transcript openbare informatiebijeenkomst 13 maart 2023.pdf

01 Opening Zijn we allemaal klaar en aanwezig? De heer Rozema nog niet. Dan wachten we nog. En de heer Jongen. Ik wacht nog één of twee minuten. [onderbreking 00:02:04 - 00:03:09] Goedenavond, ik open de vergadering. Dit is een extra informatieavond, daarom zitten we nog hier.

02 Stand van zaken burgerparticipatie De stand van zaken burgerparticipatie wordt besproken. Uitgenodigd is wethouder Roland met wat hulp voor dit onderwerp, zie ik. De aanleiding van dit onderwerp is het door de raad vastgestelde visiedocument burgerparticipatie in november 2022. In de daaropvolgende maanden is integraal gewerkt aan de vertaalslag van het visiedocument naar uitvoering. Dit betreft de interne en externe communicatie, de doorvertaling voor de dagelijkse toepassing, de wijze van monitoring en evaluatie. Specifiek is gewerkt aan het juridisch fundament hiervoor middels de participatieverordening en het stimuleren van burgerinitiatieven, onder andere via buurtdeals, middels overheidsparticipatie. In deze informatiebijeenkomst wordt de raad meegenomen in de doorontwikkeling. Dit gebeurt middels een presentatie van 30 minuten. Ik geef het woord aan de wethouder. Dank u wel, voorzitter. Dat was niet de beste inkopper die u kon geven: "Daarom zitten wij nog hier." De burgerparticipatie is één van de belangrijkste onderwerpen die de komende vier jaar op ons afkomt. We hadden inderdaad gemeente, u als commissie c.q. de raad mee te nemen in hoe ver we zijn. Wat hebben we gedaan vanaf het moment dat er gezegd werd: "Ga aan de slag, ga iets doen met burgerparticipatie." Het zal in twee delen gebeuren.

Roy gaat zo meteen een presentatie geven en Joëlle gaat straks nog juridisch in op wat zaken. Als u daarna nog vragen heeft, zullen we die met veel plezier beantwoorden. Dat was het eigenlijk, voorzitter. Dank u wel. Dank u wel. Toch nog even: ik heb geen waarde eraan gegeven toen ik zei: "Daarom zitten we nog hier." Dat is uw oordeel. Dan geef ik het woord aan Roy. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel allemaal voor het aanwezig zijn voor de tussenstand burgerparticipatie. De wethouder zei het al: we willen u een beetje terugnemen in de tijd.

Wat hebben we gedaan sinds 16 november toen het visiedocument is aangenomen? Ook een beetje praten over de nabije toekomst. Wat ligt er nog op de plank? Dit voordat we in november terugkomen naar de commissie voor een algehele monitoring van het proces. Waar ik over wil praten is hoe we 2023 vorm hebben gegeven. We hebben het daadwerkelijk betiteld als 'het studiejaar'. We willen burgerparticipatie zo uitzetten dat we de ruimte krijgen en geven voor de ambtenaren om te leren, te proberen en te evalueren, om zo vervolgens te komen tot een succesvolle uitwerking. We vinden het belangrijk dat we daar echt de ruimte voor krijgen specifiek. Uiteraard zal ook nog steeds geleerd worden na dit jaar, maar we willen echt fysiek een studiejaar inbouwen om iedereen bekend te maken met de verschillende ondersteuningsmiddelen en de veranderingen die daarbij komen kijken. We hebben eerder al gezegd: "Burgerparticipatie is maatwerk, het is mensenwerk, een proces, een samenwerking en communicatie." Het is daarom geen statisch iets. Het is niet in cement gegoten. Als iemand vraagt: "Wat is perfecte burgerparticipatie?" dan krijg je natuurlijk heel veel verschillende antwoorden. Daarom willen we er ook nadrukkelijk niet zo aan vasthouden, maar het open houden en het echt als maatwerk laten zien.

Daarom willen we ook spreken over het optimaliseren van burgerparticipatie, en niet het perfectioneren. Perfectioneren is meer een ideaalbeeld, terwijl het altijd maatwerk is en afhankelijk van de situatie, het project, het beleidsstuk, noem het maar op. Daarom ook de kanttekening dat het niet altijd perfect zal kunnen lopen, en daar ook het begrip voor. Je wilt natuurlijk ook leren van de fouten. Soms moet je één stapje terugdoen om weer twee stappen vooruit te kunnen zetten. Hoe hebben we het aangepakt? Ik heb het de 'diamantaanpak' genoemd. Dat klinkt natuurlijk heel chic meteen en dat is natuurlijk ook wat we willen uitstralen. We hebben als centraal punt het visiedocument gepakt en vanuit daar verschillende snedes gemaakt naar onderwerpen. We hebben hier een integrale werkgroepen voor opgericht om daarmee aan de slag te gaan, en we willen het nu allemaal samenvoegen naar één geheel: de uitvoering/implementatie. Wat zijn de onderdelen waarover we het hebben gehad? Dat heb ik hier opgesomd. Dat zijn: de communicatie en ondersteuning; de dagelijkse toepassing; monitoring en evaluatie; een stukje pilotproject om al in de praktijk wat lessen op te doen, uit te leren; participatieverordening; en dan nog specifiek het stukje overheidsparticipatie waaronder natuurlijk de buurtdeals, die vier moties die eronder vallen en het uitdaagrecht.

We willen u graag kort meenemen in de verdere stappen die we hierin hebben gezet. Vanuit de communicatieaanpak zijn we tweeledig: we hebben een intern en een extern traject. Vooral het interne traject hebben we ons eerst op gefocust. We willen dat de ambtelijke organisatie goed voorbereid is op wat er gaat komen.

Als we dadelijk naar buiten breed gaan uitzetten en communiceren en het vermarkten van burgerparticipatie, dat we daar zorgen dat het allemaal goed gegrond is en direct opgepakt kan worden. Voor de interne communicatie hebben we het onderverdeeld in drie groepen. Het klinkt misschien een beetje oneerbiedig om hoofdpersonen ondersteuners en overig te noemen, maar we merken wel dat er per functie een andere relatie is tot burgerparticipatie en hoe mensen hiermee in aanraking komen. Daarom willen we zorgen dat de boodschap bij iedereen daarop is aangepast. Eén onderdeel waarop we dat hebben gedaan zijn informatiebijeenkomsten. We zijn de boer opgegaan. We hebben bijna de hele organisatie gesproken over dit onderwerp. We hebben informatiebijeenkomsten per afdeling/team gehouden en daar nadrukkelijk ook de ruimte gegeven om mee in gesprek te gaan. Wat hebben jullie nodig om het goed uit te voeren? Wat kunnen we daarin bieden? Wat voor een zorgen hebben jullie eventueel erbij? Eigenlijk gewoon zo'n open mogelijk gesprek te voeren, waar we ons allemaal kwetsbaar hebben opgesteld als werkgroep burgerparticipatie, en ook als team en afdeling waar we aan het informeren waren. Natuurlijk zijn die boodschappen die we geven per team of afdeling heel verschillend. Voor sommige teams is het meer puur informeren: dit zijn de nieuwe stappen die we doen.

Anderen zullen er veel meer mee in aanmerking komen. Dat is nog meer op de praktijk gericht. Hoe kunnen we dat het beste ondersteunen en faciliteren vanuit de werkgroep? Dan een stukje externe communicatie. Ook daar hebben we al stappen genomen. We willen pas nadat de participatieverordening is vastgelegd heel breed gaan communiceren. We hebben twee weken geleden gesproken met stakeholders. We hebben een heel goed overleg gehad om daarmee te kijken hoe we die samenwerkingen kunnen versterken, om elkaar daarin te ondersteunen en het netwerk zo goed uit te breiden om iedereen mee te kunnen laten profiteren van elkaars kennis en netwerk, expertise en bestaande projecten. Ook met de wijkplatforms bijvoorbeeld gaan we in gesprek om daar die gesprekken al goed op gang te houden. Eigenlijk bij iedereen duidelijk te maken, alvorens we heel breed door de hele gemeente gaan uitzetten, wat eraan zit te komen. Hoe kunnen jullie erop anticiperen? Dan een stukje ondersteuning. We hebben het de Kerkraadse participatieleidraad genoemd voor intern. Dat is het hele totaalpakket. In het totaalpakket zal een breed scala aan documenten beschikbaar zijn. Die willen we voordat participatieverordening wordt aangenomen bij iedereen bekend hebben, en ook dat iedereen er van tevoren op heeft kunnen reageren. Hier is het visiedocument meegenomen, de participatieverordening.

De meest concrete stap die we hebben als ondersteuning is het stappenplan burgerparticipatie. Ik zal hier zo meteen kort op terugkomen.

We hebben ook een participatiecanvas, een stukje monitoring en evaluatie is daarin ingebouwd. Een theoretisch kader voor de mensen die daar daadwerkelijk interesse in hebben, omdat we het ook willen laten leven en de mensen daarin willen voeden, mocht daar interesse voor zijn. De toolbox, dat zijn hele concrete stappen. Een participatiewijzer. Eigenlijk alle middelen waar mensen naartoe kunnen gaan om ze te ondersteunen in hun participatietraject. We willen ook een workshop gaan organiseren waarin de mensen, de ambtenaren, de beleidsmedewerkers en projectleiders kunnen reageren op het laatste concept, om daar eventueel nog aanpassingen voor te maken, om het zo goed gedragen en zo pragmatisch mogelijk te maken. Als werkgroep burgerparticipatie heben we natuurlijk heel veel theorie en informatie, maar hoe zit het met de mensen die met de voeten in de klei staan? Hoe kunnen zij dit nog versterken om het zo nadrukkelijk bij de praktijk en ook vooral bij Kerkrade te laten horen? Dan kort het stappenplan. Dat zijn de stappen die we in ieder groot participatietraject willen laten doorlopen. Dat is het bepalen van de context. Waar gaat het over? Wat is de grootte, de omvang? Het analyseren van de betrokken partijen. De stakeholdersanalyse, de doelgroepenanalyse wordt het genoemd. Het ontdekken van het participatieniveau door middel van de beslisboom.

Ook heel belangrijk dat dit de vraag is die dadelijk ook op raadsvoorstellen en collegenota's komt te staan. Het participatieniveau willen we graag meegeven aan mensen om actief daarover na te denken. Dan het opstellen van de nota, een voorstel met een communicatieen participatieplan. Voorheen zijn het vooral communicatieplannen geweest, als dat al zo was. We willen ook dat participatie daar expliciet een rol in krijgt. Ook als het niet van toepassing is, waarom zou het niet van toepassing zijn? Als laatste het participatiecanvas, vooraf en achteraf. Dit om een stukje monitoring en evaluatie in te bouwen, waar ook overzicht kan worden gecreëerd binnen de hele organisatie. Wat voor een projecten lopen er en hoe kan het met elkaar worden afgestemd? Dan het stukje procesmonitoring. In november komen we terug bij de raad om het hele proces met jullie te evalueren. We hebben op dit moment twee stromen daarvoor ingericht: een structureel stuk en de pilotprojecten. Het structureel stuk is intern en extern. Hoe reageert dadelijk de Kerkraadse gemeenschap op de verzoeken voor misschien meer burgerinitiatieven? Hoeveel verzoeken komen daarvan binnen? Kunnen we dat bijhouden? Zien we daar een groei of een traject in? Hoe wordt het opgepakt? Hoe gaan mensen daarmee om? Intern voornamelijk: hoe wordt omgegaan met deze leidraad die wij hebben aangeboden? Wordt deze gebruikt?

Het invullen dadelijk van zo'n collegenota met het kopje participatieniveau. In hoeverre hebben mensen moeite met de juiste bewoording of argumentatie te vinden? Kunnen we daarin ondersteunen? Dan hebben we nog een ander stukje van de monitoring: de pilotprojecten. Daar kom ik zo even op terug. Dat zijn concrete zaken die al lopen, die we hebben aangewezen en waarbij we als werkgroep burgerparticipatie zijn aangesloten, om te ondersteunen in de zaken die we heel belangrijk vinden en die ook in het visiedocument genoemd zijn. Hoe kunnen we andere doelgroepen bijvoorbeeld bereiken? Dat soort zaken. Daar zal ik iets meer op ingaan. Een idee voor de monitoring is nog om het stukje burgerparticipatie structureel onderdeel te maken in het burgeronderzoek. Dat er ook over tijd geëvalueerd kan worden. Wat is het gevoel onder de gemeenschap? Worden ze genoeg betrokken? Worden ze gehoord? Is er genoeg kennis? Weten ze wat er allemaal speelt? Dat zulke vragen ook gesteld kunnen worden op structureel niveau en dat het ook vergeleken kan worden met eerdere edities. We hebben natuurlijk heel veel bedacht. Dat is allemaal leuk en aardig, maar we hebben ons ook kwetsbaar opgesteld. Daarom zijn we 14 februari bij Burgerkracht langs geweest. Burgerkracht is een expertisecentrum over burgerparticipatie in Limburg.

Wij hebben hen gevraagd om als klankbord te fungeren van alle documentatie die er lag en om daarop te reageren. Hoe is dat ontvangen? Heel positief. Ze vonden het heel uitgebreid. Vooral voor een organisatie die qua beleid nog niet veel van tevoren had aan tools en ondersteuning vonden ze dat we heel goede stappen hebben gemaakt. Uiteraard waren er tips meegegeven. Dat is vooral het stukje uit het visiedocument waarin we zeggen dat we de rol van de adviesraden en andere organen willen evalueren. Dat we daarin duidelijk moeten zijn en meer moeten gaan werken en over gaan communiceren, en vooral ook intern duidelijk maken wat er morgen anders is in het werk. Dat hebben we meegenomen in de informatiebijeenkomsten, in die gesprekken die ik eerder heb genoemd. Dat we die vraag hopelijk hebben kunnen beantwoorden voor de meeste mensen. Dan de pilotprojecten. We hebben er meerdere. Ik heb er eentje meegenomen als voorbeeld, dat is de omgevingsvisie. Het is eigenlijk qua schaal de grootste van de pilotprojecten omdat het de hele gemeente betreft. Hier hebben we vanuit de werkgroep burgerparticipatie gevraagd om aan te sluiten en om ook actief mee te denken in de ontwikkeling van het participatietraject wat hierbij hoort. Daarbij zijn we tot verschillende conclusies gekomen, bijvoorbeeld inzetten van een participatieplatform. Eventueel ook als pilotvorm, dat is de gemeentepijler.

Een offline route als alternatief voor de mensen die digitaal minder vaardig zijn. Hoe kunnen we met stakeholders werken om misschien ondersteuning te bieden bij het invullen van zo'n vragenlijst? Dat is voornamelijk via Impuls bijvoorbeeld. Hoe kunnen we het taalgebruik toegankelijk maken? Dat soort zaken eigenlijk. Alle andere beleidsstukken die ook spelen. Om laaggeletterdheid of digitale vaardigheid mee te nemen om zo de andere doelgroepen ook goed te kunnen bereiken, en dat de participatiemogelijkheden herkenbaar worden gemaakt aan de bewoners door middel van een campagne. Andere pilots die we hebben zijn Lückerheidekliniek, Erfwegcomplex, de herstructurering St. Pieterstraat, het masterplan Bleijerheide gaan we bij aansluiten, en de visie van de gemeenschapshuizen, of in ieder geval de uitwerking of het beleidsstuk wat daarbij komt kijken, hoe we daar in de wijken gaan participeren. Dat zijn pilots die nog lopen. Sommigen zijn al iets verder, anderen moeten nog beginnen. Het zijn allemaal zaken waar we als werkgroep hebben gezegd: "Hier willen we graag bij betrokken blijven om daar over tijd te kunnen monitoren en daar ook de terugkoppeling over te kunnen doen." Dan een stukje overheidsparticipatie. We hebben voor het gemak voor ons drie verschillende vormen van overheidsparticipatie genoemd. Dat zijn de burgerinitiatieven, de buurtdeals en het uitdaagrecht.

We willen eigenlijk dat, zodra over overheidsparticipatie wordt gesproken en naar buiten wordt gecommuniceerd over burgerinitiatieven, we vanuit een idee gaan denken. Echt vanuit een proces. We willen niet van tevoren dat er al een vorm wordt gegeven aan een idee, dat we nadrukkelijk door middel van coaching een idee kunnen realiseren of in ieder geval kunnen ondersteunen om tot realisatie te kunnen komen. Er zijn natuurlijk bepaalde zaken die daarbij spelen, dat komt ook terug in het verhaal dadelijk van Joëlle, dat er vanuit de burgers een andere vraag ligt dan bij de gemeente als het komt over het realiseren van burgerinitiatieven. Vanuit de gemeente zijn we voornamelijk bezig met vragen van continuïteit, aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid. Voor bewoners is het meer een verbetering van de leefomgeving. Dan zijn dat soort zaken over hoe dat geregeld wordt een heel andere vraag, hoe dat juridisch in elkaar steekt. Over dat juridische verhaal wil ik dadelijk graag het woord geven aan de jurist. Dan nog de buurtdeals. Dat was de motie, die wil ik even benoemen. We zijn bezig met uitzoeken. We hebben hierin vooral met de gebiedsregisseurs samengewerkt omdat dat hun brood is. Hier wordt over gepraat, we hebben hier intern een notitie voor opgesteld die we aan het bespreken zijn, hoe we dat willen gaan aanpakken.

Ook hier zijn vanuit de verordening vragen over gekomen, wat de beste manier is om het aan te pakken,

omdat er in den lande andere vormen en varianten zijn, bijvoorbeeld als het komt op continuïteit en aansprakelijkheid. Er wordt in ieder geval hard aan gewerkt om het te finaliseren. Het is de insteek dat we dat duidelijk in kaart hebben voordat de participatieverordening wordt aangenomen. Deze overleggen lopen momenteel nog. Dan gaan we nu naar de verordening, en dan wil ik het woord graag geven aan Joëlle. U kunt dadelijk ook een eerste termijn pakken. Een paar verhelderende vragen voordat we doorgaan naar het juridische verhaal. Op pagina vijf was sprake van de communicatie-aanpak en contacten met stakeholders. Wie zijn de stakeholders geweest? Dat zijn verschillende partijen geweest. Dat is van woningcorporaties tot Impuls tot zorginstellingen. We hebben geprobeerd om het zo breed mogelijk aan te pakken en ook uit te breiden. Er is een vervolggesprek geweest wat we vorige week hebben gehad. De insteek is ook om het sowieso te laten groeien en iets structureler te gaan aanpakken. Dit was voornamelijk een brainstormsessie, en het was voornamelijk met zorginstellingen, de woningcorporaties, Impuls. Zie ik er nog over het hoofd? Oké. Een tweede vraag is: als we hiermee naar buiten gaan, wordt het in jip-en-janneketaal gedaan? Dit is voor veel mensen onbegrijpelijk. Dat is sowieso de insteek in de pilotprojecten, dat is één van de pijlers waar we ons echt op richten.

Ook met het visiedocument destijds, echt het gepubliceerde stuk, om het voornamelijk in B1-niveau zoals dat heet te communiceren. Mag ik voorstellen om de volgende presentatie hier ook in een B1-niveau te doen? Goed. Dat zal ik meenemen. Dank. Dat was het? Mag ik misschien ook een vraag stellen? Ik zal eerst een rondje maken. Is dat goed? Oké. Dan begin ik bij Hart voor Vrijheid. Geen vragen. Partij van de Arbeid. Geen vragen tot nu. U bent geweest. Ons Kerkrade, SP, de Ouderenpartij. Ik had een vraag. Ik hoorde net de participatie, waar u al mee bezig bent, de Lückerheidekliniek dacht ik gehoord te hebben. Daar ben ik het spoor eigenlijk een beetje bijster. Is het dan een burger die uiteindelijk participeren gaat, of is het toch meer dat de participatie voor de grotere overkoepelende instanties bedoeld is? Het is nog in een vroeg stadium van dat project. De insteek is dat er vanuit de samenwerking tussen gemeente en de zorginstelling ook burgers worden betrokken in de verdere insteek wat ze voor ogen hebben. Er komt een burgerparticipatietraject aan waar burgers daadwerkelijk aan het woord worden gelaten.

CDA, nee? BurgerBelangen. Ik heb nog een paar vragen. Bij externe communicatie stond het stukje 'overig'. Ik vroeg me af wie dat is. We hebben daar onder andere de regio en media benoemd. Of we daar direct mee communiceren is een vraag, maar waarschijnlijk kunnen er vragen komen vanuit die partijen. Dat zijn de overigen, omdat we die niet per se als stakeholder of als burger willen kenmerken. Oké. Je hebt met medewerkers gesproken binnen de gemeente. Ik was heel benieuwd wat de zorgen zijn van medewerkers en hoe groot hun enthousiasme is ten aanzien van burgerparticipatie. Ik vind het moeilijk om een generaal statement te maken, omdat het verschillend is onder de verschillende teams en afdelingen. De meeste zorgen komen op een tijdsplanning uit. Vooral het idee dat door participatie toe te passen de planning misschien wat vaker in de soep loopt. Dat zijn voornamelijk de zorgen die we terughoren van beleidsmedewerkers en projectleiders. Andere mensen zijn daar iets terughoudender in. Zij zeggen: "We zien het wel als we dadelijk ermee aan de slag gaan wat voor vragen daarbij komen kijken." Dat voornamelijk. We wilden eerst ervaren, dus dat het nu nog iets te vroeg is. De meeste zaken die van tevoren al besproken waren qua zorgen waren voornamelijk tijd en planning. Ik vind dit meer een vraag voor de wethouder.

Misschien kan de wethouder nog iets daarover zeggen? Ik kan daarop wel een antwoord geven. Ik ben bij een paar van die sessies geweest en het is inderdaad wat Roy zegt. Veelal krijg je toch vragen: "Als we burgerparticipatie moeten gaan toepassen, dan krijg je vraag antwoord, vraag antwoord. Vertraagt dat niet het proces? Hoe ver wil je daarin gaan? Dat zijn inderdaad zorgen die er zijn. Wat ik gemerkt heb bij de sessies waar ik bij geweest ben, was dat je een deel ambtenaren hebt die zeggen: "Leuk. Het is iets nieuws, een uitdaging." Je hebt ook ambtenaren die zeggen: "We doen eigenlijk al heel lang aan burgerparticipatie." Je hebt ook ambtenaren die zeggen: "Dat is voor mij ver-van-mijn-bedshow. Ik heb er liever niks mee te maken dan wel." Dat is eigenlijk het gemengde wat we over het algemeen opgehaald hebben. Het verschilt ook van welke divisie je bent. Bijvoorbeeld bij stadsontwikkeling, zij hebben natuurlijk in het verleden veel meer met burgerparticipatie gewerkt, omdat mensen inspreken over iets wat hen niet zint of wat ze anders willen. Wat vroeger ook een vorm van burgerparticipatie was. Daar leefde dat veel meer dan bijvoorbeeld op de afdeling sociale zaken en werkgelegenheid. Daar spreek je weer over een ander stuk burgerparticipatie. Wat Roy aangeeft, daarvoor zijn we ook de boer opgegaan bij de stakeholders. Ook in dat middenveld moet je participatie toepassen.

Voor ons is het de uitdaging: hoe komen wij aan de informatie?

Dan heb je de stakeholders zoals woningcorporatie, Radar, Impuls, noem ze maar allemaal op. Die heb je daarvoor nodig, want dat kunnen wij niet alleen. Daar zijn wij afhankelijk van mensen van buitenaf, laat ik het zo zeggen. Dat is zo'n beetje de ervaring. Ik hoop dat dit antwoord voor u voldoende is. Ja. Dan heb ik nog het stuk pilots waar hij het over had. De resultaten van die pilots zullen we wel terugkrijgen, neem ik aan. Hoe hebben jullie die mensen bereikt, en hoeveel mensen hebben deelgenomen aan bijvoorbeeld een pilot? De wethouder. Dank u wel. Zoals u ziet, de pilots... Lückerheidekliniek, dat is een project wat ontwikkeld gaat worden. Daar gaan we aan de voorkant werken. Een ander ding is bijvoorbeeld de rotonde op de St. Pieterstraat die er gaat komen. Daar hebben we al voorlichtingsavonden gegeven. Daar is ook al een beetje burgerparticipatie bij toegepast. Daar hebben we ook antwoorden van de mensen teruggekregen waar wij in principe rekening mee gaan houden. Bijvoorbeeld het masterplan Bleijerheide of de visie op de gemeenschapshuizen, dat zijn ook voor ons nieuwe zaken en daar gaan we burgerparticipatie in toepassen. Bijvoorbeeld het masterplan Bleijerheide, daar is een groep mensen benaderd geworden uit de speeltuin, uit de kerkelijke omgeving, uit verenigingen, die wij gevraagd hebben om mee te denken over de nieuwe aanpak van Bleijerheide.

Ik weet niet hoe die mensen geselecteerd zijn, maar we hebben in ieder geval uit iedere laag van de bevolking en alle verenigingen geprobeerd mensen te bereiken die met ons mee willen denken over burgerparticipatie. Wilt u nog iets zeggen? Als ik misschien even mag toelichten. Roy gaf het al aan en de wethouder ook: we passen burgerparticipatie al heel veel toe. Ik roep in herinnering wat we in het visiedocument hebben opgenomen. Daar worden een aantal beloftes aan de gemeenschap gedaan om ons nog meer in te spannen om de doelgroepen te bereiken. Daar zit het hem eigenlijk ook in, dat je juist bijvoorbeeld de wijkpunten nadrukkelijker erbij betrekt om mensen te helpen die digitaal niet vaardig zijn, om zo'n vragenlijst in te vullen. Dat is wel nieuw voor menig ambtenaar. Er worden informatiebijeenkomsten georganiseerd. We hebben de Charrette gehad, en nu Bleijerheide in het kader van het masterplan. Het zit hem juist erin dat je ook die mensen probeert te bereiken die normaal gesproken niet naar een informatiebijeenkomst komen. Dat is een nieuw element. Het vergt ook qua communicatie extra inspanningen. Daar wordt ook aangegeven dat we daar heel graag wat verder in geholpen willen worden. Vandaar ook die tools, die zijn heel belangrijk. Voorzitter, als ik nog even mag. Pak bijvoorbeeld de visie op de gemeenschapshuizen.

Wij gaan er zeker vanuit dat het erg belangrijk is dat daar een stukje burgerparticipatie moet plaatsvinden. De burger moet aangeven: zo hadden wij graag

ons gemeenschapshuis ingediend. Verleden week hebben we deze presentatie in het college gegeven en toen heb ik tegen mijn collega's gezegd: "Je moet nu niet denken dat burgerparticipatie alleen maar wethouder Roland is." Zo werkt het niet. Burgerparticipatie zal in alle levels en op ieder domein toegepast moeten worden. Iedereen is er ook een stukje voor verantwoordelijk om dat toe te passen. Het is zeker wat Roy zegt. Vroeger werd er nooit bij een collegestuk nagedacht, en bij jullie bij de behandelbrieven was er nooit een kopje burgerparticipatie. In de toekomst zal het wel gaan gebeuren dat de burgerparticipatie genoemd wordt. Wat spreek je af met mensen? Dat zijn dingen die op ons afkomen en die wij ook moeten leren. Daarom hebben wij gezegd: "Dit komende jaar is een perfect jaar om de studie te maken. Als we de verordeningen allemaal gedaan hebben zoals het moet, dan gaan we daarna kijken. Dit is een proces van geven, ontvangen, bijsturen. Dat gaan we dan ook met jullie delen." Voorzitter, een punt van orde. Misschien heb ik iets gemist. Zijn we in de eerste termijn of zijn we in de beantwoording van verhelderende vragen? Ik had de indruk, als ik deze discussie volg, dat we al in een eerste termijn zitten. Ja, we zitten in de eerste termijn. Dan heb ik dat verkeerd begrepen. Ik weet niet of ik daarop mag terugkomen? Jawel. Dank u wel daarvoor, voorzitter.

Bij ons leeft de vraag: burgerparticipatie, ga je dat reactief of proactief toepassen? Ik proef eigenlijk uit wat zojuist werd genoemd, dat de insteek vanuit de gemeente is om dat proactief te doen. Dat lijkt ons ook prima. Wat ik wel merk, maar dat kan ook aan het tijdstip liggen, is dat veel abstracte begrippen worden genoemd. Ik kan me ook voorstellen dat dat bij burgers ook zo overkomt. De communicatie is in die zin wel belangrijk als je burgers wilt meekrijgen. Uiteindelijk kun je natuurlijk niemand dwingen tot burgerparticipatie. Wij vroegen ons af: hoe gaat de gemeente daarmee om? Hoe actief gaat de gemeente naar de burger toe? Of is het meer: als de burger komt met een bepaalde vraag of behoefte, dan bieden we daar middels de kaders die we hebben de mogelijkheid toe. Of gaan we dat heel actief toepassen? Dat zou nog een vraag zijn die we hebben. De wethouder. Zal ik ze meteen beantwoorden? Als we reactief zouden gaan werken, dan hoeven we niet burgerparticipatie te doen. Dan kunnen we het net zo goed laten zoals het nu is. Dat doen we nu ook. Nu reageren we ook pas op het moment dat een burger iets zegt. Dat willen we voorkomen.

De omgevingsvisie is de eerste goede test die we gaan doen. Dat wordt later nog een keer aan jullie verteld, dan gaan we met postkaarten werken die we aan mensen sturen en waarin we een reactie vragen. Daar gaan we een follow-up aan geven. Het is terecht dat u zegt: "Ik kan niemand dwingen tot burgerparticipatie." Ik kan alleen proberen om de drempel zo laag als mogelijk te houden of, zoals jullie in het verleden aangaven, de kloof te verkleinen om met de mensen in gesprek te gaan en te luisteren. In ieder geval goed te communiceren, want dat is toch wel de rode draad in deze hele exercitie. Dat waren uw vragen? Oké. BurgerBelangen was ook klaar? Ja. Dan ga ik naar de VVD. Dank u wel, voorzitter. De presentatie komt nu bij mij binnen alsof burgerparticipatie iets is tussen burgers, belanghebbenden, enerzijds en anderzijds ambtenaren. Nu is mijn vraag: hoe verhoudt zich dat met onze rol? Stel je eens voor: je komt tot een herinrichting van een rotonde. Vanuit het burgerparticipatieproces kom je tot een advies. Uiteindelijk wordt zo'n advies hier voorgelegd als een ontwerpbesluit. Wat gebeurt er als wij het afschieten? Voelt u de spanning al? Dan ga je je doel eigenlijk voorbij van burgerparticipatie. Mijn oproep is: hoe verhoudt zich dit verhaal ten opzichte van deze raad? Dat is een goede vraag. Dit is een politieke keuze die u zelf maakt en die ik niet kan maken.

Als u op een gegeven ogenblik het ontwerpbesluit afschiet, laat ik maar even zwart-wit noemen, dan is dat uw politieke keuze. Dan moet ik met mijn ambtenaren terug naar de werktafel om te kijken om uiteindelijk wel te doen wat u wilt of wat u zich voorstelt. Voorzitter, mag ik daarop ingaan? Het is natuurlijk heel interessant, wethouder, wat u hier zegt. Stelt u zich voor: wij wijzen het af op grond van bepaalde kaders. Dat kunnen bijvoorbeeld financiële kades zijn, ik zeg even iets. Dan is er een hele legitieme reden. Natuurlijk is het aan ons als raad om dat te accepteren of naast ons neer te leggen. Wat is het effect daarvan voor de deelnemende burgers? Voorzitter, dat is een goede vraag. Ik luister naar de heer Jongen, dan kan ik even nadenken over het antwoord. Voorzitter, ik ga er ook vanuit dat niet elk plan wat door de burgers wordt ingediend zonder meer door het college wordt gevolgd. Die afweging zal altijd plaatsvinden. Ik kan me ook voorstellen dat je soms burgers teleurstelt omdat wij als gemeenteraad, als college of samen tot de conclusie komen dat het niet goed is voor die wijk of die buurt. Op grond van de Omgevingswet, dat is ook wat de heer Roland heeft gezegd, zijn we wel verplicht om de burgers te horen. Op het moment dat de burger dadelijk in een beroepsfase komt en we hebben de burger niet gehoord, dan zegt de rechter:

"Ga maar terug naar de tekentafel want jij hebt de burgers niet gehoord." Dat betekent niet dat wij altijd [crosstalk 00:35:10] moeten praten. Meneer Creusen, laten we heel even bij de rotonde blijven. Je hebt op een gegeven ogenblik wettelijke dingen. Een rotonde heeft die afmeting nodig en er moet dit, en weet ik het wat. Daar kun je niet aan tornen. Als de burger komt en zegt: "Ik wil daar iets in veranderen", dan moet je nee verkopen. Dan gaat het niet. Ja? Als de burger iets wil waardoor de prijs gigantisch omhoog gaat, dan zult u als raad moeten beslissen: gaan we daarmee akkoord, ja of nee? Wij als college kunnen een voorstel doen, maar u als raad zal moeten zeggen: "Dat is ons dat waard om de burger tevreden te stellen." Meer is het niet. De rotonde is misschien een ongelukkig voorbeeld. Neem eens een gemeentehuis. Realiseer je dat het effecten kan hebben bij burgers. Dat wil ik toch meegeven. Nu komt het over dat het alleen iets is tussen ambtenaren en burgers. Als u dit gevoel heeft en jullie hebben allemaal dat gevoel moeten we nog eens nadenken over het feit hoe we het gaan presenteren. Dat ben ik dan volledig met u eens. Dat is gewoon zo, dan moet ik u daarin gelijk geven. Wij willen geen kloof laten ontstaan, we willen de kloof dichten. Wij gaan er meer vanuit dat we het samen doen.

Samen met de burgers, samen met de ambtenaar, samen met de grote overheid, om tot iets te komen waar iedereen tevreden mee kan zijn. Dat samen, horen daar ook raadsleden bij? Als die niet erbij waren, dan had ik nou Johan Derksen gekeken met de VVD-minister op televisie. Dan had ik hier niet gezeten. Ik wil even iets uitleggen. Ik denk dat beide punten goed zijn om in te brengen. De raad stelt de kaders en de raad controleert de kaders. Ik denk dat het aan de raad is om de kaders te stellen wat er gebeurt en hoe ver het gaat met onderwerpen in burgerparticipatie, en wie er wel of niet bij betrokken zijn. Achteraf wordt er ook verantwoording afgelegd aan de raad. Ik denk dat we daar als raad goed naar moeten kijken. Dat is dat stappenplan, en dat is het canvas wat iedere keer terugkomt. Je haalt iets op, je registreert het en je koppelt het weer terug. Het is geen statisch proces, het is een proces waarvan je zegt: "Er zit veel beweging in." Daarom hebben we deze pilots die we hier genoemd hebben genomen. Bijvoorbeeld bij het masterplan Bleijerheide, daar komt ook een stukje bij van de regiodeal waar we aan bepaalde dingen moeten voldoen. Dat zijn natuurlijk de geijkte situaties om daar een pilot op uit te proberen.

Wat kom je tegen? Wat moet ik bijstellen? Wat moet ik absoluut niet meer doen? Nogmaals, de rode draad zal zijn: communicatie naar jullie raad, naar de burgers, naar ons met de stakeholders, enzovoort. Is dat duidelijk? Oké. Dan sluit ik hierbij de eerste termijn en dan kan er gewisseld worden.

Dank u wel. Goedenavond. Ik ben Joëlle Geraerds, gemeentejurist bij de gemeente. Ik ga jullie meenemen in de verordening. Het visiedocument moet juridisch ergens in vertaald worden en dat wordt in een verordening gedaan. Die verordening krijgen jullie uiteraard onder ogen. Jullie zien hier het besluitvormingsproces, ook wanneer jullie deze zullen zien en iets daarvan kunnen gaan vinden. Voorafgaand daaraan wil ik jullie graag alvast meenemen in hoe die tot stand is gekomen, en jullie wat meer toelichting daarover geven. Ook belangrijk is om te benoemen dat bij de verordening uiteraard goed gecommuniceerd gaat worden. De verordening is natuurlijk een juridisch document. We hebben dat zo vriendelijk mogelijk geformuleerd, in de zin van zo begrijpelijk mogelijk. Het blijft natuurlijk altijd een uitdaging als het gaat om een juridisch stuk. Belangrijk om te vermelden is dat we de verordening ter inzage hebben gelegd, zodat inwoners deze in ieder geval al konden lezen en daarop kunnen reageren. Vanuit de adviesraad hebben we ook reacties daarop gekregen. Daar kom ik zo dadelijk op. Graag vertel ik nog iets over de totstandkoming van de verordening. Voorzitter, mag ik daar een vraag over stellen? Hoeveel burgers hebben gereageerd op de verordening? Daar kom ik zo dadelijk op. Er hebben geen burgers gereageerd, wel adviesraden. Daar kom ik zo dadelijk inhoudelijk op.

De verordening is gebaseerd op het VNG-model, die hebben we als basis gebruikt. Deze hebben we wel uitgebreider en ruimer omschreven en echt toegepast op Kerkrade. Wat ik daarmee bedoel is bijvoorbeeld het visiedocument, daarin maken we gebruik van een participatieladder. We hebben verschillende vormen van participatie en in de verordening hebben we uitgelegd: welke vormen zijn er? Wat houden die vormen allemaal in? We hebben meer definities opgenomen om meer helderheid te creëren over wat er wordt geregeld en om dat zo duidelijk mogen te formuleren daarin. Binnen de gemeente hebben we binnen alle domeinen juristen en beleidsmedewerkers gevraagd om mee te kijken, mee te denken, input te geven, om eigenlijk samen dat document op te stellen. Vervolgens is dit document ter inzage gelegd voor al onze inwoners om te reageren. Reacties zijn eigenlijk uitgebleven. Enkel van de adviesraden hebben we reacties gekregen. Dat vind ik ook niet zo raar, omdat het visiedocument veel meer tot de verbeelding spreekt. Een verordening is een juridische vertaling van het document. Een belangrijk punt wat vanuit de adviesraden naar voren kwam. We hebben van de AMO Kerkrade en van de cliëntenraad input gekregen. We hebben ook met hen om tafel gezeten om dat allemaal te bespreken.

Ze hebben een aantal verhelderende adviezen gegeven om bepaalde dingen wat eenvoudiger en leesvriendelijker te formuleren. Dat hebben we allemaal toegepast. Er was één inhoudelijke opmerking over de toegankelijkheid

van het uitdaagrecht. Om te beginnen zal ik toelichten wat uitdaagrecht is. Dat houdt in dat een gemeentelijke taak, dus een taak die wij wettelijk verplicht zijn om uit te voeren, wordt overgenomen door inwoners, of eventueel deels. Daar komt nogal wat bij kijken. Aan de ene kant willen we natuurlijk het uitdaagrecht heel laagdrempelig houden zodat mensen zich daarvoor kunnen melden, dat zij kunnen aangeven: "Wij vinden dat leuk. Wij willen dat graag doen. Wij zien daar ook mogelijkheden in." Anderzijds vinden we het ook heel belangrijk dat er duidelijke afspraken over worden gemaakt, zoals aansprakelijkheid, verantwoordelijkheid, continuïteit. Dat zijn zaken, zoals de kwaliteit en veiligheid, die heel belangrijk zijn om goed vast te leggen. Daarom hebben wij in de verordening als voorwaarde opgenomen dat er een rechtspersoon moet worden opgericht door de inwoners die dit graag zouden willen uitvoeren. De adviesraden reageerden daar kritisch op omdat het aan de ene kant een drempel opwerpt. Aan de andere kant is het natuurlijk wel belangrijk om zowel de inwoners tegen zichzelf te beschermen als ook de gemeente te beschermen. Het is nogal iets wat wordt overgenomen. De wethouder heeft daar ook een idee over, wat hij graag zou willen delen. Inderdaad.

We hebben geluisterd naar de adviesraden en volgens de adviesraden zegt de VNG: "Jullie lat ligt te hoog." Ik pak het volgende voorbeeld. U heeft allen kunnen horen, verleden week, dat er een ongeluk gebeurd is bij de visvijver in Kerkrade. Dat een vrijwilliger, een meneer, een taak uitgevoerd heeft op de visvijver en verongelukt is, en daarbij dood is gebleven. Daar zal een juridische strijd ontstaan. Wie is aansprakelijk? Mocht dat? Enzovoort, enzovoort. Dat soort dingen willen we aan de voorkant onder controle krijgen. Dat willen we eigenlijk niet hebben. De adviesraden zeggen: "Jullie leggen daardoor de lat te hoog want iemand moet een vereniging gaan oprichten." Daar kunnen wij de mensen bij helpen, om te zeggen: "Als jullie dat willen doen, als jullie dat willen overnemen, dan helpen wij jullie om een vereniging op te richten. Daar hebben we onze juristen voor en die gaan met jullie aan tafel zitten zodat dat in ieder geval afgezekerd is." Wat ik eigenlijk aan jullie wil voorstellen is: ik kan een duur bureau inhuren om te kijken hoe het bij andere gemeentes geregeld wordt of hoe het in den lande geregeld wordt. Ik wilde jullie eigenlijk vragen om de Rekenkamer een opdracht te geven om te kijken hoe met dat stukje van de burgerparticipatie omgegaan wordt in den lande, en dat de Rekenkamer ons daar een advies in geeft.

Dan doen we recht aan de vraag van de adviesraden en de AMO. Zelf worden we er natuurlijk ook wijzer van, want we krijgen een advies van de Rekenkamer waarin we kunnen zeggen: "Daar zit een kern van waarheid in.

We gaan het toepassen. We gaan onze regels aanpassen." Mijn vraag aan jullie is om erover na te denken om de Rekenkamer deze opdracht te geven. Dat is de vraag die ik aan jullie heb. Klaar, en toen werd het stil. Mevrouw Fischer. Ik heb er een vraag over. We hebben het net over de Rekenkamer gehad. Dat moet eerst in zwangerschap voordat daar die babyrekenkamer geboren is, denk ik. In hoeverre houdt jullie dat tegen om toch door te werken aan datgene wat...? Dat kan parallel lopen. We kunnen altijd nog aanpassen. Als er een bepaald advies uitkomt, dan kunnen we altijd de regels aanpassen. Dat is niet zo'n groot probleem. Dat het belangrijk is om de informatie te krijgen. De griffier wil iets zeggen. Ja, een suggestie vanuit de wethouder verrast mij ook enigszins. Ik ben ook even aan het nadenken. We hebben natuurlijk een Rekenkamer die zelfstandig kan kiezen voor onderzoek. De raad kan iets meegeven. Ik kijk ook naar de verordening, die moet vastgesteld worden. Ik neem aan dat daar een bepaalde borging in zit van dit verhaal, of net niet. Maar dat de Rekenkamer in ieder geval zelf besluit om dit onderwerp op te pakken. Gaan ze dat doen met een onderzoeksbureau, en daar zit ook een aanbesteding aan vast, en daar zitten termijnen aan vast. Ik weet niet of dat de meest praktische oplossing is, eerlijk gezegd.

Daar moeten we misschien onderling verder over stoeien, en dat we dan kijken hoe we er precies uitkomen. De heer Jongen. Ik denk dat we het zo praktisch mogelijk moeten invullen. Dat is wat de griffier heeft gezegd. Even kijken wat je moet doen, maar voor de rest vul je het zo praktisch mogelijk in. Het gaat in feite over een advies wat er komt. Mag ik nog een opmerking erover maken? We hebben het hier expliciet over het uitdaagrecht, the right to challenge. Het is überhaupt geen vorm van burgerparticipatie, het is een vorm van overheidsparticipatie. Het is iets heel specifieks. Voordat we ons hierin verliezen, denk ik dat het verstandig is om het vanuit burgerparticipatie aan te vliegen. Bij buurtdeals heb je dat risico ook. Je zult maar een bewoner hebben in de straat die met een schop aan de gang gaat en zich opeens in zijn voet... Dat is een voorbeeld, dat moet je natuurlijk wel vooraf goed afgedekt hebben. Maar met de burgerparticipatieprojecten die in de pilot staan vermeld zijn dit soort risico's niet aanwezig. Dat is ook wat Joëlle aangeeft. Het gaat puur om de buurtdeals en het right to challenge. Dat is een andere tak van sport, laat ik het zo zeggen. Mevrouw [onhoorbaar 00:48:03] wil daar eventueel een opmerking over maken. Het werd al in de presentatie aangegeven.

Wij krijgen natuurlijk nu ook veel burgerinitiatieven binnen. Een vorm van overheidsparticipatie. De mate van verantwoordelijkheid wat de burgers overnemen van ons, dat is echt maatwerk. Dat hangt helemaal af van waar het feitelijk om gaat. Gaat het om de inrichting van een stukje braakliggend terrein en dat de gemeente het verder gaat onderhouden, of willen de bewoners dat zelf ook gaan doen? We hebben met de wijkmanagers daarover gesproken. De ervaring laat zien dat het altijd met een eerste initiatief begint. Dat is nooit aan het begin al meteen: dat kunnen we onder het kopje buurtdeal vervatten, of onder het kopje uitdaagrecht vervatten. Je moet een heel traject ingaan, waarbij ook duidelijk wordt: wat wordt het resultaat? Welke stappen moeten gezet worden? Wie gaat wat doen? Wat kost het? Hoe kan het in financiële zin worden afgedekt? Dan komen aspecten als continuïteit borgen, aansprakelijkheid en veiligheid allemaal ter sprake. Geleidelijk aan kun je het dan ook in het juiste kopje opnemen. Dat is ook heel belangrijk in de communicatie naar buiten toe, om dat niet al van tevoren vast te zetten. Zojuist werd ook aangegeven: "Gebruik ook de juiste taal." Als we over burgers gaan zeggen: "Jullie hebben een uitdaagrecht", dat is natuurlijk ook niet de manier hoe het moet worden gecommuniceerd. We zullen het echt vanuit het burgerinitiatief op die manier gaan benaderen.

Er is wel een mogelijkheid voor burgers om een hele gemeentelijke taak over te nemen. Misschien moeten we het even parkeren. Toen ik nog raadslid en fractievoorzitter was, kregen wij ook de vraag gesteld: welk onderzoek zou de Rekenkamer kunnen doen? We gaven daar een advies in. Wellicht dat jullie die vraag binnenkort ook gesteld krijgen. Dat was eigenlijk mijn insteek voor dit hele gebeuren, om eens erover na te denken om eventueel de Rekenkamer die opdracht te geven. Het werkt tweeledig. Er wordt heel veel gepraat over burgerparticipatie in den lande, en ook over het right to challenge en de adoptie van diverse dingen, maar de specifieke cijfers hebben we niet. Wellicht zou dat een hele mooie opdracht zijn voor de Rekenkamer om dat uit te voeren. Dat was mijn overweging erbij. Maar als het advies anders is, prima. Ik vind het nu goed, maar ik denk dat we het beter kunnen parkeren bij de griffie. Er is heel veel onduidelijkheid, ook naar de Rekenkamer toe. Ook hoor ik hier wat een Rekenkamer wel en niet mag onderzoeken en uitvoeren. Laten we het even parkeren, dat onderling overleg kan plaatsvinden. Ja? Wat betreft de Rekenkamer, die procedure hebben we net gehad om een thema aan te geven. Daar gaat, zoals mevrouw Fischer al aangaf, een hele periode overheen. Dan zijn we niet voor november klaar, denk ik. Dat parkeren we tussen de griffie en de wethouder. Voorzitter.

Delegeren heet dat. Wie zei: "Voorzitter." De heer Krasovec. Mag ik één verhelderende vraag stellen? In het kader van de aansprakelijkheid. Ik snap dat de adviesraden zeggen: "Maak het zo laagdrempelig mogelijk als mensen iets willen gaan doen." Ik snap dat de gemeente zegt in het kader van dit voorbeeld: "Kijk naar die aansprakelijkheid." Kan het ook zo zijn dat de gemeente iets optuigt, een soort parapluvorm, waar mensen die iets willen gaan doen een karretje aan kunnen hangen, zonder dat ze overal heen moeten, boekwerken krijgen en afhaken en zeggen: "Laat maar zitten, ik begin er niet aan." Je bent het initiatief kwijt. De wethouder. Mag ik een tegenvraag stellen? Bedoelt u daarmee de juridische dekking, bijvoorbeeld het opstellen van een vereniging of...? Wat de adviesraden zeggen wat je niet moet doen en wat de gemeente eigenlijk wel wil doen, waarvan je zegt: "Dan richt de gemeente hem op en dan kunnen andere mensen daar een karretje aan hangen als er iets is. Dat ze niet het hele traject moeten doorlopen. Als ik het in jip-en-janneketaal vertaal vraagt u ons: is er een mogelijkheid om eventueel een aansprakelijkheidsclausule te verzinnen die gemeentebreed telt en waar diverse initiatieven bij kunnen aansluiten? Dan moet ik naar Joëlle kijken of dat mogelijk is, ja of nee. Voorzitter, je hebt ook de vrijwilligersverzekeringen.

In feite zijn het vrijwilligers die het voor hun wijk doen. Je zou het misschien ook daaronder kunnen laten vallen, maar dat moeten jullie uitzoeken. We zouden inderdaad moeten kijken naar wat de mogelijkheden zijn om dan iets met verzekeringen te regelen. De gedachte achter het oprichten van een rechtspersoon is dat je de rechtspersoon ook kan verzekeren, en dan ben je voor heel veel situaties via de verzekering gedekt. Als gemeente hebben we natuurlijk ook verzekeringen, maar die zijn bedoeld voor de gemeente en de ambtenaren die daaronder werken. Daaronder zou een burger niet vallen. We kunnen echter wel kijken naar wat mogelijkheden zijn in het kader van verzekeringen. Ik durf dat niet zo te zeggen, maar dat is zeker iets om mee te nemen en eens te onderzoeken. Kunnen we daar iets in vinden om die drempel toch lager te maken maar toch te waarbogen, ter bescherming van de inwoners en ook van de gemeentelijke taak? Daar een goede balans in te vinden. Ik denk dat wat Joëlle hier als laatste zegt, dat het heel belangrijk is. We hebben ook die taak naar de burger toe. We moeten ook ervoor zorgen dat, mocht hij deelnemen... Pak als voorbeeld: een straat adopteert de boomspiegels. Ja? Dan is het makkelijk als je met een klein schoffeltje de plantjes plant, maar als de boom vier meter hoog is en je moet gaan snoeien, moet je daarover duidelijke afspraken gemaakt hebben.

Het moet niet zo zijn als een burger zegt: "Ik wil dat met veel plezier doen", en als het dan fout gaat, dat ze dan voor problemen komen. Vandaag de dag, laten we eerlijk zijn, is een verzekering niet meer zoals vroeger: je bent verzekerd.

Een verzekering kijkt eerst: hoe kom ik onder de claim uit die de man bij mij neerlegt? Dat is een noodzakelijk kwaad wat je vandaag de dag hebt. Ik denk dat we een stukje verantwoordelijkheid hebben om dat goed te regelen voor de burger. Dat is helder. Mijn advies is dan ook: kijk dat de mensen het zo laagdrempelig mogelijk krijgen. Als mensen een heel boekwerk krijgen omdat ze even de straat willen schoffelen zeggen ze: "Zoek maar een ander. Daar heb ik geen zin om dat helemaal door te lezen. Dan moet ik daarheen, en dan moet ik hier een handtekening zetten. Dan heb ik meer dat gedaan als schoffelen. Ik ga wat anders doen." Dan ben je hen misschien kwijt door het juridische verhaal. Als je zegt: "Je moet daarheen, even tekenen en dan ben je afgedekt. Wij hebben het afgedekt." We zullen hem meenemen. Mocht er nog vragen zijn, dan is daar uiteraard ruimte voor. Ik zal nog een rondje maken voor de duidelijkheid, of er vragen zijn of opmerkingen. Hart voor Vrijheid? Nee. De PvdA. Nee, maar een interessant onderwerp. Ik denk dat we daar als raad meegenomen worden. Ik heb gezien dat dadelijk die verordening komt. Hou het zo simpel mogelijk, zou ik zeggen. Je moet ook bepaalde zaken afwegen en aftasten alvorens je kunt uitvoeren. Dank u wel. Lokaal Alternatief, nee? Ons Kerkrade. De SP. De Ouderenpartij? CDA, BurgerBelangen, de VVD?

03 Sluiting Nee. Dan kunnen we dit onderwerp afronden en gaan wij over tot sluiting van deze raadsinformatiebijeenkomst om 22:12 uur. Ik wens u allen een goed thuis.