bijlage 1 - Detailhandels- en horecastructuurvisie 2022 gemeente Krimpen aan den IJssel
Tekst van het document
CONCEPT
Detailhandels- en horecastructuurvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel
CONCEPT Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109 6512 BS Nijmegen T 024 - 379 20 83 E info@dtnp.nl W www.dtnp.nl
Opdrachtgever: Contactpersoon:
Gemeente Krimpen aan den IJssel De heer M. Noorlander
Projectteam DTNP: Projectnummer: Datum:
De heer T. Wissink De heer P. Bos 2205.1220 06 januari 2022
Detailhandels- en horecastructuurvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel
1
Context
1
4
Uitvoering en Beleidskader
26
1.1
Inleiding
2
4.1
Ruimtelijk beleid voeren
27
1.2
Ligging en positie
4
4.2
Aan de slag met gebieden
27
1.3
Lokale aanbodstructuur
5
4.3
Regels
28
1.4
Inwoners
9
1.5
Bestaand beleid
10
Bijlagen
31
Bijlage 1
KSO 2018
32
Bijlage 2
Supermarktsector
33
2
Landelijke trends en lokale ontwikkelingen
11
2.1
Landelijke trends
12
Bijlage 3
Enquête ondernemers
36
2.2
Boodschappen
14
Bijlage 4
Concentratie
41
2.3
Lokale ontwikkelingen
16
2.5
Verwachtingen toekomst
17
3
Ambities & Visie op de detailhandels- en horecastructuur
19
3.1
Vertrekpunten en ambitie
20
3.2
Visie voor structuur Krimpen
22
3.3
Wat betekent dat?
23
Inhoudsopgave
1 Context
1.1
Inleiding
na kunnen denken. De (toekomstige) inwoner van Krimpen aan den IJssel profiteert hiermee
Aanleiding
van een aantrekkelijke voorzieningenstructuur.
Het detailhandelsbeleid van de gemeente Krimpen aan den IJssel is van 2011. In de
Proces
winkelmarkt is sindsdien dusdanig veel veran-
Voor het opstellen van dit beleid is een begelei-
derd dat dit geen realistisch perspectief meer
dingscommissie in het leven geroepen, met
biedt en dus geen actueel toetsingskader meer
vertegenwoordiging van verschillende belang-
is voor nieuwe ontwikkelingen. In een gemeente
hebbenden in de gemeente. Ook zijn er enkele
waarin de ruimte schaars is, is het juist in deze
losse gesprekken geweest met betrokkenen die
tijd van grote dynamiek belangrijk richting te
niet aan konden sluiten bij de commissie.
geven aan ‘wat waar wenselijk is’. Begin maart is een enquête uitgezet onder alle Voor het toekomstperspectief van centrumge-
winkel- en horeca-ondernemers in de gemeen-
bieden is samen met de winkelfunctie ook de
te. Hierin is onder andere gevraagd naar het
horeca bepalend. Daarom heeft de gemeente
eigen functioneren, de invloed van de corona-
gekozen om de keuzes op structuurniveau voor
maatregelen en naar aandachtspunten voor de
deze beide sectoren samen in één visie te
visie (zie bijlage 3).
vatten. Waar er sector-specifieke vraagstukken zijn, worden deze als zodanig behandeld.
Uit bovenstaand proces kwam naar voren dat er in de huidige situatie een wezenlijke keuze
Doel
voorligt voor Krimpen. Er zijn dan ook bijeen-
Het doel is om in deze onrustige tijd voor de
komsten gehouden met vastgoedeigenaren,
lange termijn perspectief te bieden voor de
raadsleden en ondernemers om de analyse,
winkel- en horecagebieden in de gemeente.
belangen en keuzes vanuit alle hoeken te
Daarmee heeft de gemeente weer een actueel
duiden. Deze conceptvisie is het resultaat van
en juridisch houdbaar toetsingskader voor
die discussies en de overwegingen die als
huidige en toekomstige initiatieven. Onder
gevolg daarvan hebben plaatsgevonden.
nemers en vastgoedeigenaren hebben weer duidelijkheid, zodat ze gericht over de toekomst
2 van 41
Dynamische periode voor winkel- en horecasector 2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Ligging en centrumstructuur gemeente Krimpen aan den IJssel en regionale centrumstructuur (centra geschaald naar omvang in m2 winkelvloeroppervlak (wvo))
Nieuwerkerk aan den IJssel A20 Capelle XL
A20
Rotterdam Alexandrium (I, II en III) Kralingse plas
Ouderkerk aan den IJssel
Capelle aan den IJssel
Rotterdam A16
Krimpen aan den IJssel
Stadionboulevard
Lekkerkerk Krimpen aan de Lek
Stadionweg
Hoofdcentrum
Nieuw-Lekkerland
Zuidplein Reijerwaard
Ondersteunend centrum Concentratie grootschalige winkels
Ridderkerk
Gemeentegrens 0
Alblasserdam 2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
1 km
Ondergrond: © OpenStreetMap Bewerking: DTNP
3 van 41
1.2
Ligging en positie
Locatie, branche en omvang winkel- en horeca-aanbod gemeente Krimpen a/d IJssel (geschaald naar m2 wvo)
Waar de Hollandse IJssel en Nieuwe Maas samenkomen ligt de gemeente en plaats Krimpen aan den IJssel. Aan de ene kant van de gemeente ligt de grootstedelijke agglomeratie Rotterdam en aan de andere kant het groene open landschap van de Krimpenerwaard. De plaats Krimpen aan den IJssel is ontstaan aan de IJsseldijk, wat ook terug te zien is in de historische bebouwing daar. De Korf
De scheepsbouw is van origine een belangrijke functie, die ook nu, met de gigantische scheepswerf aan de Stormpolder, moeilijk te missen is. De verbinding met Capelle aan den IJssel en Rotterdam loopt over de Algerabrug bij de stormvloedkering. Vanaf de jaren ’60 is Krimpen aan
Crimpenhof De Olm
den IJssel flink gegroeid, onder andere vanuit de woonbehoefte als ‘forensengebied’ van Rotter dam. Ondertussen is de gemeente grotendeels ‘volgebouwd’. Krimpen aan den IJssel ligt op de grens van een sterk verstedelijkt gebied. In de nabijheid liggen grote voorzieningenclusters als RotterdamCentrum, Alexandrium, Capelle XL en het recent gemoderniseerde Koperwiek. Tegelijkertijd grenst de gemeente aan het landelijke Krimpenerwaard, met relatief kleine kernen en -voorzieningencentra, zo is in Krimpen aan de Lek recent een nieuw
Supermarkten Overig dagelijks Mode Overig niet-dagelijks Wonen, dhz, tuincentra Dranken Eten Fastfood Overige horeca 0
500 m
Ondergrond: © OpenStreetMap Bewerking: DTNP
dorpscentrum gerealiseerd.
4 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
1.3
Winkel- en horeca-aanbod gemeente Krimpen a/d IJssel naar locatie, branche en omvang (m2 wvo)
Lokale aanbodstructuur
Dit is on staven.
De aanbodstructuur van Krimpen aan den IJssel bestaat in de basis uit drie centrumgebieden: •
Crimpenhof
De Crimpenhof: met circa 60 winkels en horecagelegenheden, het grootste centrumgebied. Het centrum ligt in het westen, decentraal in de gemeente, bij de N210. Het centrumgebied heeft een sterke boodschappenfunctie met drie
De Korf
supermarkten (AH van circa 1.850 m2 winkelvloeroppervlak (wvo), Dirk van circa 1.250 m2 wvo en Aldi van circa 1.000 m2 wvo) en hier is veruit het grootste aanbod aan modewinkels te
De Olm
vinden. Het horeca-aanbod is voor het grootste centrum niet erg groot. Het overdekte winkelcentrum oogt verouderd en hier staan aardig wat ruimte leeg (circa 15 panden). De verouderde uitstraling en leegstand samen zorgen
Verspreid aanbod
voor een laagwaardige verblijfservaring in de Crimpenhof. Recent is het nieuwe gemeentehuis direct bij het winkelcentrum gerealiseerd en is de buitenruimte opgewaardeerd. Het
Bedrijventerrein
autobezoekgemak is, door het ruime parkeren op maaiveld, erg goed. Fietsbezoek is niet overal even goed gefaciliteerd. De ruimtelijke
0
relaties tussen het overdekte winkelcentrum en
Winkels Supermarkten Horeca Dranken Leegstand Leegstand
de overige voorzieningen in de omgeving (o.a. De Tuyter) zijn matig. Het gebied geeft niet de ervaring één samenhangend centrumgebied te zijn.
3.000
6.000
9.000
Overig dagelijks
Mode
Overig niet-dagelijks
Eten
Fastfood
Overige horeca
12.000
15.000
Wonen en doe-het-zelf
Bron: Locatus, 2021; bewerking DTNP
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
5 van 41
•
De Korf ligt in het oosten van de gemeente en
de gemeente circa 30 dagelijkse winkels, die
enige en grootste bouwmarkt in de omgeving
is een groot en modern ‘boodschappencen-
samen goed zijn voor circa 10.790 m wvo. De
is de ontsluiting aan de IJsseldijk niet optimaal.
trum’, met twee supermarkten (Lidl van circa
zeven supermarkten (circa 8.710 m wvo) vormen
1.200 m wvo en Jumbo van circa 1.470 m
een relatief groot deel van het dagelijkse aanbod in
bestaat uit circa 42 winkels van samen circa
wvo). Heel recent is een ingrijpende heront-
de gemeente. Ondanks dat het dagelijkse winkel-
8.420 m2 wvo. Dit aanbod is voor iets meer
wikkeling afgerond (eind 2020). Het bezoekge-
aanbod in aantal en oppervlakte kleiner is dan de
dan de helft in de centrumgebieden gevestigd,
mak met de auto en fiets is goed.
niet-dagelijkse sector wordt hier wel om en nabij
zoals Hema, Intertoys ,Expert, juwelier Mostert
De Olm is het kleinste centrum, bestaande uit
twee keer zoveel omzet gegenereerd*. Dat is het
en boekhandel Kamerbeek op de Crimpenhof,
een supermarkt (Jumbo van circa 1.120 m
kenmerk van een lokale winkelstructuur, waarin
en Action, opticien Van Es en dierenwinkel
vooral de lokale inwoner bepalend is.
Discus in De Korf. Buiten de centra zitten
2
•
2
2
wvo) en enkele winkel- en horecafuncties in
2
2
•
de naastgelegen strip. Daarnaast is er een
•
Het overige niet-dagelijkse winkelaanbod
zowel vergelijkbare winkels, zoals boekhandel
tankstation met enkele nevenfuncties in het
Niet-dagelijks winkelaanbod
Brugzicht aan Stad en Landschap of elektroni-
gebied gevestigd. De Olm ligt in het zuidoos-
De niet-dagelijkse sector beslaat alles van mode-
cazaak Van Staveren aan de Noorderstraat,
ten van de gemeente, de afstand tussen De
winkels tot bouwmarkten en betreft in de gemeen-
als winkels die niet in de drie centra te vinden
Olm en De Korf is circa 5 minuten fietsen. Het
te circa 73 winkels, van samen circa 17.340 m
zijn, zoals fietsenwinkels, een kringloopzaak,
gebied komt wat rommelig over, de bestaande
wvo).
ruimte is krap voor alle functies én het ver-
•
2
een wapenspeciaalzaak en een pianowinkel.
Het modische aanbod bestaat uit circa 22
keer.
winkels, van samen 4.130 m2 wvo. Circa 70%
Horeca-aanbod
Buiten deze drie centra is er ook nog een
van het mode-aanbod zit in de Crimpenhof,
Het horeca-aanbod in Krimpen aan den IJssel
relatief grote hoeveelheid winkel- en horeca-
een van de grootste modewinkels zit aan de
bestaat uit circa 29 bedrijven, van samen circa
aanbod (circa ⅓ van het totaal). Er is bijvoor-
Rotterdamseweg en de rest is gevestigd in De
4.080 m2 wvo, daarvan zijn 15 zaken (samen circa
beeld aanbod te vinden op de bedrijvenloca-
Korf (o.a. Zeeman).
1.580 m2 wvo) in de centrumgebieden gevestigd **:
Het aanbod aan woonwinkels en bouwmarkten
•
ties, maar ook bij voorzieningenplinten, zoals
•
De horeca in de gemeente bestaat
de Rotterdamseweg, Parkzoom en ‘Stad en
is in aantal beperkt (9) en is bijna helemaal
voornamelijk uit traditionele eetgelegenheden
Landschap’. Aan de Brinkweg ligt een solitaire
buiten de centrumgebieden gevestigd. Bouw
(o.a. restaurant, lunchroom) en fastfood (o.a.
Lidl-supermarkt (820 m wvo).
markt Karwei is de grootste winkel in de
snackbar, bezorg/afhaal, grillroom).
2
gemeente met circa 3.880 m wvo. Voor de 2
supermarkten, verswinkels en drogisten. Er zijn in
6 van 41
Het aanbod in de centra is een mix van daghoreca, zoals een ijssalon of lunchroom (bijv.
Dagelijks winkelaanbod Het dagelijkse aanbod bestaat onder andere uit
•
*
I&O en DTNP (2018), Randstad Koopstromenonderzoek 2018.
** Daarbij worden de restaurants Pampas en Bella Milano aan de Waardzicht bij de Crimpenhof gerekend.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Albert Heijn Crimpenhof grootste supermarkt
Crimpenhof grootste niet-dagelijkse winkelaanbod
De Olm met supermarkt en voorzieningenplint
Vernieuwde De Korf heeft moderne uitstraling
In De Korf ook niet-dagelijkse winkels als Action
Karwei aan IJsseldijk grootste winkel gemeente
Restaurant Zoutsteen aan de N10
Grote modewinkel aan Rotterdamseweg
Voorzieningenplint ‘Stad en Landschap’
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
7 van 41
Devon, Kruimeltje, Le Retraite), eet- en drinkgelegenheden die (ook) ‘s avonds open zijn, zoals Gino, De Bruin en Santas, en fastfoodhoreca die zich (ook) richten op bezorgen/ afhalen, zoals De Krim, New York Pizza en Domino’s. •
Het is opvallend dat er tussen de verschillende winkelcentra weinig hiërarchie is in het horecaaanbod. Het aanbod in De Korf is bijvoorbeeld slechts beperkt kleiner dan het aanbod in de
Enige pure drankgelegenheid, aan de IJsseldijk
Solitaire Lidl aan de Brinkweg
Grote parkeercapaciteit rond Crimpenhof
Mix van bedrijvigheid bij Lekdijk
Lunchroom Leuk! bij Veerhalte Stormpolder
Woon(her)ontwikkeling ten zuiden van Crimpenhof
Crimpenhof (drie fastfoodzaken minder). •
Buiten de centra liggen onder andere grotere horecagelegenheden, zoals Pannenkoe, Zoutsteen en partycentrum Stormpolder, maar ook kleine zaakjes, zoals Cafetaria Parkzoom of Chinees afhaalrestaurant De Rode Lampion. Aan de IJsseldijk ligt ook nog enig horecaaanbod, zoals Ross Lovell in de molen.
Zelfstandigen en filialen In de gemeente Krimpen aan den IJssel is er bij bijna al het horeca-aanbod sprake van een lokale zelfstandige ondernemer. De afgelopen jaren is er in de landelijke horecasector grote dynamiek geweest, met onder andere een groei van grote ketens (bijv. De Beren, Backwerk, Cubanita, Brownies & Downies, Happy Italy, ’t Zusje, KFC, New York Pizza, Loetje, etc.). In de grootstedelijke gemeenten rondom Krimpen aan den IJssel is het aanbod van dit soort ketens zeer ruim.
8 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Van de winkels in de gemeente is circa de helft
Desondanks ligt het aandeel eenpersoonshuis-
komende 10 jaar weinig veranderen. De basis-
onderdeel van een formule. Dit hogere aandeel*
houdens nog erg laag (30% t.o.v. gemiddeld
prognose van de gemeente gaat uit van circa
filialen in het winkelaanbod is kenmerkend voor
38% in Nederland) en zijn er relatief veel
29.500 inwoners in 2030***. De woningbouwplan-
een structuur met vooral planmatig ontwikkelde
huishoudens met kinderen. Het inkomensniveau
nen voor de komende jaren leveren vooral nieuwe
winkelgebieden, waar vaak specifiek voor de
is ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde.
appartementen op. De grootste woonontwikkeling
filiaalbedrijven is gebouwd (type/omvang winkel
Er zijn bij deze kenmerken natuurlijk verschillen
is de herontwikkeling van het gebied ten zuiden
units, etc.).
tussen buurten (o.a. veel ouderen in Kortland-
van de Crimpenhof (rond het busstation). Hier zijn
Noord en een hoger inkomensniveau in
reeds woningen voor gesloopt. Andere woonont-
Boveneind), maar deze zijn beperkt.
wikkelingen zijn kleinschaliger, zoals werf Duiven
1.4 Inwoners
dijk ten westen van de Karwei.
Spreiding en typering
Bevolkingsprognose
De gemeente wordt doorkruist door de N210 met
Op basis van de meest actuele bevolkingsprog-
de Nieuwe Tiendeweg, Industrieweg en Krimpe
nose zal het inwonertal van de gemeente de
*** Door gemeente aangeleverde Primos-prognose. De prognose van het CBS (Regionale prognose 20202050) gaat uit van een krimpende bevolking.
nerbosweg als belangrijke ontsluitingen. Van oudsher zijn grote delen van de gemeente ten
Spreiding van inwoners naar buurt (buurtafbakeningen door CBS)
oosten van de N210 ingedeeld in ‘Kortland’ (korte landerijen) en ‘Langeland’ (lange landerijen). Het
Boveneind
overgrote deel van de inwoners woont ook nu in
4.000 inw.
Kortland of Langeland. Ten westen van de N210 ligt de wijk Oud-Krimpen, met o.a. de Rotter
N2 10
Kortland-Noord
Langeland
7.300 inw.
damseweg, Lekdijk en Treviso.
7.050 inw. eg ew
d
ien
Kortland-Zuid
Lansingh-Zuid 2.400 inw.
eg sw bo
Ind
r ne
eg iew
tr us
pe
6.550 inw.
2.300 inw.
aan den IJssel is bovengemiddeld vergrijsd (24% 65+’ers versus gemiddeld 19% in Nederland).
e
Ni
im
inwoners**. De bevolkingsopmaak van Krimpen
Oud-Krimpen
Kr
De gemeente telde begin 2021 circa 29.400
eT uw
N210 7.300 inw.
*
Circa 40% filiaalbedrijf is gemiddeld in het winkellandschap van Nederland. ** CBS Statline (2021), Bevolkingsontwikkeling per maand.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Buurtgrens met inwonertal 0
500 m
Ondergrond: © OpenStreetMap Bewerking: DTNP
9 van 41
1.5
Bestaand beleid
Nieuwe ontwikkelingen buiten de drie centra
concentratie van aanbod in de bestaande
zijn niet gewenst, en in winkelstrips wordt
hoofdcentra.** Nieuwe detailhandelontwikkelin-
Detailhandelsvisie 2011
meegewerkt aan verkleuring van het functiepro-
gen mogen het woon- en leefklimaat niet
De detailhandelsvisie Krimpen aan den IJssel uit
fiel naar niet-winkels. Alleen beperkte uitbrei-
onevenredig aantasten en geen onaanvaard-
2011 zet in op het kwantitatief en kwalitatief
ding van zittende ondernemers is toegestaan.
bare leegstand veroorzaken.
versterken van de hoofdwinkelstructuur van de
Voor perifere detailhandel kan verplaatsing naar
Crimpenhof, De Korf en De Olm. Voor alle centra
een bedrijventerrein worden overwogen.
is in deze visie een uitbreiding beoogd. Voor de
Solitaire en perifere ontwikkelingen worden door de provincie niet wenselijk geacht, omdat
Crimpenhof is de beoogde uitbreiding 6.000 tot
Centrumvisie 2006
deze ten koste gaan van (investeringsbereid-
8.000 m wvo. De gewenste functie en positie
In 2006 heeft Palmbout een visie opgesteld
heid in) bestaande winkellocaties. Alleen voor
van de centrumgebieden in deze visie uit 2011 is:
voor de herontwikkeling van de Crimpenhof.
specifieke vormen van detailhandel maakt de
•
Crimpenhof: hét hoofdwinkelcentrum voor de
“Centraal in deze visie staat het realiseren van
provincie een uitzondering, waaronder voor
Krimpenerwaard, met een aantrekkelijk,
een centraal plein als hart voor Krimpen. Alle
detailhandel die qua aard of omvang van de
modern, onderscheidend en ruim dagelijks
openbare functies en programma’s[..] die het
aangeboden goederen niet of niet goed inpas-
en niet-dagelijks aanbod, en detailhandels-
plein levendig en aantrekkelijk kunnen maken
baar is in de centra (gevaarlijk of volumineus).
ondersteunde functies als horeca, cultuur en
worden geconcentreerd [..]”. In deze visie werd
dienstverlening. De centrumvisie van 2006 is
een groter horecaprogramma voor de Crimpen
Strategie Werklocaties 2019-2030 MRDH
in het beleid van 2011 benoemd als een
hof voorzien.
De MRDH zorgt voor regionale afstemming bij
2
ambitieuze herontwikkeling, andere varianten •
•
plannen voor uitbreidingen van winkelgebieden
voor revitalisatie zijn opgenomen.
Detailhandelsbeleid provincie Zuid-Holland
met meer dan 2.000 m2 in bestaande winkelge-
De Korf: boodschappencentrum-plus voor
Het provinciale detailhandelsbeleid is vastge-
bieden of meer dan 1.000 m2 in de periferie.
Krimpen. De nadruk ligt op de dagelijkse
legd in de Omgevingsverordening Zuid-Holland.
Daarbij wordt getoetst of de hoofdstructuur
boodschappen, aangevuld met frequent-
In beginsel zijn (nieuwe) winkels volgens het
wordt behouden en in hoeverre het plan onaan-
benodigde artikelen. Om de leefbaarheid te
provinciale beleid alleen toegestaan binnen of
vaardbaar bijdraagt aan leegstand. Op basis
verhogen, wordt uitbreiding van het aantal
aansluitend aan centra van steden, dorpen en
van deze toets geeft de MRDH een advies aan
horecagelegenheden wenselijk geacht.
wijken en binnen een nieuwe wijkgebonden
de gemeente en provincie.
De Olm: gemakscentrum met een volwaar-
winkelconcentratie in een nieuwe woonwijk*.
dige supermarkt als belangrijkste drager.
Belangrijkste doel is de reductie van winkelvloeroppervlak en planvoorraad en een sterkere *
10 van 41
Omgevingsverordening Zuid-Holland 2020.
** Discussienota Detailhandel Zuid-Holland 2017.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
2 Landelijke trends en lokale ontwikkelingen
2.1
Landelijke trends
* *
*
*
Hier worden eerst de landelijke ontwikkelingen tot
*
nu toe kort geschetst, waarna de invloed van de coronacrisis wordt geduid.
*
*
*
*
* *
*
*
* *
*
Tot nu toe: meer online, minder winkels Het aandeel aankopen dat online wordt gedaan, is
*
*
*
*
*
*
*
*
*
sinds 2010 sterk gestegen. Dit is voornamelijk te zien in de niet-dagelijkse sector, waar in 2020 al 2014 circa een kwart van de bestedingen online werd
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Faillissementen winkelketens in Nederland
gedaan. Deze groei van online bestedingen gaat ook ten koste van bestedingen in fysieke winkels. Het aantal fysieke winkels neemt al jaren af, met
Consumentengedrag in periode 2010-2020
name niet-dagelijkse winkels die zich niet goed kunnen onderscheiden van het online aanbod verdwijnen uit het straatbeeld. Horeca is in deze periode juist flink gegroeid, na de economische crisis ontstond rond 2014 een opleving van het consumentenvertrouwen en namen de horecabestedingen een vlucht. Leegkomende winkelruimtes werden in de periode 2014-2018 veel door horeca ingevuld. In de laatste paar jaar (20192020) is de groei van horeca afgevlakt en is het aantal leegstaande panden weer toegenomen, met name in hoofdcentra.
Tot nu toe: verandering consumentengedrag De consument is aan de ene kant op zoek naar gemak in gerichte en frequente aankopen en aan
12 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
2021
de andere kant naar iets bijzonders (kwaliteit product, activiteit, advies, locatie, etc.): •
Gerichte aankopen gebeuren steeds meer online (voornamelijk niet-dagelijkse artikelen);
•
De frequente benodigdheden koopt de consument nog steeds in het nabije boodschappencentrum, als dat centrum tenminste voldoet aan de eisen van aanbod (compleet, modern) en bezoekgemak;
•
Voor de totaalbeleving van een recreatief ‘dagje
Index omzetontwikkeling winkelsector naar branchegroep 260 220 180 140 100
centrum’ is de consument selectief. Alleen de echt grote binnensteden (zoals Rotterdam) voldoen nog aan de gewenste diversiteit en massa aan winkels, horeca, cultuur en activiteiten.
60
2015 Supermarkten Overig dagelijks
2016
2017
Kleding Schoenen en lederwaren
2018
2019
Consumentenelektronica Doe-het-zelf
2020* Postorder/webwinkels Bron: CBS, 2021; bewerking DTNP
Veel (hoofd)centra vallen ‘tussen tafellaken en servet’ en hebben als gevolg hiervan grote leegstandsproblemen.
Index omzetontwikkeling horecasector naar branchegroep
Coronacrisis versnelt ontwikkelingen De coronamaatregelen (lockdown, sluiting horeca en niet-essentiële winkels, etc.) hebben grote effecten op het consumentengedrag op korte en lange termijn, en daarmee op het perspectief voor centrumgebieden: •
De internetbestedingen zijn substantieel toegenomen, in alle branches. Ook mensen die daarvoor nog niet op internet kochten doen dat nu wel, en een deel van hen zal dat naar verwachting blijven doen*.
*
Q&A (2021), Impactanalyse - Retail Postcorona; ING (2021), Sectorvooruitzicht detailhandel 2021.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
13 van 41
•
De technologie om online aankopen te facilite-
2.2 Boodschappen
ren wordt snel beter (robotisering, slimme
•
rekening mee te houden.
deurbel, etc.) en de logistieke capaciteit is in
Boodschappen doen is voor de voorzieningen-
korte tijd enorm uitgebreid.
structuur van Krimpen aan den IJssel de belang-
Supermarkten bepalende functie structuur
Niet-noodzakelijk/recreatief bezoek is tijdens
rijkste functie (in omzet, bezoekmotief, etc.).
Supermarkten zijn voor dorps- en wijkcentra
de beperkingen ver teruggevallen, waardoor
veruit de belangrijkste functie. Supermarkten
vooral de horeca en de modewinkels groot
Online boodschappen
trekken meer bezoekers dan elke andere cen-
omzetverlies hebben geleden en gebruik
De groei van online boodschappen tijdens de
trumfunctie in een lokale winkelstructuur. Overige
hebben gemaakt van overheidsondersteuning.
coronacrisis heeft deels een meer structureel
voorzieningen kunnen profiteren van de grote
In de horecasector valt de grootste klap bij
karakter*. Een grote groep nieuwe klanten is in
bezoekersaantallen van supermarkten, mits de
gelegenheden die nog niet met thuisbezorging
deze periode in contact gekomen met online
supermarkt ruimtelijk goed ingepast is. De
bezig waren, of daar niet voor geschikt zijn
boodschappen bestellen, en ook de aanbieders
onderlinge afstand en zichtrelatie zijn daarbij
(cafés). De werkelijke effecten van deze peri-
hebben een flinke stap gemaakt (capaciteit,
bepalende factoren. Aangezien veel voorzienin-
ode zijn door de overheidssteun nog niet
innovatie).
gen aan individuele trekkracht hebben ingeleverd,
helemaal zichtbaar. •
langzaam maar zeker groter en is het wijs daar
is de nabijheid tot een supermarkt de afgelopen
Naar verwachting leidt de coronacrisis tot een
Het online aandeel zal in de dagelijkse sector niet
jaren voor veel functies dé bepalende vestigings-
waardedaling van commercieel vastgoed.
zomaar zo groot worden als dat van de niet-dage-
plaatsfactor geworden.
In consumentenonderzoek is vooral de behoef-
lijkse sector. Drogisterij-artikelen zijn wel geschikt
te om weer gebruik te maken van fysieke
voor verzending**, maar het thuisbezorgen van
De concurrentie in de boodschappensector is
horeca sterk (sterker dan fysiek winkelen).
verse voedingsmiddelen blijft een lastige logis-
heftig. Al decennia wint de supermarkt terrein op
tieke en financiële uitdaging. Het fysiek doen van
de versspeciaalzaak, bijvoorbeeld door nieuwe
Al met al is er nog zeker een rol voor fysieke
de frequente aankopen (levensmiddelen en
versconcepten (bijv. Jumbo met La Place of Lidl
winkels en horeca, maar is de consument wel nog
andere boodschappen) blijft daarmee naar
met bake-off), in combinatie met gemak én erg
weer kritischer geworden. De consument is zich
verwachting een belangrijk onderdeel van het
lage kosten (inkoopkracht). Doordat de consu-
steeds opnieuw aan het oriënteren: waar ga ik
consumentengedrag. Wel wordt de invloed van
ment een breed assortiment wenst, is schaalver-
fysiek en waar ga ik online mijn aankopen doen?
online op de fysieke dagelijkse winkelstructuur
groting voor supermarkten een belangrijke
•
En in hoeverre heeft dat met elkaar te maken? In dat landschap is het belangrijk je als centrumgebied sterk te profileren als meer dan ‘aankoopplek’.
14 van 41
strategie. Grotere supermarkten betekenen * Gfk (2021), Thuiswinkelmarktmonitor 2020. ** Retailtrends (2021), Kruidvat verdubbelt capaciteit distributiecentrum.
echter ook meer benodigd draagvlak (inwoners) per supermarkt.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Voorwaarden combinatiebezoek
circa 3.000 respondenten in 20 dorps- en
Combinatiebezoek
Profiel gemiddelde bezoeker in Nederland Uit door DTNP uitgevoerd onderzoek onder
overige winkels
supermarkt
wijkcentra in Nederland blijkt dat circa 44% van ± 10.000 bezoekers per week
de consumenten het supermarktbezoek combineert met een of meer andere winkels in hetzelfde winkelgebied. Dit geldt zowel voor
60% 50% 40% 30% 20% 10%
korte loopafstand
supermarkt
0-40m
service- als voor discountsupermarkten. Het
75% uit eigen dorp ofdicht wijk zoekt, toeneemt naarmate meer winkels
80m
bezoekt ook andere bij de supermarkt liggen. 44% Daarnaast blijkt dat winkels in het centrum
overige winkels
het combinatiebezoek toeneemt naarmate er
bakkerij
bloemist
bioslager
warenhuis
supermarkt
supermarkt liggen.
kapsalon
Combinatiebezoek
56% met de fiets of te voet marktbezoekers dat ook andere winkels be-
60% 50% 40% 30% 20% 10%
goede zichtrelatie
winkel al snel een omvang van 1.200 m² wvo of
geen
1-9
> 10
Aantal winkels in het zicht
Bron: DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersol supermarkten
Supermarktpartijen willen voor een nieuwe
80-120m
40 m
€ 22,- per bezoek onderzoek toont aan dat het aandeel super-
meer winkels in het zicht van de ingang van de
40-80m
Afstand tot eerste 5 winkels
3x per week
Landelijke ontwikkeling winkelvloeroppervlak supermarkten
groter. De groei in écht grote supermarkten (> 2.000 m² wvo) is beperkt. Supermarkten kleiner dan circa 1.000 m² wvo en in kleinere verzorgingsgebieden zijn kwetsbaar. Er zijn wel uitzonderingen: •
In binnensteden ontstaan nieuwe, kleine city-concepten (‘mandjeswinkels’);
•
Doelgroepensupermarkten bieden een beperkt maar specialistisch assortiment;
•
Partijen als Spar hebben ook in kleine dorpen nog moderne, kleine supermarkten.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
15 van 41
2.3
Lokale ontwikkelingen
Ontwikkeling winkel- en horeca-aanbod gemeente Krimpen aan den IJssel 2015-2020 in aantal verkooppunten
De landelijke trends in de winkelmarkt zijn duidelijk terug te zien in de aanbodontwikkeling tussen 2015 en 2021* in de gemeente Krimpen aan den IJssel : •
2015 Crimpenhof 2021
Het aantal niet-dagelijks winkels is met 15% afgenomen, een belangrijk deel van deze krimp heeft plaatsgevonden in de modebranche;
•
Het supermarktaanbod is in winkelvloeroppervlak toegenomen, door onder andere schaal-
2015 Overige gemeente 2021
vergroting in De Korf (+400 m2 wvo) en in De Olm (+200 m2 wvo); •
0
Het aantal overige dagelijkse winkels is afgeno-
Supermarkten Overig dagelijks
men (o.a. versspeciaalzaken). Het horeca-aanbod in de gemeente is in de peri-
40
60
Mode Overig niet-dagelijks
80
Wonen en doe-het-zelf Horeca
100 Leegstand Bron: Locatus 2015/2021; bewerking DTNP
Ontwikkeling winkelaanbod in gemeente Krimpen aan den IJssel 2015-2020 in m2 wvo
ode 2015-2021 vrijwel gelijk gebleven, terwijl vanuit de landelijke trends een groei zou zijn verwacht.
Aanbodontwikkeling centrumgebieden
20
2015 Crimpenhof 2021
In de grafieken is de Crimpenhof uitgelicht omdat, zoals op veel plekken, juist het hoofdcentrum het meest gevoelig is geweest voor de trends. Ook in de Crimpenhof is dit duidelijk zichtbaar in de afname van het niet-dagelijkse winkelaanbod (o.a. mode). Dit heeft als gevolg dat de leegstand in dit centrum een structureel probleem is geworden. De recente modernisering en versterking van De Korf, *
2015 Overige gemeente 2021 0
5.000 Supermarkten Overig dagelijks
Mode Overig niet-dagelijks
10.000
15.000 Wonen en doe-het-zelf Leegstand
20.000 Bron: Locatus 2015/2021; bewerking DTNP
Locatus (maart 2021).
16 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
met o.a. Action, heeft de positie van de Crimpen
•
De positie van de Crimpenhof als aankooplo-
2.5
Verwachtingen toekomst
hof binnen de gemeente verslechterd. Niet
catie voor niet-dagelijkse aankopen verslech-
alleen door het aanbod, maar ook door het
terde in de periode 2016-2018. Er werden in
Perspectief dagelijkse winkels
prettige verblijfskwaliteit is De Korf voor veel van
deze periode circa 10% minder bestedingen
De supermarkten vormen veruit de belangrijkste
dezelfde bezoekmotieven een aantrekkelijke
in de niet-dagelijkse sector gedaan.
branche in de dagelijkse sector en zijn bepa-
optie geworden.
lend voor de winkelstructuur van dorp en stad.
Sinds 2018...
Daarom is voor de supermarktsector de huidige
•
De recent afgeronde modernisatie van De
en toekomstige marktsituatie in beeld gebracht
In 2018 is het Randstad Koopstromen-
Korf heeft de verhoudingen gewijzigd. Zowel
(zie bijlage 2 voor toelichting en berekening).
onderzoek (KSO) uitgevoerd. Ook voor Krimpen
de lokale dagelijkse als de niet-dagelijkse
Conclusie is dat de supermarktsector ongeveer
aan den IJssel is het koopgedrag in beeld
koopstromen zijn waarschijnlijk veranderd ten
in balans is, maar dat er op termijn waarschijn-
gebracht (zie bijlage 1). Dit onderzoek is niet erg
voordele van De Korf en ten nadele van met
lijk overaanbod ontstaat door de combinatie van
actueel meer, maar geeft een goede indicatie
name de Crimpenhof. De mate waarin dit is
beperkte bevolkingsgroei en de groei van online
voor de verhoudingen in en om Krimpen aan den
gebeurd, is niet precies te bepalen.
aankopen. Op basis van deze kwantitatieve
Doordat sommige Krimpense supermarkten
analyse is er geen aanleiding om het super-
vergelijkbaar onderzoek. Belangrijkste conclu-
sinds oktober 2018 op zondag open zijn, is de
marktaanbod te vergroten.
sies zijn:
toevloeiing vanuit de Krimpenerwaard moge-
•
Winkels in Krimpen aan den IJssel moesten
lijk toegenomen*. De toekomst van specifieke
Perspectief niet-dagelijkse winkels
het vooral hebben van de lokale inwoner.
zondag-toevloeiing hangt o.a. samen met
De niet-dagelijkse sector staat landelijk onder
Verder kwam alleen uit de Krimpenerwaard
politieke besluitvorming in een andere ge-
druk en ook in Krimpen aan den IJssel neemt
nog een significant deel van de bestedingen;
meente (geen invloed op).
de diversiteit van het aanbod reeds af. Alles
Veel online boodschappenaanbieders waren
duidt erop dat dit winkelaanbod verder zal
in omzet ruim twee keer zo groot als de
nog niet actief in Krimpen aan den IJssel,
verschralen. Het meeste modische aanbod zit
niet-dagelijkse sector;
maar worden dat nu wel. In het koopstromen-
in de Crimpenhof, deze branche heeft tijdens
De dagelijkse bestedingen van Krimpenaren
onderzoek werd een ‘Picnic-effect’ gemeten:
corona harde klappen gekregen.
worden vooral lokaal gedaan (92%). Voor
een hoger online aandeel in de dagelijkse
niet-dagelijkse bestedingen is dat veel
sector in gemeenten waar Picnic actief was.
Koopgedrag lokale consument
IJssel. Voor horeca-bestedingen is er geen
•
•
De dagelijkse winkelsector in de gemeente is
•
•
minder het geval (34%), daar gaat er een groot aandeel naar o.a. Rotterdam en internet;
Perspectief horeca In vergelijking met de winkelsector is de horeca-
*
Onderzoeksperiode KSO Randstad september t/m november 2018, zondagsopening gemeente rond 21 oktober 2018.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
sector veel lastiger te peilen. Er zijn voor deze sector minder cijfers beschikbaar (kengetallen,
17 van 41
onderzoek naar gedrag, etc.), en daarnaast wordt
Indicatie enquête consistent met analyse
de potentie voor horeca in grotere mate bepaald
De respons op de ondernemersenquête die is
door de locatie (zijn er leuke plekken/gebouwen?)
uitgevoerd is onvoldoende om grote conclusies
en het type publiek (uitbundig vs. conservatief, wel/
aan de resultaten te verbinden (zie bijlage 3
niet toeristisch gebied). De mogelijkheden voor
voor toelichting). Wel zijn de resultaten redelijk
horeca verschillen dus flink per gemeente, en
consistent met de voorgaande analyse:
daarmee het resulterende horeca-landschap. Zo
•
Corona heeft voor veel ondernemers grote
ligt het landelijk gemiddelde rond de 2,5 horecage-
negatieve effecten op de omzet en voor
legenheid per 1.000 inwoners, terwijl dit in gebie-
sommigen juist een positief effect;
den met een enigszins vergelijkbare planmatige
•
ontstaansgeschiedenis (met planmatige centra) en ligging (bij grote stad) als Krimpen aan den IJssel
De omzetherkomst over het geheel is lokaler geworden tijdens corona;
•
De verwachting voor de toekomst is voor
rond de 1 horecagelegenheden per 1.000 inwoners
circa de helft van de ondernemers negatie-
ligt.*
ver dan de situatie in 2019, maar de andere helft van de ondernemers ziet de toekomst
De coronacrisis geeft de (bestaande) horecasector
positiever. Vooral ondernemers in de
een flinke klap. Het toekomstperspectief voor
Crimpenhof zien de toekomst minder
horecaontwikkelingen in Krimpen aan den IJssel is
positief;
vooral afhankelijk van goede ‘placemaking’; het
•
De verwachte omzet uit online verkoop
ontwikkelen van locaties die een nog ontbrekend
neemt ook na de coronacrisis verder toe, de
type horeca-aanbod uitnodigen. Ook de expansie-
omzet bij de bestaande winkels blijft groten-
drift van ketens kan perspectief bieden voor
deels uit fysieke verkoop voortkomen;
bepaalde ontwikkelingen in Krimpen aan den IJssel.
•
Invulling met niet-dagelijks aanbod onzeker
Het thema ‘wel of geen opvolging’ zal, gezien hun leeftijd, voor veel zelfstandige ondernemers de komende circa 10 jaar gaan spelen.
*
Benchmark met o.a. Hendrik-Ido-Ambacht, Capelle aan den IJssel, Nieuwerkerk aan den IJssel en Berkel en Roderijs. In vloeroppervlak is die verhouding vergelijkbaar: 270 m2 per 1.000 inwoners NL, circa 115 m2 per 1.000 inwoners in deze benchmarkgemeenten.
18 van 41
Horecapotenties erg locatiegevoelig 2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
3 Ambities Hoofdstuktitel & Visie op de detailhandels- en horecastructuur
3.1
Vertrekpunten en ambitie
•
Potentie horeca: eet- en drinkgelegenheden in de gemeente zijn nu weinig geconcen-
Subambitie: Leefbare woongebieden
treerd. Hierdoor is de wisselwerking tussen
Voor de leefbaarheid voor de inwoners van
de horeca en de winkelsector matig. Hierin
de gemeente is het belangrijk om niet alleen
voorgaande analyse en de nog te verwachten
ligt een relatie met het punt hierboven: de
diversiteit van, maar ook voldoende nabij-
ontwikkelingen is er geen aanleiding om meer
centrumgebieden hebben een beperkte
heid tot voorzieningen te waarborgen, en
vierkante meters winkelruimte te ontwikkelen.
verblijfskwaliteit en bieden daarmee geen
dan specifiek tot functies gericht op de
Om structurele leegstand te voorkomen is
optimaal vestigingsklimaat voor (bepaalde
primaire levensbehoeften die inwoners
juist het transformeren van het overschot aan
typen) horeca. Potenties voor een diverser
frequent nodig hebben. Dit kan op gespan-
winkelruimte noodzakelijk. Daarin ligt zowel
horeca-aanbod komen daardoor niet tot hun
nen voet staan met de hoofdambitie; in 3.2
een opgave als een kans voor het optimalise-
recht.
wordt hier verder op ingegaan.
Vertrekpunten Krimpen aan den IJssel • Overaanbod winkelmeters: Op basis van
ren van de winkel- en horecastructuur. •
Woonlocaties: De gemeente is op zoek naar locaties waar aantrekkelijk woonprogramma
•
*
kan worden toegevoegd. Aangezien de
Hoofdambitie: Divers voorzieningenaanbod
Kans: Impuls kwaliteit leefomgeving
gemeente reeds redelijk is ‘volgebouwd’ zal
Hoofdambitie van de gemeente is om een zo
De gemeente ziet het als onderdeel van
dat grotendeels middels sloop-nieuwbouw
divers en compleet mogelijk voorzieningen-
haar taak om te sturen op een goede kwali-
moeten gebeuren. Hierbij komen ook locaties
aanbod te bieden voor inwoners in de
teit van de leefomgeving. Meerdere gebie-
voor in beeld waar nu winkel- en/of horeca-
gemeente. Zo hoeven inwoners ook in de
den waar nu winkel- en horecafuncties zijn
functies zijn gevestigd, zoals aan de
toekomst zo min mogelijk de gemeente uit
gevestigd hebben momenteel een matige
IJsseldijk*.
voor hun aankopen en eet- en drinkbehoef-
uitstraling. Tegelijkertijd is de gemeente op
Staat van de centra: De Korf is recentelijk
ten. De toekomstige aanwezigheid van een
zoek naar potentiële locaties voor woning-
ingrijpend gemoderniseerd. De opzet en
divers aanbod is niet vanzelfsprekend. Deze
bouw. De dynamiek in zowel de winkelmarkt
uitstraling van de Crimpenhof en De Olm laat
ambitie vraagt om een hoge mate van
als de woningmarkt is een koppelkans. De
echter nog te wensen over. Naast een kwanti-
concentratie van winkels en horecafuncties
gemeente ambieert zowel vitale centrumge-
tatieve opgave (overschot winkelmeters) in de
(synergie*). Die concentratie draagt ook bij
bieden als aantrekkelijke woongebieden.
structuur is er ook een kwalitatieve opgave
aan het faciliteren van sociale ontmoeting en
Deze structuurvisie is daarvoor een belang-
(toekomstbestendige, aantrekkelijke locaties).
cohesie in de gehele gemeenschap.
rijke eerste stap (zie kader op pagina 21).
Zie gebiedsvisie IJsseldijk waarin een verplaatsing van de bouwmarkt op termijn wenselijk wordt geacht.
*
20 van 41
Zie bijlage 4 2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Nu: structuur. Daarna: aan de slag met gebieden.
de locaties doorgepakt met een gebiedsonder-
zaken als ruimtelijke kwaliteit, verkeer en de
Uit de gesprekken met ondernemers, eigena-
zoek. Zo ontstaat naast een duidelijk plaatje op
inpassing in de omgeving. Met dat onderzoek
ren, ambtenaren en politiek is één ambitie heel
structuurniveau (deze visie) ook op korte termijn
kan de gemeente verder in gesprek met lokale
helder: deze structuurvisie mag geen ‘papieren
een duidelijk plaatje van de uitgangspunten en
betrokkenen over de wenselijkheid en haalbaar-
tijger’ worden. Uit de analyse, bovenstaande
mogelijkheden voor specifieke gebieden.
heid van bepaalde ontwikkelrichtingen. Het
ambities en de discussies blijkt een urgentie om
vertrekpunt is per gebied anders.
te handelen. Bij de uitvoering van deze struc-
Naast programma (winkels, horeca, wonen,
tuurvisie wordt door de gemeente voor bepaal-
etc.) gaat een gebiedsonderzoek (juist) ook over
?
?
Structuurvisie detailhandel en horeca VISIE
VISIE
VERSTERKEN
TRANSFORMEREN
Een actuele visie voor heel Krimpen als fundament
AA
N TR
VA N
WIN KELS EN HOREC
A...
EKKELI JK CENTRUMGEBIED
MA EFKLI ...NAAR PRETTIG WOON & LE
Centrumplan
Transformatieplan
Strategie voor toekomstbestendig centrumgebied
Onderzoek naar nieuw perspectief!
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
AT
21 van 41
3.2 Visie voor structuur Krimpen
Visie op de structuur voor detailhandel en horeca
Het Hart van Krimpen Uit de discussies komt naar voren dat het wensbeeld van een ‘Hart van Krimpen’ breed gedeeld worden. Ook vanuit de hoofdambitie voor een divers voorzieningenaanbod is het gewenst om op één plek in te zetten op een zo groot mogelijke concentratie van detailhandel en horeca, waardoor hier een gemeente brede aantrekkingskracht van uitgaat. De Crimpenhof en omgeving is, met de bestaande voorzieningen en randvoorwaarden (o.a. verkeersontsluiting, ruimte), daarvoor de aangewezen plek. In de huidige opzet voldoet het centrumgebied
komst van Krimpen is het belangrijk dat De Korf
de ondersteunende centrumgebieden. Voor de
echter niet aan het wensbeeld voor een ‘Hart’
en De Olm aantrekkelijk blijven, maar wel
ondersteunende centra betekent dat bijvoor-
van de gemeente (zie §3.3).
ondersteunend aan het Hart van Krimpen. In
beeld dat een passend horeca-aanbod van
deze structuur kunnen bijna alle inwoners van
beperkte omvang is en qua concept vooral
Ondersteunende centrumgebieden
Krimpen binnen een kilometer van hun woning
winkel gerelateerd (daghoreca) dan wel gericht
Mede vanwege de decentrale ligging van het
beschikken over de basisbenodigdheden, en
op afhalen/bezorgen. Zie §3.3 voor verdere
Hart van Krimpen is het wenselijk dat er ook in
heeft een groot deel zelfs meerdere opties.
details.
horeca-aanbod is. Hiermee worden de afstan-
Wat kan binnen deze hoofdstructuur?
Wat kan buiten de hoofdstructuur?
den tot primaire benodigdheden beperkt en
Binnen de hoofdstructuur is ruimte voor dyna-
In principe zijn nieuwe detailhandels- en horeca
wordt recht gedaan aan de sub-ambitie voor
miek. Maar ook binnen deze centrumgebieden
ontwikkelingen alleen mogelijk binnen de
leefbare woongebieden. De Korf vormt een
zijn, gezien het overaanbod aan commerciële
hoofdstructuur van de drie centrumgebieden.
volwaardig wijkcentrum in het oosten. Om ook
ruimte, alleen nieuwe ontwikkelingen wenselijk
Buiten de hoofdstructuur kunnen alleen bij
voor inwoners in het zuiden van de gemeente
die kwalitatief bijdragen aan het vervullen van
uitzondering nieuwe ontwikkelingen mogelijk
de nabijheid te borgen heeft het kleinere buurt-
de hier beschreven functie en positie. Zo zijn
worden gemaakt vanuit ruimtelijk relevante
centrum De Olm meerwaarde. Voor de toe-
gemeenteverzorgende functies niet passend in
argumenten, waaronder:
het oosten van de gemeente detailhandels- en
22 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
•
Voor winkelbedrijven met een gevaarlijk (bijv.
3.3
Wat betekent dat?
tankstation) of volumineus assortiment kan inpassing in de regulier winkelstructuur lastig of onwenselijk zijn. Winkels zoals een bouwmarkt of trampolinewinkel hebben voor hun volumineuze assortiment vaak een
en horeca ook andere publieksaantrekkende
Hart van Krimpen met minder winkels?
“op één plek inzetten op een zo groot mogelijke concentratie van detailhandel en horeca”
ongebruikelijke uitstallingsruimte nodig.
•
Voor een betere functiemix zijn naast diensten functies nodig, zoals sport, cultuur, werkplekken en maatschappelijke functies als zorg(wonen) en kinderopvang. In de basis geldt dat hoe meer bezoekmotieven worden gebundeld hoe vaker een inwoner in het centrum komt en dus
Daarom kan hiervoor een locatie buiten de
Bovenstaand citaat moet niet worden gelezen
hoe beter het vestigingsklimaat voor commerci-
centrumgebieden worden overwogen (zie
als groeiambitie voor winkelaanbod. De reële
ële functies is. Het kundig ruimtelijk inpassen
§4.3). Vanuit de hoofdambitie is het bijvoor-
(en dus wenselijke) hoeveelheid winkelvloerop-
van dit programma in een prettig en compact
beeld wenselijk de bouwmarkt, mocht deze
pervlak van een toekomstig Hart van Krimpen is
verblijfsgebied is de sleutel voor het functione-
van de huidige locatie willen vertrekken, te
kleiner dan in de huidige Crimpenhof. In die
ren van een centrum als ontmoetingsplek, en
behouden. In de structuur van de gemeente
opgave en urgentie ligt een kans voor een
daarmee als echt Hart van Krimpen.
is voor een degelijk winkelconcept een
hoognodige herontwikkeling, waarmee het
locatie rond de Industrieweg het meest
centrum een toekomstbestendige uitstraling én
Door in te zetten op deze gezamenlijke aantrek-
passend (ontsluiting verkeer, kavelgrootte).
functiemix krijgt. Dit vraagt om een intensief en
kingskracht kan de hoofdambitie, het realiseren
Een horeca-ontwikkeling buiten de centrum-
langdurig traject met o.a. eigenaren, onderne-
van een zo divers mogelijk winkel- en horeca-
gebieden kan bij uitzondering worden
mers en gemeente.
aanbod, worden bereikt.
betreft. In dat geval is het argument dat
De horecafunctie heeft een belangrijke rol in de
Ondersteunend wijkcentrum De Korf
vanuit de aard en kwaliteit van de locatie een
transitie naar een meer gemengd, en daarmee
Met de recente herontwikkeling van De Korf is
horeca-aanbod mogelijk is dat complemen-
minder ‘winkeldominant’, bezoekmotief. Een
een modern wijkcentrum ontstaan, waar het
tair is aan het type aanbod dat kansrijk is in
onderscheidend horeca-aanbod met gemeente-
niet-dagelijks winkelaanbod wat ruim is voor de
de centra. Een voorbeeld van een dergelijke
brede aantrekkingskracht ontstaat niet zomaar.
gewenste functie en positie. Op basis van deze
locatie is de oude korenmolen aan de
In de transitie naar Hart van Krimpen ligt de
visie is verdere uitbreiding in principe niet
IJsseldijk. Hierbij is het relevant dat er geen
opgave om een aantrekkelijke ‘plek’ te ontwik-
wenselijk en is er verder nu geen concrete
negatieve effecten worden verwacht op de
kelen, met een goed vestigingsklimaat voor een
aanleiding voor veranderingen. Dat betekent
gewenste ontwikkelingen in de hoofdstruc-
modern horeca-aanbod.
echter niet dat de ondernemers in De Korf
toegestaan waar het een ‘bijzondere locatie’
tuur (bijv. andere doelgroep).
ongevoelig zijn voor de ontwikkelingen. Ook hier zijn er winkels en horecagelegenheden die
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
23 van 41
door de coronacrisis zijn getroffen, ook hier zijn er lokale zelfstandigen die de komende jaren voor
Supermarkten
lastige keuzes staan, zoals met betrekking tot
In de lokale winkelstructuur van Krimpen aan den IJssel zijn supermarkten bepalende ‘publiekstrek-
opvolging.
kers’ (zie ook p. 15). De supermarkten zijn bijna allemaal in de drie centrumgebieden gevestigd en vervullen daar een belangrijke rol. De enige supermarkt buiten de hoofdstructuur is die aan de Brink
Ondersteunend buurtcentrum De Olm
(circa 820 m2 wvo). Omdat deze winkels zo bepalend zijn voor de bezoekersstromen en omdat hier
De gewenste functie en positie van De Olm is
veel dynamiek is vanuit de markt is voor deze branche een marktruimteanalyse gemaakt (bijlage 2).
gericht op de primaire levensbehoeften van de
Conclusie is dat ook in deze branche geen kwantitatieve aanleiding is om het supermarktaanbod in de
directe omwonenden. Een supermarkt is daar de
gemeente uit te breiden. De berekening laat een dreigend overaanbod zien door de snelle groei van
basis voor, daarnaast zijn enkele overige functies
online boodschappen doen.
wenselijk, zoals een bloemist, een verswinkel en afhaalhoreca. In die zin voldoet het huidige
Kwantitatieve marktsituaties zijn echter niet allesbepalend. Uit de gebiedsonderzoeken kan een
programma voor de beoogde functie en positie.
supermarktontwikkeling om kwalitatieve redenen toch wenselijk blijken. Met name wanneer uit een
Echter, in de uitstraling en inrichting past het
optimalisatie van de structuur mogelijkheden ontstaan (bijv. wegvallen supermarktaanbod aan de
centrumgebied niet in het wensbeeld van ‘modern
Brink).
buurtcentrum’ voor Krimpen aan den IJssel. Het gebied is krap en er is een veelheid aan gebrui-
Vanuit de ambities van deze visie op de structuur is naast het totale supermarktaanbod ook de
kers met verschillende eisen (o.a. inwoners
omvang van individuele supermarkten relevant. Die omvang heeft namelijk een relatie met de aantrek-
Veld-iep, winkel- en horeca ondernemers, bezoe-
kingskracht en mate van lokaal/bovenlokaal functioneren: een grotere supermarkt trekt mensen uit een
kers, ondernemer tankstation, etc.). Door middel
groter gebied. De vraag waar die bezoekersstromen het meeste meerwaarde leveren is beantwoord in
van gebiedsonderzoek moeten op korte termijn
§ 3.2. De huidige hiërarchie in de lokale supermarktstructuur is passend binnen de daar beschreven
verdere uitgangspunten voor een wenselijke
gewenste functie en positie van de centra (o.a. grootste supermarkt in Hart van Krimpen). Het is,
gebiedsontwikkeling, met daarin een aantrekke-
gezien de ambities voor de gemeente Krimpen aan den IJssel onwenselijk als deze hiërarchie signifi-
lijke en prettig te bezoeken buurtcentrum De Olm,
cant zou veranderen.
worden bepaald. Ter informatie de huidige supermarktstructuur op hoofdlijnen:
Bezoekgemak centra hoofdstructuur
•
Hart van Krimpen met 3 supermarkten, de grootste circa 1.850 m2 wvo.
De gemeente zet zich in deze hoofdstructuur in
•
De Korf met 2 supermarkten, de grootste circa 1.470 m2 wvo.
voor gemakkelijk te bezoeken centrumgebieden
•
De Olm met 1 supermarkt van circa 1.120 m2 wvo.
(bereikbaarheid, parkeren/stallen, etc.).
24 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Perspectief voor verspreid gelegen locaties
•
Schrappen van bestaande, in onbruik zijnde
Winkel- en horeca-aanbod buiten de drie centra
juridische detailhandelsmogelijkheden in
draagt onvoldoende bij aan de ambities voor de
bestemmingsplannen buiten de gewenste
detailhandels- en horecastructuur van Krimpen
structuur, ofwel zogenaamde ‘ongewenste
aan den IJssel. Daarom wordt hier niet meege-
planologische plancapaciteit’;
werkt aan nieuwe ontwikkelingen (bijv. uitbrei-
•
ding buiten bestaande mogelijkheden), en wordt
Handhaven op illegale winkel- of horeca- activiteiten.
waar mogelijk meegewerkt aan het verminderen van beschikbare ruimte. Dit betekent ook dat
Deze strategie werpt op langere termijn zijn
een bestaande ondernemer hypothetisch nog
vruchten af. De ‘maakbaarheid’ van de structuur
lange tijd op de bestaande plek in de huidige
op de korte termijn is echter beperkt. Inzetten op
vorm de bedrijfsvoering kan voortzetten.
verplaatsing is onderdeel van een wenselijke
Aan de slag voor een vitaal Hart van Krimpen
ontwikkeling, maar zal op korte termijn naar alle De gemeente hanteert buiten de hoofdstructuur
waarschijnlijkheid geen volledige oplossing zijn
de volgende strategie:
voor de (verwachte) leegstand in de hoofdstruc-
•
tuur.
Gebiedsonderzoek op locaties die kansrijk zijn voor de woonopgave. In algemene zin
•
•
een positieve houding hanteren bij een
Gebiedsonderzoeken buiten hoofdstructuur
benodigde planologisch-juridische proce-
Vanwege de positie buiten de hoofdstructuur en
dure voor transformatie naar alternatieve
grote potenties voor een ontwikkeling die bijdraagt
gewenste functies (o.a. wonen);
aan de woon- en leefomgeving van Krimpen aan
Meewerken met verplaatsingsbehoefte van
den IJssel wordt specifiek in de volgende gebie-
ondernemers naar een centrumgebied,
den een gebiedsonderzoek uitgevoerd:
wanneer dit past bij de gewenste ontwikke-
•
Brinkweg
ling (o.a. functie en positie) van dat centrum;
•
Stad en Landschap
Bij langdurige leegstand van commercieel
•
Parkzoom
vastgoed buiten de hoofdstructuur de
Met deze gebiedsonderzoeken kunnen uitgangs-
detailhandels- en/of horecabestemming
punten worden opgesteld, waarmee met lokale
laten vervallen;
betrokkenen in gesprek kan worden gegaan over de verdere ontwikkeling.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
Onderzoek gebiedsontwikkeling buurtcentrum De Olm
Onderzoek naar nieuw perspectief verspreide locaties
25 van 41
4 Uitvoering en Beleidskader
4.1
Ruimtelijk beleid voeren
4.2 Aan de slag met gebieden
•
Grove massastudie: Het toekomstige programma met ruimtelijke randvoorwaarden
Met de ruimtelijke visie in hoofdstuk 3 geeft de
Intensief traject Hart van Krimpen
wordt in verschillende manieren ‘op het
gemeente duidelijkheid aan marktpartijen over
De opgave om te komen tot een toekomstbe-
gebied gelegd’. Scenario’s kunnen sterk
waar welke investeringen wel en niet gewenst
stendig Hart van Krimpen is niet te onderschat-
verschillen in de mate van ingrijpen in de
zijn.
ten. Hiervoor hebben de volgende acties nu
bestaande structuur en mogelijke fasering
prioriteit.
(wat kan snel). Concrete kansen en knel-
•
punten komen zo naar voren, evenals het
Om succesvol ruimtelijk detailhandels- en
Organiseren in structureel strategisch overleg: Een gebiedsontwikkeling vereist
horecabeleid te kunnen voeren, is het van
afstemming tussen verschillende belangen
massastudies komt namelijk de verdere
belang dat de visie wordt vertaald in bestem-
op strategisch niveau. Dat vraagt om een
uitwerking naar vorm en uitstraling, die ook
mings-/omgevingsplannen. Dit gebeurt in
hoge organisatiegraad van de eigenaren en
zeker mag/moet inspireren!
principe bij de eerstvolgende herziening van
ondernemers. Wanneer er vertegenwoordi-
een bestemmingsplan of bij het opstellen van
ging is met mandaat vanuit de achterban
Gebiedsvisie voor De Olm
het nieuwe omgevingsplan (na vaststelling van
wordt snel schakelen met o.a. de gemeente
De eigenaar van De Olm heeft een ontwikkel-
de omgevingswet).
mogelijk. Een zo transparant mogelijk
behoefte aangegeven. De gemeente zal op
proces schept het gezamenlijke vertrouwen
korte termijn alle ruimtelijke uitgangspunten
Het bestemmingsplan (omgevingsplan) is het
dat daarvoor nodig is. Hier zijn gedurende
voor het gebied in beeld brengen om de ver-
meest krachtige instrument dat de gemeente tot
het opstellen van deze structuurvisie al
schillende belangen in het gebied te kunnen
haar beschikking heeft om ruimtelijk beleid te
belangrijke stappen in gezet.
wegen. Deze visie helpt daarbij in het kaderen
Inventarisatie vastgoedbehoeften: Het is
van de beoogde verzorgingsfunctie van de
mingen en voorschriften structureel bepaald
belangrijk om een inschatting te maken van
winkel- en horecafuncties (doelgroep, type func-
waar wel en waar geen detailhandel of horeca
de toekomstige vastgoedbehoeften van de
ties, etc.). Doel is om op korte termijn met lokale
is toegestaan. In het bestemmings- (of omge-
verschillende typen voorzieningen (retail,
betrokkenen te komen tot een visie op de
vings)plan kan de gemeente gebieden aanwij-
maatschappelijk/cultureel, wonen, openbare
wenselijke gebiedsontwikkeling in en om De
zen waar detailhandel of horeca mag plaatsvin-
ruimte, etc.) en hun randvoorwaarden (wel/
Olm.
den. Buiten deze gebieden wordt geen
niet verdiept, huurprijsniveau, bezoekge-
(uitbreiding van) detailhandel toegestaan.
mak, etc.). Dit geeft handvaten voor de
Vertaling naar bestemmingsplan/omgevingsplan
voeren. Hierin wordt door middel van bestem-
•
vraagstuk rond het ambitieniveau. Na de
massastudie.
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
27 van 41
Gebiedsonderzoeken Brink, S&L, Parkzoom
Voor de winkel- en horecasector van Krimpen
artikelen is vaak moeilijk inpasbaar in reguliere
De gemeente gaat gericht aan de slag met een
aan den IJssel is de gemeente Krimpenerwaard
centrumgebieden. Vestiging buiten de centra is
aantal locaties die reeds kansrijk worden geacht
het belangrijkste aanvullende verzorgingsge-
daarom te overwegen. Er zijn echter geen
als transformatiegebied. Mochten eigenaren in
bied buiten de eigen kern. ‘Korte lijntjes’ met de
ruimtelijke relevante criteria voor branches of for-
andere gebieden ook die behoefte hebben of
gemeente Krimpenerwaard zijn dan ook, voor
mules die alleen vanwege de schaal van het
mochten er andere aanleidingen zijn kunnen
formele afstemming dan wel om te kunnen
concept buiten de centra willen vestigen.
hier gebieden aan worden toegevoegd.
anticiperen op ontwikkelingen, belangrijk.
Monitoren situatie
4.3 Regels
Voor het passend uitvoeren van dit beleid is het
Voorbeelden winkelconcepten met volumineuze goederen zijn •
tuincentra, bouwmarkten, meubel-, keuken-
belangrijk dat de ontwikkeling van de winkel- en
Publieke functies in centrumgebieden
en badkamerwinkels, parket, zonwering, etc.;
horecavoorzieningen in beeld blijven. Zo kan
Winkels en horecafuncties leveren de grootste
worden geanticipeerd op bepaalde kansen en
bijdrage in centrumgebieden (zie hoofdstuk 3).
kan bijvoorbeeld verloedering van leegstand
De verdere beleidsregels in deze paragraaf
worden gekomen. Voor de lokale ondernemers
gaan onder andere over enkele mogelijke
en eigenaren is het daarnaast prettig ook terug
uitzonderingen, maar het bovenstaande prin-
te horen hoe zaken er voorstaan en wat er met
cipe is in alle gevallen het vertrekpunt bij
Anno 2021 is geen directe aanleiding om in te
het beleid wordt gedaan.
nieuwe initiatieven.
zetten op meer ruimte voor perifeer ‘woningin-
•
winkels in grove bouwmaterialen, landbouwwerktuigen, etc.;
•
winkels in auto’s, boten, caravans, motoren/ scooters, etc.
richtingsaanbod’ (groot omliggend aanbod
Regionale afstemming
In het denken over het toestaan van winkels
woonboulevards, schaarse bedrijfsruimte). Het
Krimpen aan den IJssel is onderdeel van de
buiten de centrumgebieden is gekeken naar
toestaan van een tuincentrum of bouwmarkt kan
MRDH-regio. Op basis van de Strategie
bestaande bestemmingsplannen in de gemeen-
momenteel alleen op basis van een afwijkings-
Werklocaties 2019-2030 worden ontwikkelingen
te en de actuele provinciale omgevingsverorde-
bevoegdheid “uitgaande van een distributiepla-
in de eigen en omliggende MRDH-gemeenten,
ning.
nologisch onderzoek waaruit blijkt dat er geen
zoals Capelle aan den IJssel, gecontroleerd.
sprake is van ontwrichting van de detailhandels-
Structuur veranderende ontwikkelingen die de
Winkels: aard en omvang goederen (volumineus)
structuur en advies wordt gevraagd aan het
mogelijkheden in Krimpen aan den IJssel
De aard of omvang van de goederen die win-
regionaal economisch overleg (REG).” Eventueel
significant beïnvloeden kunnen hiermee op tijd
kels verkopen is met name ruimtelijk relevant
behoud van de bouwmarkt door verplaatsing
worden gesignaleerd en aangekaart.
wanneer het gaat om volumineuze of gevaar-
heeft naar verwachting geen invloed op de
lijke goederen. De uitstalling van volumineuze
gewenste structuur in de regio (per saldo verge-
28 van 41
2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022
lijkbare situatie) en zou ook binnen de provinci-
Wat is detailhandel?
Een pand heeft een hoofdfunctie (bestemming),
ale kaders mogelijk moeten zijn.
Wat wel of niet detailhandel is, is niet voor
waar de uitstraling bij moet blijven passen.
iedereen altijd direct duidelijk. Voor de planoloBelangrijk aandachtspunt bij het toestaan van
gische vertaling naar bestemmingsplannen zijn
Ondergeschikte verkoop kan ook actief worden
winkels vanwege de aard en omvang van de
de ruimtelijke effecten (beoogde winkelstruc-
toegestaan in bestemmingsplannen. De provin-
gevoerde goederen is dat deze winkels ook
tuur, aantrekkende werking consumentenver-
cie Zuid-Holland beperkt deze mogelijkheid tot:
echt groot zijn (minimum 1.000 m wvo) en geen
keer) en verschijningsvorm (ruimtegebruik,
•
substantieel ‘branchevreemd nevenassortiment’
uitstraling, reclame) relevant. De betaling ter
voeren, zoals bijvoorbeeld speelgoedartikelen
plaatse is, met de grote mogelijkheden voor
bij een tuincentrum. Hier moet op worden
online betaling, niet meer relevant. Van een
telijk of dienstverlenend bedrijf, met een
gehandhaafd en dit kan zo nodig in bestem-
detailhandelsactiviteit is vooral sprake wanneer
assortiment dat aansluit bij de hoofdbe-
mingsplannen worden gemaximeerd (bij voor-
er een ruimte is die gericht is op/en of toegan-
stemming;
keur zowel in aandeel als in absolute omvang*).
kelijk is voor consumenten (winkelruimte,
2
showroom, afhaalpunt). Dan is de verkoop
ter plaatse vervaardigde goederen bij een productiebedrijf;
•
•
bij een beroep aan huis of bij een ambach-