Bijlage 2: Ontwerpbegroting MRDH 2022

79

4.

Programma’s en projecten Openbaar Vervoer

Metropolitaan OV en verstedelijking horen bij elkaar De onderzoeken van de MRDH in het kader van de UAB bevestigen de conclusies uit het MIRTonderzoek Bereikbaarheid Rotterdam-Den Haag, dat het openbaar vervoer in toenemende mate de drager is van het versterken van de agglomeratiekracht van en verstedelijking in de metropoolregio. In 2019 is binnen het gebiedsprogramma MoVe de Adaptieve Ontwikkelstrategie Mobiliteit en verstedelijking vastgesteld, met de MRDH als partner. In 2020 en 2021 is dit vertaald in twee regionale programma’s gericht op samenwerking. In de ‘driehoek’ tussen gemeenten, vervoersbedrijven en MRDH wordt gezamenlijk gewerkt aan verkenningen en planstudies, alsmede projecten richting realisatie. Wanneer de dossiers gereed zijn voor een projectbesluit of realisatiebesluit, vindt besluitvorming over de investeringsbijdragen van de dossiers plaats door de BCVa en het AB en/of binnen de colleges van de gemeenten. In de Rotterdamse regio werken de partners samen onder de naam Programma OV Ontwikkeling Regio Rotterdam (POORR) en in met de Haagse regio OV Next. Daarnaast loopt sinds medio 2021 de MIRT-verkenning Oude Lijn en knooppunten. Aangevuld met de verderop beschreven MIRT-verkenningen CID-Binckhorst, Oeververbindingen en de gebiedsuitwerkingen Voorne-Putten en Westland, zijn daarmee vrijwel alle OV-gerelateerde studies uit de UAB belegd.

Inhoudelijk draaien de OV-studies en projecten om vergroting van de capaciteit, verhoging van de snelheid en verbetering van de reisbeleving, gekoppeld aan de geplande verstedelijkingsopgave van 240.000 woningen in de Zuidelijke Randstad tot 2040. OV-ontwikkeling en verstedelijking horen bij elkaar, de werkgroepen sturen daarop. De ingrepen in het OV moeten ertoe leiden dat de huidige groei van OV-gebruik met 3% per jaar door kan zetten richting 2040. Daarbij is er veel aandacht op de aansluiting met van de verstedelijkingsplannen, locatieontwikkelingen en initiatieven voor mobiliteitstransitie op het lokale niveau. In 2022 zal de MRDH met haar partners alle studies en OV-projecten programmatisch blijven aansturen via deze samenwerkingen: • MIRT-Verkenning Oude Lijn en knopen. • POORR voor de ontwikkeling van OV in de regio Rotterdam • OV Next voor de ontwikkeling van OV in de regio Den Haag

80

4.1

Programma’s Openbaar Vervoer

Programma InnOVatie Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Kansen voor mensen, efficiënt en rendabel Thema : Reistijdverkorting, kwaliteitsverbetering, terugwinnen reizigers Fase : Planuitwerking, realisatie Planning : 2020 – 2023, uitloop naar 2024 Investering : € 3,4 miljoen Subsidie MRDH : € 1,7 miljoen Rol MRDH : Subsidieverlener/opdrachtgever

‘De InnOVatieroute’ is de naam van het gezamenlijke innovatieprogramma van OV-bedrijven HTM en RET en de MRDH (Metropoolregio Rotterdam Den Haag) eind 2019 is gelanceerd. Met InnOVatie worden onder meer startups geprikkeld om met innovatieve oplossingen te komen voor ov-vraagstukken. Er wordt bijvoorbeeld gezocht naar slimme manieren om het OV optimaler in te richten om de sterke reizigersgroei van afgelopen jaren (en de verwachte reizigersgroei in de toekomst mogelijk te maken. De initiatieven zijn te zien op de website Innovatieroute. Als gevolg van corona is het aantal reizigers in het OV sterk afgenomen, waardoor de OV-bedrijven geconfronteerd zijn met verliezen. Vanuit het innovatieprogramma ligt de focus voor komende jaren daarom op de thema’s ‘terugwinnen reizigers’ en ‘kostenbesparing’ / ‘efficiëntie’. Om verdere samenwerking tussen de OV-bedrijven mogelijk te maken en verdere voordelen te halen uit samenwerking (waaronder kennisdeling, gezamenlijk leren, voorkomen van dubbel werk, gezamenlijke ontwikkeling) is vanuit de Innovatieroute gekeken of het mogelijk is om voor de drie deelnemende organisaties een gezamenlijk platform voor idee-ontwikkeling te implementeren. Hiermee kunnen collega’s van verschillende afdelingen en bedrijven gezamenlijk werken aan de ontwikkelingen en uitdagingen van het OV.

De RET en HTM stellen jaarlijks een budget beschikbaar wat door de MRDH met een even groot budget wordt opgehoogd. In bijlage H zijn de beschikbare budgetten en de uitgaven weergegeven.

81

Programma Ketenmobiliteit en OV-knooppunten Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Concurrerende economie, kansen voor mensen, kwaliteit van plekken Thema : Verhogen betrouwbaarheid, capaciteitsuitbreiding, kwaliteitsverbetering Fase : Verkenning, planuitwerking, realisatie Planning : 1e tranche realisatie 2021 - 2025 Investering : € 100 miljoen (indicatie) Subsidie MRDH : € 50 miljoen (indicatie) Rol MRDH : Subsidieverlener Het verbeteren van de overstapkwaliteit op de knooppunten maakt het reizen met het openbaar vervoer gemakkelijk, aantrekkelijk en betrouwbaar. MRDH heeft de huidige kwaliteit in beeld gebracht. Gemeenten kunnen in samenwerking met de station beheerders (RET, HTM en ProRail) projecten aanmelden. Deze doorlopen een traject in drie fasen: Opstart: in deze fase wordt met alle beheerders de opgave en de uit te werken oplossingen bepaald. Het resultaat is een startbesluit met overeenstemming over de doelstelling en inzicht in indicatieve kosten en benodigde projectorganisatie Planuitwerking: de gemeente en/of station beheerder werkt de plannen uit. Daarbij worden zowel de lokale ontsluiting, fietsparkeren, P+R en reizigersbeleving in samenhang met elkaar verbeterd. Andere beheerders zijn nadrukkelijk partner in de planuitwerking.

Het resultaat van deze fase is een door partijen vastgestelde voorkeursvariant en een subsidieaanvraag dan wel samenwerkingsovereenkomst. Voorwaarden voor een subsidie zijn o.a. integrale planvorming, samenwerking tussen alle beheerders, goede afspraken over beheer na realisatie.

In bijlage J is een lijst met OV -knooppunten opgenomen met de bijbehorende waardering en mogelijke prioriteit.

82

R-Net Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Kansen voor mensen, efficiënt en rendabel Thema : Reistijdverkorting, kwaliteitsverbetering Planning : Realisatie 2019 -2024 Investering : € 6,5 miljoen Subsidie MRDH : € 5,8 miljoen voor de huidige tranche Rol MRDH : Trekker, subsidieverlener voor halte-aanpassingen en fietsvoorzieningen Per buslijn het upgraden van de haltes, reisinformatie in de R-Net productformule, met additioneel vergroten fietsvoorzieningen, doorstromingsmaatregelen, verplaatsen/ samenvoegen haltes. Het betreft de lijnen: • Spijkenisse – Hellevoetsluis • Spijkenisse – Brielle • Rodenrijs metro – Zoetermeer Centrum West • Rodenrijs metro – Bleiswijk – Zoetermeer – Lansingerland • Den Haag Leyenburg – Naaldwijk – Schiedam • Station Delft – Zoetermeer Centrum West Het aanpassen en vergroten van de capaciteit van fietsvoorzieningen verzorgt de wegbeheerder met 50% subsidie van de MRDH. Er is structureel € 0,7 miljoen per jaar gedurende 21 jaar in het meerjarenbeeld afgetrokken van exploitatie openbaar verover ten gunste van investeringen R-net. Na realisatie van de zes genoemde lijnen is er dus nog circa € 8,9 miljoen ter dekking van andere R-net lijnen.

83

4.2

Verkenningen en studies Openbaar Vervoer

MIRT-verkenning Oude Lijn en knooppunten Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen, verbeteren kwaliteit en efficiency OV Doel verkenning : Schaalsprong OV-systeem i.r.t. planning circa 190.000 woningen Planning : Start verkenning 2021, looptijd naar schatting tot 2023 Investering : Circa € 3,6 miljard inclusief btw Subsidie MRDH : Nader te bepalen per deeldossier na vaststelling verkenning Rol MRDH : Mede opdrachtgever binnen gebiedsprogramma MoVe

In 2021 werkt het ministerie van IenW (trekker) met alle betrokken partners in het gebiedsprogramma MoVe aan een startbesluit verkenning Oude Lijn en knooppunten. Met de verwachting dat in 2021-2023 zowel de Oude Lijn als de vier knooppunten Leiden CS, Dordrecht CS, Den Haag Laan van NOI en Schiedam centrum, in een MIRT-verkenningstraject worden opgenomen. De verkenning is een onderzoek gericht op de realisatie van een vrijliggend regionaal OV-netwerk op de Oude Lijn tussen Den Haag en Dordrecht. Daarmee wordt een bedieningsconcept van spoorvoertuigen met een hoge frequentie (meer dan 8 treinen/voertuigen per uur) mogelijk en kunnen nieuwe stations kunnen worden toegevoegd. Daartoe wordt onderzoek gedaan naar: • westzijde variant • oostzijde variant • mogelijke tussenoplossing in geval GON (nog) niet wordt gerealiseerd; • potentiele locaties voor zes nieuwe City-Sprinter stations; • consequenties van frequentieverhoging en reizigersgroei voor opstel- en stallingscapaciteit, geluid en trilling, energievoorziening en dergelijke; • fasering en kosten, inclusief besparingsmogelijkheden door waar mogelijk slim af te wijken van het bestaande ontwerp- en normenkader.

Het onderzoek voor de vier knooppunten bij Leiden CS, Den Haag Laan van NOI, Schiedam centrum en Dordrecht CS is gericht op een gezamenlijke en integrale uitwerking van maatregelen, die de basis vormen voor een voorkeursoplossing en –beslissing.

84

Verkenningen OV Ontwikkeling regio Rotterdam (binnen POORR) Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen, verbeteren kwaliteit en efficiency OV Doel programma : accommoderen groei OV, ondersteunen verstedelijking, verstevigen samenwerking Planning : Gestart 2020, looptijd tot 2023 Investering : per project te bepalen Subsidie MRDH : Nader te bepalen per project na vaststelling verkenningen Rol MRDH : Trekker in samenwerking met RET, Rotterdam Het samenwerkingsprogramma POORR is een werknaam en in 2020 zo benoemd door de MRDH, de RET en de gemeente Rotterdam om alle beleidsdoelen en ambities, op een samenhangende manier tot uitvoering te brengen. POORR dient meerdere doelen: • De geambieerde 3% groei van het OV tot 2040 accommoderen. • Het ondersteunen van nieuwe verstedelijking, verbetering leefbaarheid en economie • Een verbeterd OV-vervoerssysteem realiseren als schakel in het schaalniveau Randstad • Versneld komen tot investeringsgerede projecten met het oog op het Nationaal Investeringsfonds in oprichting, danwel het reguliere MIRT of opname in het IPVa. • Afstemming op de vele OV-dossiers tussen MRDH, RET en gemeenten.

Studies en projecten die uit de overleggen van POORR (kunnen gaan) volgen zijn: • Metrocapaciteit middellange termijn • Metrocapaciteit lange termijn (onder andere automatisch rijden) • Plan ander Tramnet Rotterdam • Versnellen tram- en buslijnen (OV+) • Opwaardering van knooppunten zoals Spijkenisse centrum, Zuidplein, Waal- en Rijnhaven • Ontwikkelstrategie Zoetermeer-Rotterdam Een aantal van deze verkenningen en planstudies worden verderop in dit hoofdstuk toegelicht. De dagelijkse taken zijn het voorbereiden van besluitvorming, inhoudelijke samenhang met lokale en (boven)regionale beleidsvelden, fasering en prioritering, draagvlak en organisatie, managen raakvlakken. Dit zal, via goed te keuren studies, met daarop volgend verdere uitwerking en realisatie van projecten, leiden tot het bereiken van de doelen van de UAB en de strategische agenda MRDH.

85

Plan ander tramnet Rotterdam In de OV-visie Rotterdam 2040 is geconstateerd dat het tramnet te weinig bijdraagt aan de stedelijke ontwikkeling en reizigersgroei in het mobiliteitssysteem. Het doel van deze studie is om het tramnet zodanig te optimaliseren dat het, net als het metronet, een substantiële bijdrage gaat leveren aan de stedelijke ontwikkeling en leefbaarheid van de regio Rotterdam.

Automatische metro 2040. Indien de vervoersvraag in de metro structureel met 3-4% per jaar blijft groeien, zal rond eind jaren 30, ook na een frequentieverhoging, het metrosysteem haar maximumcapaciteit bereiken. Een systeemsprong naar (deels) automatische metro’s is dan de enige optie om het systeem verder te laten groeien. Deze verkenning vindt parallel plaats aan de verkenning naar de frequentieverhoging voor de metro op middellange termijn.

86

Ontwikkelstrategie Zoetermeer Rotterdam In 2019 is de gebiedsuitwerking Middengebied afgerond. De MRDH en de gemeenten Zoetermeer, Lansingerland en Rotterdam starten op basis daarvan een ontwikkelstrategie met als doel de OVbereikbaarheid tussen Zoetermeer en Rotterdam aanzienlijk te verbeteren. De verstedelijkingsplannen in dit gebied spelen hier een belangrijke rol in. In 2020 is een ambtelijke studie gedaan naar de OV-verbinding Zoetermeer-Rotterdam. Die leidt ertoe dat in 2021 een korte termijnpakket wordt opgesteld om de huidige OV-verbinding te verbeteren. En tegelijkertijd wordt aan het lange temrijnperspectief gewerkt om de huidige verbinding up te graden met lightrail als eindbeeld. We werken daarbij aan een stappenplan tot 2040, waar verdere verstedelijking en upgraden van het OV hand in hand gaan.

87

Verkenningen OV Ontwikkeling regio Den Haag (OV Next) Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen, verbeteren kwaliteit en efficiency OV Doel programma : accommoderen groei OV, ondersteunen verstedelijking, verstevigen samenwerking Planning : Gestart 2020, looptijd tot 2023 Investering : per project te bepalen Subsidie MRDH : Nader te bepalen per project na afronden verkenningen Rol MRDH : Trekker in samenwerking met HTM, Den Haag Het samenwerkingsprogramma OV Next is een werknaam en in 2020 zo benoemd door de MRDH, de HTM en de gemeente Den Haag om alle beleidsdoelen en ambities, op een samenhangende manier tot uitvoering te brengen. OV Next dient meerdere doelen: • De geambieerde 3% groei van het OV tot 2040 accommoderen. • Het ondersteunen van nieuwe verstedelijking, verbetering leefbaarheid en economie. • Een verbeterd OV-vervoerssysteem realiseren als schakel in het schaalniveau Randstad • Versneld komen tot investeringsgerede projecten met het oog op het Nationaal Investeringsfonds in oprichting, danwel het reguliere MIRT of opname in het IPVa. • Afstemming op de vele OVdossiers tussen MRDH, HTM en gemeenten.

Studies en projecten die uit de overleggen van OV Next (kunnen gaan) volgen zijn: • Verkenning Koningscorridor • Gekoppeld rijden Leyenburgcorridor en ingrepen op het samenloopdeel RandstadRail • Knooppunten en hubs • Versnellingsmaatregelen OV tram en bus Een aantal van deze verkenningen en planstudies worden verderop in dit hoofdstuk toegelicht. De dagelijkse taken zijn het voorbereiden van besluitvorming, inhoudelijke samenhang met lokale en (boven)regionale beleidsvelden, fasering en prioritering, draagvlak en organisatie, managen raakvlakken. Dit zal, via goed te keuren studies, met daarop volgend verdere uitwerking en realisatie van projecten, leiden tot het bereiken van de doelen van de UAB en de strategische agenda MRDH.

88

RandstadRail lijnen 3 en 4 gekoppeld rijden Leyenburgcorridor De lightraillijnen 3 en 4 tussen Zoetermeer en Den Haag Zuidwest groeien jaarlijks met 3% per jaar. In Den Haag zuidwest en centraal Den Haag vindt eveneens een substantiële verstedelijking plaats. Om deze groei door te kunnen zetten, is allereerst een verlenging van de lightrailvoertuigen op deze OV-lijnen nodig (Leyenburgcorridor). De verlenging bestaat uit het koppelen van voertuigen en het geschikt maken van perrons voor de lengte van deze gekoppelde voertuigen.

89

Den Haag zuidwest, Westland, Rijswijk, Delft De MRDH verkent samen met de gemeenten Den Haag, Rijswijk, Delft en Westland en met de HTM de toekomstige mogelijkheden van het OV-netwerk in dit gebied. Met name een OV-ontsluiting tussen de verdichtingslocatie Den Haag zuidwest en de spoorlijn Leiden-Den Haag-DelftRotterdam-Dordrecht is een opgave, voortvloeiend uit de Schaalsprong OV Den Haag. Daarnaast richt de verkenning zich op de wijzigingen in de infrastructuur van de verbindingen tussen het Westland en Delft Reinier de Graaff, en de spoorlijn Den Haag- Delft.

Verkenning Koningscorridor en Leyenburgcorridor De MRDH verkent met de HTM en de gemeente Den Haag op welke manier de OV-corridors Scheveningen-Binckhorst-Delft/Zoetermeer (Koningscorridor) stapsgewijs kunnen ontwikkelen tot volwaardige en hoogfrequente lightrailverbindingen. Dezelfde partners verkennen eveneens de Leyenburgcorridor tussen Zoetermeer-Den Haag centrum en Den Haag zuidwest. De verkenningen richten zich op infrastructurele ingrepen als kruisingen, vrij liggende tracés, kunstwerken, tunnels, haltes enzovoort, met het doel om de reistijd en de capaciteit op deze corridors substantieel te verbeteren. Deze OV-lijnen functioneren als drager voor de verdere stedelijke ontwikkeling van de regio.

90

4.3

Planstudies Openbaar Vervoer

HOV Ridderkerk (Binnen POORR) Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV Top-eis : Kansen voor mensen, Concurrerende economie, Efficiënt en rendabel Fase : Planstudie Planning : projectbesluit 2021, realisatie in periode 2021-2025 Investering : Nader te bepalen Subsidie MRDH : Nader te bepalen Rol MRDH : Subsidieverlener en mede-opdrachtgever In het najaar van 2018 is de MRDH met gemeente Ridderkerk een studie gestart naar de mogelijkheden van ontwikkeling van HOV tussen Rotterdam en Ridderkerk De voornaamste vraagstelling was met welke vervoerwijze het beste ingezet kon worden om op de middellange en lange termijn een voor de gemeente Ridderkerk in de regio Drechtsteden-Rotterdam passend (H)OV te realiseren. De conclusie was dat een tram (of lightrail) niet de gepaste oplossing is, maar wel het versterken van de bus corridors zodat er één of meerdere HOV assen ontstaan. Na het vaststellen van de verkenning is een planstudie voor een voorkeursnetwerk ontstaan opgestart. De komende periode zal met behulp van een verdiepingsstudie die de gemeente Ridderkerk uitvoert antwoord komen op de vraag of de infrastructurele maatregelen die nodig zijn voor HOV fysiek mogelijk zijn. In april 2021 worden hier de resultaten van verwacht.

91

Verhoging capaciteit metronet Rotterdam (Binnen POORR) Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV, verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Concurrerende economie, Kansen voor mensen, Efficiënt en rendabel, CO2reductie Thema : Reistijdverkorting, Kostenoptimalisatie, Kwaliteitsverbetering Planning : planstudie en realisatie maatregelen t/m 2030 Investering : Nader te bepalen Bijdrage MRDH : Nader te bepalen Rol MRDH : Trekker in samenwerking met RET en Rotterdam

In de OV-visie Rotterdam 2040 en de adaptieve ontwikkelstrategie Mobiliteit en Verstedelijking is geconstateerd dat een uitbreiding van de metrofrequentie op het gehele metronet (inclusief de ELijn) tussen 2025 en 2030 een hoge maatschappelijke impact heeft op de reizigers en de verstedelijkingsplannen. De eerste analyses laten zien dat het aantal reizigers op het hele metronet jaarlijks met 4% groeit en er binnen enkele jaren op meerdere plekken in het metronet capaciteitsknelpunten ontstaan. De studie richt zich op frequentieverhoging in de spits van de huidige 18 naar maximaal 24 diensten per uur, met daarnaast onderzoek naar infravraagstukken, stallingscapaciteit, veiligheid en omgevingshinder. In 2021 wordt naar verwachting de planstudie ter besluitvorming voorgelegd aan de BCVa, inclusief een voorstel voor de bekostiging. Dit behelst dan het aantal nieuwe voertuigen, en de aanvullend benodigde infrastructuur, zoals een stalling, extra stroomvoorziening, uitbreiding capaciteit metrostation Beurs, mogelijke sanering van een overweg, geluidswerende voorzieningen.

92

Versnelling tram/bus Rotterdam (binnen POORR) Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV, verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Concurrerende economie, Kansen voor mensen, Efficiënt en rendabel, CO2reductie Thema : Reistijdverkorting, Kostenoptimalisatie, Kwaliteitsverbetering Planning : planstudie gereed 2021, uitwerking en realisatie maatregelen t/m 2024 Investering : Nader te bepalen Subsidie MRDH : Nader te bepalen Rol MRDH : Trekker in samenwerking met RET en Rotterdam Openbaar vervoer dat de reiziger snel van A naar B brengt is in meerdere opzichten wenselijk. Snel OV draagt allereerst bij aan de doelstellingen van de UAB, om meer banen en stedelijke centra binnen 45 minuten bereik van meer mensen te brengen. Daarnaast waarderen reizigers snel OV, wat leidt tot meer reizigers en daarmee meer reizigersopbrengsten. Tegelijk zorgt snel(ler) OV voor besparing in exploitatiekosten. Immers, er is minder materieel en mensen benodigd om de dienstregeling uit te voeren. Met ‘Versnelling tram/bus Rotterdam‘ wordt stapsgewijs met een mix aan operationele maatregelen en beperkte fysieke maatregelen de reistijd (voor een aantal tramlijnen en een buslijn) verkort.

Een deel van de fysieke maatregelen die betrekking hebben op het IPVa bestaat uit het verminderen van conflicten tussen de tram en het overig verkeer, zoals een (hogere) afscheiding langs trambanen en het realiseren en programmeren van intelligente VRI’s. Dit bevordert de doorstroming en daarmee de rijtijd en betrouwbaarheid. De halteertijd van trams wordt korter wanneer het in- en uitstappen van passagiers sneller gaat. De maatregelen die daarbij kunnen horen zijn het aanbrengen van markering op tramhaltes waar de tramdeur precies stopt, het installeren van snellere tramdeuren, en het versnellen van in- en uitchecken, bijvoorbeeld door in- en uitchecken op perrons mogelijk te maken of met een smartphone in – en uitchecken. De investeringen in de maatregelen zijn op termijn terug te verdienen, mits zij samen genoeg reistijdwinst realiseren, zodat er minder trams in de dienstregeling inzetbaar zijn, en/of de snelheidswinst leidt tot meer reizigers. Belangrijk aandachtspunt bij de maatregelen is de aansluiting op de gemeentelijke pannen voor verkeer en buitenruimte, zoals de Rotterdamse Mobiliteitsaanpak.

93

Versnelling tram Den Haag (binnen OV Next) Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV Top-eis : Concurrerende economie, Kansen voor mensen, Efficiënt en rendabel, CO2reductie Thema : Reistijdverkorting, Kostenoptimalisatie, Kwaliteitsverbetering Planning : projectbesluit en realisatie korte termijnmaatregelen t/m 2022 Investering : Nader te bepalen Subsidie MRDH : Nader te bepalen Rol MRDH : Trekker in samenwerking met HTM en Den Haag Openbaar vervoer dat de reiziger snel van A naar B brengt is in meerdere opzichten wenselijk. Snel OV draagt allereerst bij aan de doelstellingen van de UAB, om meer banen en stedelijke centra binnen 45 minuten bereik van meer mensen te brengen. Daarnaast waarderen reizigers snel OV, wat leidt tot meer reizigers en daarmee meer reizigersopbrengsten. Tegelijk zorgt snel(ler) OV voor besparing in exploitatiekosten. Immers, er is minder materieel en mensen benodigd om de dienstregeling uit te voeren.

Met ‘Versnelling tram Den Haag‘ wordt stapsgewijs met een mix aan operationele maatregelen en beperkte fysieke maatregelen de reistijd (voor een aantal tramlijnen) verkort. Een deel van de fysieke maatregelen die betrekking hebben op het IPVa bestaat uit het verminderen van conflicten tussen de tram en het overig verkeer, zoals een (hogere) afscheiding langs trambanen en het realiseren en programmeren van intelligente VRI’s. Dit bevordert de doorstroming en daarmee de rijtijd en betrouwbaarheid. De halteertijd van trams wordt korter wanneer het in- en uitstappen van passagiers sneller gaat. De maatregelen die daarbij horen zijn het aanbrengen van markering op tramhaltes waar de tramdeur precies stopt, het installeren van snellere tramdeuren, en het versnellen van in- en uitchecken, bijvoorbeeld door in- en uitchecken op perrons mogelijk te maken of met een smartphone in – en uitchecken. Binnen de exploitatie kan verder worden gedacht aan het aanbrengen van semi-transparant glas in de bestuurderscabine waardoor de trambestuurder minder wordt afgeleid of interactie heeft met passagiers, met als doel bevordering van de rijtijd en betrouwbaarheid. In de exploitatie kan worden gedacht aan een alternatieve dienstregeling: bijvoorbeeld een onderscheid in lokale- en expressediensten, of hoogfrequent/spoorboekloos rijden.

94

4.4

Uitwerkingen Openbaar Vervoer

HOV ontwikkeling korte termijn Maastunnel-Zuidplein 2025 (binnen POORR) Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV Top-eis : Kansen voor mensen, Concurrerende economie, Efficiënt en rendabel Fase : Uitwerking Planning : realisatiebesluit 2021, realisatie in periode 2021-2025 Investering : € 2,5 miljoen (KTA Oeververbinding) Subsidie MRDH : € 1,67 miljoen Rol MRDH : Subsidieverlener Het verbeteren van de OV-verbindingen via de bestaande Rotterdamse oeververbindingen waar op middellange termijn een meer hoogwaardige OV kwaliteit kan worden gerealiseerd. Daarmee worden (toekomstige) capaciteitsknelpunten in het huidig binnenstedelijk OV-systeem verminderd. Het levert een bijdrage aan de verstedelijkingsopgave en het mitigeren van vervoersarmoede in Rotterdam-zuid (laag aantal banen binnen 45 minuten in bereik). De planstudie betreft concreet het verbeteren van de bestaande busverbinding door de Maastunnel. Uit de OV-visie Rotterdam blijkt dat er een vervoerpotentieel is voor in ieder geval een HOV-bus.

95

Reconstructie metro- en busstation Spijkenisse centrum (binnen POORR) Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Concurrerende economie, Kansen voor mensen, Efficiënt en rendabel, CO2reductie Thema : Kwaliteitsverbetering OV knooppunten Fase : Uitwerking; realisatie vanaf 2021 Investering : € 8-20 miljoen Subsidie MRDH : circa € 8 miljoen (betreft deel busstation) Rol MRDH : Subsidieverlener Bus- en metrostation Spijkenisse Centrum is een belangrijke knoop in het vervoer tussen VoornePutten en Rotterdam. Busreizigers vanuit Hellevoetsluis en Brielle stappen hier over op de metro; bewoners uit Spijkenisse pakken de fiets. De gemeente Nissewaard bouwt de komende jaren 1.000 à 1.500 nieuwe woningen in het centrum van Spijkenisse. De insteek is om het forensenverkeer niet te laten toenemen: enerzijds om de leefbaarheid in de stad te vergroten en anderzijds om de bestaande ontsluitingswegen niet verder te belasten. De bruggen op de ontsluitingswegen vormen een bottleneck in de afwikkeling van verkeer; ze zijn tevens storingsgevoelig. De gemeente wil daarom het bus- en metrostation Spijkenisse centrum aanpassen en verbeteren. Door de kwaliteit van dit OV-knooppunt te verbeteren wordt het voor de huidige, maar zeker ook voor toekomstige bewoners, aantrekkelijk om met het openbaar vervoer te reizen.

De planstudie richt zich op meer en betere fietsenstallingen, het omzetten van parkeerterrein naar P&R, het aantrekkelijker inrichten van de openbare ruimte met looproutes, en het verbeteren van de lay-out van bushaltes en busopstelplaatsen. De RET werkt aan de planstudie voor het verbeteren van het metrostation, met betere looproutes en wachtvoorzieningen op en bij de halte, in aansluiting op de rest van het knooppunt.

96

Samenloopdeel RandstadRail: Capaciteit en robuustheid (binnen OV Next) Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV Top-eis : Concurrerende economie, kansen voor mensen Thema : Capaciteitsvergroting Fase : Uitwerkingsfase Planning : Realisatie 2021 -2023 Investering : € 7,5 miljoen Bijdrage MRDH : € 7,5 miljoen inclusief KTA-bijdrage IenW Rol MRDH : Subsidieverstrekker Het spoor tussen de haltes Laan van NOI en Leidschenveen wordt nu door zowel de tramlijnen naar Zoetermeer als naar Rotterdam gebruikt, het zogenaamde samenloopdeel. Het gaat specifiek om het baanvak Laan van NOI – Voorburg ’t Loo –Leidschendam-Voorburg – Den Haag Forepark. Hier rijden metro’s van de E-lijn en light-railtrams lijn 3 en lijn 4 gezamenlijk in een hoge frequentie over hetzelfde spoor.

Op termijn is er vanwege de groei van het aantal passagiers op alle lijnen een totale frequentieverhoging naar 30 voertuigen per uur per richting dringend gewenst. Voor het verhogen van deze frequentie op het samenloopdeel moet de dienstregeling en de spoorbeveiliging worden aangepast, en tevens moet het mogelijk worden om trams en metro’s gelijktijdig te laten halteren op enkele van de haltes. De storingsgevoeligheid moet lager worden door kleine inframaatregelen en operationele maatregelen bij de vervoerders en de beheerder. Het samenloopdeel is erkend als een OV-knelpunt in de door het Rijk uitgevoerde capaciteitsanalyse NMCA. Het Rijk is daarom bereid om financieel bij te dragen via de Korte Termijn Aanpak MoVe.

97

4.5

Realisatie Openbaar Vervoer

Treinsporen station Schiedam centrum Doelstelling S.A. : Verbetering kwaliteit en efficiency OV Top-eis : Niet direct; wel lange termijn concurrerende economie, kansen voor mensen, CO2-reductie Thema : Capaciteitsvergroting Fase : realisatiefase Planning : Uitwerking in 2019, Realisatie in 2025 Investering : Maximaal € 40 miljoen Bijdrage MRDH : € 6,6 miljoen Rol MRDH : Verlenen bijdrage aan IenW en ProRail Dit project betreft de modificatie van vrijvallende treinsporen door de ombouw Hoekse Lijn. Rijk en regio hebben afgesproken, gelet op de positieve tussenresultaten van de studie naar de aanpassing van de spoorconfiguratie van het emplacement Schiedam de volgende stap te zetten en door te gaan met het tweede deel van de ontwerpopdracht tot het niveau van het realisatiebesluit.

Met (een MRDH-bijdrage aan) de werkzaamheden wordt beoogd: - meer robuustheid te creëren op de sporen tussen Den Haag en Rotterdam en een hogere treinfrequentie per 2025; - behoud van de Intercity-status van station Schiedam Centrum; - een betekenisvolle stap te zetten naar volledige viersporigheid tussen Den Haag en Rotterdam; - alle perrons op Schiedam Centrum te blijven gebruiken; - het gebruik van de Hoekse Lijn sporen te continueren door ze te integreren in het spoortraject Den Haag-Rotterdam; - de aanlanding van de Eurostar op perron 1 van Rotterdam Centraal goed te regelen. Randvoorwaarde is dat Rijk en regio de kosten gezamenlijk dragen op basis van 50/50 en een maximum van € 40 miljoen exclusief btw. De MRDH heeft voor dit project een bedrag van € 6,6 miljoen gereserveerd.

98

Tramlijn 19 Delft Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Top-eis : Kansen voor mensen, Efficiënt en Rendabel Thema : Capaciteitsvergroting, Reistijdverkorting, Kwaliteitsverbetering Fase : Realisatie Planning : Eind 2021 realisatie in TU-wijk gereed, exploitatie vanaf eind 2022 Investering : € 47,6 miljoen Subsidie MRDH : € 38,4 miljoen Rol MRDH : Opdrachtgever De aanpassingen aan tramlijn 19 hebben de komende jaren alleen nog betrekking op het tracé in Delft. Ter hoogte van de spoortunnel wordt het tramspoor op een definitieve locatie gelegd. Nu de Sebastiaansbrug is vervangen, kan aansluiting plaatsvinden op het al aangelegde tramspoor in de TU-campus in Delft.

99

Hart van Zuid (Rotterdam) Doelstelling S.A. : Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Fase : Realisatie Planning : Start 2021, oplevering 2025 Investering : Niet bekend Subsidie MRDH : € 12 miljoen Rol MRDH : Subsidieverlener

Het Hart van Zuid ligt in Rotterdam tussen Ahoy en het Zuidplein. De belangrijkste ambitie is een bruisend centrum realiseren voor heel RotterdamZuid. Het gebied wordt nóg beter bereikbaar met het openbaar vervoer. De nieuwe busterminal en de metroperrons sluiten straks logischer op elkaar aan. De nieuwe looproutes van en naar het stadsplein worden kort, uitnodigend en veilig. Ook komt er een nieuwe fietsparkeergarage die voor iedereen toegankelijk is. Voetgangers kunnen de drukke Zuiderparkweg makkelijker en veiliger oversteken. Tussen het winkelcentrum, Ahoy en het Zuiderpark komen uitnodigende en veilige wandelroutes.

100