vanaf 2021 verloopt deze bijdrage via een doeluitkering uit het gemeentefonds. De gemeenten zijn hierover in 2020 geïnformeerd. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 10 februari 2021 is besloten om de gemeentelijke bijdragen met ingang van 2021 dienovereenkomstig te verhogen, zodat de wettelijke taken blijvend uitgevoerd kunnen worden. Wegvallen en niet toereikend zijn van gelden Landelijk Expertisecentrum (LEC) Voor 2021 heeft de VRR de toekenning ontvangen voor de subsidie LEC-gelden. Voor 2021 is dit geen risico meer. In Nederland vallen 400 bedrijven onder het Besluit risico’s zware ongevallen (BRZO).

Deze bedrijven werken met gevaarlijke stoffen die, wanneer deze vrijkomen, kunnen zorgen voor escalatie naar een rampscenario. De veiligheidsregio heeft een wettelijke (brandweer)taak om de bedrijven die onder het BRZO vallen te inspecteren. Daarnaast heeft de veiligheidsregio taken in het beoordelen van veiligheidsrapporten en het adviseren van de omgevingsdienst op het verlenen van de omgevingsvergunning (milieu). Ook heeft de veiligheidsregio een taak in het aanwijzen van en het toezicht houden op bedrijfsbrandweren. Bij de uitvoering van deze BRZO-taken krijgen de veiligheidsregio’s ondersteuning van het Landelijk Expertisecentrum (LEC). Het LEC verstrekt informatie en advies aan veiligheidsregio’s en vertegenwoordigt de veiligheidsregio’s in diverse werkgroepen en overleggen. Ook ondersteunt het LEC het ministerie van Veiligheid & Justitie bij het verzamelen van informatie over de afzonderlijke veiligheidsregio’s en verstrekt inzicht in het landelijk beeld van rampenbestrijding en bedrijfsbrandweren. De VRR voert werkzaamheden uit voor het LEC waarvoor een subsidie wordt ontvangen vanuit het ministerie van Veiligheid & Justitie. Inwerkingtreding Omgevingswet Het omgevingsrecht bestaat uit tientallen wetten en honderden regelingen voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water met allemaal hun eigen uitgangspunten, werkwijzen en eisen.

De nieuwe omgevingswet bundelt al deze bestaande wetten en wordt naar verwachting per 1 januari 2022 van kracht. Het adviesbureau CEBEON voert op dit moment een landelijk onderzoek uit naar de potentiele financiële consequenties van de Omgevingswet voor de Veiligheidsregio’s. Verwacht wordt dat er door het omgevingsrecht een afname in het aantal vergunningverleningen / beschikkingen zal komen. Daarentegen zal de afhandeling van de aanvragen in complexiteit toenemen, doordat integraal geadviseerd moet worden. Daarnaast lijkt er een verschuiving te gaan plaatsvinden in de balans tussen enerzijds vergunning verlenen en adviseren en anderzijds toezicht en handhaving. Een andere manier van werken en een andere manier van denken is als gevolg van het veranderende omgevingsrecht nodig. De verschillende disciplines binnen de VRR moeten gezamenlijk richting het bevoegd gezag één integraal advies uitbrengen middels het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10083517/1