Bijlage 1 - Hoofdstuk 8 Update Actieprogramma Armoede en Schulden 2023-2024

8. Update Actieprogramma Armoede en Schulden 2023-2024 8.1 Inleiding Ondanks het einde van de coronacrisis, zijn er ook in 2022 en 2023 sterke veranderingen in de wereld gaande. Diverse crises hebben onder andere geresulteerd in hevige inflatie en een sterke toename van het prijspeil. Door deze veranderde omstandigheden bestaat de kans dat meer inwoners te maken krijgen met armoede- en schuldenproblematiek. Om deze problematiek te voorkomen en/of verder te beperken, is besloten het nog lopende Actieprogramma Armoede en Schulden 2021 – 2024 van een update te voorzien. In deze update worden aanvullende acties ondernomen tegen armoede-en schuldenproblematiek. Deze acties richten zich op preventie, armoede en schuldhulpverlening. In 2024 wordt een nieuw Actieprogramma Armoede en Schulden opgesteld, welke in 2025 in werking zal treden. Bij de beleidsevaluatie in 2024 zullen ook de maatregelen die door middel van deze update zijn toegevoegd aan het Actieprogramma meegenomen worden.

8.2 Actueel beeld van de problematiek In februari 2021 is het “Actieprogramma Armoede en Schulden 2021-2024” vastgesteld. Bij deze update kijken we opnieuw naar wat nodig is om te zorgen voor bestaanszekerheid van inwoners in Krimpen, ook in tijden van crisis. Volgens cijfers uit 2021 van het CBS leven in Krimpen aan den IJssel ongeveer 1.700 huishoudens onder de inkomensgrens van 130 % van het wettelijk sociaal minimum. Samenstelling huishouden

Netto maandinkomen excl. vakantiegeld bij 130 % van het wettelijk sociaal minimum** € 1.476,64 € 1.476,64

Alleenstaande 21 jaar – PGL* Alleenstaande ouder 21 jaar – PGL* Gehuwd of samenwonend 21 jaar – PGL* Alleenstaande >PGL* Gehuwd of samenwonend >PGL*

€ 2.109,48 € 1.643,38 € 2.231,89

* PGL: Pensioen Gerechtigde Leeftijd ** Bedragen gelden vanaf 1 januari 2023

In bovenstaande tabel is de hoogte van het netto maandinkomen (excl. vakantiegeld) weergegeven bij een inkomen tot 130 % van het wettelijk sociaal minimum. De huidige stijging van de prijzen van goederen heeft een groot effect op deze doelgroep. Het CPB stelt elk jaar de armoedegrens1 vast. Voor 2023 is de armoedegrens vastgesteld op een bedrag van € 1.551,- netto per maand. Door de landelijke maatregelen is het aantal inwoners dat landelijk onder de armoedegrens leeft in 2022 en 2023 lager dan in 2021. Vanaf 2024 verwacht het CPB echter een grote stijging van het aantal inwoners dat onder de armoedegrens leeft vanwege het wegvallen van een deel van de landelijke maatregelen. Centraal Economisch Plan 2023, CPB

1 De armoedegrens die het CPB hanteert is het niet-veel-maar-toereikend-criterium van het Sociaal en

Cultureel Planbureau (SCP).

1

8.3 Nieuwe acties Om te voorkomen dat inwoners uit Krimpen aan den IJssel door de huidige inflatie en de verschillende crises niet langer mee kunnen doen bevat deze update een aantal acties. Een aantal acties zijn nieuw te nemen maatregelen en een aantal acties omvatten een uitbreiding van reeds bestaande maatregelen. In deze maatregelen is rekening gehouden met de hierboven genoemde verwachting van het CPB.

8.3.A Preventie Armoedenetwerk Krimpen aan den IJssel Het Armoedenetwerk is een periodiek netwerkoverleg, geïnitieerd door de Gemeente Krimpen aan den IJssel, waarbij professionele en vrijwilligersorganisaties die zich inzetten op het gebied van armoede en/of schulden in Krimpen aan den IJssel samenkomen. Doel van het overleg is signalen uit de praktijk delen en de onderlinge samenwerking tussen de organisaties bevorderen. Het vroegtijdig ophalen van signalen vanuit organisaties met lokale expertise, bevordert het tijdig bijsturen op beleid indien nodig. Daarnaast kan het de expertise van de lokale organisaties vergroten en kan gestimuleerd worden dat men elkaar gaat versterken. De inwoners van Krimpen aan den IJssel en de ondersteuning aan inwoners staan centraal in het netwerkoverleg. Berekenwijze Sociaal Medische Indicatie (SMI) De doelgroep van SMI bestaat uit gezinnen met kinderen tot en met 12 jaar waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag, omdat de ouders niet (allebei) werken en die vanwege een sociale of medische situatie niet instaat zijn om fulltime voor hun kinderen te zorgen. Denk bijvoorbeeld aan ouders met een (chronische) lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking, of aan een sociale crisissituatie in een gezin. Het kan ook voorkomen dat er voor kinderen geen gezond opvoedklimaat is.

Kinderopvang kan dan van belang zijn voor een goede ontwikkeling van het kind en/of om de ouder(s) te ontlasten. De SMI wordt afgegeven door een arts. Vanuit de bijzondere bijstand is er een tegemoetkoming mogelijk bij een indicatie. De hoogte van de tegemoetkoming wordt nu berekend op basis van een draagkrachtmeting. De berekening van de tegemoetkoming SMI willen we aanpassen en aan laten sluiten bij de berekeningswijze voor de kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst. Deze regels staan minder ter discussie en sluiten niemand op basis van inkomen uit van een tegemoetkoming. Deze wijziging van de berekeningswijze brengt de regelgeving ook in de lijn met het advies van de VNG over de SMI. De verwachting is dat meerkosten van deze nieuwe berekenwijze nihil zijn. Vindbaarheid minimaregelingen verhogen We willen de vindbaarheid van de minimaregelingen verbeteren door meer gebruik te maken van de diverse communicatie kanalen. Denk hierbij aan berichten en campagnes op social media, informeren via netwerkpartners (bijvoorbeeld het Armoedenetwerk Krimpen aan den IJssel) en beter gebruik maken van de reeds bestaande communicatiemiddelen zoals de nieuwsbrief van de GR IJsselgemeenten. Daarnaast willen we de bestaande folder actualiseren en deze doorlopend onder de aandacht blijven brengen door deze beschikbaar te stellen op locaties bij netwerkpartners, huisartsen, scholen etc.

Het krijgen van een overzicht op welke minimaregelingen iemand recht heeft en het aanvragen daarvan willen we makkelijker maken door aan te sluiten bij een berekenings-/aanvraagtool. Alliantie Kinderarmoede De Alliantie Kinderarmoede is een netwerk van publieke en private partijen dat een einde wil maken aan kinderarmoede in Nederland. Als partner onderschrijf je de missie van de Alliantie 2

Kinderarmoede en beloof je hieraan een bijdrage te leveren door concrete acties, activiteiten of gerichte inzet. Dit vanuit de eigen expertise, ervaring of netwerk en het liefst in samenwerking met andere alliantiepartners. De ambitie van Krimpen aan den IJssel om een sterkere aanpak tegen kinderarmoede op te stellen, past bij de doelstellingen van de Alliantie Kinderarmoede. Door aan te sluiten bij de Alliantie Kinderarmoede kunnen we ook gemakkelijker ervaringen uitwisselen met andere gemeenten en partnerorganisaties.

8.3.B Armoede Iedereen doet mee fonds (voorheen Voorzieningenfonds) Het Voorzieningenfonds maakt het nu mogelijk voor mensen met een inkomen tot 110% van het wettelijk sociaal minimum een bijdrage te krijgen voor sportieve, culturele en sociale activiteiten. We vinden het in Krimpen aan den IJssel belangrijk dat iedereen mee kan doen, ook als je dat zelf niet kunt betalen. We gaan de toegankelijkheid van het Voorzieningenfonds daarom vergroten. Om een meer aansprekende naam te geven aan het fonds, heeft de Kindergemeenteraad de opdracht gekregen om deze te bedenken. De nieuwe naam die door de Kindergemeenteraad is gekozen, is het “Iedereen doet mee fonds”. Deze naam zal vanaf nu gebruikt gaan worden in de communicatie. Om verder te waarborgen dat de Krimpense inwoners mee kunnen blijven doen, nu meer inwoners onder de armoedegrens leven, verhogen we de inkomensgrens voor de doelgroep structureel van 110% van het wettelijk sociaal minimum, naar 130%. Met de verhoging van de inkomensgrens komen alle inwoners die leven onder de armoedegrens van het CPB voor het fonds in aanmerking. Door de nieuwe naam, het toegankelijker maken van het aanvragen en bevorderen van de bekendheid van het fonds door meer communicatie, willen we het bereik verhogen.

We betrekken de lokale stichtingen en verenigingen hier ook bij zodat inwoners pro-actief worden gewezen op de mogelijkheden die het fonds biedt. Rotterdampas In het bestuursakkoord is het stimuleren van het gebruik van de Rotterdampas opgenomen als middel om kunst- en cultuuractiviteiten mogelijk te maken voor iedereen in Krimpen aan den IJssel. Op dit moment is het voor minima (met een inkomen tot 110 % van het wettelijk sociaal minimum) mogelijk om een vergoeding uit het Voorzieningenfonds te vragen voor de aanschaf van de Rotterdampas. Door de aanschaf van de Rotterdampas door minima direct mogelijk te maken willen we de drempel verlagen. Het bedrag voor de aanschaf hoeft niet meer voorgeschoten te worden, zoals nu wel het geval is. Daarnaast geldt voor volwassenen met een inkomen tot 130 % van het wettelijk sociaal minimum een gereduceerd tarief van € 5,- en voor kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 130 % van het wettelijk sociaal minimum wordt de Rotterdampas gratis. Zo willen we stimuleren dat iedereen in Krimpen aan den IJssel gebruik kan maken van de voordelen van de Rotterdampas. De Rotterdampas is er namelijk voor iedereen in Krimpen aan den IJssel. Integrale aanpak kinderarmoede Kinderen die opgroeien in armoede hebben een grotere kans op ontwikkelingsachterstanden, een slechtere gezondheid en sociale uitsluiting.

Dit maakt dat de naast de bredere aanpak van armoede, specifiek ook het tegengaan van kinderarmoede een prioriteit is voor Krimpen aan den IJssel. Voor de aanpak van kinderarmoede willen we integraal de samenwerking met andere beleidsterreinen en netwerkpartners opzoeken. Voor een integrale aanpak van kinderarmoede is onlangs door het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), het Jeugdeducatiefonds, Sterk uit Armoede, Sociaal Werk Nederland en Divosa een nieuwe stappenplan2 ontwikkeld. Door gebruik te maken van dit 2 https://www.divosa.nl/lokaal-samenwerken-de-aanpak-van-kinderarmoede

3

stappenplan willen we kinderarmoede in Krimpen aan den IJssel verder terug dringen. Onderdeel van het stappenplan is het opzetten van een organisatienetwerk door middel van het organiseren van vijf bijeenkomsten. In het organisatienetwerk werken partijen met elkaar samen aan de aanpak van kinderarmoede. Stichting Leergeld Stichting Leergeld zet zich in voor schoolgaande kinderen van 4 t/m 17 jaar uit gezinnen met een laag inkomen. Zij verstrekken bijvoorbeeld fietsen en/of laptops aan kinderen, zodat zij mee kunnen doen op school. De afgelopen jaren zijn de structurele middelen vanuit de gemeente voor stichting Leergeld niet voldoende gebleken om de kosten te kunnen dekken. Om te zorgen dat Leergeld toch de hulp kon contineren, zijn de middelen steeds incidenteel door de raad opgehoogd. De hulp van stichting Leergeld aan schoolgaande kinderen is een belangrijk onderdeel in het terugdringen van kinderarmoede. Daarom stellen we een verhoging van de structureel gereserveerde middelen voor subsidie aan stichting Leergeld voor. Met het structureel verhogen van de bijdrage aan stichting Leergeld middels een subsidie kan in de toekomst de ondersteuning gecontinueerd worden.

8.3.C Schuldhulpverlening Saneringskrediet De GR IJsselgemeenten ondersteunt inwoners uit Krimpen bij het treffen van een minnelijke schuldregeling. Bij een minnelijke schuldregeling worden er afspraken gemaakt over het oplossen van de schuld, zonder tussenkomst van de rechter. Het bedrag dat de inwoner per maand aan de schuldeisers kan aflossen wordt berekend en vervolgens wordt er een voorstel aan de schuldeisers gedaan. Vervolgens kan er een schuldbemiddeling of een schuldsanering tot stand komen. Bij een schuldbemiddeling wordt het af te lossen bedrag gespaard en jaarlijks door de GR IJsselgemeenten aan de schuldeisers uitgedeeld. Bij een schuldsanering leent de inwoner het bedrag dat hij in totaal kan aflossen van de kredietbank, waardoor de schuldeisers in één keer uitbetaald worden. Hierdoor is er een langere administratieve last voor zowel de schuldeiser als de GR IJsselgemeenten. Voor de inwoner is er meer rust en duidelijkheid, doordat hij alleen een schuld bij de Kredietbank (het saneringskrediet) over houdt, die hij maandelijks kan afbetalen. Dit biedt rust en overzicht, zodat hij weer mee kan doen in de maatschappij (bijvoorbeeld een opleiding volgen of werken). Om een saneringskrediet als oplossing aan te kunnen bieden willen we aansluiten bij een Kredietbank. Per saneringskrediet is het vervolgens nodig om een borgstelling af te geven.

Voor de borgstelling kan er worden aangesloten bij het recent opgerichte Waarborgfonds Saneringskredieten (hierna Wsk). Geldfit (Nederlandse Schuldhulproute) De Nederlandse Schuldhulproute heeft als missie om mensen met geldzorgen eerder te vinden, bereiken en te leiden naar de juiste hulp. Geldfit is een initiatief van de Nederlandse Schuldhulproute. Geldfit is een samenwerking tussen bedrijven, gemeenten en andere partners waarin gewerkt wordt aan één centrale route voor financiële fitheid: Geldfit. Geldfit bevat de sociale kaart van alle preventieve en curatieve interventies rondom financiële gezondheid. Via de website of telefonisch ontdekken iedere maand tienduizenden mensen welke stappen zij kunnen zetten om weer grip op geld te krijgen. Ook voor doelgroepen als jongeren en ondernemers zijn er specifieke routes. Het project Geldfit is ook een aanvulling op de vroegsignalering van de gemeente. Mensen met betalingsproblemen worden door de diverse samenwerkingspartners vroegtijdig gewezen op Geldfit, waardoor men mogelijk al eerder hulp zoekt.

8.4 Overzicht maatregelen 4

Preventie Alliantie Kinderarmoede Armoedenetwerk Berekenwijze SMI Vindbaarheid minimaregelingen verhogen Armoede Iedereen doet mee fonds Rotterdampas Integrale aanpak kinderarmoede Stichting Leergeld

Uitbreiding

Nieuw

n.v.t.

Aansluiten bij de alliantie Kinderarmoede Opzetten Armoedenetwerk n.v.t.

n.v.t. Vergroten bekendheid van de minimaregelingen onder inwoners Uitbreiden doelgroep door verhogen inkomensgrens, nieuwe naam en makkelijkere aanvraag n.v.t. N.v.t. Verhogen bijdrage aan stichting Leergeld

Schuldhulpverlening Saneringskrediet

N.v.t.

Geldfit (Nederlandse Schuldhulproute)

n.v.t. Gereduceerd tarief voor minima Integrale aanpak volgens het stappenplan van Divosa N.v.t.

Een schuldregeling dmv een saneringskrediet mogelijk maken Aansluiten bij de Nederlandse Schuldhulproute

N.v.t.

8.5 Financiën Dekking 2023

Begroting 2024

Begroting 2026 -

Begroting 2027

-

Begroting 2025 -

-

-

-

-

PM

PM

PM

PM

€ 21.013

€ 21.538

€ 22.076

€ 140.000

€ 140.000

€ 140.000

€ 60.148

€ 61.652

€ 63.193

-

-

-

€ 30.750

€ 31.519

€ 32.307

Alliantie Kinderarmoede Armoedenetwerk Krimpen aan den IJssel Berekenwijze Sociaal Medische Indicatie (SMI) Vindbaarheid minimaregelingen incl. berekenings- en aanvraagtool* Iedereen doet mee fonds (Voorzieningenfonds)*

-

Actieplan Energiearmoede

€ 140.000

Rotterdampas

-

€ 58.681

Integrale aanpak kinderarmoede

-

Stichting Leergeld*

-

Actieplan Energiearmoede

Actieplan Energiearmoede

-

€ 20.500

€ 5.000 € 30.000

5

Saneringskrediet Geldfit

Subsidie provincie Zuid Holland

€ 5.000 € 5.500

€ 5.000 € 5.638

€ 5.000 € 5.778

€ 5.000 € 5.923

* Deze maatregelen zijn (deels) eerder incidenteel vastgesteld voor het jaar 2023 in het Actieplan Energiearmoede en het budget voor het jaar 2023 is dan ook incidenteel reeds beschikbaar gesteld door de raad. Deze financiële weergave vult de weergave van acties die al bestonden voorafgaand aan de update van het Actieprogramma aan.

8.6 Vooruitblik In 2024 wordt het nieuwe beleidsplan Armoede en schulden opgesteld, welke in 2025 in werking zal treden. Er zal een evaluatie uitgevoerd worden van het actieprogramma Armoede en Schulden 2021 – 2024 alsmede van deze update. Informatie uit de evaluatie zal gebruikt worden als input voor het nieuwe beleidsplan. Bij de totstandkoming van het beleidsplan zullen het Armoedenetwerk en de Adviesraad Sociaal Domein worden betrokken.

6