Bijlage 1b - Sport- en beweegnota 'Heel Krimpen beweegt 2024 - 2027'

‘Heel Krimpen beweegt’ Sport- en beweegnota 2024 - 2027

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Leeswijzer

4

Heel Krimpen beweegt: een schematische weergave 1.

Visie op sport en bewegen 2024 – 2027

5

7

2. Sport- en beweegparticipatie 13 2.1 Verhogen van de sport- en beweegdeelname onder alle inwoners van de gemeente Krimpen aan den IJssel 13 2.2 Inclusief sporten 19 2.3 Sport doet meer 21 3. Organisatie van sport(aanbod) 24 3.1 Het behouden, vergroten en verzilveren van de maatschappelijke waarde van sportverenigingen 24 3.2 Integrale effectieve en efficiënte samenwerking tussen partijen betrokken bij de lokale sport- en beweegketen 28 4. Ruimte voor sport 31 4.1 Voldoende kwalitatief goede, toekomstbestendige en duurzame sportaccommodaties 31 4.2 Beweegvriendelijke (openbare) omgeving 36 5. Prestatie- en Effectindicatoren 6. Financieel kader

39

42

Bijlage 1: Uitvoeringsagenda 43 Bijlage 2: Betrokken organisaties 46 Bijlage 3: Brainstormbijeenkomst ‘Sport beweegt’

47

Voorwoord Sporten en bewegen is goed voor je. Dit geldt voor je fysieke- en voor je mentale welzijn. Een gezonde geest in een gezond lichaam. Sporten brengt mensen samen en verbindt. Daarom zetten wij in op een leven lang plezier beleven aan sport en bewegen. Dat kan op ieder niveau. De één neemt iedere dag de fiets in plaats van de auto. De ander traint dagelijks urenlang om zich te kunnen meten op topsport niveau. Iedereen kan op zijn of haar eigen manier actief zijn. Plezier staat hierbij voorop. Ons plan begint bij de jeugd. Elk Krimpens kind moet een sportieve start kunnen maken, want jong geleerd is oud gedaan. Je leert vanaf jonge leeftijd samenwerken, doorzetten en meedoen. En je leert dat sporten gewoon hartstikke leuk is. Ook willen we inwoners bereiken die nog niet voldoende bewegen en hen faciliteren om deel te nemen. Zo doet iedereen mee. We investeren in een inclusief sportklimaat. De sportverenigingen en sportaanbieders zijn belangrijke en onmisbare partners om Krimpenaren fitter, gelukkiger en sterker te maken. En een belangrijke plek waar mensen elkaar ontmoeten. Daarom is het belangrijk dat sportverenigingen gezond zijn en toekomstbestendig zijn. Hierbij ondersteunen we ze waar nodig. Er zijn diverse landelijke en lokale ontwikkelingen op het gebied van sporten en bewegen geweest die van invloed zijn op onze ambities en doelstellingen.

Zo is in deze sport en beweegnota is de verbinding gelegd met de ambities van het bestuurs­ akkoord SamenVerschillend, het landelijk Sportakkoord 2.0 en het Gezond en Actief Leef akkoord (GALA). Ik kijk er naar uit om samen met onze sportverenigingen, sportaanbieders en maatschappelijke partners aan de slag te gaan. Samen maken we deze gezonde ambitie waar! Ik wens bovenal alle Krimpenaren veel beweeg- en sportplezier! Kirsten Jaarsma Wethouder Sport

3

Leeswijzer Op de volgende bladzijde volgt een schematische weergave van onze visie, ambitie en beleidsuitgangspunten, als het ware de samenvatting van deze sport- en beweegnota. In hoofdstuk 1 staan de visie, ambitie en doelstelling vervolgens verder uitgewerkt. Het realiseren hiervan doen we via drie beleidslijnen: de software, de orgware en de hardware. In hoofdstuk 2 gaan we in op de software: het (benodigde) aanbod aan sport- en beweegactiviteiten om elke Krimpenaar van passend sport- en beweegaanbod te kunnen voorzien. In hoofdstuk 3 kijken we vervolgens naar de orgware. Deze bestaat uit de organisaties die sportaanbod verzorgen binnen de gemeente Krimpen aan den IJssel. De gemeente heeft er belang bij dat deze vitaal zijn en met hun aanbod aansluiten bij de veranderende behoefte van de inwoner. In hoofdstuk 4 staat de hardware centraal: de ruimte die nodig is om sporten en bewegen te faciliteren. We hebben het hiermee over sportaccommodaties, maar ook over de openbare ruimte. In hoofdstuk 5 staan de resultaten en opbrengsten in de vorm van prestatie- en effectindicatoren beschreven. Hoofdstuk 6 beschrijft tot slot het financiële kader. In de bijlagen is een uitvoeringsagenda opgenomen. Hierin staan de activiteiten beschreven die een bijdrage leveren aan de doelstellingen van deze nota. Tevens wordt ingezoomd op de beschikbare (sport en beweeg) data.

Ook wordt een overzicht gegeven van partijen die input hebben geleverd voor deze sport- en beweegnota.

Definitie We spreken in deze beleidsnota over sporten én bewegen. We kiezen er ook bewust voor om deze termen niet heel strikt te definiëren. Wat voor de ene Krimpenaar een zware sportieve activiteit is, kan door de ander als rustig worden ervaren. In de praktijk zijn er ook nog tussenvormen, zoals sportief bewegen. Over het algemeen, wordt sport gekenmerkt door een zwaardere intensiteit. Waar de grens per vorm ligt, verschilt echter per persoon.

4

Heel Krimpen beweegt: een schematische weergave

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 1

Ruimte voor sport

Visie

1. Het faciliteren van ruimte voor bewegingsonderwijs en het invullen van behoeftes van sportverenigingen vormen de basis voor het aanbod, de omvang en locaties van binnensportaccommodaties, waarbij we als gemeente de (financiële) verantwoordelijkheid dragen

In 2027 draagt het sport- en beweegaanbod optimaal bij aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Het onder de aandacht brengen en laagdrempelig, dichtbij en betaalbaar organiseren van het sport- en beweegaanbod heeft prioriteit. Een inclusieve sportsector vormt de basis om sporten en bewegen voor iedere inwoner toegankelijk en (sociaal) veilig te maken. In onze gemeente moet iedereen kunnen sporten, spelen en bewegen.

2. Wij nemen als gemeente de (financiële) verantwoordelijkheid voor het aanleggen, onderhouden en vervangen van de ‘infrastructuur’ voor buitensport (sportvelden). Verenigingen dragen zélf de volledige (financiële) ­verantwoordelijkheid voor hun ‘vastgoed’ (waaronder kantine, kleedkamers en eventueel tribune)

Dit omdat sporten en bewegen goed is voor de mentale en fysieke gezondheid, persoonlijke ontwikkeling, zelfredzaamheid, sociale contacten en leefbaarheid van buurten. Zo wordt sporten en bewegen net zo normaal en natuurlijk in de dagelijkse routine van alle Krimpenaren als boodschappen doen, eten koken en tanden poetsen.

3. De gemeente is eventueel bereid om een rol in de financiering van het ‘vastgoed’ te spelen. Dit kan in de vorm zijn van een lening, of door het vastgoed in eigendom te hebben en kostendekkend te verhuren aan de vereniging

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Sport- en beweegparticipatie

Organisatie van sport(aanbod)

1. We voeren een gerichte stimuleringsaanpak per doelgroep, leeftijdscategorie en levensfase om de sport- en beweegdeelname onder alle inwoners van de gemeente Krimpen aan den IJssel te vergroten

1. We bieden verenigings­ ondersteuning aan sport­­ verenigingen en ondersteunen hen om vitaal te worden of te blijven, gericht op een proactieve en maatschappelijke rol van de vereniging

4. Bij ver- en nieuwbouw van sportaccommodaties zijn toegankelijkheid, multifunctionaliteit en duurzaamheid vanzelfsprekend

2. Een inclusieve, sociaal veilige en gezonde sportomgeving moet een vanzelfsprekendheid zijn

5. Het zwembad houden we tot in ieder geval 2035 open, waarbij we gepland onderhoud naar voren trekken en meteen kwaliteits- en duurzaamheidsverbeteringen doorvoeren

2. We richten ons extra op mensen waarvoor sporten en bewegen niet vanzelfsprekend is 3. We geven zichtbaarheid aan sport(prestaties) vanuit de overtuiging dat samen sporten leuker is en ‘zien sporten, doet sporten’

3. Integrale, effectieve en efficiënte samenwerking tussen partijen betrokken bij de lokale sport- en beweegketen vindt plaats in de vorm van structureel overleg

5

6. De openbare ruimte in Krimpen is op een goede wijze ingericht om sport, spelen en bewegen te stimuleren en faciliteren

1 Visie op sport en bewegen 2024 – 2027 Sporten, spelen en bewegen vormen een belangrijk onderdeel van de samenleving in Krimpen aan den IJssel. Het is een populaire vorm van vrijetijdsbesteding. Sport en bewegen zorgen voor ontmoeting en meedoen. Daarmee draagt het ook bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie van buurten en wijken. Met het ‘oude’ sportbeleid, de ‘Sportagenda 2015 – 2019’, zijn eerste stappen gezet om sport en bewegen als middel in te zetten om ook op andere beleidsterreinen, zoals gezondheidsbeleid en Participatiebeleid, impact te genereren: (aangepast) sporten voor minder valide inwoners, ‘een leven lang bewegen’, het stimuleren van sport en bewegen onder kwetsbare inwoners en het verbeteren van de leefbaarheid in de buurt door nog meer de verbinding te maken met sport en bewegen. Veel van deze thema’s komen ook in deze nieuwe sport- en beweegnota terug. Het ontwikkelen van deze nieuwe visie geeft daarbij de mogelijkheid om aan te sluiten bij zowel sport specifieke als actuele maatschappelijke opgaven en ­ontwikkelingen.

Waarde van (kunnen) sporten en bewegen Sporten en bewegen is in de hele levensloop, van 0 tot 100+, belangrijk. Baby’s beginnen met bewegen en kinderen hebben sport en spel nodig om zich lichamelijk en mentaal te ontwikkelen. Volwassenen bewegen om mentaal en fysiek fit te blijven en welvaartsziekten op afstand te houden. Senioren blijven bewegen omdat het hen helpt langer vitaal te blijven, en daarmee langer zelfstandig en zelfredzaam te zijn. Daarnaast spelen sport en bewegen een belangrijke rol bij preventie van chronische ziekten en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Sport en bewegen is dan ook meer dan een doel op zich. Het is een middel dat het beste tot zijn recht komt bij een integraal afgestemde aanpak. Het blijvend investeren in de intrinsieke waarde hiervan en de daarbij behorende sport­­ infrastructuur (sport- en beweegaanbieders, sportaccommodaties en beweeg­ vriendelijke leefomgeving) is noodzakelijk om in elke levensfase te kunnen profiteren van de inzet van sport en bewegen als middel. Het Kenniscentrum Sport berekende in 2022 de Social Return On Investment (SROI), een manier om het maatschappelijk rendement van investeringen in sport en bewegen uit te drukken. De SROI van sport en bewegen wordt in Nederland geschat op 2,70. Dat betekent dat de maatschappelijke opbrengsten 2,70 keer zo groot zijn als de kosten die gemaakt worden voor sporten en bewegen.

7

Dit wordt door zowel de landelijke als lokale overheid ook erkend. Om de kracht van sport in Nederland daarom nog beter te benutten, werd er in 2018 een Nationaal Sportakkoord gesloten: een akkoord tussen het ministerie van VWS, de Vereniging Sport en Gemeenten en NOC*NSF met partijen die zich op één of meerdere ambities uit het Nationaal Sportakkoord willen inzetten. Doel van het Nationaal Sportakkoord is dat iedereen in Nederland, nu en in de toekomst, zonder belemmeringen in een veilige en gezonde omgeving plezier in sport en bewegen kan hebben. In 2022 is door dezelfde drie partijen, aangevuld met het Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS), het vervolg op het Nationaal Sportakkoord ondertekend, Sportakkoord II: Sport versterkt. Ambities uit dit Sportakkoord II zijn:  et verstevigen van het fundament van de sport. Dat betekent dat de H voorwaarden om te kunnen sporten en daar plezier aan te beleven, moeten worden verbeterd. Het gaat dan over de mensen, organisaties, cultuur en materiële voorzieningen in de sport. Een concretisering van deze ambitie is het investeren in kwalitatief sterke sportaanbieders die toegankelijk en een veilig sportklimaat bieden voor iedereen. 2. Het vergroten van het bereik van de sport.

Daarmee wordt bedoeld dat meer mensen zich aangesproken en uitgenodigd voelen te gaan sporten en sport te beleven, bijvoorbeeld door belemmeringen zoveel mogelijk weg te nemen, mensen te prikkelen en meer succesverhalen te delen. 3. Meer betekenis geven aan sport. Daarmee wordt bedoeld de waarde van sport voor de maatschappij: energie, plezier en zingeving in het dagelijks leven door en van de sport zelf, maar ook een bijdrage aan het tegengaan van eenzaamheid en kansenongelijkheid, of juist het bevorderen van gezondheid. 1.

Met deze nieuwe sport- en beweegnota dragen we bij aan het realiseren van deze ambities. Naast het Sportakkoord II zijn er ook op aan sport aanpalende beleidsterreinen ontwikkelingen die niet losgezien kunnen worden van de ontwikkelingen binnen de sportwereld. In het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) maken VWS, gemeenten en zorgverzekeraars minder vrijblijvende afspraken, gericht op vertaling van landelijke doelen voor gezondheid en welbevinden naar landelijke, regionale en lokale resultaten. Sport en bewegen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan deze doelen en resultaten. De doelen van het GALA sluiten aan bij de landelijke gezondheidsdoelen uit het Nationaal Preventieakkoord (NPA), de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid, het Integraal Zorgakkoord (IZA), het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen en bij de ambitie van Krimpen aan den IJssel om een gezonde gemeente te worden.

8

Een inclusieve sportsector Zoals in elke gemeente, rollen we deze ontwikkelingen ook in Krimpen lokaal uit. Veel ambities uit deze sport- en beweegnota sluiten aan bij de doelstellingen van het Sportakkoord II en/of de andere hierboven genoemde akkoorden en nota’s. Zo draagt de uitvoering van deze sport- en beweegnota bij aan het realiseren van doelstellingen uit het beleidsplan sociaal domein en vice versa. Er bestaat geen wettelijk kader voor gemeentelijk sportbeleid. Op basis van keuzes uit het Bestuursakkoord Krimpen aan den IJssel 2022-2026: ‘Samen verschillend’, de evaluatie van de ‘Sportagenda 2015 – 2019’, het ‘Lokaal Sportakkoord Krimpen aan den IJssel’ en de input van sportverenigingen, commerciële sportaanbieders en organisaties uit het maatschappelijk middenveld ( welzijn, zorg en onderwijs) is deze sport- en beweegnota ‘Krimpen beweegt 2024 – 2027’ tot stand gekomen. De gemeente Krimpen aan den IJssel streeft naar een zo optimaal mogelijk maatschappelijk rendement met sport en bewegen. Visie In 2027 draagt het sport- en beweegaanbod optimaal bij aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Het onder de aandacht brengen en laagdrempelig, dichtbij en betaalbaar organiseren van het sport- en beweegaanbod heeft prioriteit. Een inclusieve sportsector vormt de basis om sporten en bewegen voor iedere inwoner toegankelijk en (sociaal) veilig te maken.

In onze gemeente moet iedereen kunnen sporten, spelen en bewegen. Dit omdat sporten en bewegen goed is voor de mentale en fysieke gezondheid, persoonlijke ontwikkeling, zelfredzaamheid, sociale contacten en leefbaarheid van buurten. Zo wordt sporten en bewegen net zo normaal en natuurlijk in de dagelijkse routine van alle Krimpenaren als boodschappen doen, eten koken en tanden poetsen. Door iedere inwoner de mogelijkheid te bieden om laagdrempelig, dichtbij en betaalbaar te sporten of bewegen dragen we met het sport- en beweegbeleid bij aan de ambitie van het college om een gezonde gemeente te worden. Concreet willen we dat in 2027 meer dan 50% van onze inwoners aan de Beweegrichtlijnen voldoet. Dit als opmaat naar 80% in 2040, waarmee we verder gaan dan de landelijke doelstelling dat 75% van de Nederlanders in 2040 aan de Beweegrichtlijnen voldoet. In 2022 voldeed 36,7% van onze inwoners aan de Beweegrichtlijnen. Daarmee zitten we onder het landelijk gemiddelde van 44,3%. Beweegrichtlijnen De beweegrichtlijnen geven aan hoeveel en welke beweging nodig is voor een goede gezondheid, van jong tot oud.

9

− −

− −

− −

− −

Voor volwassenen en ouderen (18 jaar en ouder) Bewegen is goed, meer bewegen is beter Doe minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Langer, vaker en/of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel Doe minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen En: voorkom veel stilzitten Voor kinderen (4 t/m 17 jaar) Bewegen is goed, meer bewegen is beter Doe minstens elke dag een uur aan matig intensieve inspanning, zoals buiten spelen, wandelen en fietsen. Langer, vaker en/of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel Doe minstens driemaal per week spier- en botversterkende activiteiten En: voorkom veel stilzitten

Ambitie Krimpen aan den IJssel heeft een inclusieve lokale sportsector waarin iedereen moet kunnen sporten en bewegen, waarmee wordt bijgedragen aan de gezondheid van alle Krimpenaren. Sportieve doelstelling In 2027 voldoet meer dan 50% van onze inwoners aan de Beweegrichtlijnen.

Om de visie, ambitie en doelstelling te realiseren, neemt de gemeente een ­coördinerende en faciliterende rol, waarbij de uitwerking grotendeels aan het veld wordt overgelaten. Dat is een andere manier van werken en vraagt om een andere interactie met de spelers in het werkveld: sportverenigingen, commerciële sport­­ aanbieders en instellingen uit het maatschappelijk middenveld. We realiseren de visie, ambitie en doelstelling via drie beleidslijnen, die elkaar door samenspel versterken en nodig hebben. De eerste beleidslijn is die van sportstimulering. Om deze visie te realiseren, dient inzichtelijk te zijn welke (groepen) inwoners nu niet of minder sporten en bewegen. Elke levensfase en elke specifieke groep uit de samenleving heeft behoefte aan ander aanbod van sporten en bewegen. We streven ernaar het sportstimuleringsaanbod hier zo goed mogelijk op af te stemmen. Het aanbod van sporten en bewegen noemen we ook wel de ‘software’.

10

De tweede beleidslijn is de ‘orgware’, de georganiseerde aanbieders van sport. Aanbieden van sport- en beweegactiviteiten doen we als gemeente niet zelf. Met sportverenigingen, sportaanbieders en diverse organisaties uit het maatschappelijk middenveld zijn er veel organisaties die hier hun steentje aan bijdragen. Voor de gemeente is het van belang dat deze vitaal zijn en kunnen voldoen aan de behoefte vanuit de samenleving. De derde beleidslijn is de ‘hardware’. Voor sport- en beweegaanbod is ruimte nodig. We faciliteren hierin door een rol te spelen in het realiseren en behouden van sportaccommodaties. Ook denken we actief mee bij de inrichting van de openbare ruimte, waardoor deze zich zo goed mogelijk leent voor sporten en bewegen. De faciliteiten voor sporten en bewegen vormen de hardware. In de volgende drie hoofdstukken staan de beleidsuitgangspunten ten aanzien van de software (hoofdstuk 2), orgware (hoofdstuk 3) en hardware (hoofdstuk 4) verder uitgewerkt.

11

2 Sport- en beweegparticipatie De beoefening van sport heeft in eerste instantie een intrinsieke waarde. Dat wil zeggen: sport als doel op zich, omdat het plezier, voldoening en een prettige beleving geeft. Daarnaast kan het in belangrijke mate bijdragen aan maatschappelijke doelen op het gebied van gezondheid, sociale samenhang, participatie, integratie en recreatie en vrijetijdsbesteding. Sporten en bewegen verbindt en verbroedert. Om die redenen streeft de gemeente Krimpen aan den IJssel naar een zo hoog mogelijke sport- en beweegdeelname onder alle inwoners van de gemeente met aandacht voor bepaalde groepen in specifieke posities. De komende periode wordt ingezet op de volgende beleids­ uitgangspunten: 1.

 e voeren een gerichte stimuleringsaanpak per doelgroep, leeftijdscategorie W en levensfase om de sport- en beweegdeelname onder alle inwoners van de gemeente Krimpen aan den IJssel te vergroten 2. We richten ons extra op mensen waarvoor sporten en bewegen niet ­vanzelfsprekend is 3. We geven zichtbaarheid aan sport(prestaties) vanuit de overtuiging dat samen sporten leuker is en ‘zien sporten, doet sporten’

2.1 Verhogen van de sport- en beweegdeelname onder alle inwoners van de gemeente Krimpen aan den IJssel Sport en bewegen hebben ontegenzeggelijk een positief effect op de gezondheid van de inwoners in Krimpen. Mensen die voldoen aan de beweegnorm hebben minder kans op overgewicht, hart- en vaatzieken en een vroegtijdige dood dan mensen die onvoldoende bewegen. Als inwoners voldoen aan de beweegnorm, dan scheelt dat de samenleving veel kosten voor gezondheidszorg (Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet langdurige zorg (Wlz), ziektekostenverzekering, Jeugdwet, etc.). Er zijn verschillende manieren om ervoor te zorgen dat mensen die niet voldoen aan de beweegnorm meer gaan bewegen. Inwoners met een sedentaire leefstijl – mensen die veel tijd zittend doorbrengen – zijn moeilijk te motiveren om te gaan sporten. Het gaat dan ook vooral om het stimuleren van meer beweging in het dagelijks leven. Met de fiets in plaats van met de auto, of met de trap in plaats van met de lift.

13

Op dezelfde manier vergroten multifunctionele sport- en speelplekken in wijken de kans dat kinderen, jongeren en volwassenen (waaronder senioren) bewegen. Tegelijkertijd ligt er natuurlijk nog steeds een belangrijke taak bij de sport. Sport­­ stimulering via het sport-, speel- en beweegaanbod van sportverenigingen en anders georganiseerde sportaanbieders (bv. sportscholen) is en blijft van groot belang. Om sport- en beweegaanbod voor inwoners toegankelijk, dichtbij en vindbaar te maken en houden, is het van belang om het sport- en beweegaanbod zichtbaar te maken op één centrale plek. In samenwerking met Stichting Synerkri kijken we daarom hoe we de Uitagenda Krimpen kunnen verbeteren. Partners binnen het sociaal domein, zoals huisartsen en (kinder-)fysiotherapeuten, en onderwijs wijzen we actief op de Uitagenda, zodat ook zij inwoners hier actief op kunnen wijzen. Als gemeente zetten we actief in op sportstimulering door het gebruikmaken van de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (de BRC-regeling). Door gebruik te maken van deze regeling, krijgen gemeenten middelen vanuit het Rijk om uitvoering te kunnen geven aan hun lokaal sport- en beweegbeleid. In de gemeente Krimpen aan den IJssel is in totaal 7,08 fte aan combinatiefunctionarissen actief.

Dit gaan we doen: − De Brede Regeling Combinatiefuncties wordt gecontinueerd (analoog aan de looptijd van de regeling van het Rijk) − Het sport- en beweegaanbod via één website ‘Uitagenda Krimpen’ zichtbaar maken − We promoten tijdens gesprekken met partners uit het sociaal domein, zoals het Gezondheidscentrum, kinder-fysiotherapeuten, onderwijs en andere maatschappelijke organisaties, actief het sport- en beweegaanbod in Krimpen en verwijzen daarbij naar de Uitagenda De inzet van de gemeente richt zich op de groepen waarvoor sporten en bewegen niet altijd vanzelfsprekend is en waar winst te behalen is. Met inactieve inwoners, specifiek kinderen, jeugd, senioren, unieke sporters en minima, met een afstand tot sport en bewegen wil de gemeente in contact komen. Dat doen we in nauwe samenwerking en afstemming met sportverenigingen, anders georganiseerde sportaanbieders, scholen, KrimpenWijzer, het seniorenplatform en organisaties uit het maatschappelijk middenveld.

14

2.1.1. Iedereen kan sporten en bewegen Uit de vierjaarlijkse onderzoeken van de GGD Rotterdam-Rijnmond blijkt dat een aanzienlijk deel van volwassenen en senioren in Krimpen aan den IJssel onvoldoende beweegt en/of niet wekelijks sport. Zo sport van de 18- tot 65-jarigen in Krimpen slechts 53% wekelijks. Onder 65-plussers is dit zelfs maar 31%. De uitdaging is om een blijvende verandering in beweeggedrag te realiseren met als doel een grotere gezondheidswinst te behalen.

Kinderen (0 tot 12 jaar) Van de Krimpense kinderen van 4 tot en met 11 jaar is 65% lid bij een sport­­ vereniging. Toch blijkt uit landelijk onderzoek van het Mulier Instituut dat motorische vaardigheden van kinderen (4 tot 12 jaar) achteruit gaan. Ondanks de inspanningen van scholen, sportverenigingen en ouders blijkt de opgebouwde beweegbekwaamheid bij kinderen en de wekelijkse hoeveelheid bewegen in de afgelopen decennia te zijn afgenomen. Dit zien we ook in Krimpen terug. Het percentage kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 11 jaar dat dagelijks minimaal een uur matig intensief beweegt is hier sinds 2014 afgenomen van 90% naar 82%. Steeds meer kinderen hebben motorische achterstanden. Deze kinderen hebben moeite met deelname aan gymlessen en sport en spel in de vrije tijd. Door hun beperkte motorische repertoire doen ze bovendien tijdens het sporten en op het speelplein onvoldoende succeservaringen op. Dit leidt tot verminderde motivatie voor deelname aan sport- en spelactiviteiten. Uiteindelijk sporten deze kinderen helemaal niet meer en dreigen overgewicht en andere gezondheidsklachten. Bovendien raken deze kinderen door een verminderd zelfvertrouwen en verminderde sportmogelijkheden sneller in een sociaal isolement. Deze combinatie maakt deze groep kinderen een risicogroep voor een ongezonde leefstijl en maatschappelijke isolatie (in de toekomst).

Om hier verandering in te brengen, promoten en stimuleren we actief het buitenspelen, bijvoorbeeld door deelname aan de nationale buitenspeeldag van Jantje Beton. We actualiseren het Speelbeleidsplan om te zorgen dat het aanbod van buitenspeelfaciliteiten aansluit bij de wensen van kinderen. Ook treden we actief in overleg met het onderwijs en kinderopvangorganisaties. Vanaf 2024 zijn scholen uit het basisonderwijs verplicht om minstens twee lesuur gym per week te verzorgen. We stimuleren scholen om sport, bewegen en preventie (nog verder) te integreren in het (bewegings)onderwijs, bijvoorbeeld door tijdens 10 minuten gesprekken aandacht te besteden aan het bewegen en de fysieke gesteldheid van het kind, of door actief te wijzen op het beschikbare sport- en beweegaanbod binnen de gemeente (de Uitagenda).

15

MQ-Scan Stichting Synerkri heeft in de afgelopen jaren in opdracht van een vijftal basisscholen twee keer per jaar een MQ-scan uitgevoerd. Uit de resultaten bleek dat de motorische vaardigheden iets onder het landelijk gemiddelde zitten. Vanaf 2024 worden de MQ-scans uitgebreid naar alle basisscholen in Krimpen. Zwemonderwijs basisscholen In de waterrijke omgeving van de gemeente Krimpen aan den IJssel is zwemvaardigheid van groot belang. Reden om via schoolzwemmen, voor de kinderen op de basisschool(leeftijd), een zwemdiploma te behalen. Scholen en schoolbesturen onderschrijven het belang van schoolzwemmen. De gemeente Krimpen aan den IJssel wil de zwemveiligheid onder inwoners, specifiek kinderen, stimuleren. Dit doen wij als gemeente door het faciliteren van vervoer naar en van het zwembad. De uitvoering van het schoolzwemmen aan de kinderen op de basisscholen in de gemeente is een samenwerking tussen Stichting Synerkri (natte gymles) en Optisport (zwembad De Lansingh, uitvoering van de zwemlessen). Verder wil de gemeente het schoolzwemmen van kinderen met een beperking faciliteren in de vorm van een pilot. Gezamenlijk streven we naar 100% zwemvaardigheid in 2027 onder kinderen in de gemeente in de basisschoolleeftijd van 4 tot 12 jaar. Naast schoolzwemmen worden de basisscholen en middelbare scholen uitgedaagd om mee te doen met de ‘Nationale Zwemchallenge’.

De Nationale Zwemchallenge is een concept voor zwembaden, zwemscholen en zwemverenigingen om de ­zwem­­­veiligheid van kinderen en volwassenen op een uitdagende manier te testen. Dit gaan we doen: − We actualiseren het Speelbeleidsplan om ervoor te zorgen dat faciliteiten voor buitenspelen aansluiten bij de wensen van kinderen − Schoolzwemmen in het basisonderwijs blijft behouden, vervoer naar en van het zwembad blijft gefaciliteerd worden en tevens zal een pilot gestart om ­schoolzwemmen voor kinderen met een beperking te faciliteren. − De motorische vaardigheden van alle kinderen op de basisschool worden via de MQ-scan gemeten en via gerichte interventies gestimuleerd − We onderzoeken de mogelijkheden om schoolpleinen buiten schooltijden en in de schoolvakanties toegankelijk te laten zijn voor de buurt − We betrekken basisscholen actief bij het verbeteren van de fysieke conditie van het kind (motoriek, overgewicht en (sportieve) vaardigheden) door hen te motiveren sporten en bewegen nog verder te integreren binnen het onderwijs en hen te informeren over het sport- en beweegaanbod in Krimpen (de Uitagenda), zodat zij ouders hierover kunnen voorlichten

16

Jeugd (12 tot 18 jaar) We zetten gericht in op meer sport- en beweegdeelname onder de doelgroep 12 tot 18 jaar. Uit landelijk onderzoek blijkt dat sportdeelname in georganiseerd verband terugloopt onder de leeftijdsgroep van 12 tot 18 jaar. Deze trend zien we terug in de lokale cijfers. Waar 69% van de 15- en 16-jarigen in onze gemeente nog sport bij een vereniging of sportschool, doet nog maar 63% van de 18- tot 23-jarigen dat. De redenen hiervoor kunnen divers zijn, zoals (bij)baantjes, elders studeren, mindere motivatie doordat vrienden stoppen met sporten of interesse die verschuift naar feestjes en uitgaan. We hebben echter beperkt zicht op de exacte redenen om te stoppen met sport en bewegen. Om het verval van sport- en beweegdeelname binnen deze groep tegen te gaan, werken we samen met de georganiseerde sport. Waar mogelijk leggen we slimme verbindingen naar onderwijs en jongerenwerk. We onderzoeken beweegredenen om te stoppen met georganiseerd sporten en organiseren passend aanbod dat wel aansluit bij de behoeften. Dit gaan we doen: − We onderzoeken waarom veel jeugd rondom het 18e levensjaar stopt met ­georganiseerd sporten en betrekken hierbij stichting Synerkri en Gro-Up. − In samenwerking met sportverenigingen en commerciële sportaanbieders organiseren we passend aanbod dat aansluit bij de behoefte van jongeren

Volwassenen (18 tot 65 jaar) Elke levensfase kent eigen specifieke sportbehoeftes. Gedurende het werkzame leven kunnen deze behoeftes bovendien veranderen door ingrijpende gebeurte­ nissen in het leven. Denk daarbij aan een eerste of nieuwe baan, verhuizen, samenwonen en het krijgen van kinderen. Vooral de combinatie van een drukke baan met (jonge) kinderen maakt dat Krimpenaren uit deze levensfase relatief weinig vrije tijd overhouden. Sporten is daardoor niet altijd meer vanzelfsprekend. Dat is ook zo in Krimpen, waar 39% van deze groep momenteel voldoet aan de Beweegrichtlijnen. Deze groep wordt gekenmerkt door behoefte aan meer flexibiliteit. Anders ­georganiseerde sportaanbieders zoals sportscholen kunnen hierin voorzien. Ook kiezen veel mensen in deze levensfase voor een sport die individueel en/of ongeorganiseerd kan worden beoefend, op een tijdstip en locatie naar eigen keuze.

17

Om deze groep te stimuleren om te blijven sporten en bewegen, hechten we belang aan een openbare ruimte die hiertoe uitnodigt (zie ook 4.2). We stimuleren de georganiseerde sport om flexibele lidmaatschappen in te voeren en in gesprek te blijven met de doelgroep, zodat zo goed mogelijk kan worden aangesloten bij hun behoefte. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om vitality clubs te starten. Vitality clubs zijn laagdrempelige beweegclubs vóór en dóór 50-plussers, die samen bewegen in de openbare ruimte zonder professionele begeleiding. Dit vanuit de overtuiging dat sporten en bewegen het beste vol te houden is wanneer dit samen met anderen gebeurt. Dit gaan we doen: − We stimuleren verenigingen om verschillende vormen van lidmaatschappen aan te bieden − We zetten in samenwerking met Stichting Synerkri vitality clubs op voor 50-plussers

Senioren (vanaf 65 jaar) Senioren zijn minder vaak lid van een sportvereniging dan de jeugd. Dit is niet verwonderlijk als we kijken naar de sporten die senioren veelal beoefenen. De top vier bestaat voornamelijk uit sporten die veelal niet in verenigingsverband plaatsvinden. Denk aan wandelen, fitness, toerfietsen/wielrennen en zwemmen. De gemeente kent wel een aantal sportverenigingen waar bijna uitsluitend 50-plussers lid van is: jeu de boules, bridge, klaverjassen en biljart. Daarnaast hebben sportverenigingen en aanbieders die specifiek sportaanbod hebben voor senioren meer oudere leden. Voorbeelden hiervan zijn KDO, ­Atletiekvereniging MTK, TV Langeland, TCK, DCV en Volleybal De Schakel. De drie sportscholen in Krimpen, My Move, Healthclub Krimpenerwaard en My Healthclub, hebben een groot bereik onder inwoners van de gemeente Krimpen aan den IJssel. In totaal hebben zij ongeveer 6.000 leden, variërend van 4 tot 90 jaar. Hoewel de sportdeelname onder senioren de laatste jaren licht stijgt, is het nog altijd de groep die het minst sport. Van de 65-plussers in Krimpen voldoet 32% aan de Beweegrichtlijnen. Senioren ervaren meer belemmeringen dan mensen van andere leeftijden om te kunnen sporten en bewegen, zoals lichamelijke beperkingen, vervoersproblemen of omdat zij zich minder veilig voelen in het donker.

18

Naast het verenigingsleven en het commercieel aanbod, verzorgt ook Stichting Synerkri sport- en beweegaanbod voor senioren. Er zijn veel activiteiten, maar vraag en aanbod weten elkaar niet altijd goed te vinden. Het bereiken van senioren vraagt om specifieke communicatie. We treden hiervoor in overleg met het seniorenplatform. Ook wil de gemeente het sport- en beweegaanbod beter onder de aandacht brengen. Naast het verbeteren van de Uitagenda Krimpen worden de Krimpenaren via een jaarlijkse campagne aangespoord om te gaan sporten en bewegen. Tijdens deze campagne worden ouderen proactief geïnformeerd over het sport- en beweegaanbod in Krimpen, in samenwerking met Stichting Synerkri en KDO. Ook herintroduceren we de fit-test voor 65-plussers die in het verleden door de gemeente in samenwerking met KDO werd georganiseerd. Er zal vooral gewezen worden op het sociale aspect van bewegen, dicht bij huis, en onder begeleiding van vaardige trainers.

Dit gaan we doen: − We organiseren in samenwerking met Stichting Synerkri jaarlijks een campagne om Krimpenaren aan te sporen te gaan sporten en bewegen − Nieuwe inwoners ontvangen bij of na inschrijving in het BRP een ‘Welkom in Krimpen’ pakket met hierin informatie over het sport- en beweegaanbod in Krimpen en een verwijzing naar de Uitagenda − We treden in overleg met het seniorenplatform over het gewenste sport- en beweegaanbod voor ouderen − We organiseren een fit-test voor ouderen waarna zij vrijblijvend kennis kunnen maken met het gevarieerde sport- en beweegaanbod van Krimpen (bv. een tienritten proefkaart) − Stimuleren van sportverenigingen in Krimpen om te zorgen voor een sport- en beweegaanbod voor senioren − Stichting Synerkri verzorgt sport- en bewegen op locatie (verpleeg- en ­verzorgingshuizen, begeleid wonen, etc.) − We brengen wandelroutes onder de aandacht via de Seniorennieuwsbrief

2.2 Inclusief sporten Voor sommige inwoners is (de bereikbaarheid van) sporten en bewegen minder vanzelfsprekend dan voor anderen. Bijvoorbeeld omdat de financiële situatie het niet toelaat om te sporten en bewegen op de manier waarop ze dat graag zouden willen, omdat een beperking hen belemmert om deel te nemen aan reguliere ­activiteiten of omdat sporten en bewegen vanuit een culturele achtergrond niet vanzelfsprekend is.

19

2.2.1 Minima Niet elke inwoner heeft de financiële mogelijkheden om sport en bewegen structureel te financieren. Om deze inwoners te faciliteren, is er in Krimpen aan den IJssel het Iedereen doet mee fonds. Deze voorziening is voor inwoners met een laag inkomen, maximaal 130% van het wettelijk sociaal minimum. Inwoners die aan de voorwaarden voldoen kunnen een bedrag aanvragen om te besteden aan sportieve, sociale en culturele activiteiten, bijvoorbeeld aan het lidmaatschap van een sportvereniging of commerciële sportaanbieder. De gemeente vergroot de bekendheid van dit fonds onder inwoners met een smalle beurs. Ook wijzen we actief onze partners op het Iedereen doet mee fonds, zodat ook zo het fonds onder de aandacht van inwoners kunnen brengen. 2.2.2 Uniek sporten Een belemmering, fysiek of mentaal, mag geen reden zijn om niet te kunnen sporten. Als gemeente hechten we er veel waarde aan dat iedere inwoner kan sporten of bewegen. We stimuleren verenigingen en commerciële sportaanbieders daarom actief om uniek sporten (sporten en bewegen met een beperking) te faciliteren. We verwijzen daarbij ook naar het platform Uniek sporten, een landelijk platform dat kennis en informatie deelt over (geschikte) sporthulpmiddelen (aangepaste rolstoel, etc.) die sporters met een beperking veelal nodig hebben om te kunnen sporten en bewegen.

Gezien het grote belang van zwemvaardigheid, is in samenwerking met Optisport, SportMEE en Stichting Synerkri het programma Uniek Zwemmen opgezet. Het doel van dit programma is om kinderen die door beperkingen niet mee kunnen in het reguliere zwemaanbod, toch de kans te bieden om zwemvaardig te worden. 2.2.3 Cultuur en migratie Voor mensen met een (niet-Westerse) migratieachtergrond is meedoen met sport en bewegen niet altijd vanzelfsprekend. Sportverenigingen en commerciële sport­aanbieders kunnen deze groep niet alleen de kans om actief aan een gezonde leefstijl te werken, maar ook volop sociale kansen bieden. Dit zijn plekken waar je anderen kunt ontmoeten en waar culturen en achtergronden samenkomen. Dat kan het gevoel geven ‘erbij te horen’. In samenwerking met Stichting Synerkri, sportverenigingen, de commerciële sportaanbieders, KrimpenWijzer en VluchtelingenWerk Nederland onderzoeken we hoe we het aanbod voor deze groep nog beter aan kunnen laten sluiten bij hun behoeften. Ook verkennen we de mogelijkheden om Stichting Life Goals o.a. hierbij te betrekken. Naast het stimuleren van sporten en bewegen bij deze groep, brengen we via KrimpenWijzer en VluchtelingenWerk Nederland ook de mogelijkheden om vrijwilligerswerk binnen een vereniging te doen onder de aandacht. Verenigingen worden immers gevormd door vrijwilligers.

Daarbij is vrijwilligerswerk ook goed voor sociale contacten.

20

Daarnaast is deze doelgroep niet altijd gewend en bekend met de gevaren van water en kan een deel van de groep ook niet zwemmen. Belangrijk is ook voor deze groep een goed zwemaanbod te bieden. De kinderen van statushouders kunnen deelnemen aan schoolzwemmen. Het doel is om zo veel mogelijk niet-westerse migranten, en specifiek de kinderen van statushouders, te laten beschikken over levensreddende vaardigheden in het water. Dit gaan we doen: − Sporten en bewegen voor kinderen uit minima-gezinnen en volwassenen (waaronder ouderen met alleen AOW of een klein aanvullend pensioen) wordt mogelijk gemaakt d.m.v. het Iedereen doet mee fonds.

Met inzet van Stichting Synerkri, KrimpenWijzer en partners uit het Lokaal Sportakkoord worden verenigingen, commerciële sportaanbieders en verwijzers (scholen, zorginstellingen, huisartsen, (kinder)fysiotherapeuten, etc.) actief gewezen op het bestaan en de mogelijkheden van het Iedereen doet mee fonds − Het stimuleren en faciliteren van uniek sporten bij sportverenigingen en commerciële sportaanbieders − Uniek zwemmen wordt structureel opgenomen in de begroting − In samenwerking met Stichting Synerkri, sportverenigingen, commerciële sportaanbieders, KrimpenWijzer en VluchtelingenWerk Nederland onderzoeken we welk aanbod aansluit bij behoefte van specifieke doelgroepen − We gaan in gesprek met KrimpenWijzer en VluchtelingenWerk Nederland om de mogelijkheden om vrijwilligerswerk binnen een vereniging te doen onder de aandacht te brengen − We verkennen een samenwerking met Stichting Life Goals om initiatieven om mensen met o.a. een migratieachtergrond aan het sporten te krijgen verder te brengen

2.3 Sport doet meer Voor sommige mensen is sporten een doel op zich: bijvoorbeeld omdat je de bezigheid leuk vindt, of omdat je wilt presteren. Sport doet bovendien meer met je dan alleen bijdragen aan je gezondheid. Zo is uit onderzoek gebleken dat het je slaap verbetert, het geeft je meer energie en het vermindert psychische klachten als depressiviteit en angstgevoelens. Deze en andere voordelen van sporten en bewegen komen nadrukkelijker naar voren in het nog op te stellen beleidsplan sociaal domein voor onze gemeente.

21

Sporten en bewegen is echter niet voor iedereen vanzelfsprekend. Voor deze mensen is het belangrijk dat anderen het goede voorbeeld geven. Zien sporten, doet sporten, en het liefst samen. Veel mensen vinden samen sporten leuker dan alleen sporten. Uit onderzoek is gebleken dat samen sporten mensen gelukkiger maakt, doordat je meer endorfine aanmaakt. Van dit stofje schiet je geluksgevoel omhoog. 2.3.1 Rolmodellen We hebben veel sporttalent in Krimpen. Van diverse teamsporten speelt het eerste team op een mooi regionaal niveau. Incidenteel zijn er zelfs (jeugd)teams die op nationaal niveau meedraaien. Daarnaast hebben we meerdere individuele (top) sporters en talenten die het nieuws halen met hun opvallende sportprestaties. Deze teams en sporters gaan we, samen met onze sportkampioenen op alle niveaus, structureel in het zonnetje zetten tijdens de ‘Avond voor de Sport’. Door aandacht te besteden aan hun sportieve prestaties, hopen we ook andere Krimpenaren aan het sporten en bewegen te krijgen. Het zijn echter niet alleen (top) sporters en talenten die als rolmodel fungeren binnen de sport. Ook bijvoorbeeld ouders hebben een belangrijke voorbeeldfunctie als het gaat om sporten en bewegen, net als andere invloedrijke personen uit de omgeving van een kind of jongvolwassene.

Dit gaan we doen: − Cross-overs vervaardigen tussen sport en beleidsthema’s als gezondheid, jeugdwerk, vitaliteit en mobiliteit. Deze verbindingen worden verder versterkt via het nog op te stellen beleidsplan Sociaal domein − We organiseren jaarlijks een ‘Avond voor de Sport’, waarop we al onze ­sportkampioenen in het zonnetje zetten − We geven aandacht aan voorbeeldgedrag en maken inwoners ervan bewust dat zij als rolmodel fungeren voor anderen

22

3 Organisatie van sport(aanbod) De sportverenigingen en anders georganiseerde sportaanbieders in Krimpen brengen niet alleen veel mensen in beweging, maar zijn daarnaast ook een sociale ontmoetingsplaats. Kinderen leren hoe het is om samen te werken en om te gaan met winnen en verliezen. De opvoedende waarde van sporten, spelen en bewegen binnen de sportvereniging mag dan ook niet worden onderschat. Zaken als teamspirit, fair play, samenwerken en samen presteren vinden hun plek binnen de sportvereniging. Daarnaast heeft de vereniging een integrerende functie en zijn veel mensen actief als vrijwilliger binnen een sportvereniging. Dit zorgt voor verbinding tussen inwoners. Sportverenigingen en anders georganiseerde sportaanbieders zorgen voor een sociaal fundament. De maatschappelijke waarde van sportverenigingen, die veelal liggen in de woonwijken van Krimpen, kan nog veel meer benut worden bij tal van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. De verbreding van de maatschappelijke rol van de sportverenigingen brengt hogere verwachtingen én grotere ­verantwoordelijkheden met zich mee. Verantwoordelijkheden waar sport­­verenigingen zeker niet voor weglopen. Ze vragen wel om professionele ondersteuning en organiserend vermogen van vooral de gemeente. De komende periode wordt ingezet op de volgende beleidsuitgangspunten: 1.

We bieden verenigingsondersteuning aan sportverenigingen en ondersteunen hen om vitaal te worden of te blijven, gericht op een proactieve en ­maatschappelijke rol van de vereniging 2. Een inclusieve, sociaal veilige en gezonde sportomgeving moet een ­vanzelfsprekendheid zijn 3. Integrale, effectieve en efficiënte samenwerking tussen partijen betrokken bij de lokale sport- en beweegketen vindt plaats in de vorm van structureel overleg

3.1 Het behouden, vergroten en verzilveren van de ­maatschappelijke waarde van sportverenigingen De traditionele sportvereniging ondervindt concurrentie van de toenemende diversiteit in vrijetijdsbesteding. De verwachting is dat het aantal sporters zal toenemen en het aantal lidmaatschappen bij de sportverenigingen gelijk zal blijven of licht zal afnemen. Mogelijke reden hiervoor is dat men wel onderdeel van een club of vereniging wil zijn, maar dan zonder structurele verplichtingen (bardienst, schoonmaak, etc.). Hierdoor is men sneller geneigd te kiezen voor individuele sport zoals fitness, hardlopen, wielrennen/mountainbiken, nordic walking, bootcamp, etc.

24

Voor sportverenigingen liggen hier uitdagingen om op een andere wijze naar hun ledenbinding te kijken. Deze ontwikkeling kan ook resulteren in een toename van het marktaandeel van anders georganiseerde (commerciële) sportaanbieders en van het gebruik van de openbare ruimte om te sporten en bewegen. Desondanks blijven sportverenigingen als aanbieders van sport en bewegen belangrijke partners van de gemeente bij het realiseren van sport-, beweeg- en gezondheidsdoelstellingen. Ook spelen zij een belangrijke rol in het faciliteren van ontmoeting. Als gemeente zetten we ons daarom in om de kwaliteit van (de organisatie van) sportverenigingen te behouden en waar nodig of mogelijk te versterken. Dit gaan we doen: − We stimuleren verenigingen om verschillende vormen van lidmaatschappen aan te bieden − We jagen samenwerking tussen verenigingen aan ten aanzien van lidmaatschappen, bijvoorbeeld in de vorm van gecombineerde lidmaatschappen: sporten die in de winter of zomer stilliggen bieden een gecombineerd aanbod aan met sporten die wel doorgaan (bijvoorbeeld de samenwerking tussen TCK en DCV) 3.1.1 Verenigingsondersteuning Als gemeente hebben we baat bij sterke verenigingen: financieel gezond, genoeg vrijwilligers, een daadkrachtig bestuur en continue aanwas van (jeugd)leden.

Dit maakt verenigingen niet alleen vitaal toekomstbestendig, maar geeft hen ook volume en daadkracht om mee te werken aan de maatschappelijke opgaven waar we voor staan. Sportverenigingen, commerciële aanbieders en organisaties uit het maatschappelijk middenveld geven daarbij wel aan dat ondersteuning noodzakelijk is om goed uitvoering te kunnen geven aan de gezamenlijke ambitie ‘iedereen moet kunnen sporten en bewegen in Krimpen’. Deze moet zich richten op strategische en operationele ondersteuning. De gemeente heeft de verenigingsondersteuning voor sportverenigingen belegd bij Stichting Stichting Synerkri. Deze ondersteuning bevindt zich veelal op activiteiten­ niveau: (mede)organiseren van een open-dag, clinics, schoolsport dagen, etc. We continueren deze ondersteuning en verbeteren de ondersteuning die geboden kan worden op strategisch niveau. We inventariseren, via Stichting Synerkri en het nieuw op te richten Sportplatform Krimpen (zie 3.2), proactief welke problemen of ontwikkelingen er spelen en hoe daarin gefaciliteerd kan worden. Vraagstukken die breder spelen, worden vereniging overstijgend opgepakt.

25

Naast de gemeente en Stichting Synerkri zijn ook de afzonderlijke sportbonden informatieleveranciers voor de sportverenigingen. De bonden informeren de sportverenigingen proactief en geven concrete handvatten voor tal van thema’s zoals bestuurlijk kader, financiën en juridische zaken. Ook de landelijke services van NOC*NSF kunnen hiervoor worden ingezet. 3.1.2 Sociale veiligheid Een sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving is een belangrijke randvoorwaarde voor het beleven van sportplezier. We willen en kunnen dan ook niet anders dan naar een 100% sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving te streven. We zetten in Krimpen in op een inclusieve sportsector, waarin iedereen zich veilig voelt om te sporten en bewegen waar hij of zij dat wil. Binnen een sportvereniging is het bestuur verantwoordelijk voor alle leden van de vereniging én de bezoekers, waaronder de veiligheid die zij ervaren. Hiervoor dienen bestuurders van sportverenigingen zich te houden aan normen en waarden die je van een goed bestuurder mag verwachten. De Code Goed Sportbestuur biedt hiervoor een kompas. We wijzen (besturen van) verenigingen hier actief op. Daarnaast vragen we Stichting Synerkri om vrijwilligers van sportverenigingen toe te leiden naar trainingen op het gebied van sociale veiligheid.

Ook bieden we ‘Welkom op de Club’ aan onze verenigingen aan, een inspiratiesessie voor (sport) verenigingen over beleving en binden van sporters. We willen toe naar een situatie waarin alle trainers, zeker die met jeugd werken, over een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) beschikken. We vergoeden daarom de kosten voor het aanvragen van een VOG. Ook stimuleren we verenigingen om een vertrouwenscontactpersoon aan te stellen. We gaan zorgen dat verenigingen die geen vertrouwenspersoon hebben of kunnen vinden gebruik kunnen maken van de vertrouwenscontactpersoon van de gemeente of Stichting Synerkri. Om deze ambities kracht bij te zetten, hier samen in op te trekken en om van elkaar te leren, nemen wij als gemeente het voortouw om een gezamenlijk Krimpens manifest voor een gedragscode en sociale veiligheid in de sport op te stellen. 3.1.3 Deskundigheidsbevordering Veel sportverenigingen en maatschappelijke organisaties en instellingen werken met vrijwilligers. De gemeente ondersteunt vrijwilligersorganisaties via onder andere de ‘Beleidsregel deskundigheidsbevordering van vrijwilligers’ en ook door de kosten voor een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) te vergoeden. KrimpenWijzer voert deze regelingen, waarover meer te lezen valt in het actieprogramma Vrijwilligerswerkbeleid 2024-2027, uit.

Wat opvalt is dat organisaties, instellingen en sportverenigingen onvoldoende bekend zijn met de regelingen en vanwege de huidige procedure, hier onvoldoende gebruik van maken. Meer bekendheid van deze regeling is gewenst. Hier gaan we mee aan de slag.

26

Voor groepen met een grote afstand tot sport en bewegen is extra inzet nodig. Denk aan bijvoorbeeld kwetsbare jeugd, minder actieve – soms eenzame – senioren, mensen met een lichamelijke of sociale beperking en niet-westerse-migranten (w.o. statushouders). We stimuleren het opleiden van vrijwilligers die hier mee om kunnen gaan, bijvoorbeeld door het beschikbaar stellen van subsidiemogelijkheden. 3.1.4 Maatschappelijk Verantwoorde Sportverenigingen en ‘open clubs’ De sportverenigingen in Krimpen aan den IJssel nemen ook hun verantwoordelijkheid op het terrein van maatschappelijke inclusie: een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Zo wordt het clubhuis van TCK schoongemaakt door Pameijer. Niet valide sporters kunnen bij sommige sportverenigingen al terecht om te sporten en te bewegen. Sportverenigingen zijn een onderdeel van een voortdurend in beweging zijnde samenleving. Sportverenigingen waarbij de ‘gouden driehoek’ van aanbod-­kaderaccommodatie in balans is en waar de sociale samenhang groot is, slagen er in om bestaande leden en sporters langdurig aan zich te binden. Reden voor de gemeente om meer verenigingen en andere sportaanbieders te stimuleren om een ‘open club’ te worden. Een ‘open club’ kenmerkt zich door een open houding.

Een ontmoetingsplek waar eigen leden, andere regelmatige bezoekers van de club en buurtbewoners worden uitgenodigd om te sporten, maar ook om bij de vereniging betrokken te raken en te blijven. En waar ook niet-sportactiviteiten georganiseerd kunnen worden. Tijdens de consultatiegesprekken met sportverenigingen heeft dat mooie voorbeelden opgeleverd, zoals: − −

De locatie van de scouting wordt ook gebruikt door Oranjegetrouw Het clubhuis van TCK en DCV wordt ook gebruikt voor bridge en ­klaverjas-avonden

Dit alles leidt tot ledenbinding, -behoud en/of -groei, meer ‘reuring’ op de club en continuïteit van het bestaansrecht. We stimuleren verenigingen zich te ontwikkelen tot open clubs en adviseren hierbij waar nodig door de inzet van verenigings­ ondersteuning. Dit gaan we doen: − Continueren van de praktische ondersteuning bij activiteiten door Stichting Synerkri in de vorm van bijvoorbeeld open dagen, clinics, etc. − We optimaliseren de mogelijkheden voor strategische ondersteuning en advisering van sportverenigingen − We stellen in samenwerking met onze sportverenigingen een Krimpens manifest op, waarin we vastleggen voor welke normen en waarden in de sport we staan

27

− −

We stimuleren en faciliteren verenigingen om te werken via de ‘Open Clubgedachte’ We bieden ‘Welkom op de Club’ aan sportverenigingen aan, een inspiratiesessie voor (sport)verenigingen over beleving en binden van sporters.

3.2 Integrale effectieve en efficiënte samenwerking tussen partijen betrokken bij de lokale sport- en beweegketen Sportverenigingen zn een groot en belangrijk onderdeel van de sportinfrastructuur. Naast het bieden van de mogelijkheden om te sporten, hebben verenigingen ook een maatschappelijke functie en waarde. Sportverenigingen hebben echter steeds meer moeite om de club draaiende te houden en geschikte vrijwilligers te vinden. Ook worden aan de kwaliteit van sport en de sportvereniging steeds meer eisen gesteld (zie ook 3.1). De taken van vooral het technisch en bestuurlijk kader van sportverenigingen worden complexer, door wettelijke regelgeving, aansprakelijkheid en werk­­­ geverschap (bijvoorbeeld de nieuwe Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen per 1 juli 2021 (WBTR)). Er worden steeds meer vaardigheden en competenties gevraagd, sportbestuurders zijn sport-ondernemers geworden. Vrijwilligerswerk is (ook bij de sportverenigingen) aan het veranderen. De gemeente heeft er alle belang bij dat sportverenigingen een goed vrijwilligersbeleid ontwikkelen, zodat zij er in slagen continu voldoende kwalitatieve en ­kwantitatieve vrijwilligers aan zich te binden en in staat zijn deze vrijwilligers over een langere periode te behouden. Dit ondersteunen we door de inzet van verenigings­ ondersteuning, waarover meer staat in paragraaf 3.1.1.

Sportverenigingen, commerciële sportaanbieders en organisaties uit het maatschappelijk middenveld geven daarbij aan ook behoefte te hebben aan meer onderlinge uitwisseling over sportgenerieke vraagstukken. De gemeente dient haar rol te nemen voor het bij elkaar brengen van lokale partijen. Om dit te faciliteren, lanceren we het Sportplatform Krimpen. 3.2.1 Sportplatform Krimpen Naast de ontwikkeling van onderhavige sport- en beweegnota wordt er gewerkt aan een Lokaal Preventieakkoord Krimpen en is de herijking van het Lokaal Sportakkoord Krimpen recent afgerond. Het Lokaal Preventieakkoord is voor gemeente Krimpen aan den IJssel dé kans om meer in te zetten op gezondheidspreventie. Samenwerking tussen alle bij sport en gezondheid betrokken partijen is hiervoor essentieel.

28

Sportverenigingen, commerciële sportaanbieders en organisaties uit het maatschappelijk middenveld geven aan dat zij zich in een nieuw hybride (publiek en privaat) gelijkwaardig samenwerkingsverband willen inzetten. We faciliteren hierin door het oprichten van het ‘Sportplatform Krimpen’. Door middel van het ‘Sportplatform Krimpen’ zal er een meer samenhangend netwerk ontstaan. Hierdoor zal er meer onderling begrip en saamhorigheid voor tal van sport- en beweegvraagstukken komen. Het ‘Sportplatform Krimpen’ legt ­verbindingen binnen én buiten de sport, maakt daarmee cross-overs naar domeinen als onderwijs, inclusie, gezondheid en welzijn, en heeft het vermogen om vanuit een helikopterview naar vraagstukken te kijken. Het ‘Sportplatform Krimpen’ zal als vliegwiel fungeren om als gelijkwaardige samenwerkingspartner van en met de gemeente op een projectmatige wijze uitvoering te geven aan onderhavige sport- en beweegnota. Het dient als klankbord voor tal van andere sport- en beweeg gerelateerde vraagstukken. De projectmatige aanpak en positionering zal synergie creëren waarbij het geheel meer is dan de som der delen. Belangrijk is wel dat taken, rollen en verantwoordelijkheden duidelijk zijn. Om hier vorm aan te geven, stelt de gemeente een professional beschikbaar. Deze fungeert als aanjager, organisator en coördinator van het platform.

De professional organiseert bijeenkomsten, verzorgt de agenda en verslaglegging, werkt adviezen aan de gemeente uit en legt verbindingen naar niet bij het platform aangesloten organisaties. Bovenstaande geeft weer dat de huidige Sportraad niet langer de rol van belangenbehartiging van sportverenigingen uitvoert richting de gemeente, maar dat deze rol wordt overgenomen door het nieuwe ‘Sportplatform Krimpen’. Dit gaan we doen: − Ontwikkelen en uitbouwen van een ‘Sportplatform Krimpen’ − We stellen een coördinator Sport en Preventie die o.a. hiervoor als aanjager, coördinator en organisator optreedt − Het bevorderen van samenwerking tussen alle partners via een nieuw netwerk ‘Sportplatform Krimpen’ inclusief een breed manifest waarin verwachtingen en inzet van en door partijen staat beschreven en samenwerking in het kader van het ‘Lokaal Sportakkoord Krimpen’ en het ‘Lokaal Preventieakkoord’ − Het faciliteren van kennis- en informatiebijeenkomsten − Organiseren en faciliteren van het ‘organiserend vermogen’ van het ‘Sportplatform Krimpen’

29

4 Ruimte voor sport Krimpen kent een kwalitatief overwegend goed aanbod van binnen- en buitensport­ accommodaties. Deze dragen bij aan zo veel mogelijk inwoners in beweging te krijgen in een veilige, toegankelijke en duurzame omgeving. Naast de ‘formele’ sportinfrastructuur is het ook noodzakelijk dat de (beperkte) openbare ruimte (nog) meer wordt betrokken om sporten en bewegen te stimuleren en faciliteren. Sport en bewegen in de openbare ruimte heeft de afgelopen jaren flink aan populariteit gewonnen. In de top vier van sporten en bewegen in de buitenlucht staan wandelen, fietsen, hardlopen en wielrennen/mountainbiken. De inrichting van de openbare ruimte is van groot belang voor het faciliteren hiervan. De komende periode wordt ingezet op de volgende beleidsuitgangspunten: 1. Het faciliteren van ruimte voor bewegingsonderwijs en het invullen van behoeftes van sportverenigingen vormen de basis voor het aanbod, de omvang en locaties van binnensportaccommodaties, waarbij we als gemeente de (financiële) verantwoordelijkheid dragen 2. Wij nemen als gemeente de (financiële) verantwoordelijkheid voor het aanleggen, onderhouden en vervangen van de ‘infrastructuur’ voor buitensport (sportvelden). Verenigingen dragen zélf de volledige (financiële) ­verantwoordelijkheid voor hun ‘vastgoed’ (waaronder kantine, kleedkamers en eventueel tribune) 3.

De gemeente is eventueel bereid om een rol in de financiering van het ‘vastgoed’ te spelen. Dit kan in de vorm zijn van een lening, of door het vastgoed in eigendom te hebben en kostendekkend te verhuren aan de vereniging 4. Bij ver- en nieuwbouw van sportaccommodaties zijn toegankelijkheid, multifunctionaliteit en duurzaamheid vanzelfsprekend 5. Het zwembad houden we tot in ieder geval 2035 open, waarbij we gepland onderhoud naar voren trekken en meteen kwaliteits- en duurzaamheids­ verbeteringen doorvoeren 6. De openbare ruimte in Krimpen is op een goede wijze ingericht om sport, spelen en bewegen te stimuleren en faciliteren

31

4.1 Voldoende kwalitatief goede, toekomstbestendige en duurzame sportaccommodaties De gemeente streeft ernaar om het huidige niveau van de sportaccommodaties te continueren en zo nodig te verbeteren (DCV en Zwembad De Lansingh) en te verduurzamen. De focus ligt niet op het uitbreiden van het areaal aan accommodaties, maar de kwaliteit behouden van de huidige binnen- en buitensportaccommodaties. Waar nieuwe sport(behoeft)en ontstaan, ondersteunen we waar mogelijk sportverenigingen om hierop aan te sluiten. Om sporten en bewegen te stimuleren, dragen we bovendien zorg voor een veilige verkeerssituatie rondom de sportaccommodaties en stimuleren we het gebruik van de fiets voor bezoek aan sportverenigingen en commerciële sportaanbieders. 4.1.1 Binnensportaccommodaties De keuze voor de omvang, locatie en voorzieningen van een binnensport­ accommodatie wordt in de eerste plaats ingegeven door de plicht om het (basis-) bewegingsonderwijs te faciliteren. In de tweede plaats om aan de behoeften vanuit de sportverenigingen te voldoen. Om de sportverenigingen goed te faciliteren en in te spelen op de huidige en toekomstige vraag en behoefte wordt hierin samen opgetrokken met verenigingen. Bij de ontwikkeling van nieuwe concepten wordt ook gekeken naar de duurzaamheid en multifunctionaliteit.

Dit gaat gepaard met samenwerking tussen verschillende beleidsdomeinen, zoals (mentaal) welzijn en sport. Dit biedt weer kansen voor het inzetten van sport voor doelen in het sociaal domein. In de gemeente Krimpen aan den IJssel bevinden zich acht locaties waar binnensport beoefend kan worden, waarvan in zeven ook bewegingsonderwijs kan plaatsvinden. Twee locaties zijn in eigendom van de school, de sportlocaties van het voortgezet onderwijs. De andere locaties zijn eigendom van de gemeente. Exploitatie van zeven van de acht binnensportgebouwen is via een overeenkomst belegd bij Stichting Synerkri. Stichting Synerkri voert voor de gemeente het meer­­­ jarenonderhoud van deze zeven binnensportlocaties uit. Leidraad hiervoor is een door de gemeente Krimpen aan den IJssel opgesteld meerjarenonderhoudsplan. Een aantal van de binnensportlocaties is gebouwd aan of ligt direct naast een school. Drie locaties zijn op zichzelf staande sportaccommodaties. In onderstaand schema is een overzicht van de sportlocaties, gekoppeld aan de mate van gebruik door het onderwijs en het bouwjaar. De bezettingsgraden van de binnensport­ accommodaties zijn weergegeven in onderstaande tabel, waarbij de bezetting is berekend van 10 uur ’s ochtends tot 10 uur ’s avonds met bewegingsonderwijs en verenigingsgebruik.