2023-02-14 Regiomonitor Beschermd wonen medio 2022 def

Regiomonitor Beschermd wonen: Halfjaarrapportage 2022 7 oktober 2022/OBI 5030 1. Inleiding Jaarlijks wordt een rapportage opgesteld over beschermd wonen. Naast een overzicht van de ontwikkelingen in aantallen bevat dit informatie over de spreiding naar de gemeente van herkomst, de gemeente van plaatsing en de gemeente van uitstroom. Halfjaarlijks wordt daarnaast een beknopte tussenrapportage opgesteld met een actualisatie van de cijfers en een overzicht van de spreiding van de gemeente van plaatsing. 2. Nieuwe instroom en herinstroom In 2021 zijn zo’n 500 mensen ingestroomd in beschermd wonen. Onder nieuwe instroom verstaan we mensen die nog niet eerder een indicatie voor beschermd wonen hebben gehad. Vooruitlopend op de mogelijke invoering van het ‘woonplaatsbeginsel’ tellen we vanaf 2020 daarnaast ook mensen mee die na een jaar of langer herinstromen. In 2020 en 2021 gaat het om zo’n 60 herinstromers. In figuur 1 is de instroom van de afgelopen jaren weergegeven. In tabel 1 zijn de onderliggende aantallen voor volwassenen en jongeren terug te vinden. In 2020 was de instroom hoger dan in 2019, ook als we corrigeren voor het meetellen van herinstromers. In 2021 daalt de instroom en ook de cijfers over de eerste helft van 2022 wijzen vooralsnog op een verdere afname. Dit kan samenhangen met de openstelling van de Wet langdurige zorg (Wlz) voor mensen in de GGZ.

Bij jongeren zien we in 2020 juist een toename van de instroom. Figuur 1

Nieuwe instroom: aantal eerste indicaties beschermd wonen, vanaf 2020 inclusief herinstroom

600

541

531 471

500 406

499 438

400 300 200

165

161

100 0 2015

2016

2017

2018

Volwassenen

1

2019

2020

Jongeren

Totaal

2021

1e halfjaar 2022

Tabel 1

Nieuwe instroom: aantal eerste indicaties beschermd wonen, vanaf 2020 inclusief herinstroom 1e halfjaar

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Volwassenen

115

248

360

327

290

376

319

104

Jongeren

46

158

171

144

148

165

180

61

Totaal

161

406

531

471

438

541

499

165

2022*

* voorlopig aantal, er kunnen nog indicaties met terugwerkende kracht worden gestart

3. Verzilvering en wachtlijst Niet alle nieuwe indicaties leiden ook (direct) tot een plaatsing, Van de nieuwe instromers in 2020 is 14% niet verzilverd en van de instromers in 2021 geldt dat voor 19% (nog) niet. Er kan hierbij sprake zijn van een onderschatting van de verzilvering door een (administratieve) achterstand in de registratie van declaraties en een onnauwkeurigheid doordat gebruik wordt gemaakt van verschillende registraties. Per medio 2022 staan, op basis van de zogenoemde plaatsingslijst van juni, zo’n 315 mensen op de wachtlijst (245 volwassenen en 70 jongeren). Hierin ontbreekt nog een marginaal aantal cliënten met een indicatie bij een kleine zorgaanbieder. Overigens is er niet bij al deze cliënten sprake van ‘wachten op’ een plek. Zo zijn er ook cliënten die een aanbod afwijzen. Waar nodig wordt aan mensen op de wachtlijst een overbruggingsarrangement afgegeven voor ambulante ondersteuning. Dit is niet altijd nodig, bijvoorbeeld wanneer mensen in een kliniek verblijven. 4. Uitstroom We spreken in deze rapportage van uitstroom wanneer een indicatie afloopt en er geen nieuwe WMO-indicatie voor beschermd wonen op volgt1. Het kan hierbij gaan om mensen die na afloop van de indicatie een ander soort WMOindicatie krijgen (bijvoorbeeld voor extramurale zorg), of mensen die overgaan naar een anders gefinancierde zorg (bijvoorbeeld Wlz).

Uitstroom zonder enige vorm van vervolgzorg ligt niet voor de hand, maar kan (zeker in het geval van uitval) wel voorkomen. Voor een beperkt deel gaat het om voortijdige uitstroom, bijvoorbeeld bij overlijden of verhuizing naar een andere gemeente. In figuur 2 is duidelijk te zien dat de uitstroom in 2020 en met name 2021 hoger is dan voorheen. Dit zal samenhangen met de openstelling van de Wlz. Binnen de gemeente is er geen registratie beschikbaar van de personen die een indicatie hebben gekregen voor de Wlz. We kunnen dus niet precies aangeven welk deel van de uitstroom ‘reguliere uitstroom’ betreft en welk deel is overgegaan naar de Wlz en daarbij dus in de praktijk nog steeds gebruikt maakt dezelfde voorziening.

1 Er is in deze meting een correctie gedaan voor indicaties waarbij de zorg is beëindigd, en de zorgaanbieder dit heeft gemeld

middels een zogenoemd 307 bericht, maar waarbij de indicatie nog niet is beëindigd in de registratiesystemen waar deze monitor op is gebaseerd.

2

Figuur 2

Uitstroom: aantal aflopende indicaties vanaf 2015*

1200 964

1000 800

654

632

573

600

505

435

462 386

400 200 0 2015

2016

2017

2018

Volwassenen

2019

2020

Jongeren

Totaal

2021

1e halfjaar 2022

* cijfers van vorige jaren kunnen anders zijn dan eerder gerapporteerd vanwege herinstroom en registraties met terugwerkende kracht

Tabel Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. indicaties vanaf 2015 naar leeftijdsgroep*

Uitstroom: aantal aflopende 1e

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

halfjaar 2022

Volwassenen

567

471

345

393

359

532

828

307

Jongeren

87

102

90

112

103

100

136

79

Totaal

654

573

435

505

462

632

964

386

* cijfers van vorige jaren kunnen anders zijn dan eerder gerapporteerd vanwege herinstroom en registraties met terugwerkende kracht

Een deel van de in beëindigde indicaties was overigens niet verzilverd. Er is dan dus eigenlijk niet echt sprake van uitstroom maar wel van het beëindigen of aflopen van de indicatie en daarmee het recht op zorg. 5. Duur van de indicatie bij uitstroom Van de mensen die in 2020 en 2021 zijn uitgestroomd was de gemiddelde indicatieduur 3,5 jaar. In 2022 was dit wat lager namelijk 3 jaar2. Hierbij is (nog) geen rekening gehouden met de datum waarop de zorg daadwerkelijk is gestart. De daadwerkelijke plaatsing kan dus wat korter zijn geweest. In onderstaande tabel is de duur van de indicatie weergegeven van uitstromers in 2020, 2021 en 2022. We kunnen hierbij geen onderscheid maken tussen overgang naar de Wlz en daadwerkelijke uitstroom.

2

De duur is berekend door te kijken naar de startdatum van de eerste indicatie en de einddatum van de laatste indicatie. De duur van eventuele periodes waarin de persoon geen indicatie had is hierop in mindering gebracht.

3

Tabel 3

Duur van de indicatie bij uitstroom 1e halfjaar 2020

2021

2022

0 t/m 6 maanden

56

9%

69

7%

26

7%

7 t/m 12 maanden

75

12%

113

12%

67

17%

Tussen 1 en 2 jaar

108

17%

165

17%

97

25%

Tussen 2 en 3 jaar

62

10%

114

12%

46

12%

Tussen 3 en 4 jaar

41

6%

87

9%

35

9%

5 jaar of langer

290

46%

416

43%

115

30%

Totaal

632

100%

964

100%

386

100%

6. Aantal lopende indicaties 1 januari Op 1 januari 2022 waren er in totaal zo’n 1.300 mensen met een indicatie voor beschermd wonen. Dat zijn er aanzienlijk minder dan een jaar eerder, vanwege de hoge uitstroom in 2021. Het aantal indicaties op 1 juli 2022 is ook weer lager dan op 1 januari van dit jaar, maar dit aantal zal naar verwachting nog toenemen omdat indicaties ook met terugwerkende kracht worden afgegeven c.q. geregistreerd. Tabel 4

Aantal indicaties op 1 januari /1 juli, naar type 1 jan2021

1 jan2022

1 jul 2022*

1.444

1.221

1.079

AWBZ beschermd wonen

124

0

0

WMO extramuraal BW (GGZ-PGB)

112

83

64

1.680

1.304

1.143

1.576 (94%)

1.137 (87%)

PM

WMO intramuraal (GGZ-ZIN)

Totaal Waarvan verzilverd (voorlopig)

* Zal nog toenemen vanwege registraties met terugwerkende kracht

7. Plaatsingen per gemeente In onderstaande tabellen is weergegeven in welke gemeenten mensen zijn geplaatst. Dit is dus het adres waar mensen met een verzilverde indicatie voor beschermd wonen verblijven (op 1 januari). Met name bij de regiogemeenten kan opvallen dat het aantal plaatsingen daar op 1 januari 2021 lager is (145) dan eerder gerapporteerd (171). Dat komt door een correctie op basis van het ‘berichtenverkeer’, waardoor een substantieel aantal indicaties met terugwerkende kracht is beëindigd in 2020. Het aantal personen dat op een BW-locatie in een gemeente verblijft kan hoger liggen dan hier gerapporteerd, omdat een zorgaanbieder ook mensen met een indicatie van een andere (centrum-)gemeente kan plaatsen. In de tabellen zijn alleen de indicaties weergegeven die zijn afgegeven (en betaald) door de centrumgemeente Rotterdam.

4

Tabel 5

Gemeente waar de indicatie is verzilverd (locatie van plaatsing) in percentages 1 jan 2017

1 jan 2018

1 jan 2019

1 jan 2020

1 jan 2021

1 jan 2022

Rotterdam

88%

87%

87%

88%

90%

89%

BARCKL

11%

12%

12%

11%

9%

10%

Stadsregio

0%

0%

0%

0%

0%

0%

Overig

1%

1%

1%

1%

1%

1%

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Tabel 6

Gemeente waar de indicatie is verzilverd (locatie van plaatsing) in aantallen 1 jan 2017

1 jan 2018

1 jan 2019

1 jan 2020

1 jan 2021

1 jan 2022*

Rotterdam

1.659

1.651

1.635

1.638

1.408

1.031

BARCKL

200

227

229

197

145

95

Stadsregio

4

7

2

4

5

1

Overig

15

20

18

13

14

6

Totaal

1.878

1.905

1.884

1.852

1.572

1.133

* voorlopige aantallen, verzilvering neemt mogelijk nog toe

Tabel 7

Gemeente waar de indicatie is verzilverd (locatie van plaatsing) per regiogemeente 1 jan 2017

1 jan 2018

1 jan 2019

1 jan 2020

1 jan 2021

1 jan 2022*

Albrandswaard

17

31

38

36

27

15

Barendrecht

19

28

53

48

30

27

Capelle aan den IJssel

77

92

52

43

35

28

Krimpen aan den IJssel

13

6

14

8

9

2

Lansingerland

18

15

15

14

10

8

Ridderkerk

56

55

57

48

34

15

Totaal

200

227

229

197

145

95

* voorlopige aantallen, verzilvering neemt mogelijk nog toe

5