bijlage 1 - Detailhandels- en horecastructuurvisie 2022

bij een agrarisch bedrijf met een assortiment van producten uit eigen teelt.

Voor winkels in grove bouwmaterialen, ‘ABC’-

namelijk een wezenlijk onderdeel van de

goederen en daaraan gelijk te stellen goederen,

bedrijfsvoering. Daarnaast is zichtbaarheid of

Een laatste vorm van detailhandel die buiten de

kan vestiging op Stormpolder om aanvullende

aanprijzen van een verkoopfunctie vanaf de

centrumgebieden kan worden overwogen, is

redenen worden overwogen. Dit type winkels

openbare weg een duidelijk kenmerk van

een ‘kringloopbedrijf’ met verkoopactiviteit. Dit

heeft vaak deels een ‘bedrijfsactiviteit’, zoals

detailhandel.

is iets wezenlijk anders dan een normale

een werkplaats met een bijbehorende milieuca-

•

Voorbeeld: uw buren verkopen online

tweedehandswinkel. Het kringloopbedrijf houdt

tegorie, wat inpassing in de reguliere winkelcen-

spullen vanuit huis (woonbestemming).

zich voornamelijk bezig met het verzamelen en

tra bemoeilijkt en waarvoor het bedrijventerrein

Geen probleem. Maar, wanneer er de hele

sorteren van gebruikte artikelen (bedrijfsactivi-

logischere omgeving is. Het is daarbij wenselijk

dag auto’s langskomen om spullen op te

teit) en heeft daardoor ook een andere ruimte-

om dit type activiteiten met consument-aantrek-

halen, of als er reclameborden neer worden

lijke uitstraling.

kende werking te concentreren, zodat bedrijfs-

gezet, is er geen sprake meer van de

verkeer en privaat verkeer elkaar zo min moge-

ruimtelijke uitstraling van een woning, maar

lijk belemmeren.

van die van een winkel.

*

Bijvoorbeeld max. 10% van het winkelvloeroppervlak tot maximaal 150 m2 wvo.

Bovenstaande is een voorbeeld van wel of geen ondergeschiktheid van de detailhandelsfunctie.

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

29 van 41

Horeca: indeling in categorieën

is en blijft wenselijk om te kunnen sturen op

Afwijkingsbevoegdheid

Momenteel wordt in de verschillende bestem-

(toenemende) verkeersoverlast van bezorgfiet-

Gemeenten zijn bevoegd om gemotiveerd af te

mingsplannen niet overal dezelfde categorise-

sen/scooters (ruimtelijk relevant), waardoor hier-

wijken van vastgesteld beleid in situaties die

ring gehanteerd voor horecafuncties. Op basis

voor bijvoorbeeld eerder een locatie aan de

vanwege het uitzonderlijke karakter een bijzon-

van categorieën kan de gemeente ruimtelijk

buitenranden logisch is dan in een hoofdstraat

dere beoordeling behoeven. Eventuele afwijkin-

sturen (waar is welk type toegestaan?) maar in

of aan een plein.

gen moeten overtuigend en specifiek gemoti-

de drie centrumgebieden wordt dit nu beperkt

veerd en onderbouwd worden om een

tot niet gedaan. Praktisch worden in de centra

juridische toetsing te kunnen doorstaan. Met

eigenlijk alleen ‘zware horeca’ en ‘hotels’

dergelijke afwijkingen dient terughoudend

uitgesloten, maar verder is zo goed als alles

omgegaan te worden. Een onzorgvuldige

mogelijk. Ook in openingstijden wordt nu geen

uitzondering op beleid creëert onzekerheid en

ruimtelijke differentiatie toegepast.

mogelijk een juridisch precedent. Dit verzwakt de kracht van deze visie als beleidsinstrument.

Vanuit de ambities van deze visie zou het logisch zijn om vooral in het Hart van Krimpen een breed horeca-aanbod mogelijk te maken, en dus in De Korf en De Olm bij aanvragen voor nieuwe ontwikkelingen alleen mee te werken aan daghoreca en afhalen/bezorgen. Doordat de bestemmingen nu echter al ruim zijn en voor bijna de gehele centrumgebieden gelden is sturing via die weg lastig (bestaande rechten). In de toekomst (bijvoorbeeld bij actualisatie omgevingsplan) is het aan te raden hier kritisch naar te kijken en de definities zoveel mogelijk gelijk te trekken. De categorieën zoals die o.a. in de bestemmingsplannen van de Crimpenhof en Stormpolder gelden hebben een categorie opgenomen die het mogelijk maakt te sturen op de locatie van ‘afhaalhoreca’ (categorie 1c). Dat

30 van 41

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

Bijlagen

Bijlage 1

KSO 2018 Winkelbestedingen van inwoners Krimpen aan den IJssel Dagelijks: Inwoners van de gemeente deden in 2018 92% van de dagelijkse bestedingen bij winkels in de eigen gemeente. 3% ging naar online aanbieders (gelijk aan Randstedelijk gemiddelde) en 5% naar winkels in andere gemeenten (Rotterdam en Capelle aan den IJssel).

Niet-dagelijks: Inwoners van de gemeente deden in 2018 34% van hun niet-dagelijkse bestedingen in de eigen gemeente. 45% van de bestedingen werden bij winkels in andere gemeenten gedaan, met name in Rotterdam (23%-punt) en Capelle a/d IJssel (7%-punt). 21% van de bestedingen in de nietdagelijkse sector werden online gedaan, dat was minder dan gemiddeld in de Randstad in 2018 (24%).

Herkomst van bestedingen winkels Krimpen aan den IJssel De dagelijkse winkelsector in de gemeente is in omzet ruim twee keer zo groot als de niet-dagelijkse sector.

Dagelijks: de dagelijkse sector functioneert voor circa 80% op de lokale inwoner, circa 20% van de omzet komt dus van buiten de eigen gemeente. Die toevloeiing komt voor het overgrote deel uit de gemeente Krimpenerwaard en voor de rest (2%-punt) uit Capelle aan den IJssel.

Niet-dagelijks: de bestedingen in de niet-dagelijkse winkels van de gemeente komen voor circa 65% van de eigen inwoners. 35% komt dus uit toevloeiing, waarvan 23%-punt uit de Krimpenerwaard.

Centrumgebieden: Crimpenhof verliest terrein De Crimpenhof was in 2018 veruit de belangrijkste niet-dagelijkse aankooplocatie. Wel nam de binding van de lokale inwoners aan de Crimpenhof af, van 19% naar 17%. Ook de toevloeiing van bestedingen van elders nam af, naar minder dan eenderde van de niet-dagelijkse omzet in de Crimpenhof. Een afname van zowel binding als toevloeiing betekent een afname in absolute omzet (circa -10%). Samen zijn de Crimpenhof en De Korf goed voor het merendeel van de dagelijkse winkelbestedingen in de gemeente. De Crimpenhof bond in 2018 circa 40% van de bestedingen van lokale inwoners, De Korf circa 28%, voor De Olm zijn geen gegevens beschikbaar. Beide centra trokken een vergelijkbare hoeveelheid dagelijkse bestedingen uit de Krimpenerwaard.

32 van 41

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

Bijlage 2

Supermarktsector

weerbaarheid van de horeca-sector is naar

€ 2.071*** (excl. BTW, excl. internet-uitgaven). Het

verwachting goed (behoefte beleving/ontmoe-

gemiddeld besteedbaar inkomen in Krimpen aan

Indicatieve berekening haalbare marktruimte

ting*), waardoor de bestedingen die naar de

den IJssel**** ligt iets onder het landelijk gemid-

Inzicht in de (toekomstige) distributieve markt-

supermarkten zijn gegaan naar verwachting ook

delde (1,5% lager). Een correctie op het beste-

ruimte voor supermarkten helpt bij het inschatten

grotendeels weer terug zullen vloeien. Daarom

dingsniveau per persoon met de gangbare

van de effecten van beleidskeuzes. Hiervoor

gebruikt DTNP de meest actuele omzetkengetal-

elasticiteit voor de dagelijkse sector (0,4) bete-

maken we een distributieve berekening op basis

len van voor corona als beste indicatie voor de

kent een besteding per hoofd per jaar van circa

van bestaande onderzoeksgegevens, kengetal-

toekomst (in lijn met Retail Insiders 2021).

€ 2.059 in Krimpen aan den IJssel.

van vraag en aanbod geeft een indicatie van de

Omvang relevant verzorgingsgebied

Het online aandeel in de dagelijkse sector lag in

aanwezige marktruimte (ruim, krap, overaanbod)

Het relevante verzorgingsgebied voor deze

Krimpen aan den IJssel in 2018 rond de 3%, dat

maar is geen ‘wetenschappelijke waarheidsvin-

marktruimteberekening is de gemeente Krimpen

was toen gemiddeld in de Randstad*****. Online

ding’.

aan den IJssel. We gaan in eerste instantie uit

boodschappen doen was toen al snel aan het

van de door de gemeente gehanteerde prog-

groeien, ook al was een populaire aanbieder als

In deze berekening wordt de vraagzijde bepaald

nose: rond de 29.500 inwoners in zowel 2025 en

Picnic toen nog niet actief in de gemeente. De

door de omzet per hoofd, de omvang van het

2030**. Op basis van de huidige woningbouwpro-

meest actuele omzetkengetallen zijn van voor de

verzorgingsgebied (aantal inwoners), de mate

grammering lijkt dit realistisch. Om de effecten

coronacrisis (2019). We gaan ervan uit dat het

waarin het omzetpotentieel uit dit verzorgingsge-

van een groter draagvlak te duiden (bijv. bij meer

online aandeel in Krimpen aan den IJssel voor

bied terechtkomt in winkels in Krimpen aan den

woningbouw) wordt voor 2030 ook een scenario

corona circa 4% was.

IJssel (koopkrachtbinding) en de mate waarin

met circa 30.000 inwoners weergegeven.

len en ervaringscijfers. Een kwantitatieve analyse

omzet van elders toevloeit (koopkrachttoevloei-

De coronamaatregelen hebben de ontwikkeling

ing). Aan de aanbodzijde spelen de omvang

Bestedingen per hoofd

van het doen van online boodschappen versneld.

(m² winkelvloeroppervlak) en de benodigde

In distributieve berekeningen als deze wordt

Over het hele jaar genomen is er in 2020 in

omzet per m² wvo (vloerproductiviteit) een rol.

uitgegaan van de landelijk gemiddelde besteding

vergelijking tot 2019 58% meer online gekocht in

per hoofd van de bevolking per jaar. In Nederland

de branchegroep ‘Food/nearfood’, waarmee dit in

Corona

is de gemiddelde besteding per hoofd van de

omzet de grootste online branche is geworden. In

Tijdens de coronamaatregelen is de omzet in

bevolking in de supermarktsector per jaar

supermarkten erg hoog geweest. DTNP gaat ervan uit dat de verhoudingen weer naar een enigszins normaal niveau zullen terugkeren. De

* Q&A (2021), Impactanalyse - Retail Postcorona. ** Primos bevolkingsprognose voor gemeente Krimpen aan den IJssel.

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

*** **** *****

Retail Insiders (2021),. Omzetkengetallen 2020. CBS (2021), Statline databank. I&O Research/DTNP (2018), Koopstromenonderzoek Randstad 2018

33 van 41

de lockdownperiodes, zoals Q4, was dit zelfs

Vloerproductiviteit

toevloeiing (omzet van buiten de gemeente) van

+74% (Gfk, 2021).

In Nederland bedraagt de gemiddelde besteding

circa 20% gemeten (onderzoeksperiode septem-

per m² in de supermarktsector € 8.078,-*. Ook in

ber - november 2018). Deze toevloeiing kwam

Aan de ene kant krijgen online boodschappen

Krimpen aan den IJssel moet, om consumenten

vooral uit de gemeente Krimpenerwaard en een

tijdelijk een boost door de coronamaatregelen,

een kwalitatief goed aanbod (vers) en serviceni-

voor een klein deel uit Capelle aan den IJssel. Er

aan de andere kan heeft deze ontwikkeling

veau te kunnen bieden, deze landelijk gemid­delde

zijn verschillende potentiële ontwikkelingen die de

structurele kenmerken (nieuwe doelgroepen

vloerproductiviteit als ondergrens worden gezien

toevloeiing van bestedingen, zowel sinds 2018 als

aangeboord, capaciteit flink opgeschaald). De

voor het functioneren van supermarktaanbod.

in de toekomst, (in absolute omzet) (hebben)

precieze langetermijnontwikkeling van online

kunnen veranderen zoals:

boodschappen doen is erg onzeker, evenals het

Koopkrachtbinding

precieze effect op de behoefte aan winkelom-

In het koopstromenonderzoek Randstad 2018 is

den IJssel (bijv. De Korf) als in de Krimpener­

vang (verschillende verdienmodellen, doelgroe-

voor de hele gemeente een hoge koopkrachtbin-

waard en Capelle aan den IJssel (Koperwiek,

pen, etc.). Echter, dat het de komende periode

ding gemeten van 95% voor de bestedingen in

Rivium);

een groter onderdeel wordt van het boodschap-

fysieke dagelijkse winkels**. Een binding van 95% is

penlandschap is duidelijk. Het is dan ook goed

maximaal, er zal namelijk altijd wel enige afvloeiing

om rekening te houden met enig drukkend effect

plaatsvinden (woon-werkverkeer, bezoek centrum-

•

bevolkingsgroei;

op de fysieke bestedingen. Keuzes die de ko-

gebied elders, etc.). DTNP gaat ervan uit dat

•

veranderingen in de zondagopening van

mende jaren gemaakt worden, werken lange tijd

Krimpen aan den IJssel met de versterking van De

door op de structuur. Voor 2025 gaan we uit van

Korf deze sterke binding, ondanks versterking

een online aandeel van circa 7,5% (voorzichtige

elders (bijv. Koperwiek Capelle aan den IJssel),

Het inwonertal van nabijgelegen dorpen zoals

doorvertaling bestaande groei), voor 2030 van

heeft behouden.

Oudekerk aan den IJssel en Krimpen aan de Lek

minimaal 10%. Mocht de groei blijvend snel

•

•

versterking van aanbod, zowel in Krimpen aan

grotere oriëntatie op de eigen woonomgeving (thuiswerktrend/minder onderweg);

supermarkten (lokaal*** en elders).

is in verhouding tot Krimpen aan den IJssel zeer

gaan, dan is ook een scenario met een aandeel

Koopkrachttoevloeiing

beperkt. Inwoners uit deze dorpen zouden signifi-

van 15% in 2030 denkbaar. De omzet per hoofd

In het Koopstromenonderzoek Randstad uit 2018

cant meer in Krimpen aan den IJssel moeten

in 2025 en 2030 wordt gecorrigeerd om het effect

is voor de dagelijkse winkels in de gemeente een

kopen, en dus veel minder bij hun lokale super-

van deze ontwikkeling te duiden (werkt door in de behoefte aan fysiek winkelvloeroppervlak).

34 van 41

markt, om een relevant verschil te maken in de * Retail Insiders (2021), Omzetkengetallen 2020 ** Dit is een bewerking van de koopstromencijfers: 92% binding en een afvloeiing naar online van 3%. Van de bestedingen in de dagelijkse sector bij fysieke winkels werd dus circa 95% bij winkels in de eigen gemeente gedaan (92/0,97).

mogelijkheden van de supermarktsector in de gemeente Krimpen aan den IJssel. DTNP gaat uit *** In Krimpen aan den IJssel is dit mogelijk sinds 21 oktober 2018.

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

van een duurzame voorzieningenstructuur die

Resultaten

hoeverre dit in de toekomst tot zorgelijk over-

niet afhankelijk is van potentieel veranderlijke

Op basis van deze variabelen en uitgangspun-

aanbod leidt, is van veel factoren afhankelijk.

omstandigheden (zoals het openingstijdenbe-

ten kan worden geconcludeerd dat de super-

Aanleiding voor toevoeging van supermarktaan-

leid in andere gemeenten). Een toevloeiing van

marktsector in de gemeente Krimpen aan den

bod is er op basis van deze kwantitatieve

circa 20% is daarom het uitgangspunt voor

IJssel momenteel ongeveer gemiddeld functio-

analyse niet.

deze berekening.

neert. Doordat de bevolkingsgroei beperkt is en het online aandeel naar verwachting toeneemt, wordt de kwantitatieve behoefte aan fysiek supermarktaanbod eerder kleiner dan groter. In

Indicatieve marktruimteberekening voor supermarkten in Krimpen aan den IJssel (twee verschillende scenario’s voor 2030)* Krimpen aan den IJssel Voor corona 2025 2030 (voorzichtig) a Aantal inwoners in gemeente Krimpen aan den IJssel b Winkelomzet per hoofd (excl. btw en internet),

29.400

29.500 à 30.000

29.500 à 30.000

29.500 à 30.000

€ 2.059 (4%)

€ 1.965 (7,5%)

€ 1.912 (10%)

€ 1.806 (15%)

gecorrigeerd voor gemiddeld inkomen

Effect internet

c Koopkrachtbinding d Verwachte winkelomzet uit verzorgings-

a*b*c

2030 (doorversnellen)

Effect internet

Effect internet

95%

95%

95%

95%

€ 57,5 mln

€ 55,1 à 56 mln

€ 53,6 à 54,5 mln

€ 50,6 à 51,5 mln

20%

20%

20%

20%

€ 71,9 mln

€ 68,8 à 70 mln

€ 67 à 68,1 mln

€ 63,3 à 64,3 mln

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

ca. 8.900 m² wvo

ca. 8.520 à 8.670 m²

ca. 8.290 à 8.430 m²

ca. 7.830 à 7.970 m²

wvo

wvo

wvo

ca. 8.700 m² wvo

ca. 8.700 m² wvo

ca. 8.700 m² wvo

ca. 8.700 m² wvo

gebied (excl. btw)

e Aandeel vreemde koopkracht/koopkrachttoevloeiing f Totale winkelomzet (excl. btw)

d / (1 - e)

g Gemiddelde winkelomzet per m² wvo (excl. btw) h Potentieel winkelaanbod

g/h

i Huidig winkelaanbod j Huidige winkelomzet per m² wvo (excl. btw)

f/i

€ 8.250

€ 7.910 à € 8.040

€ 7.693 à 7.823

€ 7.265 à € 7.388

k Indicatie marktruimte

h-i

ca. +200 m² wvo

ca. -190 à -40 m² wvo

ca. -415 à -275 m² wvo

ca. -880 à -740 m² wvo

* Voor een toelichting op de achtergronden van deze berekening verwijzen we naar de publicatie van Retail Insiders (2021), ‘Omzetkengetallen 2020 ten behoeve van ruimtelijkeconomisch onderzoek’.

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

35 van 41

Bijlage 3

Enquête ondernemers

Bedrijfsvorm

Eigendomssituatie pand

Respons De respons op de ondernemersenquête is erg laag. Met 21 respondenten van horeca- en winkelondernemers samen kunnen geen representatieve uitspraken worden gedaan. Toch kunnen de uitkomsten een indicatie geven van hoe de vlag er bij sommige ondernemers bij hangt. DTNP acht het daarom toch waardevol deze uitkomsten op te nemen, met de nadrukkelijke opmerking dat dit een zeer indicatief beeld is: •

Veertien van de respondenten zijn gevestigd in de Crimpenhof;

•

Leeftijd

De helft van de respondenten is zelfstandige, waarvan meer dan de helft een leeftijd heeft van 50+. Opvolging is voor deze groep de komende jaren een thema;

•

Acht van de negentien winkels bieden bij het invullen van deze vragenlijst de optie tot online-aankoop (webshop/platform).

36 van 41

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

Beoordeling bedrijfslocatie

Hoe tevreden bent u over uw bedrijfslocatie (pand) op de volgende aspecten?

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

37 van 41

Omzet •

Kunt u aangeven waar uw omzet in 2019 en in 2020 (tijdens corona) vandaan kwam?

De omzetherkomst is over het geheel lokaler geworden tijdens corona;

•

63% van de ondernemers geeft aan een sterke daling van de omzet te hebben meegemaakt in 2020. Circa eenderde heeft juist een lichte tot sterke stijging verwezenlijkt;

•

Circa de helft verwacht in 2022 slechter te functioneren dan in 2019, de andere helft verwacht juist beter te functioneren.

Hoe beoordeelde u uw omzet in 2019 (voor corona)?

38 van 41

Hoe is uw omzet naar schatting veranderd in 2020 (tijdens de coronamaatregelen) ten opzichte van 2019 (voor de coronamaatregelen)?

Denkt u dat uw omzet in 2022 weer op peil zal zijn (zelfde niveau als voor corona)?

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

Online Het online aandeel in de omzet (gemiddelde over alle ondernemers) is gestegen van circa 14% in 2019 naar circa 21% in 2020. Voor 2022 verwacht een kwart van de respondenten meer dan 20% online te verdienen, maar ook circa eenvijfde van de ondernemers geeft aan nog niet aan online verkoop te doen. De meeste ondernemers verwachten dus iets daartussen (1% tot 20%).

Kunt u aangeven/inschatten in welke mate uw omzet in 2019 (voor corona) en in 2020 (tijdens corona) online verdiend werd?

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

Kunt u aangeven wat u denkt dat het aandeel van online bestedingen zal zijn voor uw winkel in 2022 (na de coronacrisis)?

39 van 41

Plannen •

Wat is de laatste grote investering die u heeft gedaan in uw bedrijf? Heeft u de komende drie jaar bepaalde plannen/ambities voor uw onderneming?

60% van de ondernemers heeft plannen voor de komende 3 jaar. De coronacrisis wordt genoemd als reden om geen plannen te maken (overleven);

•

Sommige ondernemers hebben plannen om de onderneming te beëindigen.

Enkele highlights uit de open vragen

Wat vindt u nu van het aanbod in Krimpen aan den IJssel en de locaties waar dat aanbod is gevestigd? •

Crimpenhof gedateerd;

•

Weinig horeca in de Crimpenhof

Wat vindt u nu van de wisselwerking tussen winkels en horeca in Krimpen aan den IJssel? •

7x “weinig tot geen”.

Heeft u nog tips of aandachtspunten voor het opstellen van de detailhandelsen horecastructuurvisie van Krimpen aan den IJssel? •

Oproep tot investeren in mooi marktgebied;

•

“Eén centraal winkelcentrum” maar ook “Meer buurtwinkels”.

40 van 41

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

•

Meer ruimte voor horeca;

•

Verbeteren samenwerking en vraag om aandacht voor situatie eigenaren / huur;

•

Overlevingsplan ondernemers;

Bijlage 4

Concentratie

In de figuur hier­naast is te zien dat bij een hogere mate van clustering van verkoop­punten in winkelgebieden (x-as), het totaal aantal verkooppunten (i.r.t. aanwezige draagvlak) in het verzorgingsgebied (y-as) toeneemt.

2205.1220 Detailhandels- en horecastructuurvisie gemeente Krimpen aan den IJssel CONCEPT - 06 januari 2022

41 van 41

Droogh Trommelen en Partners (DTNP) - Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109, 6512 BS Nijmegen | T 024 - 379 20 83 | E info@dtnp.nl | W www.dtnp.nl