Bijlage 3 - Advies Adviesraad Sociaal Domein

Aan: College van Burgemeester en Wethouders van Krimpen aan den IJssel Postbus 200 2920AE Krimpen aan den IJssel

Krimpen aan den IJssel, 9 mei 2023 Betreft: Advies Update Armoede en Schuldhulpverlening Geacht College, Vooraf Wij stellen het op prijs advies uit te kunnen brengen over de door u voorgenomen update van het actieprogramma Armoede en Schuldhulpverlening. Over dit programma adviseerden wij in 2021; ook adviseerden wij u over het armoedevraagstuk met onze brief d.d. 31 augustus 2022. Aan de update ging een informeel overleg met vertegenwoordigers van de gemeente vooraf. In dat verband werd melding gemaakt van uw voornemen om ons advies aan de orde te stellen in een commissievergadering d.d. 8 juni 2023. Wij hebben ons ingespannen om een versnelling in de adviesprocedure te realiseren, opdat het document niet op het laatste moment beschikbaar komt voor commissieleden. Wij stellen met genoegen vast dat opmerkingen van onze kant die tijdens het informele overleg zijn gemaakt hebben geleid tot aanpassing van de update van het actieprogramma. Het harmoniseren van de grens om voor voorzieningen in aanmerking te komen (tot 130% van het wettelijk sociaal minimum), is een belangrijk punt daarbij. De bij dit overleg nog bestaande onzekerheid over de financierbaarheid is nu kennelijk opgelost en ook dat vinden we een positief punt. Terzelfder tijd vragen wij ons af hoe de bejegening zal zijn van degenen die juist boven deze grens zijn komen te verkeren.

Mogen we daarover van u een reactie vernemen? Wij realiseren ons dat aan een update van een bestaand programma andere eisen worden gesteld dan aan een integraal nieuw document. Wij merken wel op dat de nu gehanteerde paragraafindeling doet vermoeden dat er meer is. De nu voorgenomen maatregelen lijken dan een lappendeken te zijn waarbij het zicht op het grotere geheel ontbreekt. Wij vinden dit overkomelijk, gelet op uw voornemen om in 2024 een nieuw actieplan tot stand te doen komen. Wel vragen wij ons af op welke wijze de selectie van aanvullingsmaatregelen heeft plaatsgehad. Waarom bijvoorbeeld gekozen voor menstruatie-armoede (wij ondersteunen deze maatregel) en niet voor andere hygiënische vraagstukken? Waar ligt ergens de grens voor steeds nieuwe aanvullende maatregelen?

De hierna gemaakte opmerkingen gaan af en toe verder dan de reikwijdte van een update; mogelijk kunt u die dan verwerken in het plan dat in 2024 gepland is. Zo stellen we u voor om, met inachtneming van het feit dat inkomensbeleid in Nederland geen taak is voor de lokale overheid, inzichtelijk te maken wat het effect van de diverse maatregelen op gemeentelijk niveau is voor individuele huishoudens en, mede op grond van zo’n analyse, substantiële stappen te zetten. Immers, elke dag staan er berichten in de krant over hogere kosten, inflatie, gemankeerde huisvesting, schrijnende gevallen. Het aantal huishoudens onder de armoedegrens bedraagt 1.700. Als we ervan uitgaan dat we in Krimpen 12.000 huishoudens (adressen/voordeuren) hebben, gaat het om bijna 15 % van de Krimpenaren! Wij adviseren u om de uitkomsten van de hiervoor bedoelde analyse te toetsen aan de woorden van uw Bestuursakkoord Samen Verschillend en de uitkomst expliciet te maken: ‘In onze gemeente leven te veel mensen in armoede. We gaan belemmeringen voor deze mensen om deel te nemen aan de diverse vormen van het maatschappelijk leven waar mogelijk wegnemen. Wij hebben oog voor de mensen die leven onder de armoedegrens, maar ook voor hen die vlak boven deze grens zitten. Kinderen in armoede voelen zich vaak achtergesteld en minder waard dan kinderen uit gezinnen die meer geld te besteden hebben.

Om juist hen te helpen, willen we aansluiting zoeken bij de landelijke Alliantie Kinderarmoede. Mede hierdoor willen we de kansenongelijkheid van kinderen verminderen.’ Wij missen in dit verband een (expliciete) afstemming van de diverse maatregelen met de Participatiewet. Denk daarbij aan de aangepaste re-integratieverordening of de forfaitaire grens voor de mogelijkheid om boven de uitkering additionele inkomsten (in geld of in natura) te ontvangen zonder dat er gekort wordt op de uitkering. En hoe is de afstemming met de gezondheidszorg geregeld? Dit tegen de achtergrond van het feit dat armoede veel stress oplevert (zie rapport Gezondheidsraad uit 2022). Is er iets te vermelden over gratis OV? In het Actieplan van 2021 werden maatregelen vermeld met betrekking tot vroegsignalering. Is al aan te geven hoe effectief die maatregelen tot dusverre zijn geweest? Zo is ons bekend dat het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening is afgenomen. Commentaarpunten Algemeen: De voornemens tot aanpassing zouden aan kracht winnen als wordt aangegeven hoe, wanneer en door wie de maatregelen gerealiseerd worden. Wij adviseren u dit expliciet te maken. 8.2. Actueel beeld: Bestaanszekerheid/armoede: Bestaanszekerheid gaat om de vraag of ik morgen te eten heb, meedoen gaat over de vraag of mijn kind lid kan worden van een voetbalclub. De maatregelen in deze nota gaan over bestaanszekerheid.

Het is goed om dat te benadrukken.

8.3.A. Preventie: Wij nemen aan dat bijvoorbeeld Humanitas, Schuldhulpmaatjes e.d. deelnemer zullen zijn in het Armoedenetwerk. Deze hulpverleners staan dichtbij mensen in schulden en met armoede. Hoe gaat de gemeente in het hele traject die organisaties helpen, beter ondersteunen etc., zodat die veelal vrijwillige hulp nog beter wordt? Ook omdat de rijksoverheid de schuldhulpverlening bij de lokale overheden heeft neergelegd, dient er (meer) ondersteuning te komen. En, maar dit ter zijde, kan er niet een meer wervende naam voor dit netwerk worden bedacht? Vindbaarheid: Wij lezen uw voorstel met instemming. Tegelijkertijd benadrukken wij het belang van een goede toegang van niet-mondige burgers. De Onafhankelijke Clientondersteuning noemen we ook deze keer als een erg belangrijk punt. 8.3.C. Schuldhulpverlening: De beschreven maatregelen zijn niet gericht op verbetering van de inkomenspositie van betrokkenen. Toch ondersteunen wij deze maatregelen die erop gericht zijn om voorzieningen laagdrempeliger te maken. Behoort daar ook bij de mogelijkheid om hulpverlening in afstand zo dichtbij mogelijk te maken? Tot slot: Gemeentelijke belastingen en tarieven: Wij geven in overweging om uitbreiding van het kwijtscheldingsbeleid te onderzoeken en met voorstellen te komen.

Menselijke maat: Wij vinden het erg belangrijk dat er bij alle maatregelen mogelijkheden zijn om de zogenaamde menselijke maat toe te passen. Wij zijn benieuwd naar uw reactie. De Adviesraad Sociaal Domein,

Voorzitter.

Secretaris.