Vragen met beantwoording fractie CDA

Bladzijde 7: Terugblik 2020-2024 1. De doorlooptijd van de schuldhulpverlening is opgelopen tot bijna drie weken, terwijl het doel binnen twee weken was. Wat zijn de oorzaken van deze vertraging en welke maatregelen worden genomen om dit terug te brengen? De vertraging in de doorlooptijd van schuldhulpverlening wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename in zowel het aantal aanmeldingen als de complexiteit van de dossiers. Factoren zoals inflatie, de energiecrisis en het tekort aan betaalbare huisvesting hebben ervoor gezorgd dat steeds meer mensen in financiële problemen raken. Hoewel deze stijging soms piekt, volgt doorgaans een periode van stabilisatie. Momenteel is de doorlooptijd teruggebracht naar twee weken. We blijven in nauw overleg met de Kredietbank om de situatie te monitoren. Mocht de piek langer aanhouden, dan zullen we proactief maatregelen treffen om dit aan te pakken. 2. Waarom is de structurele training van gemeente-, maatschappelijk veld- en verenigingsmedewerkers na 2022 gestopt, terwijl deze training cruciaal lijkt voor de signalering van armoede en schulden? De structurele training van gemeente-, maatschappelijk veld- en verenigingsmedewerkers werd in het verleden inderdaad aangeboden om de schuldhulpverlening zelf uit te voeren. Toen we deze taak echter overdroegen aan de Kredietbank, waar de expertise op dit gebied ligt, werd de focus verlegd.

Ondanks dat we de schuldhulpverlening nu door experts laten uitvoeren, blijven signalering en preventie essentieel. Daarom evalueren we continu of extra ondersteuning, zoals trainingen, nodig is om medewerkers te blijven versterken in het vroegtijdig herkennen van armoede en schulden. Mocht blijken dat aanvullende scholing weer noodzakelijk is, zullen we dat zeker opnieuw overwegen. 3. Welke verenigingen zijn betrokken bij het signaleren en bespreekbaar maken van armoede en schulden? Kan de gemeente voorbeelden geven van specifieke verenigingen die actief bijdragen aan dit beleid? Diverse lokale sportverenigingen, culturele instellingen en welzijnsorganisaties zijn betrokken bij de signalering en bespreekbaar maken van armoede en schulden. Voorbeelden zijn: • • •

Lokale sportclubs zoals Roda JC Kerkrade die zich inzetten via maatschappelijke projecten. Wijkraden en buurtorganisaties die dicht bij de inwoners staan en signalen kunnen doorgeven aan de gemeente. De Voedselbank en Ruilwinkel, die vaak als eerste in contact komen met mensen die in armoede verkeren en snel signalen kunnen doorgeven.

4. Wat is het percentage van mensen die na deelname aan schuldhulpverlening opnieuw in financiële problemen komen (recidive)? Welke maatregelen worden genomen om recidive te verminderen? Het percentage van mensen die na deelname aan schuldhulpverlening opnieuw in financiële problemen komen, ligt rond de 9,1% binnen een jaar, en loopt verder op tot 13% na vijf jaar. Dit blijkt uit onderzoek van de BKR (Bureau Krediet Registratie), dat aantoont dat de eerste zes maanden na een schuldhulptraject een risicovolle periode zijn voor terugval in financiële problemen.

Om recidive te verminderen, worden verschillende maatregelen genomen, zoals het bieden van nazorg en worden er saneringskredieten ingezet, waarbij schulden sneller worden afbetaald binnen 18 maanden, wat financiële stabiliteit bevordert. Om recidive te verminderen, neemt de gemeente de volgende maatregelen: • • •

Nazorgprogramma’s bij de Kredietbank. Inzet van schuldenpreventieteams (vroeg erop af)die vroegtijdige begeleiding bieden zodra signalen van nieuwe financiële problemen worden opgevangen. Samenwerking met werkgevers en lokale netwerken om mensen met financiële problemen duurzaam naar werk te begeleiden.

Bladzijde 8: Visie en doelstellingen 5. Hoe wordt de samenwerking met maatschappelijke organisaties concreet vormgegeven en hoe wordt dit gecommuniceerd naar de inwoners van Kerkrade? De gemeente Kerkrade werkt intensief samen met maatschappelijke organisaties. Zo wordt de Geldwijzerwinkel samen met deze partners Impuls bemand. Ook is er een samenwerking met woningcorporaties, energiebedrijven en de WML. Deze samenwerking krijgt vorm via periodieke overleggen, gezamenlijke projecten en het delen van gegevens ten behoeve van vroegsignalering. Communicatie naar de inwoners vindt plaats via: • • •

Gerichte campagnes en informatieverspreiding via wijkcentra en sociale media. Voorlichtingsbijeenkomsten, spreekuren in buurthuizen en het aanbieden van laagdrempelige digitale informatie. Specifieke samenwerking met scholen en verenigingen om gezinnen te bereiken waar armoede minder zichtbaar is.

Bladzijde 10: Vroegsignalering en preventie 6. Hoe snel moeten betalingsachterstanden door verhuurders, water- en energiebedrijven bij de gemeente worden gemeld, en hoe snel onderneemt de gemeente actie na ontvangst van een melding? Betalingsachterstanden bij huur, water- en energierekeningen moeten door de betreffende partijen binnen vier weken aan de gemeente worden gemeld. Na ontvangst van een melding onderneemt de gemeente binnen een week actie door contact op te nemen met de betrokken inwoner om ondersteuning aan te bieden. Bij crisis situaties zijn dat twee dagen. Deze snelle reactie is cruciaal om escalatie van financiële problemen te voorkomen.

Bladzijde 11: Versterking redzaamheid 7. Hoeveel mensen maken gebruik van voorzieningen zoals het Taalhuis, en wat zijn de ervaringen van deze gebruikers? Hoe worden deze ervaringen geëvalueerd om de dienstverlening te verbeteren? Op dit moment maken meer dan 230 actieve deelnemers gebruik van het Taalhuis binnen de bibliotheek. In 2024 hebben zich al ruim 100 nieuwe deelnemers aangemeld, die na een intakegesprek worden ingedeeld in een passend programma. Het aanbod van het Taalhuis varieert

van 1-op-1 taalondersteuning tot 8 leeskringen op 5 locaties, waar laagtaalvaardigen op een toegankelijke manier samen lezen en over boeken praten. Daarnaast is er dit jaar een schrijfkring gestart, gericht op het creatief kennismaken met de Nederlandse taal, en worden er wekelijks laagtaalvaardige vmbo-leerlingen begeleid in spreken, lezen en schrijven. Tweemaal per maand organiseert het Taalhuis een Taalcafé, waarbij vaste deelnemers en andere geïnteresseerden op vrije inloop met taal bezig zijn aan de hand van actuele thema's. Hierbij werken we samen met netwerkpartners zoals welzijnsorganisatie Impuls en het Vista College. In 2024 zien we een toenemende instroom van jonge politieke vluchtelingen, waaronder een groeiende groep Oekraïners, waarvoor een speciale taalgroep is opgezet met ondersteuning van vrijwilligers die Oekraïens en Russisch spreken. De ervaringen van de deelnemers zijn overwegend positief. Deelnemers geven aan dat het Taalhuis voor hen een veilige en warme plek is waar ze de Nederlandse taal leren en tegelijk sociale contacten opdoen. Het Taalhuis fungeert als een sociaal vangnet, vooral voor mensen die nieuw zijn in Nederland en zich een weg proberen te vinden in hun nieuwe omgeving.

Naast taalverwerving helpt het Taalhuis deelnemers om doorverwezen te worden naar educatieve trajecten, vrijwilligerswerk of andere voorzieningen, zoals de Geldwijzerwinkel en welzijnsorganisaties Om de dienstverlening voortdurend te verbeteren, wordt de voortgang van deelnemers gemonitord met behulp van de online registratietool MATCH. Deze tool helpt om gegevens eenvoudiger vast te leggen en de impact van het Taalhuis te evalueren. Daarnaast blijven gesprekken met deelnemers en vrijwilligers een belangrijke bron van informatie om het aanbod te optimaliseren. Op basis van feedback van deelnemers zijn initiatieven zoals de schrijfkring en een sollicitatieworkshop opgezet. Bezoekers van het Taalcafé worden actief betrokken bij het vormgeven van het programma, wat hun betrokkenheid en leerervaring versterkt. Ten slotte is het Taalhuis bezig met de voorbereiding van een certificering door CBCT, waarbij ook interviews met deelnemers plaatsvinden om de kwaliteit van de dienstverlening verder te verbeteren. Bladzijde 17: Aanpak kinderarmoede 8. Kan een deel van de bedragen die beschikbaar zijn via het kindpakket worden ingezet voor zwemlessen in het kader van schoolzwemmen? Dit wordt al gedaan om te zorgen dat kinderen zich niet buitengesloten voelen en om gezondheidsen veiligheidsredenen, zoals het kunnen redden in het water.

Een aanvraag hiervoor kan gedaan worden bij de Stichting Jeugdfonds Sport en Cultuur. De Bijdrage is afhankelijk van de te maken kosten voor de zwemlessen. 9. Hoeveel subsidie wordt jaarlijks verstrekt aan het Jeugdeducatiefonds en Stichting Leergeld? Hoe vaak keren deze fondsen vergoedingen uit? Wat is het vermogen van deze fondsen en welk effect hebben deze op de armoedebestrijding in Kerkrade? Deze twee fondsen werken steeds meer zeer succesvol samen. Meer dan 90%van alle aanvragen komen binnen bij Stichting Leergeld Parkstad. Incidenteel wordt nog een aanvraag rechtstreeks ingediend bij het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Door het centraal indienen via Leergeld, kan beter ingespeeld worden op de integrale behoefte van het gezin en is de afwikkeling minder omslachtig. Leergeld vergoedt hierdoor alleen nog de activiteiten rondom Welzijn en Onderwijs. Aanvragen betrekking hebbende op Sport of Cultuur worden direct doorgeleid naar een van deze fondsen. Het totaal aantal unieke kinderen uit Kerkrade is in 2023 bij de twee Kindfondsen gestegen tot 1.261. Dit is een bereik van ongeveer 90% van het aantal kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 120%.

Voor Stichting Leergeld Parkstad en het Jeugdfonds Sport & cultuur een bedrag opgenomen van €205.788,- en €273.000,-. Deze uitgaven lopen langzaam op t.o.v. voorgaande jaren. Dit komt voornamelijk doordat voor een nog steeds toenemend aantal kinderen gebruik wordt gemaakt van deze fondsen. Deze uitgaven zijn opgenomen in de middelen armoedebeleid onder de naam KASSA. De impact van deze fondsen op armoedebestrijding in Kerkrade is significant, omdat ze kinderen in staat stellen volwaardig deel te nemen aan onderwijs en sociale activiteiten, wat hen een betere toekomstperspectief biedt.

Bladzijde 17: Individuele studietoeslag 10. De individuele studietoeslag varieert aanzienlijk per leeftijdscategorie. Op welke gronden worden deze bedragen jaarlijks bepaald, en is er voldoende monitoring om te bepalen of deze toeslagen in de praktijk voldoende zijn voor jongeren? De bedragen voor de individuele studietoeslag worden bepaald op basis van leeftijd en de mate van zelfstandigheid van de jongere. Jongeren in hogere leeftijdscategorieën krijgen een hoger bedrag omdat hun kosten (bijv. huisvesting en levensonderhoud) doorgaans hoger liggen. De hoogte van deze toeslag wordt jaarlijks bepaald op basis van wettelijke richtlijnen die zijn vastgelegd in de Participatiewet. Gemeenten hebben hierbij beperkte beleidsvrijheid, aangezien de bedragen minimaal moeten voldoen aan de landelijke normen. Evaluaties laten zien dat de huidige toeslagen grotendeels toereikend zijn, maar dit wordt voortdurend onderzocht. Bladzijde 19: Begroting 11. Het beleidsplan legt een grote nadruk op schuldhulpverlening en bijzondere bijstand, terwijl preventieve maatregelen minder aandacht en middelen lijken te krijgen.

Is het niet effectiever om meer middelen te verschuiven van schuldhulpverlening naar preventie, zodat er minder mensen in de schuldhulpverlening terechtkomen? Hoewel schuldhulpverlening essentieel blijft voor mensen in acute financiële nood, erkent de gemeente het belang van preventie. Een verschuiving van middelen naar preventieve maatregelen zou inderdaad kunnen bijdragen aan een afname van nieuwe gevallen in de schuldhulpverlening. Echter, dit vereist zorgvuldige afweging: terwijl er momenteel al wordt geïnvesteerd in vroegsignalering en preventie, blijft de druk op de schuldhulpverlening groot. Daarom wordt er voortdurend gezocht naar een balans tussen curatieve en preventieve maatregelen. In de komende beleidsperiode worden aanvullende preventiemiddelen overwogen, afhankelijk van de uitkomst van de evaluatie van lopende programma’s.