vragenuurtje SPK september 2025

Betreft: Vragen voor het vragenuurtje aan de portefeuillehouder m.b.t. Ondermijningsgevaren. Naar aanleiding van het rapport Ondermijning in de zorg: “Limburgs zorgstelsel in gevaar” van augustus 2025 heeft de SP de volgende vragen: 1.

Bent u het met de SP eens dat zorgfraude en zorgcriminaliteit de bescherming van onze meest kwetsbare bewoners aantast en dat het dus zaak is, om op hierop zorgvuldig en daadkrachtig te reageren?

2.

Het rapport is een feitelijke onderbouwing van hoe marktwerking een perfecte voedingsbodem creëert voor infiltratie door georganiseerde misdaad. Decennia van decentralisatie en de introductie van concurrentie, hebben het principe van ‘zorg als recht’ vervangen door ‘zorg als product’. Dit heeft zorgaanbieders getransformeerd tot ondernemingen en kwetsbare inwoners tot consumenten. In een dergelijk systeem, waar de focus verschuift van maatschappelijk welzijn naar financiële prikkels zoals omzet en efficiëntie, wordt de deur onvermijdelijk opengezet voor partijen wiens enige motief plat financieel gewin is, inclusief georganiseerde criminelen die hier een laag-risico verdienmodel in zien. Bent u het met de SP eens, dat het hier geen losstaande incidenten betreft maar dat er hier sprake is van de schokkende bevindingen, namelijk geen verzameling van losse incidenten, maar het onvermijdelijke gevolg van de politieke keuze om de zorg over te leveren aan de wetten van de markt? Zo niet, wat is dan volgens u een verklaring voor het optreden van deze ondermijnende en frauduleuze activiteiten?

3.

Wat vindt u van de constatering, dat maar liefst 28 procent van de onderzochte zorgaanbieders (rechtspersonen) bekend is bij justitie (Rapport, p. 57)? 3a. Bent u het met de SP eens, dat dit aantoont dat de principes van zelfregulering en vertrouwen – dé kernbegrippen binnen de marktwerking – in casu volledig hebben gefaald? 3b. Zo nee, waarom niet en hoe verklaart u dan dit zorgwekkend hoge aantal justitieklanten in de zorg?

4.

Bent u het met de SP eens dat een effectieve aanpak zich daarom niet kan beperken tot het verbeteren van toezicht, maar ook de onderliggende oorzaken moet aanpakken die misbruik faciliteren?

5.

Het RIEC-rapport beschrijft een provinciaal beeld. Kunt u aangeven op welke concrete punten de Kerkraadse aanpak van de afgelopen jaren (sinds het Handelingsperspectief Zorgcriminaliteit uit 2021) significant afwijkt van de gemiddelde Limburgse aanpak, die in het rapport als ‘onvoldoende weerbaar’ wordt gekwalificeerd?

6.

In het rapport wordt op pagina 38 gesteld dat professionals de aanpak in Limburg gemiddeld met een 5,9 beoordelen. Hoe evalueert het college de effectiviteit van de eigen, huidige maatregelen tegen zorgfraude en -criminaliteit in Kerkrade? 6a. Welke concrete successen zijn er geboekt en welke knelpunten ervaart u?

7.

Bent u het met de SP eens, dat de situatie dermate ernstig is dat dit een bespreking in de commissie AZM en/of B&S rechtvaardigt, zodat we gezamenlijk de beleidscontouren kunnen uitzetten voor in ieder geval een verbetering van de aanpak van zorgcriminaliteit en een mogelijke bestrijding van de oorzaken op die terreinen waar we als gemeente wél zelf controle over hebben? Indien nee, waarom niet?

SP Kerkrade: Marianne Laumann, fractievoorzitter Drs. Carin Wevers, raadslid

SPK/vragenuurtje-ondermijningsgevaren/09-2025

1