2025-03-21 RIB Hart van Krimpen

RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL

Beste leden van de raad, In het bestuursakkoord ‘Samen verschillend’ is opgenomen dat we onderzoeken of functies van de Tuyter kunnen worden ondergebracht in het kantoorgebouw aan het Raadhuisplein. Recent heeft ons college kennisgenomen van de stand van zaken rondom de mogelijke herhuisvesting van een deel van de functies vanuit de Tuyter naar het Raadhuisplein 4 en de verkenning van mogelijkheden voor herhuisvesting van de resterende functies. Op basis van deze stand van zaken hebben wij de overtuiging dat er een ‘businesscase’ voor Raadhuisplein 4 kan worden opgesteld. Dat gaan wij de komende maanden dan ook doen, zodat uw raad daar na de zomer een besluit over kan nemen. Wij lichten dat hieronder eerst toe en informeren uw raad daarna hoe wij de komende maanden naar zo’n businescase zullen toewerken. Daarnaast willen wij dit jaar al starten met een aantal ingrepen in de openbare ruimte, onder andere naar aanleiding van het project van de kunstenaar Edwin Stolk. Ons staat een hart van Krimpen voor ogen. Mensen kunnen elkaar hier ontmoeten, winkelen, eten en drinken, uitgaan en van cultuur genieten. Het moet een kleinschalige ambiance bieden, met volop mogelijkheden om al wandelend Krimpen te beleven.

Bibliotheek heeft breed gedragen concept voor Raadhuisplein 4 ontwikkeld De Bibliotheek aan den IJssel is de achterliggende tijd ‘penvoerder’ geweest voor een verdere uitwerking van ons principebesluit om van Raadhuisplein 4 de ‘huiskamer van het dorp’ te maken. Het is óók een verdere uitwerking van het plan waarvoor wij in 2024 een ‘specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorzieningen’ hebben gevraagd en ontvangen. De uitkering die we hebben ontvangen is €440.000, onder voorwaarde van een (minimale) cofinanciering van €110.000. U treft hun ‘Visie herontwikkeling Raadhuisplein 4’ bijgaand aan. In die visie komt naar voren dat onze gemeente een mooie basis kent van bevlogen culturele en sociaal maatschappelijke organisaties. Organisaties die zich inzetten om de Krimpenaar te prikkelen, activeren enthousiasmeren, informeren, ondersteunen, begeleiden bij leren en de samenhang binnen Krimpen te vergroten. Unaniem zijn deze organisaties het erover eens dat Krimpen in staat is een multifunctionele accommodatie met een open structuur te realiseren, beheerd door de partners zelf. Wél erkennen alle organisaties dat dit meer vraagt dan een gezamenlijk pand. Het vraagt commitment van de partners, heldere afspraken én een kwartiermaker in de uitvoering.

Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, zo stelt de bibliotheek, kunnen we als Krimpen verder groeien als sociale en inclusieve gemeenschap. De accommodatie en zijn bewoners dragen dan onder andere bij aan: • het terugdringen van eenzaamheid, • het ontrafelen van polarisatie • opgaven op het gebied van laaggeletterdheid, integratie en inburgering. De bibliotheek heeft vervolgens twee scenario’s uitgewerkt. In hoeverre scenario 1 of scenario 2 technisch en financieel haalbaar is, zal door de gemeente vastgesteld dienen te worden. Het eerste scenario gaat – in navolging van ons principebesluit van juli 2023 – uit van de bestaande vierkante meters binnen Raadhuisplein 4 en focust op het samenbrengen van de bibliotheek met (met name) sociaal maatschappelijke en educatieve partners. Dit zijn niet alleen bestaande huurders en gebruikers van de Tuyter, maar ook andere partners actief in Krimpen met een duidelijke onderlinge meerwaarde. Het gaat vooral om een verbouwing en herinrichting van het bestaande gebouw(deel). Het tweede scenario gaat uit van de optimale combinatie van dienstverlening, zónder rekening te houden met de beperkingen van Raadhuisplein 4. Binnen scenario 2 worden de partners en de bijbehorende uitgangspunten van scenario 1 gecombineerd met het theater en de uitvoering van de volledige lesactiviteiten van Muziekschool Krimpen.

Daarvoor is (een vorm van) nieuwbouw nodig. Van ‘bedrijfsverzamelgebouw’ naar ‘community center’ in het ‘Hart van Krimpen’ In 2024 hebben wij, zoals eerder aan u meegedeeld, een ‘behoefteonderzoek’ laten uitvoeren naar de ‘ideale omvang’ van een theater in onze gemeente, inclusief ruimte voor de muziekschool en Concordia. Dit is uitgevoerd door Paul van Oort van bureau Culturele Zaken Advies met medewerking van Berenschot. U treft de ‘Rapportage Cultuurhuis’ bijgaand aan. Wij formuleerden onze vraag als volgt. • Onderzoek wat de ideale grootte van een nieuwe multifunctionele zaal is. • Maak de exploitatie van de huidige programmering en de exploitatie van de potentiële programmering in de zaal van ideale grootte inzichtelijk. Paul van Oort heeft onze vraag met een aantal elementen uitgebreid. • Een korte analyse van het gebouw De Tuyter, waaronder reacties op het gemeentelijke beheer • Demografische ontwikkeling Krimpen aan den IJssel • Visie op het concept van een cultureel centrum • Programma van Wensen vanuit het culturele veld (online enquête) • Gemeentelijke eigenaarslasten • Mogelijkheden voor beheer van een cultureel centrum • Initiële bouwkostenraming Paul van Oort herbevestigt allereerst dat de publiekstromen van onder andere De Tuyter (bibliotheek 71.000 bezoekers excl. hun activiteiten in de theaterzaal), de horecafunctie

(minimaal 15.000 bezoekers) en de theaterfunctie (ruim 5.500 bezoekers) levendigheid op het Raadhuisplein kunnen bewerkstelligen. Voorwaarde is dan wél dat de functies in een transparant gebouw aan dat plein liggen. Dat in tegenstelling tot de huidige Tuyter die een ‘naar binnen gerichte indruk maakt’. Voorwaarde is óók dat het Raadhuisplein moet worden herontwikkeld tot een plein met een meer besloten karakter, waardoor een mogelijkheid voor een verblijfs- en ontmoetingsfunctie zal ontstaan. Terrassen en kleine evenementen op het plein (bijvoorbeeld in een vaste muziektent) zullen hierbij kunnen helpen. Verder stelt Paul van Oort dat de Tuyter nu het karakter van een ‘bedrijfsverzamelgebouw’ heeft waarmee de vaste gebruikers feitelijk worden gestimuleerd en gefaciliteerd om prioriteit te geven aan de eigen ruimtes en activiteiten. Beheer van een dergelijk type gebouw is moeizaam. Een mogelijke nieuwbouw of herhuisvesting moet beide situaties vermijden. Paul van Oort houdt vervolgens een pleidooi voor het concept ‘community center’1 waarin individuele huurders juist worden gestimuleerd om te zoeken naar gemeenschappelijke doelstellingen. Eventueel beheer van zo’n ‘community center’ kan in de toekomst tegelijk met de ontwikkeling van een nieuw gebouw worden ontwikkeld.

In zo’n ‘geïntegreerd cultureel centrum’ moet horeca een centrale plaats in nemen: ontmoeting- en verblijfsruimte, theaterfoyer, eetgelegenheid, kleine optredens. Er is in het gebouw ruimte voor exposities en het gebouw heeft een terrasfunctie. Indien mogelijk is er ook ruimte voor buitenoptredens. Het concept ‘community center’ spreekt ons college aan. Wij zien ook dat het na de verbouwing van de Tuyter in 2016 nog niet is gelukt om het beheer van het gebouw in ‘dienst’ van een gemeenschappelijke doelstelling te stellen. Paul van Oort doet tenslotte de aanbeveling om het aantal stoelen in de theaterzaal uit te breiden naar 200+ stoelen. De theaterzaal kan zo meedraaien in het voorstellingencircuit van de kleine zalen van de schouwburgen, waardoor de grotere boekingskantoren en impresariaten meer belangstelling zullen hebben om voorstellingen en artiesten in de theaterzaal neer te zetten. Het huidige aantal van 55 voorstellingen en bijeenkomsten van Synerkri vormen een aardig gemiddelde. Een grotere theaterzaal zal daarom niet direct een uitbreiding van het aantal activiteiten veroorzaken. Muziekschool en Synerkri hebben hun visie (op een ‘Cultuurhuis’) gepresenteerd Recent heeft Synerkri, verantwoordelijk voor de culturele programmering, ons laten weten dat hun voorkeur uitgaat naar een theaterzaal met 150 tot 200 zitplaatsen.

Daarmee kan het huidige, intieme karakter van ‘Theater de Tuyter’ worden behouden en blijft de (nieuwe) zaal interessant voor zowel amateurvoorstellingen als professionele producties. Met een betere techniek kan ook de programmering van (recentere) films worden uitgebreid.

1 Een voorbeeld van een ‘community center’ is het Storyhouse in Chester (VK), waar de combinatie

van bibliotheek, theater, film en horeca geleid heeft tot een enorme groei in bezoekcijfers, een beter ontwikkeld winkelbestand en hogere huizenprijzen in het centrum.

Synerkri verwacht dat een grotere theaterzaal pas een substantieel effect voor de programmering heeft, wanneer voor 400+ stoelen wordt gekozen. Synerkri verwacht dat dit moeilijker is om te exploiteren. Verder ziet ook Synerkri horeca als een belangrijke faciliteit voor het theater. Enerzijds voor het verkrijgen van inkomsten. Anderzijds biedt het de mogelijkheid om gedurende de hele dag open te zijn en mogelijkheden te bieden voor alle organisaties die aan het Raadhuisplein gevestigd worden. De Muziekschool Krimpen heeft een belangrijke functie in het aanbieden van muziekonderwijs aan inwoners van alle leeftijden en is daarmee een wezenlijk onderdeel van het culturele ‘Hart van Krimpen’. Door de muziekschool in één (nieuw) gebouw te huisvesten samen met het theater (Synerkri) en muziekvereniging Concordia kan een levendig cultureel centrum (aan het Raadhuisplein) ontstaan. Samenwerking en efficiënt(er) ruimtegebruik moet daarbij centraal staan. De visie van de muziekschool en de inzet van Synerkri treft u eveneens als bijlage aan. We gaan ‘spelen in en met de openbare ruimte’ Sinds de ‘oplevering’ van het nieuwe Raadhuis(plein) in 2015 zijn de kansen én beperkingen van het plein voor ons raadhuis meer en meer duidelijk geworden. •

• •

•

•

•

Hoewel er inmiddels meerdere horecagelegenheden (min of meer) aan het plein liggen, heeft dat niet geleid tot terrassen. Óók niet als wij dat aan betreffende ondernemers ‘aanbieden’. Hoewel het plein meer gelegenheid biedt voor (kleine) evenementen, levert het plein geen ‘constante’ stroom van gebruikers op. Hoewel het raadhuis een transparante raadszaal en een ‘bordes’ heeft gekregen, is voor velen de toegang tot ons raadhuis onbekend. Vaak loopt men bij Raadhuisplein 4 binnen, terwijl dat gebouw ook niet echt ‘uitnodigend’ is. Parkeren is nog steeds de hoofdfunctie in de openbare ruimte, waarbij de plekken direct voor de winkels – mede door het doorgaande verkeer – misschien zelfs wel ‘uitnodigend’ zijn voor ‘afhaalfuncties’ in plaats van voor een ‘verblijfsfunctie’ (terras). Op marktdagen en ook tijdens een aantal evenementen zie je dat de winkelfunctie profiteert van de bezoekersstromen. Die levendigheid en wisselwerking tref je echter vooral aan tussen de Crimpenhof en de Tuyter en veel minder tussen de Crimpenhof en het Raadhuis. Uit een recente peiling blijkt dat de Crimpenhof voor veel jongeren een belangrijke plek is, niet alleen voor de winkels maar ook als een ontmoetingsplek. Jongeren geven aan dat ze in de zomer een plek in het centrum missen waar ze ook buiten kunnen afspreken.

Met Paul van Oort denken wij dan ook dat het Raadhuisplein eerst een meer besloten karakter moet krijgen, voordat er mogelijkheden voor een verblijfs- en ontmoetingsfunctie kunnen ontstaan. Onze zoektocht naar een ‘Hart van Krimpen’ waar ontmoeten en verblijven centraal staat, was voor ons ook aanleiding om te reageren op de ‘open call’ voor ‘Talentvolle Gemeenten’2. 2 Zie: Home | Gezocht: Talentvolle Gemeenten

Aanleiding voor deze ‘open call’ is dat veel kunstenaars willen bijdragen aan maatschappelijke verandering, en dat ook gemeenten steeds vaker open staan voor samenwerking. Binnen het project kregen uiteindelijk 3 gemeenten de unieke kans om in 2024 een kunstenaar of kunstenaarscollectief in te zetten voor een lokale uitdaging waarbij verbeelding, verwondering en/of het stellen van andere vragen noodzakelijk is om een verandering te veroorzaken. Krimpen aan den IJssel is één van die drie gemeenten geworden. Beeldend kunstenaar Edwin Stolk koos onze zoektocht naar een bruisend centrum uit voor een artistieke zoektocht naar de identiteit van Krimpen die leidt tot verrassende invalshoeken voor de centrumontwikkeling: “Een hedendaags hart vraagt ook een blik op het verleden”. Zijn presentatie aan ons college treft u eveneens als bijlage aan. Daarbij hoort ook een (3D) verbeelding die wij hebben laten maken voor een gefaseerde herontwikkeling van de openbare ruimte. In dit geval is het (nog) geen verbeelding van een concreet (herstraat)plan, maar vooral een middel om het gesprek daarover te starten. Maar vooruitlopend daarop willen wij in 2025 en 2026 ook ‘gewoon’ al een paar dingen gaan doen. Edwin Stolk noemde dat in zijn presentatie ‘spelen in en met de openbare ruimte’. Zelf stelt hij met ‘De Voorstelling’ ook een artistieke interventie voor. • • • • •

Wij sluiten het doorgaand verkeer tijdens de zomermaanden af Wij plaatsen tijdens de zomermaanden ‘picknicktafels’ en (verplaatsbare) boombakken op het Raadhuisplein Wij stimuleren in 2025 én in 2026 het organiseren van (kleine) evenementen op het Raadhuisplein, zoals de tweede editie van het ‘Bierfestival’ Wij verplaatsen (uiterlijk in 2026) de markt naar het Raadhuisplein Wij geven in overleg met Edwin Stolk invulling aan de artistieke interventie die hij heeft voorgesteld.

Hoe nu verder? In onze eerdere raadsinformatiebrief van 14 februari 2024 schreven wij het volgende: “Bij de herhuisvesting hanteren we voor beide deelprojecten het uitgangspunt dat deze multifunctioneel gebruikt kunnen worden. (..) In de basis zullen de gebruikers dan ook hun ruimten delen en onderling afspraken over het gebruik moeten maken. (..) De beide deelprojecten hebben hun eigen specifieke aandachtspunten. Desondanks kiezen we ervoor (..) een integrale aanpak te hanteren.” Ook de komende tijd blijven we een integrale aanpak hanteren, maar voor de korte termijn hebben we besloten om het deelproject ‘Huiskamer van het dorp’ eerder uit te werken dan het deelproject ‘Cultuurhuis’. Dat betekent concreet dat we de technische en financiële haalbaarheid van scenario 1 uit de rapportage van de bibliotheek verder laten uitwerken tot het niveau van een ‘businesscase’ die wij kunnen gebruiken om de specifieke uitkering die wij hebben ontvangen, nog dit jaar in te zetten. Die businesscase is natuurlijk ook de basis voor een raadsvoorstel. Belangrijkste reden voor dit ‘tempoverschil’ is dat er op dit moment aan het Raadhuisplein géén geschikte locatie voor een Cultuurhuis beschikbaar is. Althans geen locatie waarvoor op een vergelijkbare wijze als voor Raadhuisplein 4 (op basis van ‘verbouwen en herinrichten’) een ‘businesscase’ gemaakt kan worden.

We hebben ook andere argumenten om nu – alles afwegend – éérst een businesscase voor de ‘huiskamer van het dorp’ te maken. • • •

•

Er is of lijkt voldoende draagvlak voor scenario 1 uit de visie van de bibliotheek We hebben een SPUK Lokale Bibliotheekvoorzieningen ontvangen die in 2025 besteed moet worden en die we voor scenario 1 kunnen inzetten. De verwachting is dat we voor de herinrichting van Raadhuisplein 4 een beperkt budget nodig hebben waarvoor – na aftrek van de SPUK – dekking binnen de bestaande begroting kan worden gevonden. Op dit moment ontbreekt de informatie om ook voor het deelproject ‘Cultuurhuis’ een businesscase te laten opstellen. Evenmin beschikken wij over de financiële dekking voor de investering die voor een Cultuurhuis nodig is.

Financiële consequenties Eerder heeft uw raad de reserve Hart van Krimpen gevormd. De reserve is op dit moment €1 miljoen groot. Wij willen deze reserve aanwenden voor de (beperkte) kosten die wij de komende maanden gaan maken voor enerzijds onze ‘ingrepen’ in de openbare ruimte en anderzijds voor het opstellen van de businesscase voor Raadhuisplein 4. Wij doen daarvoor een afzonderlijk raadsvoorstel dat u parallel aan deze raadsinformatiebrief van ons ontvangt. Een voorstel voor de verbouwing en herinrichting van Raadhuisplein 4 ontvangt u zo spoedig mogelijk. Zoals gezegd kunnen wij daar de SPUK van €440.000 voor inzetten.

Tenslotte Wat wij uw raad (en stakeholders als de Muziekschool, Synerkri en Concordia) tenslotte willen toezeggen, is dat wij in beeld brengen hoe wij de exploitatie van de Tuyter gaan organiseren tijdens en na het beoogde vertrek van de bibliotheek en andere organisaties naar Raadhuisplein 4. Onze inzet is en blijft om óók de ‘achterblijvers’ zo snel mogelijk een geschikte locatie te kunnen aanbieden waarin zij – onder de vlag van een gezamenlijke doelstelling – invulling kunnen geven aan het idee van het ‘Cultuurhuis’! In de tussentijd zorgen we ervoor dat ook de Tuyter een aantrekkelijke accommodatie blijft voor zowel de ‘achterblijvers’ als hun bezoekers. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, De secretaris, De burgemeester,

mr. A. Boele

mr. H.D. Westerdijk

Bijlage 1. Visie herontwikkeling Raadhuisplein 4 Bijlage 2. Visie op toekomstige huisvesting voor Muziekschool Krimpen Bijlage 3. Krimpen aan den IJssel rapportage Cultuurhuis Bijlage 4. Theater na De Tuyter Bijlage 5. Cardio Visie Krimpen aan den IJssel “De Voorstelling”

Achtergrondinformatie (‘tijdlijn’) In de Centrumvisie staat dat we van het Raadhuisplein het ‘Hart van Krimpen’ willen maken. In 2014 is de voorzieningendiscussie afgerond. Over de Tuyter werd het volgende besluit genomen: • (..) centrale ontmoetingsplek voor culturele activiteiten. De door de verkleining van de bibliotheek vrijvallende 600 m² kunnen worden ingezet voor activiteiten van andere organisaties. • Interne verzelfstandiging is (..) een nader uit te werken optie In 2015 hebben wij een nieuw Raadhuis(plein) gerealiseerd. In 2016 is de Tuyter verbouwd tot ‘Hart van Krimpen’. In de periode van 2022 tot 2025 hebben wij de exploitatie van de Tuyter vernieuwd en verbeterd. In het bestuursakkoord 2022-2026 staat dat we onderzoeken of en op welke wijze het kantoor aan het Raadhuisplein 4 de bestaande functies van de Tuyter kan huisvesten. In een BOT-sessie op 1 september 2022 hebben we met elkaar de stand van zaken besproken. Aan de orde kwamen: • Het voortzetten van de huidige exploitatie van de huidige Tuyter • Het onderzoek naar Raadhuisplein 4 • Het onderzoek naar een mogelijke nieuwe exploitatievorm voor de (nieuwe) Tuyter In december 2022 hebben wij adviesbureau Synarchis gevraagd om onderzoek uit te voeren naar de (on)mogelijkheden van Raadhuisplein 4. Op basis van dit onderzoek hebben wij in juni 2023 het principebesluit genomen om: 1.

De functies rond educatie, ontmoeting en ontwikkeling te (her)huisvesten in Raadhuisplein 4 2. De functies rond culturele programmering te (her)huisvesten op een nog nader te bepalen locatie (aan het Raadhuisplein) Een en ander hebben wij nader toegelicht in een BOT-sessie op 28 september 2023. In een raadsinformatiebrief van 14 februari 2024 hebben wij uw raad vervolgens geïnformeerd over de verdere (projectmatige) opzet die wij in 2024 willen doorlopen. Meer concreet: • Behoefte-onderzoek naar de ‘ideale omvang’ van een theater in Krimpen aan den IJssel • Participatie van ‘stakeholders’ • Inzet specifieke uitkering voor bibliotheek • Voorstellen voor een (nieuw) exploitatiemodel Deze fase is inmiddels afgerond en is aanleiding geweest voor nadere besluitvorming,