2024-04-17 Afhandeling toezeggingen wethouder Tempel RIB Werf aan den IJssel

Afhandeling toezeggingen Beeldvormende commissie 11 april | raadsinformatiebrief Werf aan den IJssel | 17 april 2024 Geachte leden van de raad, In de beeldvormende commissie van 11 april heb ik de volgende toezeggingen gedaan: 1. de commissie schriftelijk informeren over de mandaatvoering tijdens projecten, de lering uit deze casus en de verbetering van de processen die geïmplementeerd moet worden; 2. de opties voor bezuinigingen in beeld te brengen; 3. reflectie te vragen aan de bedrijven die de bodemonderzoeken hebben gedaan; 4. het rapport met de juridische analyse van de consequenties van het niet saneren van de grond met de raad te delen; 5. de opdracht verstrekt aan de projectleider met mandaten beschikbaar te stellen. De organisatie van het project en de mandaatvoering Bijgaand treft u allereerst de omschrijving aan van de opdracht die het college in 2018 aan Akro Consult heeft verstrekt. Akro Consult ‘levert’ vanaf 2019 een projectmanager die namens ons het mandaat heeft om de integrale aansturing van het project te verzorgen. Het organogram van de projectorganisatie ziet er als volgt uit:

Stedenbouw

Ondersteuning Opdrachtgever

Ondersteuning Projectmanager

Planologie

Planeconoom

Bouw- en woonrijp maken

De inzet van de projectmanager is complementair aan de inzet van de andere bureaus die wij inzetten voor stedenbouw, planologie en planeconomie en aan de inzet van het Ingenieursbureau Krimpenerwaard (hierna: IBKW) dat adviseert over en toezicht houdt op het bouw- en woonrijp maken. Het projectteam en de projectmanager werken in opdracht van de ambtelijk opdrachtgever. De ambtelijk opdrachtgever is houder van de budgetten die uw raad voor de realisatiefase aan het college beschikbaar heeft gesteld. De ambtelijk opdrachtgever verstrekt opdrachten aan externe partijen op basis van het advies van de projectmanager dan wel het projectteam. Op deze wijze is, na een door het IBKW georganiseerde aanbesteding, opdracht verstrekt aan de aannemer die de sanering van het westelijk deel heeft verzorgd. In de raadsinformatiebrief is dit proces al eerder toegelicht.

1 van 4

Juridische analyse van de consequenties van het niet saneren van het oostelijk deel Bijgaand treft u – in vertrouwen – een memo van Akro Legal aan, waarmee ik invulling geef aan toezegging nummer 4. Kortheidshalve verwijs ik daar naar.

Reflectie vragen aan de bedrijven die de bodemonderzoeken hebben gedaan Inmiddels heeft de projectmanager aan de aannemer die de sanering heeft uitgevoerd en aan het bureau dat het saneringsplan heeft opgesteld om een reflectie gevraagd op de uitgevoerde sanering. Zodra de resultaten daarvan zijn ontvangen, zal ik die met uw raad delen.

Opties voor bezuinigingen in beeld brengen Modelmatig ziet de kostenbegroting er als volgt uit:

Sloop- en milieumaatregelen

Opdrachtgever

Voorbereiding, toezicht en planontwikkeling

Bouwrijp maken Woonrijp maken Bijdragen en overige kosten

Zoals eerder al aangegeven in de raadsinformatiebrief is de projectmanager in overleg met De Langen & Van den Berg over het saneren en bouwrijp maken van het oostelijk deel. De projectmanager verwacht dat voor een bedrag tussen 3 en 6 ton bij De Langen & Van den Berg in rekening kan worden gebracht. Verdere bezuinigingsmogelijkheden op de sloop- en milieumaatregelen en op het bouwrijp maken zie ik niet. Op dit moment wordt overigens nog gewerkt aan de verdere ‘engineering’ van de damwand. Ook hier gaat het om een complexe ingreep. Op het woonrijp maken kan wel bezuinigd worden. In de raadsinformatiebrief heeft het college aangegeven dat het niet realiseren van een steiger en een uitzichtpunt tot een voordeel van zo’n 4 ton kan leiden. Op een later moment kan het college uw raad zeker een meer concreet voorstel doen. Overigens is naar de ontwikkelaars in een voorlopig ontwerp wel een beeld geschetst van de openbare ruimte inclusief steiger en historisch vormgegeven uitzichtpunt. Zij gaan daar in hun verbeeldingen naar bijvoorbeeld kopers (van het appartementencomplex) en beleggers (Heeren

2 van 4

van Zorg) vanuit, maar dat is verder niet als prestatie contractueel vastgelegd. De gemeente kan daar dus contractueel niet aan gehouden worden. Tenslotte heeft het college in de raadsinformatiebrief ook al aangegeven dat het college de kosten van voorbereiding, toezicht en planontwikkeling zo beperkt mogelijk wil houden.

Lering trekken Allereerst wil ik benadrukken dat de oorzaak van de financiële tegenvaller in de kern tweeledig is: 1. de keuze (in 2016) om als gemeente risicodragend opdrachtgever te zijn; 2. de daadwerkelijke sanering die (veel) duurder is dan bij de start van de realisatiefase is aangenomen. Op 2 momenten (in 2009 en 2016) heeft de gemeente er – bewust – voor gekozen om de voormalige Scheepswerf Van Duijvendijk voor rekening en risico van de gemeente te herontwikkelen. Die beslissingen zijn beide keren niet licht genomen, maar op basis van ingewonnen adviezen en met de sterke behoefte om de werf als gemeente zélf te ontwikkelen met de volgende functies als uitgangspunt: • • • •

een publiek toegankelijke openbare ruimte aan de rivier; wonen (appartementen, zorgstudio’s, beperkt grondgebonden en in sommige grondgebonden woningen bedrijvigheid op de begane grond); creatieve, ambacht georiënteerde en/of zelfstandige (Krimpense) ondernemers; daghoreca.

Inmiddels is wel duidelijk geworden dat het wegnemen van risico’s inderdaad kan leiden tot een kwalitatief hoogwaardig eindresultaat. Binnenkort kunnen de eerste twee vergunningen worden verleend voor de restauratie en herontwikkeling van het ‘Zellinghuis’ (Coup/Vakwerk) en voor de bouw van het appartementencomplex dat vorige week door De Langen & Van den Berg in verkoop is gebracht. Voor deze plannen en voor het totale project is bovendien groot draagvlak in de directe Krimpense omgeving van het project. Keerzijde van deze strategie is echter wel dat tegenvallers volledig voor rekening van de gemeente komen. En eigenlijk niet meer af te wentelen zijn, nadat er marktpartijen voor de herontwikkeling zijn gecontracteerd. Dat had alleen gekund als er een contractueel voorbehoud zou zijn gemaakt, maar dat had weer gevolgen voor de aanbieding van de marktpartijen kunnen hebben. Vermoedelijk heeft juist het bieden van zekerheid de marktpartijen over de streep getrokken. Overigens hebben de mogelijke risico’s in projecten er al eerder toe geleid dat de gemeente heeft besloten om slechts bij hoge uitzondering nieuwe grondaankopen te doen. De weerstandscapaciteit van een gemeente van onze omvang is te beperkt om al te grote risico’s te nemen. Naast het project ‘Werf aan den IJssel’ hebben we immers ook nog de zo geheten Ronal-locatie (Kerkdreef) in portefeuille.

En ook de aankoop (en latere verkoop) van de manege aan de Verbindingsweg) is een risicovoller gebleken dan eerder ingeschat.

3 van 4

Verbeteringen doorvoeren Ik ben niet van mening dat de organisatie van het project op zich gebrekkig is geweest. De externe projectmanager is geen budgethouder, maar bereidt – samen met zijn projectteam – de opdrachtverlening door de gemeentelijke organisatie voor. Binnen het projectteam is een planeconoom die de begroting van het project bewaakt. Het projectteam vergadert iedere 3 weken om de voortgang binnen het project te bewaken. Wél ben ik van mening dat de ambtelijk opdrachtgever, het college en de raad te laat en/of te gebrekkig zijn geïnformeerd. De belangrijkste verbetering die ik wil doorvoeren is dat bij ieder voorstel tot opdrachtverlening actueel inzicht moet worden gegeven in de kosten in relatie tot het nog beschikbare budget. En dan niet tot het – in dit geval – totaal beschikbare budget voor civieltechnische werkzaamheden, maar tot dat deel van het budget dat specifiek voor de opdracht (de sanering) geraamd is. Het administratief systeem zal daar op aangepast worden.

Tenslotte Zoals ik eerder heb aangegeven, heb ik – als portefeuillehouder – uw raad geïnformeerd op het moment dat ik van deze financiële tegenvaller op de hoogte was. Dat was even goed te laat voor uw raad om nog te kunnen interveniëren. Wel kan uw raad nog besluiten om het college de opdracht te geven om het tekort op de grondexploitatie zoveel mogelijk te beperken. Zoals het college ook al in de raadsinformatiebrief heeft aangegeven, ben ik er geen voorstander van om de oostzijde van de locatie niet (te saneren en) bouwrijp op te leveren. De gevolgen van zo’n besluit zouden zijn dat: • • • •

de opbrengst van de grondverkoop wegvalt; de ontwikkelaar schadevergoeding kan vorderen; de ontwikkeling van de oostzijde stagneert; ook de ontwikkeling van de westzijde van de locatie in gevaar kan komen.

Ik acht dat niet in het belang van de herontwikkeling van de IJsseldijk, zoals uw raad die in de Ontwikkelvisie IJsseldijk heeft uitgesproken.

Met vriendelijke groet, Wubbo Tempel

Bijlagen 1. Beschrijving Akro Consult projectmanagement verkoop Werf en visieontwikkeling IJsseldijk 2. VERTROUWELIJK Memo Akro Legal Gevolgen ontbinding overeenkomst door gemeente

4 van 4