2026-01-20 Bijlage 1. Eindrapport onderzoek economische impact afsluiting Algerabrug
Tekst van het document
Onderzoek economische impact afsluiting Algerabrug Eindrapport
Foto: Gemeente Krimpen aan den IJssel (2024)
ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES
TITEL Economische impactanalyse afsluiting Algerabrug
DATUM 9 januari 2025
STATUS RAPPORT Eindrapport
OPDRACHTGEVER Gemeente Krimpen aan den IJssel
PROJECTTEAM DECISIO Menno de Pater (projectleider): m.depater@decisio.nl Merijn van Elk
CONTACTGEGEVENS DECISIO | ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES Valkenburgerstraat 212 1011 ND Amsterdam T 020 – 67 00 562 E info@decisio.nl I www.decisio.nl
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
Inhoudsopgave
Samenvatting
1
1.
Inleiding
3
1.1
Woord vooraf: leeswijzer en interpretatie
3
1.2
Aanleiding
3
1.3
Probleemstelling
4
1.4
Centrale onderzoeksvraag
4
Gebruikersprofiel Algerabrug
6
2.1
Type verkeer
6
2.2
Woon-werkstromen
7
2.3
Goederenstromen
8
2.4
Openbaar vervoer
10
2.5
Conclusies verkeer van en naar Krimpen aan den IJssel
10
2.
3.
4.
5.
Economisch profiel Krimpen aan den IJssel
12
3.1
Werkgelegenheid
12
3.2
Bedrijventerreinen
13
3.3
Winkelcentra
15
3.4
Transportkosten per sector
17
Mogelijke impact van de afsluiting
19
4.1
Uitgangspunten voor de impactberekeningen
19
4.2
Mogelijke economische impact
20
4.3
Overige mogelijke impact op bedrijvigheid
23
4.4
Mogelijke maatschappelijke impact
24
Conclusies
26
Bijlage 1 Woon-werkstromen over de brug
29
Bijlage 2 Richtingen vrachtverkeer over de brug
30
Bijlage 3 Sectoren met (hoog) risico op verhoogde transportkosten 31
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
Bijlage 4 Mogelijke economische impact per sector
32
Bijlage 5 Mogelijke maatschappelijke impact
34
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
Samenvatting De Algerabrug is een essentiële verkeersader tussen Krimpen aan den IJssel en Rotterdam. Dagelijks rijden bijna 50 duizend auto’s en vrachtwagens over de brug. In augustus 2026 staat grootschalig onderhoud gepland, waarbij de brug maximaal zes weken volledig wordt afgesloten voor gemotoriseerd verkeer (fietsers en voetgangers kunnen wel over de brug). De gemeente Krimpen aan den IJssel heeft (naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad) laten onderzoeken wat de economische impact is van deze afsluiting voor de lokale economie. Noot vooraf: berekeningen zijn gemaakt op basis van aannames en een gemiddeld werkdagscenario. De berekeningen geven daarmee een representatief beeld van de impact van een onverwachte brugafsluiting op een gemiddelde reguliere werkdag. In praktijk vindt een deel van werkzaamheden in de vakantie plaats (minder verkeer), zullen bedrijven zich voorbereiden op de afsluiting en worden mobiliteitsmaatregelen getroffen om hinder te beperken. Er zijn daarmee mogelijkheden om de impact lager te doen uitvallen: om deze reden hebben we het in dit rapport over ‘mogelijk impact’ en niet over ‘verwachte impact’. Daarnaast is de impact van al het verkeer van en naar Krimpen aan den IJssel, als impact voor de gemeente meegenomen. In praktijk kan de rekening ook gedeeld worden tussen afnemers en leveranciers.
Tot slot: dit rapport beschouwt groepen en sectoren als geheel en is niet geschikt voor uitspraken op individueel bedrijfsniveau.
Belangrijkste bevindingen ▪
Dagelijkse directe economische impact: De afsluiting leidt tot een geschatte economische impact voor bedrijven in Krimpen aan den IJssel van 177 duizend tot 212 duizend euro per werkdag. Het gaat dan om extra transportkosten van bedrijven in Krimpen die hun goederen en diensten leveren aan klanten aan de andere kan van het water, of die juist bevoorraad moeten worden.
▪
Sectoren met grootste impact: De grootste absolute impact treft de bedrijventerreinen (Stormpolder, Parallelweg, Krom), met name de sectoren transport & logistiek, industrie, bouw en groothandel. De transportsector wordt relatief het hardst geraakt, met een kostenstijging tot 40 procent van de dagelijkse omzet. Gemiddeld stijgen de kosten voor bedrijven op de bedrijventerreinen met circa 2,5 procent, omdat voor de meeste bedrijven transportkosten een relatief klein aandeel van de totale kosten is. Een kostenstijging van 2,5 procent raakt wel een substantieel deel (10 tot 50 procent) van de winstmarge van sommige sectoren.
▪
Detailhandel: De detailhandel ondervindt naar verwachting geen daling van de klandizie. Mogelijk zorgt de afsluiting zelfs voor een impuls, omdat winkelcentra aan de andere kant van het water slechter bereikbaar worden. De meeste klanten van de lokale detailhandel komen uit Krimpen aan den IJssel of Krimpenerwaard, die niet afhankelijk zijn van de brug.
▪
Maatschappelijke impact: De maatschappelijke gewaardeerde hinder (voor inwoners, bezoekers, OV-reizigers) wordt geschat op 280 duizend tot 315 duizend euro per werkdag. Het woonwerkverkeer, maar ook autoverkeer met een ‘overig motief’ (zoals bezoek, sport, winkelen) ondervindt veel hinder.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
1
Tabel S1 Totaaloverzicht mogelijke economische impact per sector* (dagelijks) Minimum
Maximum
Bouw en vastgoed
€ 3.000
€ 4.000
Groothandel
€ 18.000
€ 22.000
Industrie en productie
€ 33.000
€ 39.000
Transport en logistiek
€ 52.000
€ 62.000
Detailhandel
€ 29.000
€ 35.000
Overig Krimpen/onbekend
€ 42.000
€ 50.000
Totaal
€ 177.000
€ 212.000
* Sectortoedeling is indicatief o.b.v. sectoromvang en gemiddelde transportkosten per sector
Tot slot: negatieve impact is evident, maar benadrukt ook noodzaak renovatie De afsluiting van de Algerabrug leidt tot aanzienlijke hinder voor inwoners van Krimpen aan den IJssel, bezoekers, werknemers en tot hogere transportkosten en daarmee economische gevolgen voor bedrijven. Dat is evident: de brug is de centrale ontsluiting van de gemeente. Anderzijds benadrukt dat ook direct het belang van de renovatie en bijbehorende afsluiting: de brug is de levensader voor de gemeente en deze moet goed blijven functioneren. De tijdelijke afsluiting moet wel in dat perspectief worden gezien. Met een goede voorbereiding, communicatie en zoveel mogelijk werkzaamheden in de vakantieperiode, kan de uiteindelijke impact beperkt worden.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
2
1. Inleiding 1.1 Woord vooraf: leeswijzer en interpretatie Dit rapport biedt een analyse van de economische (en maatschappelijke) impact van de afsluiting van de Algerabrug. Het rapport is bedoeld om een feitelijk en zo volledig mogelijk beeld te schetsen van de verwachte gevolgen voor bedrijven en inwoners in Krimpen aan den IJssel wanneer de brug afgesloten is voor autoverkeer, met een focus op de impact voor het bedrijfsleven in Krimpen aan den IJssel. Belangrijk voor de interpretatie ▪
De resultaten en berekeningen in dit rapport zijn gebaseerd op aannames en gemiddelde werkdagscenario’s. Ze geven inzicht in impacts van een burgafsluiting in de situatie dat deze onverwacht komt en inwoners en bedrijven zich er niet op hebben kunnen voorbereiden. De daadwerkelijke impact tijdens de renovatiewerkzaamheden in 2026 zal naar verwachting anders uitpakken, doordat bedrijven en inwoners hun gedrag aanpassen, werkzaamheden in de vakantie plaatsvinden en maatregelen getroffen kunnen worden om hinder te beperken. Om deze reden spreken we over ‘mogelijk impact’ en niet over ‘verwachte impact’ in het rapport.
▪
Dit rapport is bedoeld als hulpmiddel voor beleidsvorming, communicatie en voorbereiding op de afsluiting. Het is nadrukkelijk niet bedoeld als onderbouwing of bewijsstuk voor individuele nadeelcompensaties of schadeclaims. Aan de inhoud van dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend voor het indienen of beoordelen van schadeclaims. De analyse geeft een algemeen beeld en gaat niet in op individuele situaties of uitzonderingen.
▪
Daarnaast is van belang: onderhoud aan de brug is noodzakelijk. Tegenover tijdelijke hinder en overlast staat een brug die weer vele jaren het verkeer van en naar Krimpen aan den IJssel faciliteert en van groot belang is voor het (economisch) functioneren van de gemeente.
In dit eerste hoofdstuk zetten we de aanleiding en onderzoeksvraag uiteen. In hoofdstuk 2 gaan we in op de gebruikers van Algerabrug: hun reisdoelen, herkomsten en bestemmingen. In hoofdstuk 3 schetsen we kort de economie van Krimpen aan de IJssel. In hoofdstuk 4 volgt de analyse waarin de impact van de afsluiting op gebruikersgroepen wordt doorvertaald naar economische impacts voor bedrijfssectoren en maatschappelijke impacts voor inwoners van Krimpen aan den IJssel. In hoofdstuk 5 trekken we de conclusies uit deze analyse.
1.2 Aanleiding De Algerabrug is een belangrijke verkeersader in de regio, die dagelijks door veel motorvoertuigen en fietsers wordt gebruikt. In 2026 staat grootschalig onderhoud aan de brug gepland, waardoor de brug voor maximaal 6 weken dicht is voor wegverkeer. De gemeenteraad van Krimpen aan den
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
3
IJssel heeft het college in een motie1 verzocht om te onderzoeken wat de impact is van deze wegafsluiting voor de lokale economie. In dit rapport geven we daar inzicht in.
1.3 Probleemstelling De Algerabrug is een basculebrug over de Hollandsche IJssel en maakt deel uit van de provinciale weg de N210. Samen vormen de brug en provinciale weg een essentiële verbinding tussen de Krimpen aan den IJssel en Rotterdam. Door de gemeente Krimpen aan den IJssel wordt de Algerabrug zelfs gezien als een “levensader van de samenleving”. Dagelijks passeren er zo’n 50.000 voertuigen en 7.000 fietsers de brug. De brug is aan grootschalig onderhoud toe, waardoor deze mogelijk 6 weken volledig afgesloten zal zijn voor gemotoriseerd verkeer (fietsers en voetgangers kunnen wel gebruik blijven maken van de brug). De brug is de centrale ontsluiting voor Krimpen aan den IJssel en een groot deel van Krimpenerwaard, waarmee de verwachting is dat de afsluiting substantiële hinder zal veroorzaken voor de inwoners en bedrijven in de gemeente. Om de hinder enigszins te beperken is gekozen om het onderhoud te laten starten tijdens de zomervakantie. 2 Het grootschalige onderhoud wordt uitgevoerd door Rijkswaterstaat en staat gepland om van start te gaan vanaf 10 augustus 2026. Onderhoud aan de brug is noodzakelijk om de veiligheid en betrouwbaarheid voor passanten te waarborgen. De houtbalken en stalen onderdelen van de brugklep moeten worden vervangen.
Daarnaast wordt nieuw asfalt aangelegd en de staalconstructie van de klep geconserveerd om roest tegen te gaan.3 De geplande afsluiting zal aanzienlijke gevolgen hebben voor de bereikbaarheid van Krimpen aan den IJssel en in het bijzonder de verbinding met Rotterdam. Daarmee zal dit ook invloed hebben op de economische activiteiten in de gemeente Krimpen aan den IJssel. Omdat de afsluiting noodzakelijk, staat het onderhoud zelf niet ter discussie. De gemeente wil er alles aan doen om de impact van het onderhoud minimaal te laten zijn. Daarvoor is eerst een beeld nodig van de verwachte impact op de lokale economie.
1.4 Centrale onderzoeksvraag De kernvraag in dit onderzoek is wat de economische impact voor de bedrijven in Krimpen aan den IJssel is van de afsluiting van de Algerabrug. Daarbij gaan we in op de gevolgen voor bedrijven die in Krimpen aan den IJssel gevestigd zijn doordat zij: 1. Aanzienlijk hogere kosten moeten maken om hun goederen en diensten buiten de regio Krimpen aan den IJssel en Krimpenerwaard te leveren. 1 Motie onderzoek economische impact afsluiting Algerabrug, raadsvergadering 17 juli 2025 2 Rijkswaterstaat (2024, 2 december). Groot onderhoud Algerabrug vanaf augustus 2026. Geraadpleegd via
rijkswaterstaat.nl 3 Gemeente Krimpen aan den IJssel (z.d.). Groot onderhoud Algerabrug. Geraadpleegd via krimpenaandenijssel.nl
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
4
2. Te maken krijgen met hogere bevoorradingskosten 3. Klanten van buiten de regio deze bedrijven minder goed kunnen bereiken 4. Personeel langer onderweg is om op het werk te komen. De focus in dit onderzoek ligt op punten 1 en 2: de directe hogere kosten voor bedrijven. Daar vindt de directe economische impact plaats. Hiervoor proberen we ook zo goed mogelijk in beeld te brengen bij welke (type) bedrijven deze impact plaatsvindt. Punten 3 en 4 nemen we op hoofdlijnen mee. Tot slot staan we in het rapport kort stil bij de maatschappelijke impact doordat overig verkeer vertraging ondervindt. Hierbij kunnen we denken aan inwoners die aan de andere kant van het water werken, reizen voor bezoek van vrienden, familie, school, winkelen, cultuur, ontspanning, etc. Dit heeft minder directe consequenties voor de lokale economie, maar (voorkomen van) hinder en overlast heeft ook economische waarde.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
5
2. Gebruikersprofiel Algerabrug In dit hoofdstuk brengen we eerst het gebruikersprofiel van de Algerabrug in beeld. Er zijn diverse studies gepubliceerd met analyses over het gebruik van de brug, zoals een knelpuntanalyse, verschillende bereikbaarheidsplannen en een MIRT-verkenning. In dit hoofdstuk combineren we deze studies tot een gebruikersprofiel dat als basis dient voor de impactberekeningen. Om de directe economische impact te schatten van een afsluiting, is het van belang om te achterhalen welke type verkeer de brug (dagelijks) gebruikt. Vervolgens zoomen we in op het deel van het verkeer dat van en naar Krimpen aan de IJssel gaat: doel is immers om de effecten voor Krimpen aan de IJssel in beeld te brengen. De brug wordt ook gebruikt door verkeer van en naar Krimpenerwaard.
2.1 Type verkeer Er zijn diverse studies en databronnen beschikbaar op basis waarvan het mogelijk is om een goed beeld te scheppen van het gebruikersprofiel van de brug. In onderstaande schetsen we het gebruik van de brug op een gemiddelde werkdag in september. Onze impactberekeningen baseren we ook op de werkdaggemiddelden. In de weekenden en vakantieperioden ligt het gebruik lager. Daar ligt dus ook een mogelijkheid tot beperking van de impact: hoe groter het deel van werkzaamheden in de vakantieperiode plaatsvindt, hoe kleiner de impact. Daar staan we in hoofdstuk 4 verder bij stil. Het onderstaande gebruik van de brug betreft het totale verkeer in beide de richtingen de noordwest- én zuidoost-richting. Tabel 2.1 Verkeersintensiteiten Algerabrug gemiddelde weekdag Modaliteit Motorvoertuigen Waarvan vrachtwagens
Minimum 42.400 1.800
Maximum 47.450 2.150
Waarvan bestelbussen
3.600
4.300
Waarvan woon-werk verkeer
24.750
24.750
Waarvan overig verkeer
12.250
16.250
Fietsers en voetgangers
7.600
9.000
Bus
5.600
5.600
Totaal 55.600 62.050 Bron: Arup, IV & Wagemaker (2025); CBS, Witteveen + Bos (2021); Stichting Zuid-Holland Bereikbaar (geen datum), bewerking Decisio
Voor deze studie is het aantal fietsers en voetgangers dat dagelijks de brug gebruiken niet relevant aangezien de brug voor deze modaliteiten niet afgesloten wordt. We gaan daarom in de volgende paragrafen specifiek in op het autoverkeer, het vrachtverkeer en de bus.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
6
2.2 Woon-werkstromen Krimpen aan den IJssel is een forensengemeente en woonplaats voor mensen die in de regio Rotterdam werken. Het heeft als economische activiteit een sterk maakindustriecluster. Krimpen aan den IJssel heeft naast het maakindustriecluster vooral voorzieningen voor de eigen bevolking (zie volgende hoofdstuk). Het aantal banen ten opzichte van het aantal inwoners is relatief laag: in Krimpen aan den IJssel wonen 13.600 werknemers, terwijl het aantal banen in Krimpen aan den IJssel 7.800 bedroeg in 2023.4 Meer dan 90 procent van de werkende bevolking in Krimpen aan den IJssel werkt in Zuid-Holland, waarvan ongeveer een derde in Krimpen aan den IJssel of Krimpenerwaard. Op basis van deze cijfers zou dagelijks 60–70 procent van de werkzame bevolking de Algerabrug gebruiken voor woonwerkverkeer. Niet iedereen is volledig afhankelijk van deze brug; er zijn ook alternatieve routes beschikbaar, zoals de ponten naar Molenwaard, Alblasserwaard en Dordrecht. Maar deze hebben een beperkte capaciteit en verreweg het grootste deel van de inwoners uit Krimpen die buiten Krimpen en Krimpenerwaard werken, werkt in de regio Rotterdam en gebruikt de auto voor het woon-werverkeer. De bedrijven in Krimpen aan den IJssel zijn voor hun werknemers minder afhankelijk van het verkeer over de Algerabrug.
Circa 55 procent van de werknemers komt uit Krimpen aan den IJssel of Krimpenerwaard, maar ook hier geldt dat 45 procent van buiten deze gemeenten komt en grotendeels de brug neemt om op het werk te komen. Tabel 2.2 Verdeling woon-werk locaties Krimpen aan den IJssel en regio’s Werklocatie inwoners Krimpen aan den IJssel 30%
Woonlocatie werknemers in Krimpen aan den IJssel 55%
Overig Zuid-Holland
62%
37%
Rest Nederland
8%
8%
13.600
7.800
Krimpen en Krimpenerwaard
Totaal werknemers Bron: CBS Statline (2023), bewerking Decisio
Op basis van de woon-werkrelaties die het CBS publiceert en de verkeerstellingen op de brug, is een inschatting gemaakt voor het woon-werkverkeer dat per auto de Algerabrug over gaat. De auto is verreweg de belangrijkste modaliteit voor het woon-werkverkeer, gegeven het beperkte aantal werklocaties dat direct met het OV bereikbaar is vanuit Krimpen aan den IJssel. Onderstaand figuur geeft het geschatte personenautoverkeer over de brug weer door werknemers die of in Krimpen aan den IJssel wonen en over de brug werken of buiten Krimpen aan den IJssel wonen (exclusief Krimpenerwaard) en in Krimpen aan den IJssel werken.
4 CBS Statline (2023). Werknemersbanen en reisafstand; woon- en werkregio. Geraadpleegd via cbs.nl
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
7
Figuur 2.1 Woon-werkbewegingen van inwoners uit Krimpen en werknemers van buiten Krimpen naar Krimpen aan den IJssel over Algerabrug met personenauto
33 0
ederland
rimpen a d ssel
9120
Voor deze schatting is een aantal aannames gedaan omdat niet elke forens, elke dag de auto gebruikt. Deze aannames zijn te vinden in Bijlage 1.
2.3 Goederenstromen Om het aantal vrachtwagens en bestelbussen dat over de brug gaat te bepalen, hebben we eerst twee studies5 gecombineerd. Uit beide onderzoeken blijkt dat dagelijks tussen de 5.400 en 6.450 motorvoertuigen met vrachtverkeer als motief over de brug gaat. Uit een operationeel bereikbaarheidsplan van Zuid-Holland Bereikbaar blijkt dat verdeling van dit vrachtverkeer ongeveer een derde vrachtwagens en twee derde bestelbussen is. Met deze informatie kunnen we een ruwe schatting maken van het aantal bestelbussen en vrachtwagens dat op een gemiddelde werkdag over de brug gaat. Tabel 2.3 geeft deze verdeling weer voor zowel een lage als hoge schatting.
5 Witteveen + Bos (2021); Arup, IV & Wagemaker (2025).
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
8
Tabel 2.3 Verdeling vrachtwagens en bestelbussen Minimum
Maximum
Vrachtverkeer
5.400
6.450
Waarvan vrachtwagens
1.800
2.150
Waarvan bestelbussen 3.600 4.300 Bron: Arup, IV & Wagemaker (2025); CBS, Witteveen + Bos (2021); Stichting Zuid-Holland Bereikbaar (geen datum), bewerking Decisio
Een analyse uit de MIRT-verkenning van Witteveen + Bos (2021) geeft een ruwe schatting van de richtingsverdeling van het vrachtverkeer dat over de brug Krimpen aan den IJssel binnenkomt. Uit deze analyse blijkt de volgende verdeling: ▪
39 procent gaat richting bedrijventerreinen de Strompolder, de Parallelweg en De Krom (Industrieweg).
▪
39 procent gaat richting gemeente Krimpenerwaard (C.G. Roosweg).
▪
22 procent gaat richting Krimpen aan den IJssel centrum (Nieuwe Tiendweg).
Wanneer we de richtingen van het vrachtverkeer over de brug combineren met de vrachtwagenbestelbus verdeling, kunnen we een ruwe schatting geven van het vrachtverkeer dat bestemd is voor bepaalde delen in Krimpen aan den IJssel. Deze schatting doen we opnieuw in een laag en hoog scenario. Figuur 2.2 geeft de goederenstromen weer in het laag geschatte scenario: in totaal 5.400 zware voertuigen over de brug. De richtingsverdeling in het hooggeschatte scenario zijn te vinden in Bijlage 2.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
9
Figuur 2.2 Aantal vrachtwagens en bestelbussen met bestemming - herkomst verdeling (lage scenario)
egio otterdam estelbussen 1800 ra twagens 900
lgera r g
ieuwe iendweg (22 ) estelbussen 1800 ra twagens 900
tormpolder (39 )
estelbussen 702 ra twagens 351
rimpenerwaard (39 ) estelbussen 702 ra twagens 351
2.4 Openbaar vervoer Over de brug gaan dagelijkse diverse buslijnen met OV-reizigers. Door de afsluiting zullen ook zij hinder ondervinden in reistijd. Voor het berekenen van de maatschappelijke impact nemen we daarom ook deze modaliteit mee in de analyse. Uit een Bereikbaarheidsplan6 blijkt dat op een gemiddelde weekdag 5.600 OV-reizigers dagelijks met de bus over de brug gaan. Het gaat hierbij om 4 buslijnen van Arriva (194, 196, 292 en 295) en drie buslijnen van RET (96, 97 en 98). Belangrijk om hierbij op te merken is dat ook voor deze modaliteit aanvullende bereikbaarheidsmaatregelen komen, waardoor de extra reistijd voor OV-reiziger beperkt blijft door het lopen of fietsen over de brug tot de halte aan de andere van het water.
2.5 Conclusies verkeer van en naar Krimpen aan den IJssel Voor de impact berekeningen is het van belang om het verkeer over de brug te isoleren dat we kunnen toerekenen aan Krimpen aan den IJssel. Voor het vrachtverkeer zijn tellingen gedaan en voor woon-werkverkeer hebben we een inschatting kunnen maken op basis van de pendelstromen. Voor het verkeer over de Algerabrug met een overig motief, hebben we aangenomen dat ongeveer de helft een bestemming of herkomst in Krimpen aan den IJssel heeft. De andere helft reist van en
6 Arup, IV & Wagemaker (2025)
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
10
naar Krimpenerwaard. Deze schatting is gebaseerd op de verhouding van het woon-werkverkeer dat de brug gebruikt tussen de gemeente Krimpenerwaard en Krimpen aan den IJssel. In onderstaande tabel geven we een overzicht van de verkeersstromen die we op basis van voorgaande paragrafen kunnen toerekenen aan Krimpen aan den IJssel. Tabel 2.4 Verkeersstromen toegerekend aan Krimpen aan den IJssel Modaliteit Auto Bus
Vrachtverkeer
Motief
Minimum
Maximum
Woon-werk
12.500
12.500
Overig
6.200
8.200
OV-reizen
2.800
2.800
Vrachtwagens
1.100
1.300
Waarvan voor industrieterreinen
700
800
Waarvan voor centrum
400
500
Bestelbussen
2.200
2.600
Waarvan voor industrieweg
1.400
1.700
800
900
24.800
27.400
Waarvan voor centrum Totaal
Deze tabel vormt de basis voor de (economische en maatschappelijke) impact berekeningen van reistijdvertragingen voor verschillende modaliteiten en sectoren door de brugafsluiting. Deze berekeningen worden in hoofdstuk 4 verder toegelicht.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
11
3. Economisch profiel Krimpen aan den IJssel In dit hoofdstuk beschrijven we kort de economie van Krimpen aan den IJssel. Daarmee brengen we in beeld wat voor type bedrijven hinder ondervinden van de brugafsluiting. Specifiek kijken we naar de belangrijkste bedrijventerreinen, winkelcentra en sectoren waarvoor transport een belangrijke factor is.
3.1 Werkgelegenheid In de gemeente Krimpen aan den IJssel werken circa 8.000 werknemers. De gemeente kenmerkt zich door een relatief sterk handel en industriecluster: circa 3.300 werknemers werken op de industrieterreinen de Stormpolder, Krom en Parallelweg. De industrie, bouw en handel zijn goed voor 48 procent van de lokale economie, landelijk ligt het aandeel van deze sectoren op 30 procent. In Krimpen aan den IJssel zijn deze sectoren dus 60 procent sterker vertegenwoordigd in de economie dan het landelijk gemiddelde. De zakelijke dienstverlening in Krimpen aan den IJssel is juist circa 50 procent kleiner (als aandeel van de totale werkgelegenheid) dan het Nederlandse gemiddelde. Figuur 3.1 Werkgelegenheid in Krimpen aan den IJssel Overig 3% Publieke diensten: overheid, onderwijs, zorg 29%
ICT, financiële en zakelijk dienstverlening 13%
Industrie 14% Bouw 7%
Handel 26% Horeca 5%
Vervoer en opslag 3%
Bron: CBS, bewerking Decisio
De bouw, handel en industrie zijn dus sterk vertegenwoordigd. Het industriële maakcluster in bedrijventerreinen de Stormpolder, Krom en Parellelweg zijn hier de belangrijkste locaties. Vrijwel alle bedrijven in de maakindustrie in Krimpen aan den IJssel zijn gevestigd op deze bedrijventerreinen, die ook diverse groothandels-, auto- en detailhandelsbedrijven bevatten.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
12
De detailhandelsclusters zitten in de winkelcentra De Korf, Crimpenhof en De Olm. Deze winkelcentra functioneren (hoofdzakelijk) als voorziening voor de eigen bevolking. Daarmee bestaat Krimpen aan den IJssel vooral uit een sterk bouw- en industriecluster en voorzieningen voor de eigen bevolking (overheid, primair onderwijs, horeca en detailhandel).
3.2 Bedrijventerreinen Op de bedrijventerreinen de Stormpolder, Krom en Parallelweg werken circa 3.300 medewerkers bij circa 400 bedrijven en wordt jaarlijks in totaal voor meer dan 1 miljard euro geproduceerd7. Daarmee zit 40 procent van de werkgelegenheid in Krimpen aan de IJssel op deze bedrijventerreinen, die gekenmerkt worden door een groot maakindustriecluster met de scheepsbouw in het bijzonder. En daarnaast een mix van bedrijvigheid die op veel bedrijventerreinen zit: van bouw, autohandel, groothandel, transport en logistiek, tot specialistische (technische) detailhandel en ICT. Het zijn bedrijventerreinen met relatief weinig leegstand. Voor de berekeningen van de omzetten/productiewaarde van de bedrijven op de bedrijventerreinen, baseren we ons op gemiddelde sectorstatistieken van het CBS. Het CBS publiceert voor de verschillende sectoren de gemiddelde jaarlijkse (2024) omzet/productiewaarde per arbeidsplaats. Wanneer we deze informatie combineren met het aantal arbeidsplaatsen per bedrijf en sector8, kunnen we een indicatie geven van de verwachte omzet voor de sectoren op de bedrijventerreinen. 3.2.1
Stormpolder
De Stormpolder is het grootste van de drie bedrijventerreinen. Circa driekwart van de 3.300 banen op de bedrijventerreinen in Krimpen aan den IJssel zit in de Stormpolder. Het bedrijventerrein heeft een groot maakindustriecluster met een aantal grote spelers zoals de scheepbouwers Royal IHC en Hollandia infra, maar ook liftenproducent TKE Home Solutions heeft een grote vestiging. Daarnaast bevat de Stormpolder een groot aantal MKB-bedrijven en eenmanszaken uit diverse sectoren. De belangrijkste sectoren (in omzet gemeten) zijn de industriële sector, groothandel, bouw, autohandel en transport. Figuur 3.2 laat deze omvang zien voor de Stormpolder.
7 Aantal medewerkers o.b.v. LISA-data; inschatting productiewaarde o.b.v. gemiddelde sectorstatistieken CBS. 8 Vastgoeddata (z.d.). Geraadpleegd op 6 november 2025 via vastgoeddata.nl
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
13
Figuur 3.2 Productiewaarde Stormpolder per sector (in mln. euro) Autohandel; € 35 Overig; € 159
Bouw en vastgoed; € 0 Groothandel; € 8
Transport en logistiek; € 27
Industrie en productie; € 518
3.2.2
De Krom en Parallelweg
De Krom en Parallelweg huisvesten 25 procent van de bedrijvigheid op de grote bedrijventerreinen in Krimpen. Hier zitten geen grote scheepswerven, maar wel toeleveranciers aan de scheepsbouw en andere metaalbewerkingsindustrie. Daarnaast zit er op deze bedrijventerreinen relatief meer groothandel. Figuur 3.3 laat de productiewaarde van beide bedrijventerreinen bij elkaar per sector zien. Figuur 3.3 Productiewaarde Parallelweg en Krom per sector (in mln. euro) Autohandel; € 9 Overig; € 43
Transport en logistiek; €
Bouw en vastgoed; € 8
Groothandel; € 38
Industrie en productie; € 92
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
14
3.3 Winkelcentra 3.3.1
Productiewaarde winkelcentra Korf, Crimpenhof en Olm
In de winkelcentra De Korf, Crimpenhof en De Olm werken circa 1.500 medewerkers bij circa 163 bedrijven en wordt jaarlijks in totaal voor meer dan 155 miljoen euro geproduceerd9. Daarmee zit circa 20 procent van de werkgelegenheid in Krimpen aan de IJssel in en om deze winkelcentra, die gekenmerkt worden door de detailhandel en publieke sector en non-profit. De publieke sector betreft vooral de gemeente en politie die rond het Crimpenhof zit. Voor de berekeningen van de productiewaarde van de vestigingen rond de winkelcentra10, is dezelfde wijze gehanteerd als bij de bedrijventerreinen. Figuur 3.4 laat de productiewaarde per sector zien voor de winkelcentra. Figuur 3.4 Productiewaarde Crimpenhof, Olm en Korf per sector (in mln. euro) Industrie en productie; € 9
Publieke sector en non-profit; € 58
Zakelijke dienstverlening; € 9
Detailhandel; € 3 Horeca en recreatie; € 8
Uit bovenstaande figuur wordt duidelijk dat de detailhandel en publieke sector economisch gezien het sterkst aanwezig zijn. Figuur 3.5 laat de productiewaarde voor de detailhandel zien in de drie winkelcentra. De hoogst geschatte productiewaarde wordt gedraaid in winkelcentrum Crimpenhof, namelijk 27 miljoen euro op jaarbasis. Vlak daarachter komt De Korf met 25 miljoen euro. De Olm heeft de laagst geschatte productiewaarde met 11 miljoen euro.
9 Aantal medewerkers o.b.v. LISA-data; inschatting productiewaarde o.b.v. gemiddelde sectorstatistieken CBS. 10 NB: productiewaarde is een standaard statistische eenheid van het CBS. Voor de meeste sectoren is de
productiewaarde ongeveer gelijk aan de omzet: wat ze produceren en verkopen is productiewaarde. De handel produceert handel: daarom is de productiewaarde gelijk aan de verkoopwaarde van producten, minus de inkoopwaarde. De omzet ligt een factor 2 tot 4 keer zo hoog afhankelijk van specifieke handelssector. Voor de publieke sector is de productie gelijk aan te kosten van de publieke organisatie (huisvesting, personeelslasten, inkoop, etc.): ook deze zijn bepaald op basis van landelijke sectorgemiddelden voor kosten per werknemer bij publieke organisaties en niet specifiek op de begroting van gemeente en politie in Krimpen.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
15
Figuur 3.5 Productiewaarde detailhandel per winkelcentrum (in mln. euro)
De Korf; € 25 Crimpenhof; € 27
Olm; € 11
3.3.2
Koopstromen detailhandel Krimpen aan den IJssel
Uit het koopstromenonderzoek uit 202111 blijkt dat tussen de 70 en 80 procent (afhankelijk van het koopmotief) van de detailhandelsomzet in Krimpen aan den IJssel afkomstig is uit de eigen gemeente. De overige 20 tot 30 procent van de omzet heeft een andere gemeente als herkomst. Figuur 3.6 laat deze herkomst verdeling zien voor de koopmotieven dagelijks, recreatief en doelgericht. Het kleinere aandeel van de detailhandelsomzet dat afkomstig is uit een andere gemeente komt grotendeels uit de aangrenzende gemeente Krimpenerwaard hebben (90 procent van de dagelijkse boodschappen en 60-70 procent van de recreatieve en doelgerichte aankopen door bewoners van buiten de gemeente). Ook deze consumentgroep zal geen gebruik maken van de Algerabrug. Dit betekent dat de impact op klandizie relatief beperkt is voor de detailhandel door de brugafsluiting: de meeste klanten komen uit Krimpen aan den IJssel of Krimpenerwaard en niet uit Rotterdam of Capelle aan den IJssel.
11 I&O Research, BRO & BSP (2022). Factsheet Koopstromenonderzoek 2021 – Krimpen aan den IJssel
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
16
Figuur 3.6 Herkomst detailhandelsomzet Krimpen aan den IJssel
Bron: I&O Research, BRO & BSP (2022)
Daarnaast laat het koopstromenonderzoek ook zien dat Krimpenaren voor hun recreatieve en doelgerichte aankopen meer geld besteden buiten de eigen gemeente dan binnen hun eigen gemeente. De bestedingen van Krimpenaren buiten Krimpen, zijn hoger dan de bestedingen van niet‑inwoners die in Krimpen aan den IJssel winkelen. Mogelijk zorgt de brugafsluiting zelfs voor een impuls voor de lokale detailhandel: winkelcentra aan de andere kant van het water worden slechter bereikbaar.
3.4 Transportkosten per sector Op basis van de inschatting van de goederenstromen richting de bedrijventerreinen Stormpolder, Parallelweg en De Krom, de omvang van sectoren en de transportkosten per sector, is het vrachtverkeer het sterkst gerelateerd aan de sectoren transport en logistiek (49 procent), gevolgd door industrie en productie (31 procent), groothandel (17 procent) en bouw en vastgoed (3 procent). Deze sectorverdeling vormt de basis voor de uitsplitsing van de economische effecten naar sector in het volgende hoofdstuk.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
17
Voor de winkelcentra beperken we de analyse van extra transportkosten van vrachtwagens voor bevoorrading van de detailhandel. Dit is naar verwachting de enige relevante sector buiten de industrieclusters die met regelmaat groot vrachtverkeer ontvangt. Een nadere toelichting op de aanpak en onderliggende aannames, is opgenomen in Bijlage 3.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
18
4. Mogelijke impact van de afsluiting In dit hoofdstuk zullen we verder gaan op de economische en maatschappelijke impact van de brugafsluiting. Het gebruikersprofiel en economisch profiel van Krimpen aan den IJssel uit de vorige hoofdstukken dienen als startpunt voor verdere berekeningen. De berekeningen zijn gebaseerd op een gemiddelde werkdag zonder maatregelen om de mogelijke impact te minimaliseren. Dit maakt dat de uitkomsten uit dit hoofdstuk niet kunnen worden beschouwd als de daadwerkelijke impact die zal optreden door de brugafsluiting. De gemeente en het Rijk hebben verschillende maatregelen genomen om de impact te minimaliseren, zoals het inzetten van meer vervoer over water, openhouden van de brug voor voetgangers en fietsers, afsluiting in de zomer plannen, etc. Ook bedrijven kunnen maatregelen nemen om de impact op hun bedrijfsvoering te beperken. Daarnaast is de gemeente ook in een normale situatie kwetsbaar voor verstoringen. Het regionale verkeer is in hoge mate afhankelijk van één brug en één provinciale ontsluitingsroute, terwijl de beschikbare capaciteit beperkt is. Daardoor leiden incidenten (bijvoorbeeld ongevallen) al snel tot extra congestie. Deze kwetsbaarheid werkt het hele jaar door in zowel de economie als de maatschappij en is een factor waar bedrijven en inwoners mee omgaan.
4.1 Uitgangspunten voor de impactberekeningen Voor de impact berekeningen zijn verschillende uitgangspunten gebruikt om tot een monetaire waarde te komen. Tabel 4.1 laat de verschillende type uitgangspunten zien en hun waarderingen. Ten eerste, het verdampingspercentage gaat over het aandeel van het gemotoriseerd verkeer dat bij complete wegafsluitingen niet of op andere wijze gaat reizen. Uit een Operationeel Bereikbaarheidsplan12 blijkt dat voor vergelijkebare brugafsluitingen, 15 procent van het gemotoriseerd verkeer niet of op andere wijze gaat reizen. Verder constateren wij op basis van een reistijdanalyse13 dat het verkeer door deze afsluiting grofweg één uur moet omrijden: op rustige tijdstippen gaat het om 30 tot 45 minuten omrijdtijd voor de meest bestemmingen, maar in de spitsen kan dit ruimschoots verdubbelen. Zeker wanneer als het verkeer van en naar Krimpen en Krimpenerwaard over dezelfde brug bij Gouda moet. Gemiddeld gaan we uit van 1 uur extra reistijd: ook hier geldt dat verkeer zich zal aanpassen door (wanneer mogelijk) de spitstijden te ontlopen. De monetaire waarde van reistijd (reistijd in euro’s uitgedrukt) is gebaseerd op reistijdwaardingen van een studie van het KiM (2023). In deze studie is de Value of Travel Time (VTT) berekend voor verschillende modaliteiten.
Na indexatie voor het prijspeil in 2025, varieert deze reistijdwaarde per uur voor verschillende modaliteiten (tussen de 8 en 73 euro per uur). Tot slot hebben we de persoon bezetting per automotief gebruikt om het aantal passanten te schatten. 12 Arup, IV & Wagemaker (2025) 13 Met behulp van Google Maps
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
19
Tabel 4.1 Uitganspunten voor de impact berekeningen Waarde Parameters Verdampingspercentage (%)
15%
Reistijdvertraging (in uren)
1,00
Reistijdwaarderingen (€ uur)14 Auto – Woon-werk
€ 12,47
Auto - Overig
€ 11,11
Bus - Gemiddeld
€ 8,24
Vrachtwagen - Goederenvervoer
€ 73,01
Bestelbus - Zakelijk
€ 52, 5
Bezetting per personenauto15 Woon-werk
1,05
Zakelijk
1
Overig
1,45
Bron: Arup, IV & Wagemaker (2025); eigen reistijdanalyse; KiM (2023); CBS (2023)
4.2 Mogelijke economische impact In deze paragraaf behandelen we de directe economische impact die mogelijk kan optreden voor bedrijven door de brugafsluiting. Deze berekeningen zijn recht-toe-recht-aan: we vermenigvuldigen iedere modaliteit uit Tabel 2.4 met de juiste parameters16, reistijdwaarderingen en bezettingen per personenauto uit Tabel 4.1. De uitkomsten van deze berekeningen geven een beeld van de mogelijke monetaire waarde van het omrijden door de brugafsluiting. Voor de verdeling van deze waarde over de relevante sectoren op de industrieterreinen, hanteren we de sectorverdeling voor het vrachtverkeer uit paragraaf 3.4. Eerder constateerden we dat in de winkelcentra van Krimpen aan den IJssel, de detailhandel het sterkst aanwezig is. Vandaar dat we de aanname doen dat alle vrachtwagens die richting de winkelcentra rijden (over de Nieuwe Tiendweg) voor detailhandel is. Deze vrachtwagens rijden waarschijnlijk naar de winkelcentra toe met als doel het bevoorraden van supermarkten en andere grotere winkels. De bestelbussen die over de Nieuwe Tiendweg Krimpen aan den IJssel binnen rijden, zijn lastig toe te rekenen aan sectoren. Deze bestelbussen zijn vaak van kleinere bedrijven of eenmanszaken zzp’ers, zoals
14 De reistijdwaarderingen zijn op basis van waarderingskengetallen van het KiM (2023) en geïndexeerd voor
het prijspeil in 2025. 15 Bezettingen per auto zijn op basis van CBS-statistieken (2023) 16 Voor het verdampingspercentage hanteren we het deel dat wél de weg op gaat, dus 100%-15% = 85% (factor 0,85)
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
20
bouwbedrijven, glazenwassers, pakketbezorgers, etc. De mogelijke impact van het omrijden voor deze groep bestelbussen s 4.2.1
aren we onder ‘overig’.
Mogelijke economische impact voor de bedrijventerreinen
Figuur 4.1 laat de mogelijke impact zien die kan optreden voor de relevante sectoren op de drie bedrijventerreinen. Naast de impact, toont het figuur ook het aandeel van de impact op de dagelijkse omzet die een sector maakt in procenten. De dagelijkse omzet die hiervoor is gebruikt, is berekend door de jaarlijkse omzetten per sector te delen door 253 (gemiddeld aantal werkdagen in een jaar). Figuur 4.1 Economische impact afsluiting Algerabrug gemiddelde werkdag voor relevante sectoren op de Stormpolder, Parallelweg en Krom (lage scenario) € 120.000
45% 40%
Mogelijke impact (dagelijks)
€ 100.000
35%
€ 80.000
30% 25%
€ 0.000
20%
€ 40.000
15% 10%
€ 20.000 €Impact Impact / sector omzet
5% Bouw en vastgoed
Groothandel
Industrie en productie
Transport en logistiek
Alle 4 de sectoren
€ 3.000
€ 18.000
€ 33.000
€ 52.000
€ 10 .000
1%
4%
1%
39%
3%
0%
Uit het figuur blijkt dat de dagelijkse impact van omrijden voor deze sectoren mogelijk circa 106 duizend euro bedraagt, wat neerkomt op ongeveer 3 procent van hun gezamenlijke dagelijkse omzet (op een gemiddelde werkdag in september). Tegelijkertijd laat het figuur zien dat de transport en logistiek sector mogelijk de grootste impact door de brugafsluiting ondervindt, circa 40 procent van dagelijkse omzet zijn ze kwijt aan het omrijden. Als bedrijven in deze sector dagelijks 2 tot 4 uur extra moeten omrijden (terwijl het vervoeren van goederen hun kernactiviteit is) is het logisch dat dit kan leiden tot een substantiële toename van de transportkosten. Transportbedrijven lopen daarmee een aanzienlijk risico niet concurrerend te kunnen opereren in deze periode en tijdelijk verliesgevend te zijn.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
21
Bijlage 4 toont hetzelfde figuur maar dan in het hooggeschatte scenario. Hieruit blijkt dat de impact dan mogelijk circa 127 duizend euro per dag is voor alle vier de sectoren, dit is 4 procent van de dagelijkse omzet. 4.2.2
Mogelijke economische impact voor detailhandel/overig Krimpen
In deze paragraaf behandelen we de mogelijke impact voor de detailhandel en overige bedrijven (eenmanszaken/zzp’ers). Onderstaand figuur geeft de dagelijkse impact weer voor detailhandel en overige bedrijven. Hieruit blijkt dat de impact voor detailhandel circa 29 duizend euro is en voor overige bedrijven circa 42 duizend euro. Deze toerekening is op basis van vrachtwagens en bestelbussen die over de Nieuwe Tiendweg Krimpen aan den IJssel binnen rijden (zie Tabel 2.4). De vrachtwagens zijn toegerekend als bevoorrading van de detailhandel. De bestelbusjes behoren tot overig Krimpen aan den IJssel: dit kunnen ook pakketbezorgers, bouwbedrijfjes, glazenwassers, etc. zijn. Figuur 4.2 Economische impact afsluiting Algerabrug gemiddelde werkdag voor detailhandel en overig Krimpen (lage scenario)
Detailhandel; € 29.000 Overig; € 42.000
Bijlage 4 laat wederom de mogelijke impact zien in het hooggeschatte scenario. In dit scenario is de impact voor detailhandel mogelijk 35 duizend euro en voor overig Krimpen 50 duizend euro. 4.2.3
Kanttekeningen bij deze mogelijke impact
De hierboven beschreven impact is voor het vervoer van en naar Krimpen aan den IJssel dat (op basis van gemiddelde bedrijfsstatistieken) is toebedeeld aan de sectoren in Krimpen en plaats zou vinden op een gemiddelde werkdag, als bedrijven niet voorbereid zijn op een afsluiting en zich niet
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
22
aanpassen aan de situatie. Dit is niet per definitie de daadwerkelijke impact die zal optreden door deze afsluiting. Per sector kan het verschillen wie de kosten uiteindelijk betaalt. In sommige gevallen zal de leverancier of transporteur die buiten de gemeente zit de kosten voor eigen rekening nemen. Veel leveranciers of transporteurs leveren tegen vaste prijzen door Nederland. Dat de ene locatie net beter bereikbaar is dan de andere, nemen ze voor lief. Voor transporteurs die meerdere leveringen in één transport te combineren (van pakketbezorgers tot leveringen bouwmateriaal), worden kosten bovendien verdeeld over meerdere klanten, waarmee doorberekening van (tijdelijke) extra transportkosten niet snel wordt gedaan. In de sommen zijn alle vrachtbewegingen toebedeeld als economische impact voor Krimpen. Een bezorger, dienstverlener of bouwbedrijf van buiten de gemeente die de kosten voor eigen rekening neemt, leidt niet tot economische schade. Daarnaast zijn er uiteraard ook mogelijkheden om via slimme planning uiteindelijk de kosten te verlagen: bouwbedrijven die deze weken hun projecten aan de andere kant van de brug plannen buiten de sluitingsperiode om, en juist aan de eigen kan van de brug oppakken. Of voorraden van grondstoffen die tijdig worden aangelegd. Deze optimalisaties zitten niet in deze eerste doorrekening.
4.3 Overige mogelijke impact op bedrijvigheid 4.3.1
Impact op klandizie voor detailhandel
Uit het koopstromenonderzoek17 en sub-paragraaf 3.3.2 blijkt dat de impact op klandizie voor de detailhandel beperkt en mogelijk zelfs positief is. Dit komt doordat het grootste deel van de detailhandelsomzet als herkomst de eigen gemeente of Krimpenerwaard heeft. Deze consumentengroep gaat de brug over. Dus de detailhandel zal ook geen verminderde klandizie zien. Daarnaast zijn bestedingen van Krimpenaren buiten Krimpen hoger dan de bestedingen van mensen die niet in Krimpen aan den IJssel wonen en winkelen in Krimpen. De brugafsluiting kan hierdoor zelfs impuls geven voor de lokale detailhandel: winkelcentra aan de andere kant van het water worden slechter bereikbaar. De afsluiting biedt in ieder geval kansen voor de lokale winkelcentra om klanten trekken, kennis te laten maken met he aanbod en mogelijk ook daarmee ook te binden. Let wel: de conclusie die we hier trekken geldt voor de gemiddelde winkel. Specialistische handel met een klantenkring buiten de gemeente kan wel degelijk omzetderving ondervinden. Echter: als ze echt de grote regionale specialist zijn komen de klanten waarschijnlijk (eventueel op een eerder of later moment) alsnog. 17 I&O Research, BRO & BSP (2022). Factsheet Koopstromenonderzoek 2021 – Krimpen aan den IJssel
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
23
4.3.2
Impact voor werknemers van bedrijven in Krimpen (niet woonachtig in krimpen)
Door de afsluiting wordt het voor werknemers van buiten Krimpen aan den IJssel lastiger om de werklocatie te bereiken. Voor werkende inwoners is de afhankelijkheid groot: circa 60–70 procent moet het water over naar het werk. Dit is vooral hinderlijk voor inwoners van Krimpen, maar leidt niet direct tot economische impact. Voor bedrijven in Krimpen geldt dat circa 45 procent van de werknemers van buiten Krimpen/Krimpenerwaard komt en daardoor veelal afhankelijk is van de brug. De afsluiting leidt tot extra reistijd, lagere betrouwbaarheid en vormt daarmee een risico voor verstoringen in roosters en bezetting. Daarmee is dit een risicofactor voor de bedrijfsvoering. 4.3.3
Impact voor de dienstensector
Ook in de dienstensector kan omrijden leiden tot hogere kosten door extra reistijd van personeel en dienstverleners. Zoals eerder getoond is deze sector niet groot in Krimpen aan den IJssel. Bovendien is deze sector gemiddeld flexibeler, omdat een deel van het werk kan worden verschoven of (deels) op afstand kan worden uitgevoerd, waardoor de directe impact naar verwachting beperkter is dan voor locatie gebonden sectoren zoals de industrie.
4.4 Mogelijke maatschappelijke impact Naast de economische tonen we beknopt ook de maatschappelijke impact van deze afsluiting. We waarderen de hinder die de afsluiting oplevert in euro’s. Hierbij kijken we naar forenzen die de brug gebruiken met de auto voor woon-werk bewegingen, personenauto’s met een overig motief en OVreizigers met de bus. Hierbij volgen we weer de verkeersstromen uit Tabel 2.4 die toekend kunnen worden aan de gemeente Krimpen aan den IJssel. Onderstaand figuur geeft een overzicht van de maatschappelijke impact in het scenario van een laag geschat aantal gebruikers over de brug. Bijlage 5 laat de maatschappelijke impact zien in het hooggeschatte scenario.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
24
Figuur 4.3 Maatschappelijke impact afsluiting brug voor Krimpen aan den IJssel (lage scenario)
Bus; € 23.000
Auto (Woonwerk); € 104.000 Auto (overig); € 155.000
Uit dit figuur blijkt dat de maatschappelijke impact op een gemiddelde werkdag circa 280 duizend euro per dag is. De groep met mogelijk de grootste impact is het autoverkeer met een ‘overig motief’ zoals bezoek van vrienden, familie, sport, winkelen, school, etc. Dit is ook de groep die in de vakantie en weekenden het sterkst aanwezig is. De maatschappelijk impact – in termen van gewaarde hinder en overlast – is daarmee naar verwachting groter dan de economische impact voor bedrijven in Krimpen.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
25
5. Conclusies Directe economische impact brugafsluiting op een reguliere werkdag In dit onderzoek hebben de mogelijke economische en maatschappelijke impact geschat van het afsluiten van de Algerabrug voor onderhoud. Deze dagelijkse impact hebben we berekend voor een gemiddelde werkdag in september en alleen toegespitst aan de gemeente Krimpen aan den IJssel (exclusief Krimpenerwaard). Uit onze impactanalyse blijkt dat de brugafsluiting een mogelijk een economische impact voor bedrijven op kan opleveren van tussen de 177 duizend en 212 duizend euro per werkdag. De onderstaande tabel geeft indicatief18 weer in welke sectoren deze hinder landt. Tabel 5.1 Totaaloverzicht mogelijke economische impact per sector (dagelijks) Minimum
Maximum
Bouw en vastgoed
€ 3.000
€ 4.000
Groothandel
€ 18.000
€ 22.000
Industrie en productie
€ 33.000
€ 39.000
Transport en logistiek
€ 52.000
€ 62.000
Detailhandel
€ 29.000
€ 35.000
Overig Krimpen/onbekend
€ 42.000
€ 50.000
Totaal
€ 177.000
€ 212.000
Reguliere werkdag hoeft niet representatief te zijn voor afsluitingsperiode In deze is belangrijk om te benoemen dat het gaat om een gemiddelde doordeweekse werkdag, representatief is voor een dag september waarbij bedrijven hun activiteiten niet hebben aangepast op de geplande afsluiting. In augustus zal de impact een stuk lager uitvallen door vakantieperiode. Er is in berekening geen rekening gehouden met optimalisatie: voorraad aanleggen, vakantieplanning, operationele planning (vrachtverkeer buiten spits om laten rijden) en modal shift naar fietsen en lopen (de brug blijft voor deze modaliteiten open). Er zijn dus mogelijkheden om de impact te beperken. Industrieterreinen hebben grootste aandeel in economische impact In de impactanalyse hebben we de mogelijk getroffen gebieden opgesplitst naar de bedrijventerreinen (Stormpolder, Parallelweg en Krom) en overig Krimpen (winkelcentra en onbekend). Onderstaand figuur geeft deze uitsplitsing weer en laat zien waar de economische impact het hoogst is. Belangrijk om hierbij op te merken is dat een deel van het vrachtverkeer over 18 De verdeling over sectoren is op basis van gemiddelde transportkosten per sector in Nederland. Er is geen
onderzoek gedaan of telling uitgevoerd naar welke bedrijven in Krimpen exact verantwoordelijk zijn voor het vrachtverkeer van en naar Krimpen.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
26
de Nieuwe Tiendweg (circa 60 procent), niet te herleiden valt waar dit verkeer voor bestemd is. Deze mogelijke impact kan dus een stuk lager uitvallen doordat dit verkeer (de bestelbussen) niet meer gaan rijden naar of van dit gebied. Tabel 5.2 Totaaloverzicht mogelijke economische impact per gebied (dagelijks) Minimum
Maximum
Bedrijventerreinen
€ 10 .000
€ 127.000
Overig Krimpen aan den IJssel
€ 71.000
€ 85.000
Totaal
€ 177.000
€ 212.000
Gevolgen verschillen per sector Gemiddeld gezien leidt de afsluiting van de Algerabrug tot een kostenstijging van circa 2,5 procent voor de bedrijven op de bedrijventerreinen. De transportsector wordt mogelijk hard geraakt, dit is een kleine sector maar heeft hoge transportkosten. Voor hun stijgen de kosten met 40 procent. Een kostenstijging van 2,5 procent lijkt beperkt, maar is dit wel een groot deel van de winstmarge (normaliter tussen de 10 en 50 procent, afhankelijk van de sector). In hoeverre de kostenstijging echt landt bij bedrijven in Krimpen aan de IJssel is onzeker: het verschilt wie uiteindelijk de rekening betaalt. Dit kunnen ook de leveranciers, klanten en transporteurs zijn die buiten Krimpen gevestigd zijn. Kansen voor detailhandel De detailhandel zal waarschijnlijk niet te maken krijgen met dalende klandizie op basis van het koopstromenonderzoek. Mogelijk zorgt de brugafsluiting zelfs voor een impuls voor de lokale detailhandel: winkelcentra aan de andere kant van het water worden slechter bereikbaar. En de centra in Krimpen hebben kansen op klanten aan zich te binden. Waarde van maatschappelijke impact groter dan de economische De mogelijke maatschappelijke impact is de hinder en overlast die inwoners van Krimpen aan den IJssel ondervinden.
Dit komt voornamelijk doordat inwoners moeilijker op werk, school, winkels, sport, cultuur, zorg en ontspanning kunnen komen. Daarnaast kunnen inwoners ook moeilijker op bezoek bij familie en vrienden, en kunnen bezoek minder gemakkelijk ontvangen. Op basis van onze analyse blijkt de dat maatschappelijke impact tussen de 280 duizend en 315 duizend euro op een gemiddelde werkdag bedraagt. Tot slot: negatieve impact is evident, maar benadrukt ook noodzaak renovatie De afsluiting van de Algerabrug leidt tot aanzienlijke hinder voor inwoners van Krimpen aan den IJssel, bezoekers, werknemers en tot hogere transportkosten en daarmee economische gevolgen
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
27
voor bedrijven. Dat is evident: de brug is de centrale ontsluiting van de gemeente. Anderzijds benadrukt dat ook direct het belang van de renovatie en bijbehorende afsluiting: de brug is de levensader voor de gemeente en deze moet goed blijven functioneren. De tijdelijke afsluiting moet wel in dat perspectief worden gezien. Met een goede voorbereiding, communicatie en zoveel mogelijk werkzaamheden in de vakantieperiode, kan de uiteindelijke impact beperkt worden.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
28
Bijlage 1 Woon-werkstromen over de brug Onderstaand figuur geeft onder liggende berekening voor de schatting van het aantal forenzen over de brug met de auto. Figuur B1 Woon-werkbewegingen over Algerabrug met personenauto (7800 3200 1100) (1) 2 (2) 80 (3) 0 (4) 33 0
ederland
rimpen a d ssel
(13 00 3200 900) (5) 2 (2) 80 (3) 0 (4) 9120
(1) Werknemers die wonen in Nederland en werken in Krimpen aan den IJssel minus (-) werknemers die wonen en werken in Krimpen aan den IJssel of Krimpenerwaard.19 (2) Forenzen gaan op een gemiddelde werkdag heen naar werk en terug naar huis: vermenigvuldigen met een factor 2. (3) Van alle forenzen in de regio gebruikt 80 procent de auto als vervoersmiddel (schatting op basis van studies Algerabrug 20,21,22). (4) Van de beroepsbevolking werkt ongeveer 60 procent van de mensen op locatie op een gemiddelde dag (40% werkt thuis, of in deeltijd en is vrij -> +/- 3 dagen per week op locatie) (5) Werknemers woonachtig in Krimpen aan den IJssel en werken in Nederland minus (-) werknemers die wonen en werken in Krimpen aan den IJssel of Krimpenerwaard
19 CBS Statline (2023). Werknemersbanen en reisafstand; woon- en werkregio. Geraadpleegd via cbs.nl 20 Arup, IV & Wagemaker (2025). Operationeel Bereikbaarheidsplan Algerabrug. 21 Stichting Zuid-Holland Bereikbaar (z.d.). Concept aanpak & maatregelpakket tbv Operationeel
bereikbaar eidsplan ‘Algerabrug’. 22 Witteveen + Bos (2021). MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam – Algeracorridor: Rapportage verkenning Algeracorridor.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
29
Bijlage 2 Richtingen vrachtverkeer over de brug Deze bijlage geeft het aantal vrachtwagens en bestelbussen weer in het scenario met een hoge schatting. Zie onderstaand figuur. Figuur B2 Aantal vrachtwagens en bestelbussen met bestemming – herkomst verdeling (hoge scenario)
egio otterdam estelbussen 2150 ra twagens 1075
lgera r g
ieuwe iendweg (22 ) estelbussen 2150 ra twagens 1075
tormpolder (39 )
estelbussen 839 ra twagens 419
rimpenerwaard (39 ) estelbussen 839 ra twagens 419
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
30
Bijlage 3 Sectoren met (hoog) risico op verhoogde transportkosten In deze bijlage geven we een onderbouwing van onze inschatting welke sectoren op voorhand het meeste risico lopen op verhoogde transportkosten door de afsluiting. Op de bedrijventerreinen Stormpolder, Parallelweg en De Krom concentreert de economische activiteit zich vooral in industrie en productie, groothandel, bouw en vastgoed, autohandel en transport en logistiek. De gemeente geeft aan dat autohandel waarschijnlijk weinig impact ondervindt, mede op basis van contact met autodealers en de aanname dat autokopers doorgaans lokaal kopen. Voor de overige sectoren combineren we (i) het percentage van de omzet per bedrijf dat gemiddeld wordt besteed aan vervoer over land met (ii) de sectorverdeling op de bedrijventerreinen. Daarmee maken we een sectorale verdeling van de goederenstroom richting de industrieterreinen (zie onderstaande tabel). Tabel B1 Verdeling vrachtverkeer voor belangrijkste sectoren Stormpolder, Parallelweg en De Krom Omzet (in mln. euro) € 9
Kosten vervoer over land (in mln. euro)23 € 0,25
Sectorverdeling vrachtverkeer 3%
Groothandel
€ 10
€ 1,45
17%
Industrie en productie
€ 09
€ 2, 3
31%
Transport en logistiek
€ 34
€ 4,17
49%
Totaal
€ 819
€ 8,5
100%
Sector Bouw en vastgoed
Omdat dit onderzoek focust op de economische impact voor bedrijven, gaan we bij de extra transportkosten voor winkelcentra alleen verder met detailhandel; de publieke sector (onder andere gemeente en politie) blijft buiten de scope.
23 Gemiddelde aandeel van de omzet per I-O 81 sector besteed aan kosten voor vervoer over land is op basis
van CBS-statistieken.
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
31
Bijlage 4 Mogelijke economische impact per sector Deze bijlage laat de mogelijke impact van de afsluiting van de Algerabrug zien voor verschillende sectoren in Krimpen aan den IJssel. Onderstaande figuren geven het hooggeschatte scenario van aantal voertuigen over de brug weer. Figuur B3 Dagelijkse mogelijke impact voor relevante sectoren op de Stormpolder, Parallelweg en Krom (hoge scenario) € 140.000
50% 45%
€ 120.000
Mogelijke impact (dagelijks)
40% € 100.000
35% 30%
€ 80.000
25% € 0.000
20% 15%
€ 40.000
10% € 20.000 €Impact Impact / sector omzet
5% Bouw en vastgoed € 4.000 1%
€ 22.000
Industrie en productie € 39.000
Transport en logistiek € 2.000
Alle 4 de sectoren € 127.000
5%
2%
46%
4%
Groothandel
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
32
0%
Figuur B4 Mogelijk economische impact voor detailhandel en overig Krimpen (hoge scenario)
Detailhandel; € 35.000 Overig; € 50.000
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
33
Bijlage 5 Mogelijke maatschappelijke impact Deze bijlage behandeld de mogelijke maatschappelijke impact van de afsluiting in het hooggeschatte scenario. Deze impact is uitgesplitst naar OV-reizigers en autogebruikers met een overig en woon-werk motief. Figuur B5 Maatschappelijke impact afsluiting brug voor Krimpen aan den IJssel (hoge scenario)
Bus; € 23.000
Auto (Woonwerk); € 104.000
Auto (overig); € 188.000
Uit dit figuur blijkt dat de mogelijke impact circa 315 duizend euro per dag is. De groep met de meest hinder is de automobilist met een overig motief (dit is immers de grootste gebruikersgroep).
ONDERZOEK ECONOMISCHE IMPACT AFSLUITING ALGERABRUG
34