Transcript raadsvergadering 25 mei 2022.pdf
Tekst van het document
1 Opening dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester
Goeienavond allemaal! Het is zeven uur. Een volle raadszaal en wederom een bijzondere raadsvergadering 25 mei 2022. Aan het begin van deze vergadering, waarin wij samenkomen om de belangen van de gemeente Kerkrade en haar inwoners te dienen, spreken wij de hoop uit dat onze inspanning vrucht zal dragen. Mogen wij kracht en inspiratie putten uit elkanders geloofs- en levensovertuiging met de juiste waardering voor elkanders mening? Ik heet u allemaal van harte welkom: de raadsleden, de familieleden, vrienden en dierbaren die meegekomen zijn voor dit heuglijke moment. de opening is hiermee een feit afgemeld zijn Annemarie Fischer en Jo Essers.
2 Vaststellen agenda dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester
Verder zijn we compleet. Vaststellen van de raadsagenda, agenda punt twee. Kunt u allemaal instemmen met de agenda? Ja, dat is mooi. Dan wordt die ongewijzigd vastgesteld en wij hebben nummer twee gekozen. Het is geen bingo hier, maar we kiezen elke keer een nummertje. De raadsleden hebben zich ingeschreven toen ze binnenkwamen en nummer twee was Ons Kerkrade, de heer Roland. Hij was er al vroeg bij vandaag. Ons Kerkrade mag dus beginnen.
3 Goedkeuring besluitenlijst van de raadsvergadering van 29 maart 2022 en van de besluitenlijst van 30 maart 2022 dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester
Dan hebben we agendapunt drie: goedkeuring van de besluitenlijst van de raadsvergadering van 29 maart en van de besluitenlijst van 30 maart 2022. Hier hebben we geen opmerkingen op gekregen, dus mag ik ervan uitgaan dat die besluitenlijst goedgekeurd is? Ja? Dan zijn die ongewijzigd vastgesteld, met dank.
4 Instellen commissie geloofsbrieven dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester
Dan ben ik bij agendapunt vier: instellen van de commissie onderzoek geloofsbrieven. Vandaag staan er ook toelatingen van raadsleden en benoemingen van wethouders en commissieleden op de agenda. De commissie Geloofsbrieven vervult hier in een rol door de ingezonden documenten van de kandidaten te onderzoeken en de raad te adviseren of de voorgestelde mensen benoembaar zijn. De raad stelt een commissie in en we hebben dat van tevoren niet gevraagd. We willen dat open en transparant laten zijn, dus ik vraag u: welke drie raadsleden zouden in die commissie zitting willen nemen? Ik verwacht nu een enorme aanmeldingsdrang. Meneer Piefer, meneer Gramsma. Ja, dan hebben we er twee van dezelfde. Dat zou niets uit mogen maken, maar laten we het een beetje verdelen. Mevrouw Paul en meneer Struver. Marlon Struver, Nettie Paul en Jos Piefer. Dan is dat besloten en hebben we al de eerste zware schorsing, want we hebben al een zware agenda achter de rug. Die commissie gaat nu de documenten bekijken en ik schors de vergadering. Ik zou zeggen: neem een kopje koffie, wij zijn spoedig weer bij u terug. De commissie is teruggekomen.
5 Ontwerpbesluit inzake toelating raadslid Vivian Lataster
dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester
Ik heropen de vergadering en ben bij agendapunt vijf: ontwerpbesluit inzake de toelating van raadslid Vivian Lataster. De commissie Geloofsbrieven heeft de stukken onderzocht en ik geef graag het woord aan de commissie. Volgens mij is mevrouw Paul de woordvoerder. Aan u het woord. Dank je, Voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Kerkrade heeft de geloofsbrieven en verdere bij de kieswet gevorderde stukken, ingezonden door mevrouw Lataster ontvangen. De kandidaat is naar aanleiding van de definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen door het Centraal Stembureau benoemd tot lid van de raad van de gemeente Kerkrade. De commissie rapporteert aan de raad van de gemeente Kerkrade dat zij de ontvangen stukken heeft onderzocht en in orde is bevonden. Gebleken is dat benoemde aan alle in de gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot de toelating van mevrouw Vivian Lataster tot de raad van de gemeente Kerkrade. Dank u wel. Mevrouw Lataster, mag ik u vragen even naar voren te komen. We gaan dat zo netjes proberen te doen. De eed, heb ik begrepen. Ik ga eerst een heleboel tekst oplezen en dan zeg jij daarna: "Zo waarlijk, helpe mij God almachtig." Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.
Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen, dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop jouw antwoord? Zo waarlijk, helpe mij God almachtig. Jongens, eens even hard klappen. Van harte gefeliciteerd. Ik wens je heel veel succes, Vivian, welkom bij de club. Dan ben ik bij agendapunt zes: benoeming wethouders. Voordat ik dat ga doen, nemen we ook afscheid van drie wethouders. Het is misschien toch wel leuk als we ze vragen of ze even hier komen staan, Leo, Huub en Bert. U mag ook nog één keer achter de tafel zitting nemen, als u dat lekker vindt. Dan kan je nog één keer voelen hoe dat was. Zo lang is de speech niet, dus jullie zouden het ook volhouden om te staan. Maar ik begrijp het wel. Dames en heren, vanavond nemen we afscheid van drie wethouders.
6 Benoeming wethouders Vierentwintig jaar aan ervaring zit daar voor u. Leo Jongen was maar liefst twaalf jaar wethouder, Huub Wiermans acht jaar en Bert Bejas vier jaar. Dat is dus een enorm aantal en daar gaat heel veel kennis met hen ook bijna letterlijk de deur uit. Leo, als ik met jou mag beginnen, want je bent de oudste wethouder qua dienstjaren. Leo, dames en heren, heeft altijd heel veel plezier in zijn werk gehad en heeft dat nog steeds. Hij lacht bijna altijd en bezit ook de gave om op het juiste moment te relativeren. Een beetje een knuffelbeertje voor onze ouderen en mantelzorgers. Het moeilijkste voor Leo in de coronatijd was wel dat er niemand meer op bezoek kwam. We zijn gewend dat hier altijd de halve gang vol staat of zit met mensen die iets bij de wethouder te berde willen brengen. Maar dat kon natuurlijk niet, want dat mocht niet. Een hele moeilijke tijd. Dat is natuurlijk met een knipoog gezegd, maar voor jou was altijd de zorg voor de ouderen, het bestrijden van de eenzaamheid, de aandacht voor de mantelzorgers toch wel topprioriteit en daar heb je je altijd heel erg voor ingezet. In het college - ik kan daar niet teveel over vertellen ook al snap ik dat jullie allemaal willen weten hoe het er daaraan toegaat, maar daar ga ik niet te veel over vertellen - was je een gewaardeerde collega. Vele huisbezoeken.
We hadden nog wel eens de neiging, als er vijftigjarige huwelijken waren, om die vooral eerst bij Leo te deponeren want hij had er heel veel plezier in om bij de mensen thuis op bezoek te gaan, omdat jij, Leo, ook oprecht interesse in mensen hebt. En dat siert jou. In twaalf jaar maak je heel wat mee, ook als wethouder: hoogtepunten, dieptepunten, ook mensen die het niet eens zijn met besluiten die genomen zijn en je daarmee dan ook confronteren. Dat heb jij meegemaakt met je gezin en raakt je, maar daar ben je altijd heel professioneel in gebleven. Grote, grote dank voor deze inzet. Leo gaat ons niet helemaal verloren, want als de raad het straks goedkeurt - in de volgorde der dingen - staat hem een geweldige carrière te wachten als plaatsvervangend voorzitter van de raad. Hij hoopt van harte dat ik er een keer niet ben, maar laat ik daar maar niets over zeggen. Daar moet je nooit uitspraken over doen. Maar Leo blijft nog in ons midden. Ik ben benieuwd hoe het hem gaat bevallen om eens andere perspectieven in te nemen als raadslid. Hoe kritisch je dan bent naar het college, waar je zelf heel lang deel hebt van uitgemaakt, maar dat is aan jullie om te beoordelen. Ik vind het fijn dat je nog in ons midden blijft en met een plaatsvervangend voorzitter met zoveel ervaring, zijn we als raad enorm goed bediend.
Dank aan jou, Irene en jouw gezin voor al die jaren trouwe dienst aan de publieke zaak. We klappen alvast voor Leo. Daarnaast zit Huub een beetje in het midden, acht jaar ervaring als wethouder. Bijna elke dag kwam hij
lachend op zijn scooter naar kantoor, tenzij wij de onhebbelijkheid hadden om vroeg te beginnen met vergaderen. Dan was Huub niet zo heel erg blij, want dan moest die al heel vroeg opstaan. Nee, dat is natuurlijk ook met een kwinkslag gezegd. Grote en complexe dossiers waren jou wel toevertrouwd. Het centrumplan Vie heb jij met heel veel plezier en liefde gedaan. Hoe complexer hoe fijner je het soms ook wel vond, had ik de indruk. Alles keurig op orde, details die je moest weten wist je, maar de grote lijn heb jij nooit uit het oog verloren. Ontelbare keren wist je toch ook weer een uitweg te bedenken uit een moeilijk dossier. Je kon daar met een wijntje en wat lekkers van genieten en heel graag over vertellen. Want, dames en heren, met Huub nemen wij ook wel afscheid van de Bourgondiër in ons midden. De levensgenieter die te maken heeft gehad met fysieke kwetsbaarheden in deze raadsperiode en daar heeft niemand wat van gemerkt en dat siert hem. Je bent een bikkel voor jezelf, soms ook voor de omgeving om je heen, maar dat weet je altijd weer goed te maken met een glimlach of een ruiterlijke erkenning. Het was een eer om met jou te werken. Je hebt hart van goud. Hoe noem je dat? Een ruwe bolster, blanke pit. [streektaal 00:54:41] en dat is heel mooi om te hebben in zo'n team. Hart voor Kerkrade. Grote liefde voor Kerkrade.
Ook Huub gaan we missen, zeker in die dossiers waar jij je mannetje hebt gestaan. En wat er voor jou nu komt, samen met Gerda, is weer een spannende periode. Nu genieten van het pensioen wat je allang had. Ik denk dat we Huub op de één of andere manier ergens weer tegen zullen komen, want de publieke zaak heeft ook jou geraakt na al die jaren professioneel werken. Dat heb ik gemerkt en ik weet zeker dat je je op de één of andere manier weer voor zult inzetten. Een heel warm applaus voor Huub. Dankjewel! Bert, dames en heren, is de Benjamin in het bestuurlijke gezelschap qua wethoudersjaren dan. Vier jaar wethouder, maar ik hoorde van de week, klopt dat nu: 53 jaar verbonden aan de gemeente Kerkrade? Dat is toch echt ongelooflijk! We hebben met Bert een wethouder Financiën gehad die werkelijk iedere mutatie in dat hele systeem bijna kende. Een braindrain om met een groot Kerkraads woord te zeggen. Je maakt niet vaak mee dat het hoofd Financiën ook wethouder Financiën wordt. Dat was voor jou ook een spannende keuze om na zoveel jaar ambtelijk te hebben gewerkt, op die andere stoel te gaan zitten voor het college en daarmee ook voor de raad een bijzondere aanwinst, omdat jij dus van de hoed en de rand weet van die financiën. En ook altijd weer een uitweg weet te vinden. Je kent de context, je kent de pijn van de financiën en jij kent ook wel de oplossing.
Hij hield ons bij de les: wat niet kon, kon niet. Als iemand keuzes probeerde vooruit te schuiven naar de begrotingsbehandeling, was er altijd Bert die zei: "Dat hadden we zo niet afgesproken." Dat heeft het college en daarmee de raad enorm geholpen. Ook een zeer betrokken wijkwethouder. Dat was Leo ook trouwens. Ik was recent op vakantie en appte ik dat erin Bleijerheide een probleem was. Het was zaterdagavond acht uur en om negen uur krijg ik van hem een berichtje. Hij was nog even bij de mensen op bezoek geweest. Dat siert je. Betrokken bij de mensen en dat is ontzettend mooi om te hebben ervaren. Het wethouderschap, denk ik Bert, is toch wel een mooie kroon op je geweldige ambtelijke carrière. Je bent een krachtig mens dat samen met Lucy ook tegenslagen aankan en dat heb je bewezen. Ook hij heeft een groot hart voor Kerkrade. Bert, ook jou gaan me missen en we wensen jou en Lucy alle goeds toe. En ik weet zeker dat jij ergens weer die publieke zaak zult blijven dienen. Als jullie toch even in het midden komen staan, gaan we die dankbaarheid met een bloemetje onderschrijven. Dit zijn zo'n harde overgangen. Morgen is jullie agenda leeg. Ze zijn al uit de app-groep van het college gegooid. Ik geef meteen het woord aan Tim Weijers om naar het nieuwe te gaan, want zo gaat dat. Ze waren erop voorbereid, dus we hoeven er in die zin ook geen medelijden mee te hebben.
Tim, aan jou het woord. Voorzitter, dank u wel. Een hele bijzondere overgang van oud naar nieuw, maar zo gaan die dingen nu eenmaal. Voorzitter, op 16 maart jongstleden brachten 16.444 burgers hun stem uit bij de gemeenteraadsverkiezingen in Kerkrade. 5551 stemmen werden uitgebracht op BurgerBelangen Kerkrade, waardoor onze partij groeide van tien naar elf raadszetels en waarmee de kiezer een duidelijk mandaat aan BurgerBelangen Kerkrade heeft gegeven om leiding te geven aan het formeren van het stadsbestuur. Op grond van de verkiezingsuitslag en na een informatietraject door de door BurgerBelangen Kerkrade benoemde informateur, Huub Wiermans, waarbij hij met alle partijen heeft gesproken, heeft de veruit grootste partij BurgerBelangen Kerkrade besloten om coalitiebesprekingen aan te gaan met Ons Kerkrade, PvdA Kerkrade en Ouderenpartij Kerkrade. Hierbij is gekeken naar de verkiezingsuitslag, inhoudelijke thema's en stabiliteit voor de te vormen coalitie. En dit naar aanleiding van de voorkeur die onze fractie heeft uitgesproken om op basis van de informatieronde met de zojuist genoemde partijen verder te praten. De voorkeursvariant van onze fractie heb ik vervolgens ook persoonlijk gecommuniceerd naar alle lijsttrekkers.
Na zeer constructieve coalitieonderhandelingen zijn we gekomen tot een coalitieakkoord: 'Samen verder bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade', wat onderschreven en mede ondertekend is door de VVD Kerkrade. Deze partij had tijdens de informatieronde al aangegeven ook zonder wethouder graag toe te treden tot de coalitie, indien men zich inhoudelijk zou kunnen vinden in wat voorligt. Vorige week maandag hebben wij laten weten dat door de genoemde partijen, het coalitieakkoord 2022-2026 op 14 mei jongstleden ondertekend is en dit heb ik als formateur ook beschikbaar gesteld aan de raad. De partijen BurgerBelangen Kerkrade met elf zetels, Ons Kerkrade met vier zetels, PvdA Kerkrade met
drie zetels, Ouderenpartij Kerkrade met twee zetels en VVD Kerkrade met één zetel hebben gezamenlijk meer dan 11.500 stemmen gekregen en een ruime meerderheid in de gemeenteraad: 21 van de 29 zetels. De coalitiepartijen gaan de komende jaren samen aan de slag en zullen de in de vorige bestuursperiode ingezette koers op hoofdlijnen, maar wel met nieuwe accenten, voortzetten. De coalitie wil dat iedereen kan meedoen en niemand aan de kant staat. De gemeente zal blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbare in onze lokale samenleving. Verder start de nieuwe coalitie een woonoffensief dat dient te zorgen voor voldoende woningbouw voor jong en oud, voor starters en doorstromers. De coalitie zet verder sterk in op een integraal ouderbeleid en het samen met jongeren verkennen van mogelijke verdere voorzieningen voor jongeren. Ook zal er nog meer dan voorheen worden ingezet op burgerparticipatie, waarbij kansrijke burgerinitiatieven zullen worden gefaciliteerd. We hebben te maken met de gevolgen van klimaatverandering. De coalitie zal maatregelen treffen om de overlast van deze verandering te voorkomen, dan wel zoveel mogelijk te beperken en zet in op de verdere energietransitie. Tevens is de coalitie van plan om het succesvolle concept van FlexiForum toe te passen op het naastgelegen voormalige schoolgebouw Sancta Maria.
Het succesvolle gedachtegoed van het programma 'Vie, leven in beweging' wil de coalitie verankeren in de wijken van de stad. In het beoogde project 'Kaalheide bruist' zou de coalitie graag zien dat in nauwe samenwerking met tal van sport- en maatschappelijke organisaties, vitaliteitsvoorzieningen en woningbouw gerealiseerd worden op het terrein rondom het gemeentelijk sportpark. Daarnaast zal de coalitie in de komende bestuursperiode de hondenbelasting voor de eerste hond afschaffen. Het coalitieakkoord zal in aanloop naar de begrotingsbehandeling van november 2022, worden uitgewerkt in een collegeprogramma. Dan de portefeuilleverdelingen het aantal fte. Bij de samenstelling van het college van burgemeester en wethouders is, gelet op onze vele ambities en uitdagingen, uitgegaan van 5,6 fte wethoudersposten, verdeeld over zes wethouders. Deze zullen worden ingevuld door vier fulltime en twee parttime wethouders. Bij de verdeling van het aantal fte is ook rekening gehouden met de portefeuilleverdeling. Dit betekent dat BurgerBelangen Kerkrade drie fte, dus drie wethouders, invult. Ons Kerkrade één fte, dus één wethouder. PvdA Kerkrade, 0,85 fte, dus ook één wethouder en Ouderenpartij 0,75 fte en daarmee ook één wethouder. Graag zou ik de raad willen voorstellen om de volgende wethouders te benoemen.
Het is overigens vreemd om dan met jezelf te beginnen: wethouder Tim Weijers, BurgerBelangen Kerkrade, tevens locoburgemeester met in de portefeuille: ruimtelijke ordening, wonen, vastgoed, ontwikkelingsbedrijf Kerkrade, personeel en organisatie, toerisme, marketing en evenementen. Wethouder Jo Schlangen, ook van BurgerBelangen Kerkrade: onderwijs, cultuur, sport, welzijn, coördinatie VIE, publiekszaken en dienstverlening, informatiebeleid en automatisering, weekmarkt en kermissen en wijkwethouder Oost. Wethouder Alexander Geers, ook van BurgerBelangen: economische zaken, verkeer en vervoer, openbare ruimte, centrummanagement wijkontwikkeling en wijkwethouder Noord. Wethouder John Roland, namens Ons Kerkrade: sociale zaken en werkgelegenheid, Euregionale arbeidsmarkt, maatschappelijke zorg, burgerparticipatie en wijkwethouder West. Wethouder René van Drunen namens de PvdA Kerkrade: jeugdzorg en jeugdbeleid, volksgezondheid, milieu en afval en duurzaamheid. En tenslotte wethouder Jo Paas, namens Ouderenpartij Kerkrade: financiën, WMO en integraal ouderbeleid. Tot slot zou ik nog graag willen aangeven dat dit coalitieakkoord laat zien dat wij de toekomst van Kerkrade met vertrouwen tegemoet zien. Vertrouwen dat mede is gebaseerd op lef, durf en niet te vergeten de betrokkenheid van de Kerkraadse samenleving.
Wij kijken uit naar diezelfde betrokkenheid in de dialoog met de gehele gemeenteraad. Besturen doe je immers niet alleen. Daarbij spreek ik de hoop uit dat we dit met z'n allen respectvol en verantwoord zullen doen, volledig in dienst van en gericht op onze Kerkraadse gemeenschap. Laten we samen verder bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade. Dank u wel. Dank u wel, meneer Weijers. Vervolgens is er de gelegenheid in eerste en tweede termijn aan de fracties in de gemeenteraad, om hierop te reageren. Zoals we het loodje hebben getrokken beginnen we met de partij van Ons Kerkrade. Voorzitter, ik handel met voorkennis. Ik wist wat erin stond en wie voorgezet werd. Dus wij kunnen akkoord gaan met wat er net verteld is. Dank u wel. De SP. Voorzitter, Kerkrade heeft de afgelopen weken de landelijke media gehaald. Iets om trots op te zijn? Zeer zeker niet. Want het ging in de media over de wethouders van Kerkrade: elf witte mannen. Vijf onderaan de laars en zes wethouders van gemiddeld 60+ die de dienst uitmaken in Kerkrade. Als verdedigende reactie op kritische vragen van journalisten is dan het antwoord van hun woordvoerder dat Kerkrade een vrouwelijke burgemeester en twee vrouwelijke fractievoorzitters heeft. Voorzitter, wat een zwaktebod.
Want het feit dat er twee vrouwelijke fractievoorzitters zijn en een vrouwelijke burgemeester, is absoluut niet de verdienste van de coalitiepartijen. Het is beschamend dat een woordvoerder zich ertoe verleend om zo'n antwoord te geven in de media. De vrouwelijke fractievoorzitter van de coalitiepartij BurgerBelangen is pas gekozen nadat de handtekening al enkele dagen onder het coalitieakkoord stond. De andere vrouwelijke fractievoorzitter is al voor de derde periode fractievoorzitter namens de SP. Ik heb al twee keer de tweede plaats en één keer de derde plaats gehaald in Kerkrade voor meeste stemmen, zonder dat we een wethouder leveren. Maar daar hebben ze geen boodschap aan in het
bestuur, want ze kiezen liever voor rechtse partijen. Als een rechtse partij afgestraft, zoals de VVD, afgestraft wordt door de kiezer, zorgt de coalitie er wel voor dat ze een commissielid extra krijgen. In het rechtse beleid in Kerkrade is er geen plek voor linkse partijen, ook al zijn er partijen die beweren links te zijn maar het rechtse beleid dan mede uitvoeren. Voorzitter, de geschiedenis herhaalt zich helaas weer. De benoeming van de nieuwe raad en het college wordt vandaag bekrachtigd, maar op basis waarvan? Vorige week hebben we een coalitieakkoord op hoofdlijnen ontvangen. Op hoofdlijnen? Voorzitter, wanneer wordt dit coalitieakkoord besproken en voorgelegd aan de raad? Want alweer staat dit coalitieakkoord niet eens ter bespreking op de agenda en verdwijnt alweer in een digitale lade. In andere gemeenten wordt er zelfs aan de oppositie gevraagd welke onderwerpen zij belangrijk vinden om in het coalitieakkoord te zetten, maar in Kerkrade is dat niet nodig. Stel je voor dat vanuit de oppositie ook nog een voorstel gedaan zou kunnen worden. Dat maken ze liever niet mee en daardoor wordt het coalitieakkoord niet eens besproken. Dat is de democratie. De raad mag niet de gelegenheid krijgen om het coalitieakkoord te bespreken en de oppositie moet helemaal geen inbreng krijgen. De arrogantie van de macht, Voorzitter, zo noemen we dat.
Maar what goes around, comes around! Behalve het afschaffen van de hondenbelasting voor de eerste hond en het verwerven van het voormalig schoolgebouw Santa Maria, is dit coalitieakkoord een open deur. En waar hebben we die opmerking eerder gehoord? Oh ja, dat was tijdens het vorige coalitieakkoord van een partij die nu zelf meedoet aan het open deur coalitieakkoord. Want precies diezelfde woorden gebruikte de heer Krasovec vier jaar geleden in zijn betoog over het toen voorliggende coalitieakkoordje op hoofdlijnen. "Dit coalitieakkoord is een open deur", zei hij. Tevens hekelde hij toen het feit dat BurgerBelangen met twee verliezende partijen in zee ging. Hoe verklaart Ons Kerkrade dat ze onder andere in zee gaan met PvdA en VVD? Als we verder kijken naar de collegesamenstelling is er qua machtsverhoudingen ook niets veranderd. BurgerBelangen heeft met drie van de zes wethouders weer alle macht. Maar liefst elf commissieleden krijgen ze met elf raadsleden. Onbegrijpelijk dat de overige vier coalitiepartijen hiermee akkoord zijn gegaan. Dit zegt dus iets over de andere coalitiepartijen en over de democratie. Voorzitter, eenieder van ons moet zich eens afvragen met welk mandaat we hier zitten. De opkomst bij de verkiezingen was met 43 procent historisch laag. Het is aan ons allen, de landelijke en lokale politici en stemgerechtigden, om hier iets aan te doen de komende jaren.
Een democratie is niet vanzelfsprekend en ook niet vrijblijvend. Door de landelijke politiek heeft de kiezer het vertrouwen verloren, maar de lokale politiek doet hetzelfde: doen wat je wil en niet waar de kiezer voor heeft gekozen. En dan verbaasd zijn over de lage opkomst bij de verkiezingen. Dus naast felicitaties aan de winnaars van de verkiezingen hebben we vooral ook de volgende boodschap: besef goed met welk mandaat we hier zitten en wat je met de stem van de burgers doet. Tot zover ons betoog, Voorzitter, dank u wel. Dank u wel. Ga ik naar de Ouderenpartij. Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, ik heb zelf mee mogen schrijven aan het coalitieakkoord en op hoofdlijnen ziet dat er hartstikke goed uit. We hebben alle geledingen van onze inwoners hierbij betrokken. Niet in participerende zin, maar rekening gehouden met alle mogelijke facetten. Ik vind het jammer dat mevrouw Laumann van de SP daar zo negatief over doet. Ook over het feit dat er geen vrouwen, maar elf witte mannen zijn. Voorzitter, als er vrouwelijke lijsttrekkers in de coalitie waren geweest, was er waarschijnlijk wel een vrouw in gekomen. Ik heb niet de indruk dat de andere partijen hebben gekeken naar witte mannen boven de 60. Ik vind het nonargumenten.
Laat ik afsluiten, Voorzitter, de Ouderenpartij - en niet omdat wij in de coalitie zitten - heeft samen met de andere partijen gezorgd voor een verdomd goed coalitieakkoord en daar staan wij volledig achter. Wij gaan met goede moed en zin, maar vooral met veel energie werken aan de belangen van onze stad, van Kerkrade, want daar zitten we hier voor. Dank u wel. Voorzitter, mag ik even een reactie geven? Nee, u mag niet interrumperen in eerste termijn. Het spijt me. Ik heb niet geïnterrumpeerd. Ik geef een reactie achteraf. Aan het einde van het betoog. U was klaar? Mevrouw Laumann. Ik vind het jammer wat meneer Paas zegt, want de elf witte mannen zijn niet mijn woorden. Ik heb duidelijk gezegd in de media. Ik heb ook nergens beweerd dat u extra voor mannen heeft gekozen en niet naar vrouwen heeft gekeken. Dat heeft u mij helemaal niet horen zeggen. Ik weet waar dat vandaan komt, maar het is een feit dat hier allemaal witte mannen van 60+ zitten. Dank u wel. Laten we verder gaan. De fractie van het CDA. Dank u wel, Voorzitter. Het CDA zit dit keer in de oppositie. Dat zou voor een raadslid niet heel veel verschil hoeven uit te maken. Maar toch, als bestuurderspartij zal dit even wennen zijn. Inhoudelijk kunnen we nog niet heel veel zeggen over het coalitieakkoord.
Wij herkennen ons zelf heel veel in de punten die daarin staan en willen dan ook de coalitie bedanken dat een deel van ons programma daarin meegenomen is. We zien vooralsnog het collegeprogramma met vertrouwen tegemoet. Wat wij missen en ook graag hadden gezien, is - en dat hebben we net van mevrouw Laumann gehoord - een evaluatie op de lage verkiezingsopkomst van 43 procent. Ondanks dat ons inziens de gemeente Kerkrade alles uit de kast heeft getrokken - en daarvoor ook onze complimenten - om meer kiezers naar de stembus te trekken, is dat helaas negatief uitgepakt. Hier ligt dus ook echt een uitdaging voor ons allemaal: oppositie of coalitie, raadsleden en wethouders en wellicht de hele gemeente. We zijn verbaasd over de stijging van 0.5 procent in het aantal fte's. We zien geen extra
takenpakketten waaruit deze stijging te verdedigen is. We missen echter wel een portefeuille aanpak armoede. Wij hadden die graag teruggezien bij één van hun wethouders. Zeker in een stad als Kerkrade en in deze tijd, waar dit een urgent thema is, was dit heel belangrijk geweest. CDA Kerkrade zal positief kritisch in de wedstrijd staan. We willen en gaan het hebben over de inhoud en dichter bij de Kerkradenaar en ervoor zorgen dat Kerkrade krachtiger wordt. We vragen het college dan ook op voorhand open te staan voor initiatieven en verbetervoorstellen en dat erbij een kritisch geluid niet meteen in de verdediging wordt geschoten, maar dat dit met open armen wordt ontvangen. Wij kunnen met het voorliggend coalitieakkoord instemmen en wensen het college veel succes en wijsheid toe. Van harte met jullie aankomende benoeming. En op een fijne en respectvolle samenwerking. Dankjewel. Dank u wel. Ga ik naar BurgerBelangen. Meneer Geers. Dank u wel, Voorzitter. Het moge duidelijk zijn dat wij het zeer complete verhaal van de formateur, de heer Weijers, volledig onderschrijven en dat onze fractie alle vertrouwen heeft in de uitkomsten van het formatieproces. we kijken dan ook met belangstelling uit naar de uitwerking van het coalitieakkoord in het collegeprogramma en vervolgens naar de vertaling daarvan in de begroting.
Als deze inhoud net zo herkenbaar is als de inhoud van het coalitieakkoord, zien wij de toekomst van onze mooie stad met vertrouwen tegemoet. De visie van onze partij is immers voor een groot deel terug te vinden in het coalitieakkoord. we hebben er dan ook erg veel zin in om samen met de samenleving, de raad, het college en de ambtelijke organisatie verder te bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade. Dat was het in eerste termijn. Dank u wel. Ga ik naar Hart voor Vrijheid. Dank u wel, Voorzitter. Ik zal vrij kort zijn. Ik ben nieuw in de raad en in de politiek, en sta open voor alle meningen in de toekomst. Ik hoop op een opbouwende samenwerking in het akkoord wat er nu voorligt. Kort en krachtig. Dank u wel. De VVD. Dank u wel, Voorzitter. Wij zijn aangesloten bij de coalitie en zijn heel erg benieuwd naar de uitwerking van het coalitieakkoord. Als ik even aan mag haken op wat mevrouw Laumann zo net heeft gezegd, dan sluiten wij aan op een tweetal punten en dat is ten eerste die diversiteit. Daarin heeft u absoluut een punt en dat geldt ook ten aanzien van de opkomst van de laatste gemeenteraadsverkiezingen. Maar ik denk dat dat een gezamenlijke verantwoordelijkheid is en laten we vooral ook de hand in eigen boezem steken. Als je nu om je heen kijkt, kan je je afvragen of dit een oprechte weerspiegeling is.
In een democratisch weefsel dat zo kwetsbaar is, moet je je bij tijden afvragen of wij representatief zijn. Ik onderschrijf dit punt, de andere niet. Dankjewel hiervoor. Dank. Naar de Partij van de Arbeid. Dank, Voorzitter. Voorzitter, het beoordelen van verkiezingsuitslagen is een ware kunst. Iedereen is altijd een beetje winnaar, ook al heb je soms verloren. Maar wel beschouwd is dat ook zo: elke partij die hier in deze raad zit en één zetel vertegenwoordigt, heeft een deel van die Kerkraadse kiezer achter zich. Het feit dat je dit vertrouwen krijgt, is op zich al pure winst. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Nederland is een land van coalities en anders dan in een aantal andere landen hebben we elkaar nodig om meerderheden te vinden. Dat dit zo is, maakt dat welke partij dan ook nooit 100 procent van zijn verkiezingsprogramma kan vertegenwoordigen. Het vormen van coalities maakt dus dat we moeten samenwerken. Samenwerken met meerderheden, maar wat ons betreft ook rekening houdend met een minderheid. We vertegenwoordigen samen niet een deel van de kiezer, maar we vertegenwoordigen samen heel Kerkrade. Want ook in ons land raken politiek en samenleving steeds meer verdeeld. Het vergt ook in deze raad veel energie om dat tegen te gaan, want de burger heeft ons nu meer dan ooit nodig.
Terwijl het betalen van huur, hypotheek, energie en zorgverzekering toch al een groot deel van het inkomen opslokt, is het leven dit jaar alleen maar nog duurder geworden. Middeninkomens kijken steeds minder vaak omhoog maar omlaag. En wie minder te besteden heeft, vist met heel veel achter het net. Dat is wat de PvdA Kerkrade betreft dan ook de allergrootste uitdaging voor de komende vier jaar: hoe zorgen we ervoor dat niemand langs de kant hoeft te blijven staan? Want de wereld draait door en bewust omgaan met onze natuur kan absoluut niet wachten tot morgen. Om veel redenen moet het gasverbruik drastisch omlaag: om minder afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen, om minder afhankelijk te zijn van landen als bijvoorbeeld Rusland maar last but not least, omdat minder gasverbruik simpelweg een lagere energierekening betekent. Maar te vaak staan mensen met een lager inkomen buitenspel staan en staan ze wel aan de kant toe te kijken. Ga maar na: de goedkoopste huizen hebben minder vaak goede isolatie. Mensen met een minder hoog inkomen kunnen veel minder snel zorgen voor bijvoorbeeld zonnepanelen. Dus niet alleen verbruiken ze al bovengemiddeld veel energie, ze komen er veel minder snel uit en zijn bij stijgende energietarieven dubbel gedupeerd. Voorzitter, we hebben allemaal recht op een goede woning en een lagere energierekening.
We willen allemaal ons beste beentje voorzetten als het gaat om het helpen van het klimaat. Dus wat de PvdA Kerkrade betreft, staat de komende periode in het teken van het helpen van elkaar, samen gezond, samen een dak boven ons hoofd, samen op weg naar een beter klimaat, samen proberen kosten het hoofd te bieden. Kortom, samen proberen alle uitdagingen van nu te lijf te gaan. Dank u wel. Een reactie. Voorzitter, dank u wel voor het mooie betoog van de PvdA en ik moet zeggen dat ik hierin meer concrete dingen heb gehoord dan ik tot nu toe gezien heb in het coalitieakkoord. Dus ik hoop dat dat een opmaak mag zijn voor een concretere invulling dan wat er tot nu toe voorligt. Dank u wel. Maak uw borst maar nat, zou ik
zeggen. Lokaal Alternatief. Voorzitter, ik maak graag gebruik van het spreekgestoelte om u allen aan te kunnen kijken. We gaan de raadzaal verbouwen en dat is ook hoog nodig, want met de rug naar u spreken zou ik niet prettig vinden. Voorzitter, ik wil beginnen met een quote van de Amerikaanse acteur Robert Blake, bij de meeste bekend als Columbo. Hij zei ooit: "Een politieke partij heeft maar twee problemen. Het eerste probleem: hoe komen we aan de macht? Het tweede probleem: wat doen we ermee als we die macht hebben?" Einde citaat. We willen als Lokaal Alternatief het nieuwe college en de coalitie hartelijk feliciteren met hun benoeming secu bereikte coalitieakkoord. Als fractievoorzitter van de nu grootste oppositiepartij sta ik hier namens de hele Lokaal Alternatief-fractie met een dubbel gevoel. Deels een gevoel van trots. Trots omdat de noodkreet vanuit Lokaal Alternatief aan het vorige college en de raad om Vie weer te zien, zoals in eerste instantie was bedoeld, nu eindelijk is gehoord. In het nu voorliggende coalitieakkoord is VIE eindelijk weer als het oorspronkelijke doel opgevoerd. Niet meer het zwembad met de sporthal. Nee, Vie moet en gaat dus nu echt de wijken in om onze inwoners te bewegen om gezonder te gaan leven.
Top! Ook trots omdat de noodzaak voor een meer diverse woningbouw, natuurlijk sociale woningbouw, maar ook bouwen voor doorgroeimogelijkheden tot in het hoogste segment, prominente aandacht krijgt van de nieuwe coalitie. Door deze twee punten op te nemen in de top van de aandacht, worden er in ieder geval twee zaken gerealiseerd waar Lokaal Alternatief zich in de afgelopen maanden en jaren sterk voor heeft gemaakt. Ik zei deels trots, maar deels ook teleurgesteld. Niet teleurgesteld in het feit dat Lokaal Alternatief niet is meegenomen in de coalitie, maar teleurstelling over de wijze waarop wij tijdens de informatie en formatie wederom buitenspel zijn gezet. Nadat we na de informatieronde al snel te horen kregen niet aan de onderhandelingstafel te komen, hebben we uitleg gevraagd over het proces tot dat moment. In een persoonlijk gesprek, wat we zeer op prijs gesteld hebben, is het proces toegelicht. Daaruit blijkt dat de informateur een nieuw democratisch stelsel heeft bedacht. Niet het aantal behaalde stemmen, oftewel de steun van de stemgerechtigde burgers was doorslaggevend, maar de procentuele winst c.q. het verlies dat een partij ten opzichte van de verkiezingen in 2018 had weten te behalen.
Buiten dat wij dit een vreemd criterium vinden, constateren wij dat Lokaal Alternatief zowel in aantal stemmen als bij de creatieve rangschikking van de informateur, de vierde partij van Kerkrade is. Verbazend dus dat Lokaal Alternatief in een coalitie van uiteindelijk zelfs vijf partijen, niet aan de onderhandelingstafel zat. Als je dan kijkt naar die interpretatie van de uitslag via groeipercentages, is het ook vreemd te moeten constateren dat slechts drie partijen, te weten BurgerBelangen, de Ouderenpartij en Lokaal Alternatief, sinds 2014 bij iedere verkiezing een procentuele vooruitgang hebben geboekt. De drie winnaars in de rangschikking van de informateur werden aangevuld met een landelijke partij die weliswaar een zetel had verloren, maar betrouwbaar was en ervaring had in de coalitie. Ervaring met het begrip coalitiediscipline, zodat we de komende vier jaar met een grote hoeveelheid 21-8 besluiten geconfronteerd worden. De ervaring van de zittende wethouder kan in ieder geval niet worden bedoeld, want die bleek ondanks een groot aantal stemmen op zijn persoon, niet in die functie verder te gaan. Tot verbazing van velen werd de coalitie op het laatste moment met nog een verliezende landelijke partij uitgebreid. Tijdens de verkiezingsavond hebben we met alle betrokkenen terecht een traantje gelaten om het lage opkomstcijfer.
Kijkend naar veel van de reacties op deze coalitievorming, zou je kunnen denken één van de redenen van die steeds lagere opkomst te weten. Wellicht zijn de kiezers van onze grootste partij, de enige die de redenatie achter de coalitievorming nog kunnen blijven volgen en blijven de overige kiezers thuis omdat ze niet meer geloven in een eerlijke afspiegeling van de uitgebrachte stemmen in de coalitie. Wij zijn erg benieuwd of de nieuwe coalitie de stap durft te zetten om een representatief onderzoek onder de Kerkraadse stemgerechtigden te organiseren, waarbij de beeldvorming van de laatste twee coalitievormingen wordt meegenomen. Maar goed, we zitten als Lokaal Alternatief er dus niet bij. Kijken we nog eens goed naar het coalitieakkoord en de wethoudersverdeling, valt het ons op dat de coalitie met een gelijk aantal wethouders ten opzichte van de vorige periode een halve fte meer uitgeeft. Over de komende periode een bedrag van maar liefst ruim twee ton dat er extra wordt uitgegeven. Kijkend naar de lopende dossiers en daarbij zeker naar de te verwachte miljoenentekorten bij werk, inkomen en zorg, is voor ons een uitbreiding in fte's die onze gemeente en gemeenschap helemaal niet kan dragen.
Op straat, via telefoontjes, e-mail en op social media wordt ons veelvuldig de vraag gesteld of de coalitie gekozen heeft voor het grote aantal raadszetels in de coalitie om de resterende partijen in de oppositie buitenspel te zetten en daarmee de controlerende taak van de gemeenteraad onder druk te zetten. Wij vertellen die bezorgde kiezers dat ze dat anders moeten zien. Niet alleen weten ook de raadsleden van de coalitie dat ze onder het duale stelsel, een onafhankelijk van het college controlerende taak hebben. De formateur en informateur hebben daarnaast zo'n groot vertrouwen in de kracht van de partijen in de oppositie, dat zij ons toevertrouwen om vanuit onze underdog positie die controlerende taak samen met de raadsleden van de coalitie toch zeer nauwgezet uit te voeren. Ik kan u dan ook vanuit de fractie van Lokaal Alternatief melden dat het wederom buitenspel zetten van ons als winnaar bij de recente verkiezingen, het belang van stevige oppositie en gedegen controle extra heeft onderstreept. We zullen deze voor ons liggende raadsperiode dan ook met een groot animo, met behoud
van onze constructieve instelling, onze taak als grootste oppositiepartij serieus nemen. Niet om de nu aangetreden coalitie zonder gegronde redenen dwars te zitten, maar om het democratisch principe waar ons land op is gebouwd, te verdedigen en ons niet in het hoekje te laten drukken door de macht van deze coalitiemeerderheid. Met deze coalitievorming gooit u de oppositie de handschoen en wij pakken die op. Dank u wel. Dan kijk ik even naar meneer Weijers voor een reactie op de eerste termijn. Meneer Weijers. Voorzitter, dank u wel. Ik zal het rijtje even langs lopen. Te beginnen bij de SP, die het had over witte mannen die de dienst uitmaken. Daarvan kan ik zeggen dat de praktijk heel anders is binnen deze coalitie, want dit betrof slechts onderhandelaars die overigens mede door vrouwen gekozen zijn. De praktijk is ook anders, want we hebben twee vrouwelijke fractievoorzitters in de coalitie, dus niet in coalitie en oppositie. We hebben mevrouw Paul die onlangs als fractievoorzitter benoemd is, en mevrouw Fisher die bij de Ouderenpartij fractievoorzitter zal zijn. Dus er zitten twee vrouwelijke fractievoorzitters in de coalitie. Daarnaast hebben we in de coalitie ook een aantal vrouwelijke raads-, steunfractie-, en commissieleden. Zelfs een bestuur waar een vrouwelijke partijvoorzitter opzit. Op sleutelposities en aan het stuur zitten er wel degelijk vrouwen.
Dat beeld wil ik nogmaals rechtzetten. U had het ook over het coalitieakkoord. Het is een coalitieakkoord op hoofdlijnen en dat hebben wij er ook zo duidelijk ingezet. Wij gaan het uitwerken naar een collegeprogramma en daar gaan we de komende maanden de tijd voor nemen met het nieuwe college, om uiteindelijk in de begroting in november 2022 - dus dit jaar - met duidelijke voorstellen te komen. Wij hopen dat we dan concrete voorstellen neer kunnen leggen op basis van het coalitieakkoord en collegeprogramma. En dan is er ruim de tijd om de inhoud te bespreken, waarbij ik ook graag wil aangeven dat voorstellen van jullie kant uit van harte welkom zijn. Er was kritiek op het meenemen van de PvdA. Daarvan kunnen wij aangeven dat dat voor ons een heel betrouwbare partner is en daarnaast ook de derde partij van Kerkrade. Op zich lijkt me daar niets vreemds aan. Ik kan me voorstellen dat de VVD hierbij een vreemde eend lijkt, maar zij onderschrijven de inhoud die we met z'n vieren uit onderhandeld en neergelegd hebben en worden daarmee een volwaardig coalitiepartner. Een bijkomend voordeel voor Kerkrade daarbij is dat zij een extra lijn vormen richting provincie en Den Haag. We hebben de drie grootste partijen en een winnaar meegenomen, dus hoezo hebben we niet geluisterd naar de kiezer? Het CDA herkent zich in punten en dat vind ik heel goed om te horen.
Er werd een oproep gedaan door de Meijer voor een evaluatie van de verkiezingsopkomst. Dat lijkt ons in ieder geval zinvol. Zoals u terecht zegt, meneer Meijer, is dat iets wat we met z'n allen en samen moeten doen. Dat is coalitie en oppositie overstijgend, want de opkomst was teleurstellend, ondanks alle effort die erin is gestoken. Laten we daar dus samen mee aan de slag gaan. U had het over de halve fte: hoe komt het dat die erbij komt? Dat heeft te maken met de grote uitdagingen en ambities die ik zojuist genoemd heb. Er zijn ook specifiek nieuwe onderdelen benoemd, zoals burgerparticipatie en een integraal ouderbeleid, richting portefeuillehouders. Een aantal uitdagingen zoals Omgevingswet en energietransitie zullen veel vergen de komende jaren. U miste daarbij armoede- en schuldenbeleid, maar dat valt onder sociale zaken en dat zit goed bij collega-wethouder Roland, die zich daar volledig op zal storten. Hart voor Vrijheid, heel goed om te horen dat de bereidheid er is om met iedereen samen te werken. Die handschoen pakken we heel graag op. Als er goede voorstellen zijn, staan we daar zeker voor open en als er zo meteen een collegeprogramma en begroting ligt, zullen we het samen over de inhoud hebben. De VVD had het nog over de diversiteit en daar ben ik zojuist op ingegaan.
Dat is een gezamenlijke opgave, denk ik, want het beeld is genuanceerder dan dat er geschetst wordt. Lokaal Alternatief, dank voor de felicitaties. Goed te horen dat u zich herkent met Vie in de wijken en de woningbouw in het hoger segment. De criteria om te komen tot, kunnen me nog een keer herhalen maar ik denk dat dat zinvol is. Het ging niet alleen om de uitslag, want dat is niet het enige wat maatgevend is, hoewel we wel de drie grootste partijen meenemen. Het ging daarnaast ook om inhoud en de stabiliteit voor een te vormen coalitie, en wij denken dat dit de meeste stabiele is. Ten slotte, bij de uitbreiding van de fte's werd er vooral gekeken naar de kosten volgens Lokaal Alternatief, maar wij willen vooral kijken naar wat het kan opleveren als er zes gedreven wethouders aan de slag gaan. Dank u wel. Dank u wel. Dan kijk ik even rond. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Wie wil daar gebruik van maken? De SP, Ons Kerkrade. Ons Kerkrade. Een tweede termijn is in principe niet nodig. De formateur heeft net aangegeven wat de coalitie ervan vond c.q. gezegd is en waarom dingen gedaan zijn zoals ze gedaan zijn. De SP heeft aan ons een paar vragen gesteld. Ik had mijn eerste termijn voorbereid, maar ik dacht: laat maar zitten. We moeten de rol van coalitie ook nog leren en ik ga mij nu ook geen grote broek aan meten om iedereen de les te lezen.
Dat ga ik nu ook niet doen. Ik snap uw verhaal in het kader van hoe wij erin zitten en om met verliezers samen te gaan. Wij zijn niet de grootste partij. Wij zijn niet degene die aan het stuur zitten om de coalitieonderhandelingen te starten en te zeggen: "Jij mag mee en jij mag niet mee." Wij mochten als één van aansluiten. Drie keer achter elkaar hebben we als tweede grootste partij van Kerkrade laten zien dat we een stabiele factor in Kerkrade zijn. We voelen ons wel geroepen om de bestuursverantwoordelijkheid, die er gevraagd werd, te nemen. Ik had er ook heel veel dingen instaan over de opkomst en over de breuk die er
ooit met BurgerBelangen geweest is, over het waarom we daar nu op terugkomen en dat soort dingen. Dat gaan we nu niet doen. We kennen onze rol. We hebben ook aan de andere kant van het spectrum gezeten. Dit is ons betoog en gaandeweg de rit zullen we wel tot elkaar komen en ik hoop dat we dit samen kunnen doen. Coalitie en oppositie zijn termen waarin we blijven praten, maar ik hoop dat we samen tot iets kunnen komen en niet tot 21-8 dingen. Vroeger was het 18-11, maar ik hoop dat we dat in de toekomst niet meer zullen doen. Tot zover mijn tweede termijn. De rest komt vanzelf wel, maar ik hoop in goede vorm. Dank u wel. Dank u wel. De SP. Voorzitter, dank u wel. Tot slot willen we nog eens benadrukken hoe belangrijk we die diversiteit vinden. Het gaat niet over een nuancering achteraf, want dan ben je al te laat ons inziens. Het gaat over beeldvorming. Kerkrade is hierdoor ook negatief in het nieuws geweest. Daar hebben we geen goede beurt mee gemaakt. Als je een bestuursperiode aangaat, lijkt het mij ook goed dat je daarover van tevoren nadenkt. Achteraf is mosterd na de maaltijd. Dus dat wil ik toch zeker ook in het kader van de portefeuille marketing meegeven: denk na over beeldvorming en doe dat eerder dan achteraf. Dank u wel. Dank u wel. Dan hebben we de beraadslagingen gehad.
We hebben ook duidelijk de heer Weijers horen zeggen dat het coalitieakkoord vertaald wordt naar een collegeprogramma dat terugkomt bij de begrotingsbehandeling en dat het stukje inhoud dan ook weer onze aandacht heeft. Dit is dan ook een mooi moment om nu over te gaan naar de benoeming van de nieuwe wethouders. Daarover dient de raad te stemmen en zijn er drie raadsleden nodig om het stembureau te vormen. Ik maak het mezelf nu een beetje makkelijk en ik hoop dat u zich daarin kunt vinden, want ik wilde u voorstellen om meneer Gramsma; meneer Noël en mevrouw Laumann te benoemen tot leden van het stembureau. Deze mensen weten niet dat zij tot dit geluk veroordeeld zijn, maar kunt u allemaal daarmee instemmen? Zo houden we een beetje de vaart in de vergadering. Na het invullen van de stembriefjes, verzoek ik de leden van het stembureau naar voren te komen om gedrieën de stemmen te tellen. Eerst geef ik weer het woord aan mevrouw Paul als woordvoerder van de commissie Geloofsbrieven en ondertussen worden de stembriefjes uitgedeeld. Kijk daar nog niet naar, want ik ga heel goed uitleggen wat daar de bedoeling van is. Doe er dus alsjeblieft nog niets mee. Mevrouw Paul. Dankjewel, Voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Kerkrade heeft de stukken ingezonden door de wethouderskandidaten ontvangen.
De kandidaten zijn: Tim Weijers, Jo Schlangen, Alexanders Geers, John Roland, René van Drunen en Jo Paas. De commissie rapporteert aan de raad van de gemeente Kerkrade dat zij de ontvangen stukken heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de kandidaten aan alle in de gemeentewet en het reglement van orde gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert dat de raad over kan gaan tot benoeming. Dank u. Dank u wel. Dan voeg ik er nog aan toe dat de wethouders, net zoals alle raadsleden overigens waarin we best wel bijzonder zijn, een externe benoemingstoets hebben laten ondergaan. Dat is afgerond en mij is medegedeeld dat alle kandidaat-wethouders benoembaar zijn en dat is dan de mededeling waarmee u het moet doen. Het is mooi dat we die instrumenten gebruiken met elkaar om die integriteit ook hoog in het vaandel te houden. We gaan over tot de stemming. Het betreft een vrije stemming en dat is nieuw en anders. Dat wil zeggen dat er vanuit de coalitie kandidaten zijn voorgesteld, maar u mag ook een andere kandidaat/naam noteren. We gaan dus niet achter de naam voor of tegen zetten. Met uw goedkeuring vatten de stemmen op één stembriefje samen. U heeft dus een briefje voor u met zes vakjes en zes namen. Het zijn zes stemmingen en daar staan de namen van de kandidaten per positie. Het is niet zo moeilijk. Als we goed luisteren, komen we er wel uit.
Als jullie moeilijk gaan kijken, word ik nerveus. Das schaffen wir! In het vrije vakje vul je de naam van de kandidaat behorend bij de positie. Als u het eens bent met Tim Weijers, vult u Tim Weijers in. Bent u het daarmee niet eens en denkt u dat Jos Piefer een goeie kandidaat is, vult u Jos Piefer in. Maar u schrijft niet achter Tim Weijers voor of tegen. Dat is niet de bedoeling, want dan is de stem ongeldig en ook niet blanco. Dat mag, maar dat is ongeldig. U kan bij één Tim Weijers invullen of iemand anders. Bij twee Jo Schlangen. Voor of tegen invullen is zonde, want dan gaat die stem verloren. Wij willen het opkomstpercentage omhoog krikken. Voorzitter, mag je ook overal je eigen naam invullen? Dat mag ook, zolang het maar niet voor of tegen is. Meneer Otten heeft het al helemaal gesnapt. Hebben de andere 26 aanwezige raadsleden het ook gesnapt? Wat is dan de conclusie van dit soort stemmen? Dit is een vrije stemming. Dat is het format van deze stemming, omdat we te maken hebben met kandidaten en niet met één keuze per wethoudersvacature. Als je een vrije stemming houdt, mag je dus op de kandidaat stemmen, maar je mag ook een andere naam invullen. Dat heeft ook tot gevolg dat de wethouderskandidaten zelf mogen meestemmen over hun eigen benoeming.
Daar zit een principieel aspect aan vast, wat landelijk zo gebruikt wordt, en dat is het nooit kan voorkomen dat als er een coalitie zou zijn met maar één stem meer, dat de kandidaat zelf niet mag meestemmen en daardoor zouden de stemmen altijd staken. Dat is de gedachte erachter en waarom je bij een wethoudersbenoeming een vrije stemming toepast. Een vrije stemming wil dus zeggen dat we hier een vrij invulveld moeten presenteren aan jullie en we niet kunnen werken met voor en tegen, want dan heb je maar één kandidaat. Dat is in dit geval niet zo en jullie hebben de keuze om een andere naam te noteren. Het is iets nieuws. Het is uitgelegd. Het is helder? Ja? Voorzitter, mag ik ook zes keer dezelfde naam zetten? Voor of tegen is ongeldig. Ik denk dat jullie het allemaal wel
begrijpen. U mag dat nu invullen en zullen daarna de briefjes netjes opgehaald worden. Vouw het dicht en dan komt het goed. Ik heropen de vergadering en geef het woord aan meneer Noël die democratisch tot voorzitter van het stembureau gekozen is. Onze voorzitter is zeer effectief geweest vanavond. De uitleg heeft goed gewerkt. Niemand heeft z'n stem verkwanseld. Ik zei net dat het niveau van deze raad dik in orde is, want het is allemaal goed terechtgekomen. Er zijn 27 stemmen uitgebracht. Dat klopt, want er waren twee afmeldingen vanavond. De stemmen zijn als volgt verdeeld: voor kandidaat nummer één, meneer Tim Weijers, zijn er 25 stemmen uitgebracht. Voor zijn positie is ook één stem uitgebracht op Marianne Lauman en één stem op Jos Piefer. Voor kandidaat nummer twee, de heer Jo Schlangen, zijn er 25 stemmen uitgebracht op de heer Schlangen, één stem op Marianne Laumann en één stem op Jos Piefer. Voor de kandidaat op positie nummer drie, meneer Geers, zijn er 25 stemmen uitgebracht op meneer Geers, één stem op Marianne Laumann en één stem op de heer Jos Piefer. Voor de kandidaat op positie nummer vier, de heer Roland, zijn er 27 stemmen uitgebracht op de heer Roland. Voor de kandidaat op nummer vijf, meneer Van Drunen, zijn 23 stemmen uitgebracht op de heer Van Drunen, één stem op Marianne Laumann, één stem op de heer Jos Piefer en twee stemmen op de heer Leo Jongen.
Tenslotte zijn er voor de heer Paas, nummer zes op de lijst, 25 stemmen op de heer Paas uitgebracht, één stem op mevrouw Marianne Laumann en één stem op de heer Jos Piefer. Dat was de uitslag, Voorzitter. Dank u wel. Dan concludeer ik dat sommige mensen niet voor niets het nette jasje hebben aangetrokken. Nee, dat was een kwinkslag. De uitslag van het stembureau is dat de raad besloten heeft om de heer T.W. Weijers te benoemen tot wethouder voor een dienstbetrekking van 1,0 fte. De heer J.H. Schlangen te benoemen tot wethouder voor een dienstbetrekking van 1,0 fte. De heer A.M.J. Geers te benoemen tot wethouder voor een dienstbetrekking van 1,0 fte. De heer J. Roland te benoemen tot wethouder voor een dienstbetrekking van 1,0 fte. De heer M.L. van Drunen te benoemen tot wethouder voor een deeltijd dienstbetrekking van 0,85 fte en de heer J.P.M. Paas te benoemen tot wethouder voor een deeltijd dienstbetrekking van 0,75 fte. De eerste vraag aan de genoemde heren is of zij deze benoeming überhaupt aanvaarden. Het zou ook nog een plottwist kunnen zijn. Dan ga ik als voorzitter bij de kandidaten de eed of de verklaring of de belofte afnemen.
Ik lees de tekst van de eed één keer voor en daarna de tekst van de verklaring en de belofte, en vraag ik daarna de kandidaten afzonderlijk naar voren te komen om ofwel de eed ofwel de belofte uit te spreken en vervolgens plaats te nemen met de bloemen achter de wethouderstafel. Dat is allemaal helder? Ja. "Ik zweer dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen." Als je de verklaring en de belofte aflegt dan is dit de volgende tekst: "Ik verklaar dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.
En ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen." En dan zeg je oftewel bij de eerste: "Zo waarlijk, helpe mij God almachtig" of:"Ja, dat verklaar en beloof ik." Tim Weijers, wil jij de spits afbijten? Tim, wat is daarop jouw antwoord? Zo waarlijk, helpe mij God almachtig. Van harte gefeliciteerd! Heel veel succes! Je mag daar gaan zitten en een stoel uitkiezen. De heer Schlangen. Jo Schlangen, wat is daarop jouw antwoord? Zo waarlijk, helpe mij God almachtig. Van harte gefeliciteerd! Alexander Geers. Alexander, wat is daarop jouw antwoord? Dat verklaar en beloof ik. Van harte gefeliciteerd! Heel veel succes. Welkom in de club. Meneer John Roland. John, wat is daarop jouw antwoord? Dat verklaar en beloof ik. Van harte gefeliciteerd! Veel succes. René van Drunen. Ren", wat is daarop jouw antwoord? Dat verklaar en beloof ik. Van harte gefeliciteerd! Heel veel succes. En Jo Paas. Jo, wat is daarop jouw antwoord? Zo waarlijk, helpe mij God almachtig. Van harte gefeliciteerd! Heel veel succes. Dan hebben we de nieuwe wethoudersploeg aan tafel zitten en vanaf nu zijn ze ook verantwoordelijk voor alles. Dus de eerste vragen kunnen jullie al afvuren. Wel per mail of per app.
Ik heb nog een kleine verrassing in petto, want daar zitten twee wethouders aan tafel die daarvoor al meer dan twaalf jaar raadslid waren. En ze wisten het wel, René van Drunen en John Roland. Ik ga jullie nog even specifiek toespreken, want jullie weten wat je te wachten staat. René, je was en bent een gedreven raadslid. Politiek heb je met de paplepel ook aan je eigen dochter doorgegeven. Het is altijd bijzonder om vader en dochter in de politieke arena te zien. Sociale kwesties hebben altijd jouw bijzondere aandacht gehad. Soms had je als raadslid het geduld in de ogen staan, als je de discussies te lang vond duren. Je komt graag snel tot de kern en verafschuwt het als er te veel omheen gedraaid wordt of er in jouw ogen nodeloze discussies of herhalingen plaatsvinden. Als Voorzitter kon ik altijd aan de ogen van René van Drunen zien wat de thermometer van een aantal raadsleden was. Soms heb ik ernaar geluisterd, soms ook niet, dus dan weet je dat alvast. Maar je was wel een goede graadmeter. Ik heb wel goede hoop, want de
collegevergaderingen zullen een stuk korter zijn, tenminste als het aan jou ligt. Kort en krachtig, René, zijn woorden die op jouw symbolisch van toepassing zijn. En dit al meer dan twaalf jaar, want je bent vanaf 2010 raadslid. Dat is een enorm lange periode en ik heb jullie de vorige keer al gezegd - en dat weten jullie ook of als je nieuw bent weet je dat nog niet - wat dat raadslidmaatschap van iemand en het thuisfront vraagt. Dat is niet niets en als je dat al vanaf 2010 met passie en gedrevenheid doet, is dat een dikke pluim waard. En daarvoor heeft het Hare Majesteit ook behaagd om jou te onderscheiden en benoemen tot lid in de Orde van Oranje-Nassau. Ik zal je dadelijk samen met John vragen om nog een keer extra naar voren te komen. John Roland was ook raadslid, vanaf 2006 maar liefst, dus dat is nog langer. Toneelspelen of niet, that's the question bij John. En ik ben heel benieuwd hoe dat straks gaat in het college, want hij kan ontzettend goed toneelspelen in het echte leven. Soms had ik wel eens de indruk dat hij mij ook wel eens een keer... hoe zeg je dat in het Nederlands? Veräppelte. John, een raadslid met enorm veel humor. In het digitale tijdperk hebben we heel wat leuke momenten meegemaakt door jouw humor aan het begin van de vergadering. Ook net zoals René enorm gedreven, een hart voor de mensen en de stad en altijd benaderbaar.
Ook als raadslid veel op pad geweest. Ik herinner nog het Laurapark: voor sommigen hebben we het niet kunnen oplossen, voor sommigen wel, maar jij was daar altijd bij. Ook op pad met het Martin Buber. Je was er altijd en niets is je te veel. Je speelt graag golf in je vrije tijd en daar is een mooie parallel te maken. Een stevige swing heb je, want dat is de passie die je hebt. Je probeert zo spoedig mogelijk uit de bunker te komen. De bunker is bij golf dat ding in het zand en daar moet je met je bal niet komen, want dan komt die er moeilijk uit. Dus dat wil zeggen, je probeert zo snel mogelijk dingen op te lossen. Je bent ook doelgericht en 'fore' zul je altijd uit volle borst roepen. En 'fore' roep je bij golf als de bal een totaal verkeerde kant uitgaat waardoor je misschien wel andere mensen kunt raken. Want dat is iets wat jij nooit wil doen. Je bent een echte teamplayer en staat voor dat team, met oog voor de mensen om je heen. Tot slot, een enorm goede Voorzitter ook van AZM. Je hebt die commissie altijd in hele goede banen geleid. Ook daarom aan mij de eer om jou te onderscheiden. Het heeft Zijne Majesteit behaagd om jou te onderscheiden en te benoemen tot lid in de Orde van OranjeNassau. De bloemen hebben jullie al gehad, maar als jullie met z'n tweeën even naar voren willen komen, speld ik jullie met liefde de onderscheiding op. Wij mogen best wel weer even klappen.
7 Ontwerpbesluit inzake toelating raadsleden Dat brengt mij tot agendapunt zeven. Er zijn nu vacatures in de gemeenteraad die we ook graag direct willen invullen, zodat we weer strak aan het werk kunnen gaan voor onze stad. En ik geef wederom het woord aan Nettie Paul, als Voorzitter van de commissie Geloofsbrieven om een terugkoppeling te geven op de raadsleden doe we aanstonds willen benoemen. Dankjewel, Voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Kerkrade heeft de geloofsbrieven en de verdere bij de kieswet gevorderde stukken, ingezonden door de kandidaten ontvangen. De kandidaten zijn naar aanleiding van de definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezing en het vrijkomen van zes raadszetels door het centraal stembureau benoemd tot lid van de raad van de gemeente Kerkrade. De commissie rapporteert aan de raad van de gemeente Kerkrade dat zij de ontvangen stukken heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemden aan alle in de gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert tot de toelating van de volgende leden van de raad van de gemeente Kerkrade: Guus Haas, Jean Ritterbeeks, Jo Rozema, Leon Schlenter, Jo Severins, en Theo Wetzels. Dank u wel, Voorzitter. Dankjewel. Dan ga ik ervanuit dat de raad kan instemmen met het besluit om deze raadsleden vandaag toe te laten tot de gemeenteraad van Kerkrade.