wijziging GR VRZL v1.0 nota van toelichting

Nota van toelichting Nummer.: 23Tl067

Kerkrade, 5 september 2023

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 23Rb073

Onderwerp Wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg Beslispunten 1. Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de voorliggende wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg per 1 juli 2024 zoals verder onderbouwd in bijgevoegde brief aan het college.

Inleiding De gemeente Kerkrade participeert in de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (hierna: VRZL). De VRZL is een gemeenschappelijk regeling van de 16 gemeenten in Zuid-Limburg en één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. De VRZL is een hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één, die werkzaamheden uitvoert op het gebied van crisisbeheersing/rampenbestrijding en brandweerzorg. Op 1 juli 2022 is een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: “Wgr”) in werking getreden. De doelstelling van deze wetswijziging is om gemeenteraden meer te betrekken bij en meer invloed te geven op gemeenschappelijke regelingen. Om te voldoen aan de wetswijziging moeten alle gemeenschappelijke regelingen vóór 1 juli 2024 zijn aangepast. Een deel van de wijzigingen is direct in werking getreden op 1 juli 2022. Voor deze wijzigingen is het niet noodzakelijk om de gemeenschappelijke regelingen aan te passen, nu deze rechtstreeks uit de wet voortvloeien. Voor een aantal wijzigingen is wél een afweging en wijziging van de gemeenschappelijke regelingen vereist. Dat betekent dat voor die wijzigingen zowel de zienswijzeprocedure als de toestemmingsprocedure richting de gemeenteraden dient te worden doorlopen, vóór 1 juli 2024.

De volgende wijzigingen moeten in de gemeenschappelijke regelingen worden opgenomen: ▪ De regeling bevat een uittredingsregeling, bestaande uit: - De voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden; - De gevolgen voor het vermogen van het samenwerkingsverband; - De gevolgen voor het vermogen van de deelnemende gemeenten. ▪ De regeling bevat een afweging over het al dan niet bieden van een zienswijzemogelijkheid voor de gemeenteraden ten aanzien van andere besluiten dan die waarvoor de Wgr deze verplichting zelf reeds stelt. Voor bijvoorbeeld de begrotingscyclus en het treffen of wijzigen van een regeling geldt op grond van de Wgr automatisch een zienswijzemogelijkheid; ▪ De regeling houdt bepalingen in omtrent de evaluatie van de regeling; ▪ De regeling houdt bepalingen in over burgerparticipatie; ▪ De regeling houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop inlichtingen aan de raad worden verstrekt (actieve informatieplicht). Het gaat hierbij om: het moment van informatievoorziening, de wijze van 1

informatievoorziening en het onderwerp van de informatievoorziening. Uitgangspunt is dat de gemeenteraden alle inlichtingen moeten krijgen die nodig zijn voor de uitoefening van hun taken. Op basis van vorenstaande wijzigingsverplichtingen heeft Boels Zanders Advocaten uniforme wijzigingsvoorstellen opgesteld voor bijna alle gemeenschappelijke regelingen in Limburg. Voor complexere of afwijkende regelingen worden eigen wijzigingsvoorstellen opgesteld. De concrete wijzigingsvoorstellen worden middels de zienswijze- en toestemmingsprocedure aan de gemeenteraden voorgelegd. De raadsgriffiers hebben in een memo een nadere uitleg en advies gegeven op de wijzigingsvoorstellen van Boels Zanders Advocaten, zodat de gemeenteraden een doordachte zienswijze kunnen geven op de ontwerpregeling. De raadsgriffiers geven advies over het overnemen van de voorgestelde wijzigingen of geven een voorstel voor aanvullingen die bij één of meerdere gemeenschappelijke regelingen kunnen worden toegepast. Het advies van de raadsgriffiers over aanvullingen op de gemeenschappelijke regeling kan via de zienswijzeprocedure worden ingebracht. Aan de hand van de ingediende zienswijzen kunnen nog wijzigingen worden aangebracht in de ontwerpregeling om zo te komen tot de definitieve regeling waarvoor toestemming kan worden gegeven.

Op basis van het advies van de raadsgriffiers wordt voorgesteld om in onze zienswijze de volgende aanvullende wijzigingen voor te stellen: • Een zienswijzeprocedure wordt ingesteld als tenminste 1/5e deel van de deelnemende gemeenteraden hiertoe oproept, onder de voorwaarde dat het minimaal twee deelnemende gemeenteraden betreft; • De werking van de regeling zal geëvalueerd worden indien ten minste twee gemeenteraden daartoe besluiten. De gemeenteraad zal het onderzoeksvoorstel aan het AB voorleggen. Het voorstel van de griffiers met betrekking tot het maken van praktische afspraken over het inzetten van een adviescommissie en de uiterste aanleverdatum van de ontwerpbegroting zal via werkafspraken met de GR worden besproken. Dit wordt niet in de wijzigingsvoorstellen opgenomen. Aan de GR zal nadrukkelijk de wens kenbaar worden gemaakt om deze werkafspraken in de eerste helft van 2024 met de gemeenten te maken. Het wijzigingsproces vindt in een aantal stappen plaats: 1) Zienswijze: de raad kan binnen 8 weken een zienswijze geven op de wijzigingsvoorstellen; 2) Toestemming: vervolgens dient de raad aan het college toestemming te verlenen om met deze wijziging in te stemmen, en; 3) Collegebesluit: het college dient voor 1 juli 2024 een besluit te nemen met betrekking tot deze wijziging.

De gemeenschappelijke regeling VRZL heeft meegedaan aan bovengenoemd gezamenlijk traject van 21 Limburgse gemeenschappelijke regelingen om te komen tot gezamenlijke wijzigingen. Het AB van de VRZL heeft op 7 juli jongstleden ingestemd met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg Via deze nota wordt voorgesteld om aan de raad voor te stellen om een positieve zienswijze in te dienen. Doelstelling Het kenbaar maken van het gemeentelijk standpunt ten aanzien van de voorgestelde wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Argumenten

2

-

-

-

In bijlage 1 is de geconsolideerde versie van de ontwerpregeling voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg opgenomen, alsmede een versie waarin de wijzigingen zichtbaar zijn; In dit traject zijn ook wijzigingen voortvloeiende uit de Aanpassingswet Wnra en de Wet elektronische publicaties voorgesteld en is in samenspraak met de archiefdeskundigen tot een nieuwe archiefbepaling is gekomen; In bijlage 2 is een toelichtend memo bij de wijzigingsvoorstellen d.d. 12 juni 2023 opgenomen, alsook een informatiebrief met de wijzigingen die zijn aangebracht naar aanleiding van de informatiesessies met colleges, raden, GS, PS, AB en DB van het waterschap, griffiers, gemeentesecretarissen en juristen. Tevens is bijgevoegd de presentatie en een terugkijklink naar de informatiesessie voor de college- en raadsleden van 30 januari 2023. Naast de generieke wijzigingen zijn voor de GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg de volgende aanvullende wijzigingen opgenomen: - Actualiseren juiste termen regelgeving rechtspositie personeel; - Het weghalen van dubbelingen ten aanzien van het aanbieden van de jaarrekening; - Duidelijk in de GR verankeren dat begrotingswijzigingen die het budgetrecht van de gemeenten raken voor zienswijze worden aangeboden. - Het niet meer voor zienswijze bij de deelnemers aanbieden van de concept jaarrekeningen.

In bijlage 3 worden deze specifieke wijzigingen door de VRZL nader toegelicht.

Gelet op artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen, wordt voorgesteld om een positieve zienswijze in te dienen, waarbij eveneens aandacht wordt gevraagd voor een aantal aandachtspunten die de griffiers in hun gezamenlijke memo hebben opgenomen. De zienswijze is in bijlage 4 bijgevoegd. Kanttekeningen Niet van toepassing. Financiën Niet van toepassing. Communicatie Op 18 en 20 september vindt een digitale informatiesessie plaats ten behoeve van college- en raadsleden om vragen aan de adviseurs van Boels Zanders Advocaten te stellen. In een schriftelijke beantwoording van alle vragen zal nadien z.s.m. worden voorzien. Op 18 september zal een gezamenlijke commissievergadering plaatsvinden, waarbij de commissieleden over de generieke wijzigingen binnen de GR-en en de specifieke wijzigingen per GR worden geïnformeerd. Burgerparticipatie Participatie blijft buiten toepassing in gevallen waarin het handelt om een beleidsvoornemen dat uitsluitend of hoofdzakelijk betrekking heeft op interne of organisatorische aangelegenheden. Daarvan is hier sprake. Daarnaast speelt er ten aanzien van het onderwerp in deze kwestie geen direct tastbaar en herkenbaar belang voor onze inwoners. Daarom blijft participatie ten aanzien van de thans voorliggende besluitvorming buiten toepassing. 3

De voorgestelde wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg kent wel de nodige aandacht ten aanzien van het thema burgerparticipatie. Bij de wijziging van de Wgr is bepaald dat moet worden in afspraken omtrent de wijze waarop ingezetenen én belanghebbenden betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. Daartoe wordt in de wijzigingsvoorstellen het volgende opgenomen met betrekking tot het participatierecht: "Ingezetenen van de gemeenten en belanghebbenden kunnen via de reguliere procedures bij de colleges en de raden van de deelnemers betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid." Tijdens het overleg met de gemeentesecretarissen is verzocht om in de gemeenschappelijke regelingen een bepaling op te nemen die ertoe strekt dat het algemeen bestuur zelfstandig kan besluiten tot het inrichten van een inspraakprocedure. Deze aanvulling is overgenomen. Na afloop van de zienswijzeprocedure zal de volgende tekst worden ingevoegd: 2. In afwijking van het eerste lid kan het dagelijks bestuur besluiten dat bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid met ingrijpende gevolgen een apart participatietraject wordt doorlopen. 3.

Het algemeen bestuur informeert de deelnemers zo spoedig mogelijk omtrent zijn voornemen tot het mogelijk maken van inspraak als bedoeld in het tweede lid en de wijze waarop deze inspraak voor ingezetenen van de gemeenten en belanghebbenden zal worden vormgegeven. Uitvoering Na behandeling in de raadsvergadering van 4 oktober 2023 wordt het Algemeen Bestuur van de VRZL conform het standpunt van de raad schriftelijk bericht over de inhoud van de gemeentelijke zienswijze. Definitieve besluitvorming zal naar verwachting plaats vinden in de vergadering van het Algemeen bestuur van de VRZL van aanstaande oktober. Daarbij wordt opgemerkt dat iedere gemeente één stem heeft met daarboven één extra stem per volledig veelvoud van 25.000 inwoners. Gezondheid en Vitaliteit Niet van toepassing.

4