transcript financiële commissie 11 maart 2024

kerkrade_20240311_2.mp4 00:05:38

Voorzitter: Dames en heren, voor de tweede keer een goedenavond, allemaal, welkom in deze burgerzaal, deze keer voor de vergadering van de financiële commissie. Even op voorhand, dat bouw ik in mijn opening in, er zijn twee afmeldingen vandaag. Mevrouw Louman is ziek en meneer Mark Meijer is afgemeld omwille van werkzaamheden vanavond. We missen nog een vertegenwoordiging van de VVD, maar wellicht gaan we daar niet op wachten. Althans, dat besluit is al genomen. Nogmaals welkom, fijn dat jullie er allemaal zijn. We hebben we een tweetal agendapunten vandaag en ook een tweetal gasten in ons midden. Meneer Mike de Waalen [onhoorbaar 00:06:13-00:06:14] van onze afdeling financiën en de wethouder van financiën, meneer Jo Paas, die komen zo dadelijk aan bod. 00:06:21

Voorzitter: Wat dat betreft kan ik door naar de besluitenlijst van 28 november 2023. Er zijn op voorhanden geen op- of aanmerkingen binnengekomen. [onhoorbaar 00:06:32-00:06:34]. 00:06:33

Dhr. Franssen, griffier: Ja, er is wel een opmerking binnengekomen vanuit de ambtelijke organisatie en de wethouder. Dat hebben we in overleg bekeken en daar hebben we het transcript op nageslagen en daar blijkt inderdaad dat bij onderdeel vier, de nadere uitwerking en kaderstelling risico's, de conclusie ontbreekt die in de commissie is getrokken en daar gaat het eigenlijk wel om bij een besluitenlijst. Dat is wel van belang. Er staat wel context, maar de conclusie mist. De conclusie heb ik op basis van de opmerking in het transcript, dat is ondertiteling die automatisch gemaakt wordt, nu als volgt geformuleerd, die kan aangehouden worden: de kaders zijn nog eens tegen licht gehouden, de uitleg was voor de commissie duidelijk. 00:07:16

Dhr. Franssen, griffier: Geconcludeerd is dat er ook op raadsniveau veel gebeurt aan risicomanagement en bijsturen aan de raad, bijvoorbeeld in de aankomende begrotingsbehandeling. Punt. Dat is een wijzigingsvoorstel op basis van wat er nu voorligt en de vraag is of de commissie daarmee kan instemmen. 00:07:35

Voorzitter: Ik kijk even rond. Ik zou haast zeggen waarvan akte. Dank voor de attentie en het alsnog vastleggen, dan wordt het toegevoegd aan het stuk en ook weer gepubliceerd, mag ik aannemen, meneer de griffier. 00:07:46

Dhr. Franssen, griffier: Ja. 00:07:46

Voorzitter: Dank je wel. Goed. Dat over de besluitenlijst van de vorige keer. Gaan we door naar agendapunt drie, PNC cyclus voorjaarsnota. Ik kijk even naar mijn linkerkant. Wie van de heren gaat daar een stukje toelichting over geven? Wethouder? 00:08:05

Dhr Paas, wethouder: Ja, ik zal een korte aftrap doen. Eerst even over de [onhoorbaar 00:08:12-00:08:14], dat ging over de vraag of wij nog een voorjaarsnota willen maken of dat wij zeggen: wij doen het met een bestuursrapportage. Daar is al

kerkrade_20240311_2.mp4 heel veel over gezegd en als er nog behoefte is van de kant van de commissie willen we daar indien nodig nog even op ingaan, maar het is heel duidelijk dat de voorkeur van de werkgroepbegroting in het verleden uitging naar een bestuursrapportage, geen voorjaarsnota. Dat was ook het advies van de accountant. Wij kunnen daar nog twee uur over discussiëren, maar de standpunten zijn duidelijk. Wat mijn advies betreft, en dat is ook het ambtelijk advies en het advies van de accountant, kunnen wij met eenbestuursrapportage heel goed uit de voeten. 00:09:04

Dhr Paas, wethouder: Dan hebben we drie controlemomenten. De bestuursrapportage, de integrale afweging bij de begroting en de jaarrekening. Wat mij betreft zijn dan de planning en [onhoorbaar 00:09:13-00:09:14] rond. Tot zover, voorzitter, als inleiding. 00:09:19

Voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan geef ik deze voorzet aan de vergadering ter becommentariëring, ter overweging. We hebben geen lootjes getrokken wie er gaat beginnen, dus wat mij betreft gaan we gewoon de rij af. Tegen het gebruik is gaan we een keer rechtsom. Mag het Burgerbelangen beginnen. 00:09:38

Burgerbelangen: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben verder geen op- of aanmerkingen omtrent, dus wat dat betreft kunnen we kort zijn. We vinden het prima dat het op deze manier gaat gebeuren. 00:09:51

Voorzitter: Ons Kerkrade? 00:09:53

Ons Kerkrade: Ja, voorzitter, wij zijn ook heel erg kort gezien de voorzet gedaan is door de werkgroep die uitgebreid is met de inleiding van de wethouder. We hebben er geen vragen meer over. Dank u. 00:10:06

Dhr. De Jonge, PvdA: Wij hebben er ook verder geen opmerkingen over en zoals de wethouder nu doet, als er op een gegeven moment naar aanleiding van ontwikkelingen in het gemeentefonds mededelingen moeten komen, dan komen die en dan zien we of dat bijgesteld moet worden of niet. Dus wij zijn ook akkoord met de huidige gang van zaken. 00:10:27

Voorzitter: Duidelijk, dank je wel. Lokaal Alternatief. 00:10:30

Dhr. Van Lieshout, Lokaal Alternatief: Locaal Alternatief sluit zich daar volledig bij aan. 00:10:34

Voorzitter: Zijn we het daarover eens? Hartstikke mooi! 00:10:39

Dhr. Van Lieshout, Lokaal Alternatief: Anders had de voorzitter wel nee geschud. 00:10:46

Voorzitter: U weet dat ik in bijzondere omstandigheden ben dat ik hier als voorzitter

kerkrade_20240311_2.mp4 ook zou mogen participeren in de discussie, maar het is niet nodig, dus laten we daarbij houden. Dank je wel. Dan vliegen we door agendapunt drie. We zijn er in de eerste inhoudelijke behandeling doorheen en kunnen we gelijk verder naar agendapunt nummer vier en wel de bevindingen en de stand van zaken rondom het studiejaar. Wie van de heren aan mijn linkerkant? 00:11:14

Dhr Paas, wethouder: Ik zal een kleine aftrap doen wat betreft het studiejaar, ik heb met ons hoofd financiën de heer De Waal afgesproken, hij zal een paar sheets presenteren en na afloop van de sheets, als er behoefte is aan de kant van de commissie, dan zullen we eventueel met elkaar het debat aangaan, als dat nodig mocht zijn. Tot zover, voorzitter, dank u wel. 00:11:35

Voorzitter: Dank u wel, ik neem aan dat we daar allemaal akkoord mee kunnen gaan. De eerste presentatie wordt gegeven, zo lang als u nodig hebt meneer De Waal. Daarna gaan we erover in gesprek. 00:11:48

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Dank u wel. Het is geen uitvoerige presentatie die heel lang duurt. Ik wil in een paar sheetjes samenvatten wat de bedoeling was. Het studiejaar is al op een aantal momenten aan de orde gekomen. Tijdens de informatiebijeenkomst van de begroting heeft de heer Van Vught ook dat onderwerp benoemd in het kader van wendbaar en weerbaar zijn en ons voorbereiden op de ravijnjaren 2026 en verder. Bij de begrotingsbehandeling is een toezegging gedaan door wethouder Paas. Op 28 november is het ook even aan de orde geweest in de financiële commissie, daar hebben we gezegd: laten we in ieder geval de ambtenaren eerst hun werk laten doen en dan maken we in een volgende commissie nadere afspraken. En zo zaten we hier nu op elf maart met een procesvoorstel. 00:12:57

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Even terugkijkend naar de informatiebijeenkomst, daar is onder andere deze sheet gepresenteerd. We werken met een 'zero-base methode[, dus we gaan in principe alle posten langs: is het een wettelijke verplichting wat we doen? Zo ja, zijn er dan nog bandbreedtes in? De ene wettelijke verplichting is de andere niet. Lopen er misschien al dingen? Dus alle posten worden nagekeken, maar wel vanaf de grond af aan. Dat is ook een specifiek financieel target. We moeten zoveel miljoen ophalen, dat is nog niet aan de orde. Belangrijk is ook dat het een ambtelijk-technische exercitie is. We gaan gewoon heel kaal en clean kijken: hoe gaan we het speelveld in beeld brengen? Belangrijk is nog dat het college de opdrachtgever was. Die heeft de opdracht richting het directie uitgezet: maak ons inzichtelijk waaruit we überhaupt te kiezen hebben. 00:14:00

Dhr. De Waal, hoofd financiën: En nog een aantal andere punten. Dat was de sheet die gepresenteerd is. Wel nog belangrijk is: er worden geen nieuwe besluiten genomen, hierdoor. Niet op dit moment. En als er besluiten te nemen zijn, zijn die ook afhankelijk van de feitelijke toekomstige financiële ontwikkelingen. Als de nadelen zich daadwerkelijk allemaal gaan voordoen zoals die er nu uitzien, dat is nog hoogst onzeker, maar als het nodig is, dan zijn we voorbereid. Dat is de bedoeling. Dan hoeven we niet meer helemaal vanaf het begin te starten met nadenken over

kerkrade_20240311_2.mp4 wat we hieraan moeten doen. Dat was eigenlijk de hoofdboodschap van die sheet uit die informatiebijeenkomst. En dit is alweer de laatste sheet, het procesvoorstel. De eerste drie punten zijn wel essentieel, die wil ik even opnieuw onder de aandacht brengen. 00:15:04

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Het is een noodscenario. Het is afhankelijk van de financiële ontwikkeling. Het kan best zo zijn dat als het dadelijk allemaal meevalt, we achteraf concluderen: jammer van de tijd die we erin gestoken hebben, maar we wilden wel voorbereid zijn voor het geval dat het toch de andere kant op ging. Nogmaals, het is afhankelijk van de financiële ontwikkeling of we überhaupt ooit met allerlei voorstellen moeten gaan komen, dat weten we nu nog niet. We wilden ook niet onnodig allerlei maatschappelijke onrust in de lokale gemeenschap gaan veroorzaken. U kunt zich voorstellen, lijstjes gaan een eigen leven leiden. 'Kerkrade overweegt om...' U kunt zich misschien al allerlei koppen voorstellen. Laten we dat niet doen. 00:15:52

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Laten we niet onnodig maatschappelijke onrust veroorzaken, nu, voor iets wat misschien helemaal niet nodig blijkt te zijn. En dan de laatste: niet te vroeg onnodig en onomkeerbare besluiten nemen. Ook weer vanuit: het is allemaal nog onzeker hoe die financiële situatie zich ontwikkelt. Hopelijk krijgen we daar de komende maanden meer zicht op, maar dat is ook nog eens afhankelijk van hoe snel die kabinetsformatie gaat. Welke kant gaat ons kabinet op? Wat worden hun prioriteiten? Waar gaan ze op bezuinigen, als ze al gaan bezuinigen? Misschien gaan ze helemaal niet bezuinigen. Wat betekent dat voor het gemeentefonds? Dat weten we allemaal nog niet. En dat sluit eigenlijk ook aan bij wat de VNG zegt: bereid u voor, maar neem nog geen besluit. 00:16:47

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Die belangrijke uitgangspunten wilde ik even aan de voorkant benoemen, want dat geeft even de context van dat studiejaar aan. Wat houdt die voorbereiding dan in? We zullen in ieder geval tot en met mei 2024 bezig zijn met een soort van eerste verkenning. We brengen dus het speelveld gewoon kaal in beeld, zonder dat we heel diep gaan kijken: wat kan er dan allemaal? Nee, het is een bepaalde taak die we uitvoeren. Moeten we hem überhaupt uitvoeren? Zijn daar bandbreedtes in? Wat kunnen we daarmee? En hoeveel geld gaat daar überhaupt in om? U kunt zich voorstellen, het zal u niets vreemd zijn, denk ik, ambtelijke capaciteit is ook beperkt. Dus voor postjes waar relatief weinig geld in omgaat zullen we in de verdiepingsfase waarschijnlijk eerder de focus leggen op de posten waar wat meer geld in omgaat om die wendbaarheid eerder in beeld te hebben. 00:17:43

Dhr. De Waal, hoofd financiën: En dan nogmaals, als het inderdaad nodig is komt het college bij u terug. Dat is ook met de wethouder en het college afgestemd. Dat is wel even een belangrijke. We komen bij u terug. Dat is de procesafspraak, dat we de financiële commissie zeker niet gaan overslaan, want er is een toezegging gedaan. Ik vind ook dat je zo'n financiële commissie niet kan overslaan, uiteraard. Maar gegeven die uitgangspunten die ik net benoemd heb, op welk moment doe je dat

kerkrade_20240311_2.mp4 dan? Nogmaals, we weten nu niet welke kant het precies opgaat. Komen er überhaupt ooit voorstellen? Moeten we die überhaupt ooit lanceren? We weten het echt niet. Laten we de boer niet onnodig wild maken. Op het moment dat daartoe wel aanleiding zou zijn, de ambtelijke mensen hebben hun werk gedaan, er is een inventarisatie geweest, laten we dan kijken. 00:18:44

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Laten we niet zorgen dat dingen allemaaleen eigen leven gaan leiden, maar latenwe dan bij u terugkomen en met u afspreken: hoe gaan we dat nou verder doen? Wat betekent dat dan? Hebben we een nadeel van een bepaalde omvang? Wat zijn de voorstellen? We komen bij u terug. Dat is in ieder geval de boodschap die ik hier namens de wethouder kan overbrengen. Dat is mijn deel van de presentatie. 00:19:14

Voorzitter: Dank u wel, meneer De Waal. Nog aanvullingen, wethouder? 00:19:19

Dhr Paas, wethouder: Het verhaal is eigenlijk helder. Meneer De Waal heeft het ook helemaal goed benoemd. Om nu paniekvoetbal te gaan spelen is niet handig. Het is koffiedikkijken, dat zei hij ook. We weten niet wat het niet kabinet gaat doen, we weten niet wat de meicirculaire en de septembercirculaire ons brengen. Wij hopen natuurlijk dat het allemaal mee gaat vallen. Wat belangrijk is, is dat wij u laten weten dat wij ambtelijk elke dag stappen aan het zetten zijn en op het moment dat het nodig is, zijn wij voorbereid. Dat is de belangrijkste boodschap. Wij wachten niet af totdat er van hogerhand... Dat bijvoorbeeld de mei- en septembercirculaire tegenvallen en dat we ons dan gaan afvragen: en nu dan? Dan ben je dus typisch te laat. 00:20:08

Dhr Paas, wethouder: Dat is iets wat wij ook in het begin van het proces hebben gezegd: wij gaan ons voorbereiden. Dat zijn we nu aan het doen. Eind mei zullen waarschijnlijk de eerste voorzetten van ambtelijke zijde ons bereiken, dacht ik. Dat proces loopt dan tot januari '25 en dan hebben we tijd genoeg om u mee te nemen, mocht dat zo zijn. Dat is ook de bedoeling, dat hebben we altijd gezegd: we gaan dat niet op eigen houtje doen, dat doen we overleg met het college, de financiële commissie, en de raad. Want als er bezuinigd moet worden, is de raad het orgaan wat uiteindelijk het besluit moet nemen. Niet het college en niet de financiële commissie, om het maar even duidelijk weer te geven, dan is de raad aan zet. Ik denk, voorzitter, dat daarmee alles gezegd is. Mochten er vragen zijn van de kant van de commissie, dan horen we die wel. Dank u wel. 00:21:01

Voorzitter: Dank je wel. Dan geef ik de zaak vrij voor vragen aan de commissie. Ik begin maar gewoon weer van rechts. 00:21:07

Burgerbelangen: Dank u wel, voorzitter. Ik had de volgende vraag, natuurlijk ten opzichte van wat er nu verteld is dus we moeten niet vooruitlopen, maar in in oktober '23 hebben we gesproken over de verhoging van de OZD. Is dat nu achterwege gelaten of gaat dat door? We zouden tussen '24 en '27 de OZD met 5,6 en 2,9 inflatie moeten verhogen. Dat is toentertijd besproken. Gaat dat nu in de hoek van:

kerkrade_20240311_2.mp4 we hoeven dat niet, we doen dat niet? En wat is er met de tekorten van 14 miljoen die toentertijd waren aangesproken? Moeten we daar nog iets mee? Dat is ook in oktober besproken. Tenminste, dat heb ik zo genoteerd. Mijn vraag is: wat gaan we daarmee doen? Of wordt daarover in deze fase ook gezegd: we doen daar niks mee, we laten dat zitten en dat is toentertijd in een andere fase en visie besproken? Dat waren mijn vragen. 00:22:14

Voorzitter: Dank je wel. Verder naar Ons Kerkrade. 00:22:18

Ons Kerkrade: Ja, voorzitter, het is inderdaad koffiedikkijken als je er een nieuwe regering gevormd moet worden. Je weet eigenlijk niet wat er gaat gebeuren. We wachten gewoon af en we zien wat de ambtenaren produceren. Ze zullen niet stil kunnen blijven zitten. We hopen dat het positief is. Verder hebben wij geen vragen. 00:22:41

Voorzitter: Duidelijk, dank je wel. PvdA? 00:22:43

Dhr. De Jonge, PvdA: Ja, dank u wel voorzitter. Wat belangrijk is, en dit is ook gezegd door de heer Paas, is dat de financiële commissie geen politieke commissie is. Uiteindelijk is het de raad die beslist over hervormingen dan wel bezuinigen die zouden moeten plaatsvinden indien het nodig is. Waar het wel om gaat, is dat deze commissie in dat proces meegenomen wordt en iets zegt over dat proces. In de toelichting is duidelijk gemaakt dat ambtelijke werkgroepen bezig zijn om te inventariseren, stel dat. Dat betekent dat er een soort noodscenario voorligt op het moment dat we dat moeten gaan aanspreken en dan is er uiteindelijk hier de arena om erover te praten. Dan komen er hier natuurlijk allerlei voorstellen aan de orde. Maar als je nu kijkt naar politiek Den Haag, dan is het natuurlijk zeer onduidelijk wat daar dadelijk uit de bus gaat komen. 00:23:44

Dhr. De Jonge, PvdA: We weten aan de andere kant wel dat de euro steeds schaarser wordt ten gevolge van allerlei externe omstandigheden waarmee wij als Nederland en Europa geconfronteerd worden. Van de andere kant heb ik ook twaalf jaar aan die kant van de tafel gezeten en zijn we ook vaker geconfronteerd met eventuele tekorten vanwege beslissingen die in Den Haag genomen zouden moeten worden. We hebben toen ook altijd heel rustig geacteerd. Het is veel makkelijker om iets kapot te maken en dan weer te herstellen. Daar moet je heel voorzichtig mee zijn. Dat is ook wat gezegd is: stel dat hier nu al diverse noodscenario's de revu zouden passeren, dan ga je de goegemeente en de maatschappelijke instellingen zeer onrustig maken en dat is waarschijnlijk helemaal niet nodig. 00:24:41

Dhr. De Jonge, PvdA: Dat betekent heel veel effort, heel veel energie steken in communicatie, die in feite achterwege kan blijven. Wat heel belangrijk is, is dat deze commissie procesmatig meegenomen wordt op het moment dat er bepaalde parameters zijn waarvan jullie zeggen: nu is het goed om met die financiële commissie aan de slag te gaan. Daarnaast is het heel belangrijk om te wachten en te kijken: hoe ziijn de financiële middelen, meerjarig gevoed door het rijk, geboren? En

kerkrade_20240311_2.mp4 uiteindelijk is het ook natuurlijk belangrijk om dadelijk bij de begroting 2025 en jaren verder te kijken: hoe hangt dan de vlag erbij en hoe is ook de positie van de provincie om te kijken hoe we ermee omgaan op het moment dat we we nog geen zekerheid vanuit het rijk hebben? Er zijn zoveel variabelen. 00:25:35

Dhr. De Jonge, PvdA: En ik vind het dus ook verstandig dat het college de tijd neemt, verder gaat met de verdieping over de sectoren heen envoorbereid is op het moment dat we hier beslissingen moeten gaan nemen, zodat wij vanuit die inventarisatie, objectief gekeken, kunnen gaan bepalen wat er dan nodig is en niet nodig is. Dus wij kunnen ons met het voorstel verenigen. Dank u wel. 00:26:06

Voorzitter: Ik heb met mijn collega afgesproken dat ik namens Lokaal Alternatief het woord zou voeren. Behouden is dat er nog aanvullingen zouden zijn, Robert, dan hoor ik het nog heel graag. Ik sluit me voor een deel aan bij wat de heer Jonge zei, het gaat voor een deel over: hoe blijft die commissie nou in stelling? Niet politiek gesproken, zoals net al gezegd, maar gewoon inhoudelijk op de hoogte in de voortgang in de loop van de tijd. Net is ook ravijnjaar al genoemd, zijn er ontwikkelingen, ja dan nee? Moeten we wellicht al ergens bang voor zijn, zonder dat dat buiten deze commissie nog bespreekbaar gemaakt moet gaan worden? Welke onzekerheden liggen er, waar is het ambtelijk apparaat op dit moment eigenlijk mee bezig om naar te kijken? 00:26:46

Voorzitter: Kunnen we daar een beetje in meegenomen worden zodat we enig idee hebben in welke fase van dat studiejaar we nu zitten? Wanneer krijgen we echt inhoudelijke informatie daarover? Ter info, niet om al besluiten te nemen maar waar staan we? Wat zou een volgende keer hier op de agenda moeten staan? Wat willen we dan graag inzichtelijk krijgen? Dus meer concrete zaken in plaats van alleen maar het algemene proces. En nogmaals, ik onderstreep de woorden 'we zijn hier geen politiek orgaan', maar we willen graag meekijken, meedenken en mee leren: waar staan we nou, financieel gezien, op enig moment? Dus eigenlijk is dat in grote lijn wel de vraag. Hoe blijft die financiële commissie nou met een vinger aan de pols? 00:27:38

Dhr. De Jonge, PvdA: Voorzitter, ik heb daar toch een vraag over. U zegt aan de ene kant het proces is belangrijk, maar van de andere kant wil u gewoon meedenken over de specifiekere zaken. Ik heb van mijn kant gezegd: laat dat nou even aan die tafel daar, laat bij hen ook het initiatief op het moment dat wij als financiële commissie betrokken moeten worden omdat er alarmbellen ergens afgaan. Ik denk dat dat een zaak is die we dan in goed overleg moeten doen, maar ik hoef in september, bijvoorbeeld niet te weten welke items reparabel zijn of waaraan gedraaid kan worden. Op het moment dat het niet nodig is, hoef ik misschien het hele document niet te zien, maar op het moment dat het nodig is, dan kunnen we natuurlijk in het kader van de procesbegeleiding wel geïnformeerd worden. 00:28:44

Dhr. De Jonge, PvdA: En kunnen wij bijvoorbeeld aan gaan geven: wij moeten in een bepaalde raadsvergadering over dat item gaan praten, omdat wij als financiële commissie vinden dat nu de tijd rijp is om het te bespreken. Maar op het moment dat

kerkrade_20240311_2.mp4 het signaal er niet gaat komen, dan hoef ik dat ook nog niet. En ik verwacht van de kant van de wethouder dat die daar zeer alert mee omgaat. 00:29:08

Voorzitter: Niet als voorzitter, maar vanuit de fractie. Ik begrijp dat betoog heel erg goed, maar we zitten erbij en kijken ernaar. We weten niet eens waar we naar kijken. Dat is eigenlijk hetgeen wat me zorgen baart, op dit moment. Bijvoorbeeld, we hebben indertijd als financiële commissie in het proces afgesproken: wij gaan tot begin 2025 in de verdieping. Als ik niet weet wat er concreet zou spreken, los van noodsenario's, maar wat er überhaupt in de breedte financieel speelt binnen de gemeente, dan is januari '25 eigenlijk al veel te laat om iets te kunnen doen qua inhoud, vanuit deze commissie, bijvoorbeeld richting een begrotingsvergadering of de voorbereiding daarvan. Ik denk: is het niet de insteek dat ook de financiële commissie zal worden meegenomen in een aantal overwegingen, zoals het college die bedenkt om daarin te kunnen adviseren op voorhand of daar meningen over te geven? Dat is eigenlijk de insteek. 00:30:05

Dhr. De Jonge, PvdA: Voorzitter, ik heb ook de begroting 2025 genoemd. Ik denk eerlijk gezegd dat op enig moment, zeker in de voorbereiding van de begroting 2025 en verder, bepaalde zaken naar voren moeten komen. Maar op het moment dat we niet weten wat vanuit het rijk komt, dan wordt het toch moeilijk om een begroting weg te zetten, zoals we dat vorig jaar hebben gedaan, waarin we rekening houden met een negatief beeld, omdat we gewoon eerlijk zijn en van de andere kant nog niet gaan repareren, omdat we niet weten wat vanuit het grote geld uit de [onhoorbaar 00:30:50-00:30:51] gaat komen. Maar ik begrijp uw dilemma. We zitten hier in de financiële commissie in het kader: wat doen we dan? En van de andere kant heb je weinig aan [onhoorbaar 00:31:01-00:31:02] om op dit moment al concrete zaken weg te zetten. Dat dilemma heb ik ook, hoor. 00:31:08

Voorzitter: Nee, duidelijk. Daar zit hij dus ergens. Ik kan ook voor een heel stuk met u meegaan, maar het lijkt wel alsof u aan die kant van de tafel zitten op dit moment. Dat is an sich niet erg, want we zijn ervoor het samen aan te pakken en op te lossen en de goede dingen te doen. Maar toch vind ik: we blijven te zeer in de marge gedouwd en krijgen geen volledige inval. Maar misschien moet de wethouder daar maar eerst even inhoudelijk op reageren voordat ik mijn conclusies trek. Dan kan ik hem daarna wellicht aan de vergadering teruggeven. Dank je wel. 00:31:43

Dhr Paas, wethouder: Het is in ieder geval, voorzitter, niet de bedoeling de financiële commissie in een hoek te duwen waar ze niet graag wil zitten. Als ik de woorden van de voorzitter zo even interpreteer, is dat absoluut niet de bedoeling. Wat er speelt is: stel er zijn opties. Ik heb nog geen lijst gezien, helemaal niks, van ambtenaren dus ik kan u ook niks laten zien, maar als er al een lijst zou liggen, dan is dat hartstikke gevaarlijk. Ik geef twee voorbeelden, gewoon even om samen hardop te denken. Stel, één van de punten, meneer De Waal noemde dat ook, we hebben wettelijke verplichtingen. Daar kunnen we verder niks aan doen. Dat moeten we gewoon doen, daar valt niks te bezuinigen. Aan de andere kant zeg je: er zijn ook dingen die geen wettelijke verplichtingen zijn, daar zouden we op kunnen bezuinigen.

kerkrade_20240311_2.mp4 00:32:36

Dhr Paas, wethouder: Ik geef een voorbeeld. Stel iemand schrijft als optie op: we stappen uit Eurode. Is Eurode een wettelijke verplichting? Nee. Kost Eurode ons geld? Ja. Dan is de vraag: hoe zwaar weegt dat politiek? Ik geef een ander voorbeeld. Mantelzorgcompliment, ik ben er zelf verantwoordelijk voor, kost 300.000 euro op jaarbasis. Is dat noodzakelijk? Antwoord: nee. Is dat politiek handig om af te schaffen? Ook nee. Dat is een politieke keuze. Maar als die twee opties op een lijst staan en die lijst kom in verkeerde handen, dan ligt het op straat en dan staat er: 'college Kerkrade overweegt mantelzorgcompliment af te schaffen.' 'Kerkrade is voornemens uit Eurode te stappen.' Het zijn opties, geen voornemens, en überhaupt geen besluiten. Maar hoe breng je die dingen nou naar voren? 00:33:37

Dhr Paas, wethouder: Je wil het laten zien, daar zijn we over na aan het denken, maar hoe breng je die naar voren zonder dat het een eigen verhaal gaat leiden? Dat is het probleem. En ik ben de laatste voorzitter die de commissie iets wil onthouden. Als we iets zouden hebben waar wij met zijn allen over zouden kunnen nadenken, ben ik de laatste die zegt: u krijgt die lijst niet. Absoluut niet. Alleen op dit moment is er nog geen lijst. En in het verhaal van meneer De Waal klok dat ook door. Als het nodig is, het is een noodscenario, zijn wij er klaar voor. Op het moment dat er keuzes gemaakt moeten worden, komen wij, en ik als wethouder, uiteraard naar de financiële commissie en zeggen we: we hebben een probleem, jongens. We hadden gehoopt dat dit nieuwe kabinet de bezuiniging van vier miljard zou terugdraaien, is niet gebeurd. 00:34:27

Dhr Paas, wethouder: De meicirculaire valt tegen, de septembercirculaire ook, we moeten vol aan de bak. Dan moeten we met lijstjes komen, dan moeten er politieke keuzes gemaakt worden. En uiteindelijk, ik zei het daarstraks ook, maakt de raad de keuzes. Wij kunnen met voorstellen komen, maar via de financiële commissie is de raad uiteindelijk aan zet om daar iets van de te vinden. 00:34:46

Dhr. De Jonge, PvdA: Voorzitter. 00:34:52

Voorzitter: Alstublieft. 00:34:54

Dhr. De Jonge, PvdA: Wat de heer Paas nu zegt, bedoel ik ook te zeggen. Op het moment dat dat aan de orde is, zijn wij natuurlijk als financiële commissie aan zet en dan kunnen wij ook weer de processen rondom dat proces gaan begeleiden. Wij willen de nadere informatie, wanneer moeten we dat delen met de commissie? Hoeveel tijd hebben we tussen commissie en raad, wie gaan we daarbij betrekken? Moeten er misschien nog maatschappelijke organisaties bij betrokken worden? Het is mijn perceptie dat het de taak is van de commissie om samen met de wethouder die stappen te gaan zetten en het onderlinge overleg zo weg te zetten. Althans, zo heb ik dat ook in mijn hoofd. 00:35:43

Voorzitter: Ik reageer er toch maar weer even op want er liggen nog een paar vragen die beantwoord moeten worden, maar ik krijg het gevoel dat ik gevraagd zou hebben

kerkrade_20240311_2.mp4 om een hele specifieke opsomming van problematieken die er zou moeten gaan komen. Dat is niet mijn intentie. Maar in grote lijnen spelen er überhaupt dingen, gaan er dingen op ons afkomen. Kunnen verwachtingen zoals ze eerder waren, op dit moment of op enig moment, hier gedeeld worden? We zitten in een bepaalde richting, ja of nee. Dat we een beetje een gevoel krijgen: waar gaat het financieel binnen deze gemeente, in de loop van dit jaar en ook richting een begroting van volgend jaar, naartoe? Ik wil geen lijstje. Er zou een keuze gemaakt moeten of kunnen gaan worden over links of rechts of boven of onder. 00:36:27

Voorzitter: Dan gaat het me helemaal niet om, maar meer in zijn algemeenheid. Moeten we nu wachten totdat er een jaarverslag gaat komen of een begroting voor volgend jaar, als raad zijnde, voordat we daar van tevoren een beetje gevoel bij krijgen: welke kant gaat het nu op? Dat is eigenlijk hetgeen wat ik ook hier in dit [onhoorbaar 00:36:44-00:36:45] graag zou willen benutten. We zouden daar eerder dan de raad wellicht doet naar kunnen gaan kijken en dan kunnen we hardop denkend aan de heren meedenken: kunnen we daar iets mee? Kunnen we suggesties meegeven of niet? Dat is mijn intentie. Sorry, ik geef het woord even aan Robert. Lokaal Alternatief. Alstublieft. 00:37:17

Dhr. Van Lieshout, Lokaal Alternatief: Dank u wel, meneer de voorzitter. Als ik dit allemaal zo beluister, dan zijn we toch eigenlijk al best wel ver richting de verdieping gegaan, in plaats van dat we nu naar het proces aan het kijken zijn. We zouden procesvoorstellen doen voor mei 2024 en het is al maart 2024. Het hele proces heet ook een studiejaar. Als we op deze manier doorgaan, alleen maar op de verdieping zonder naar het proces te kijken, dan denk ik dat het een studieperiode gaat worden waarbij het einde onbekend wordt. Dus laten we nu eerst meer kijken naar het proces en de verdieping laten tot het moment dat we het proces duidelijk hebben. Dank u wel. 00:38:10

Voorzitter: U legt de vinger op mijn ongeduldigheid en terecht. Ik geef het woord aan de griffier. 00:38:15

Dhr. Franssen, griffier: Dank u wel, voorzitter. U heeft van de commissie gehoord wat ze ambtelijk en vanuit het college inbrengen. Er zit van allebei de kanten natuurlijk van alles in wat we als financiële commissie in overweging moeten nemen. Dan ga ik er ook nog boven hangen en dan denk ik: wat is het allerbelangrijkste? Dat is de landelijke ontwikkeling volgen. Dus wat ik uw commissie wil meegeven, is: is het niet raadzaam om dit gewoon een terugkerend agendapunt te maken? Wat gebeurt er eigenlijk om ons heen? En daar bedoel ik vooral de landelijke ontwikkelingen mee, zijn er in de afgelopen maanden nieuwe signalen binnengekomen? Is er nieuwe informatie binnengekomen? Wat doet onze eigen begroting? Nu al vooruitlopen op onze eigen begroten, daar iets in meenemen, is te voorbarig. 00:39:01

Dhr. Franssen, griffier: Daar hebben we vandaag uitleg over gekregen. Maar we kunnen natuurlijk wel op basis van de begroting weer verder kijken: wat geeft die begroting ons voor informatie voor de komende jaren? En hoe hangt de vlag op dat

kerkrade_20240311_2.mp4 moment erbij? En willen we dan iets? Maar met name erboven hangen. Hoe informeren we elkaar over die landelijke ontwikkelingen, wat is daar de prognose? Is die bijgesteld En wat betekent dat dan voor het interne traject? En moeten we daar als financiële commissie, in overleg met het college en de ambtelijke organisatie, op bijsturen? En ga je dan een hereiking krijgen van het stappenplan? Het stappenplan zoals het er nu uitziet is ook voldoende voor te zetten, lijkt mij, maar het is wel goed om daar als financiële commissie een rol in te houden. 00:39:39

Dhr. Franssen, griffier: Maar het startpunt is, denk ik, wel de landelijke ontwikkelingen en naar aanleiding daarvan actiever of inactiever bijsturen zodat we niet hier een rapport hebben liggen waar 101 maatregelen in staan waar we eigenlijk niks mee hoeven. Maar van de andere kant, wij willen wel in controle blijven als financiële commissie, dat we het voor de raad goed oppakken. Ik zou zeggen: maak er een terugkerend agendapunt van, met name gericht op de landelijke ontwikkeling. Hoe hangt de vlag erbij en wat betekent dat hier voor ons? EDat zou ik de commissie willen meegeven. 00:40:11

Voorzitter: Dat is een suggestie en ik zie een aantal knikkende gezichten. Meneer De Waal wil nog iets toevoegen, sorry. 00:40:23

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Ja. Ik denk dat dat een goede afdronk is. Volgens mij verschillen we niet eens zoveel van mening, maar het is meer de timing. Wanneer komen we? En dat is nou net precies dat wat onduidelijk is. Uiteraard, als we de landelijke ontwikkelingen volgen en wat dat mogelijk voor Kerkrade betekent ,dan hebben we vanzelf wel inzicht: gaat dit nou spelen? Het uitwerken van al die voorstellen, hebben we echt wel tot eind januari '25 voor nodig, w9il je dat fatsoenlijk doen. Die tijd is gewoon nodig. We kunnen dan zeggen: we liggen op schema of niet. We krijgen dadelijk een meicirculaire, meestal verschijnt die op 31 mei en dan wordt hij op één juni gepubliceerd, meestal is het in de praktijk een junicirculaire. In september komt er weer één, in december komt er weer één. 00:41:23

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Daarover wordt de hele raad steeds geïnformeerd, we zien hoe die vlag erbij hangt. In de tussentijd hebben we in november ook alweer een begroting gehad. Dat is precies wat Didier zegt: hoe gaat die financiële ontwikkeling? En dan kunnen we inderdaad kijken... 00:41:40

Voorzitter: De accountant is hier geweest. 00:41:43

Dhr. De Waal, hoofd financiën: De accountant is dan ook nog een keer hier geweest, de informatiebijeenkomst die jaarlijks voorafgaand aan de begroting plaatsvindt, daar zal de heer Van de Vught ons ook weer kunnen meenemen in allerlei dingen waar hij ontzettend veel van weet. Laten dat een proces zijn waarvan we moeten vaststellen: we kunnen nu nog niet alles dichttimmeren, vandaar dat het er stond zoals het er stond. ' We komen bij u terug als het nodig is.' Laat ons in ieder geval ambtelijk ons werk doen, we komen bij u terug, we eten alleen nog niet precies wanneer. En het

kerkrade_20240311_2.mp4 advies van Didier valt daar in die zin wel bij aan, want als we de ontwikkelingen, de uitkomsten van de circulaires, volgen, dan weten we toch al een beetje welke kant dat op gaat. En dan zitten we in het najaar. 00:42:31

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Als beide circulaires in de tussentijd tegenvallen, weten we dat we meer aan de bak moeten dan wanneer het prima is. Dat is eigenlijk de bedoeling van dat bolletje, 'we komen bij u terug', dat is niet zo: aan het einde van de rit komen we een keer. Nee, laat ons gewoon ons werk doen. De financiële commissie wordt niet overgeslagen en we houden samen de vinger aan de pols, dat is ook wat wethouder Paas aangeeft. 00:42:55

Dhr. De Jonge, PvdA: Voorzitter. 00:42:57

Voorzitter: De Jonge. 00:42:58

Dhr. De Jonge, PvdA: Even inhakend op de suggestie van de griffier en ook hetgeen wat de heer De Waal zegt, dan zou je dus zeggen: oké, ik ben intern bezig, die trein dendert door in het kader van die werkgroepen die bezig zijn. Extern zijn we afhankelijk van wat het rijk gaat doen. Je zou kunnen zeggen: op bepaalde momenten plan ik een vergadering in, omdat je weet hoe die meicirculaire eruit gaat zien en of er andere externe omstandigheden zijn waardoor je signalen krijgt. Stel dat er een kabinetsformatie is die zegt: we houden het ravijnjaar in stand. Dat zijn van die alarmbellen waarvan je zegt: nu moeten we de financiële commissie toch wel eens even gaan praten. Wat betekent dat nu voor Kerkrade? En dan bedoel ik ook op een zinvolle manier kijken: wat betekent dat nu voor het proces van ons? 00:43:52

Dhr. De Jonge, PvdA: Ik denk dat dhet een goed voorstel is om dan weer bij elkaar te komen. 00:44:00

Voorzitter: Duidelijk, dank voor die toevoeging. Ik denk dat we het zo straks ook kunnen afspreken en gaan agenderen. 00:44:07

Burgerbelangen: Even daarop terugkomend, we zien in de procesvoorstellen van de heer De Waal fase één, eerste verkenning tot en met mei. Als we er vanuit gaan dat de meicirculaire pas de eenendertigste mei komt om 16:00, is die datum voor die eerste fase dan niet verkeerd? Moeten we die niet later zetten? Want op dat moment is het eigenlijk hetzelfde verhaal als nu. We weten niet wat er gaat gebeuren, we hebben geen meicirculaire, we moeten het kabinet afwachten. Voordat die zover zijn, zijn maart en mei voorbij. Dus moeten we die fase één niet verschuiven? Gevoelsmatig lijkt mij dit geen doen. 00:44:48

Voorzitter: Oké, er zijn ook een aantal vragen in de eerste termijn gesteld. Het lijkt me goed dat we die even verzamelen en kijkne of we daar nog een reactie op krijgen, want er zijn er nog een drietal van Burgerbelangen. Er is een vraag gesteld over de OZB, het tekort van 14 miljoen, ik herhaal hem zoals hij gesteld is, en nu nog

kerkrade_20240311_2.mp4 de mogelijke datumswitch of de juistheid van die datum in mei. Van de PvdA was er volgens mij een vraag over het proces binnen de commissie, maar wellicht is die in de discussie al beantwoord, kunt u die wegstrepen. Oké, dan ga ik even terug naar de heren met betrekking tot de vragen van Burgerbelangen. 00:45:30

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Voor de datum in mei houden we intern een planning ambtelijk aan. Dat is de eerste inventarisatie. Eiigenlijk doen we daar op dat moment niks mee, anders dan concluderen: op die punten gaan wij ons nog verder verdiepen. Afhankelijk van wat ik net zei, bijvoorbeeld een proces waar relatief heel weinig geld in omgaat, het heeft niet direct onze prioriteit om daarvoor allerlei voorstellen te gaan ontwikkelen. Dus ambtelijk en op die trein gewoon door, dat staat even los van de momenten waarop informatie komt. Ik denk nog steeds dat mei gewoon haalbaar is, dus dat gebeurt. Dat wil niet zeggen dat we op mei terugkomen, want nogmaals, we wilden juist niet de lijstjes. Die moeten op het goede moment verstrekt worden. Niet te vroeg en zeker ook niet te laat. 00:46:25

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Over de OZB heeft de heer Van Vught in de informatiebijeenkomst aangegeven dat hij die verhoging die wij deden eigenlijk nog best wel laag vond. Over de OZB moet ik in de werkgroep iets vinden. Wat daarin zal komen, is dat het heffen van de OZB op zich geen wettelijke taak is. Hoe je het heft zijn allerlei wettelijke regels voor, maar je kunt er ook voor kiezen om niks te heffen. Er is ook geen wettelijk maximum op, dus wat zal dan op het zogenaamde lijstje komen te staan? In principe kun je er elk bedrag op zetten wat u wil. Dan is het vervolgens aan de politiek: hoe ver moeten we daarin gaan? En dat weten we pas op het moment dat we het totale financiële plaatje hebben, want als er geen vuiltje aan de lucht is, hoef je dat besluit helemaal niet te nemen. 00:47:37

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Wordt het een donderwolk, dan zal het samen met alle andere voorstellen best een optie zijn om daar wat meer te verhogen. Dat kan. De andere was dat tekort. Meneer Van Vught had toen doorgerekend hoeveel geld je op een gegeven moment tekort zou komen met de inflatie. Dat heeft hij gebruikt in zijn betoog om te zeggen: beste raad, als u in de toekomst tegen tekorten aan blijft lopen, dan is dat een knop waar u aan kunt draaien. Want u verhoogt maar met anderhalf of 1,9 procent en u doet uzelf eigenlijk een beetje tekort. U had best meer mogen doen, gelet op de ontwikkelingen. Maar goed, hij stond er niet om politiek te bedrijven. Dat was gewoon een objectieve constatering. Gegeven de kostenstijgingen zou er best meer geweest kunnen zijn. 00:48:35

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Het college heeft de raad voorgelegd: dat gaan we nu dus niet doen en zo is het besluit genomen zoals het genomen is. 00:48:42

Dhr. De Jonge, PvdA: Voorzitter, mag ik nog even een vraag stellen naar aanleiding van hetgeen er net gezegd is? 00:48:47

Voorzitter: Zeker, De Jonge.

kerkrade_20240311_2.mp4 00:48:49

Dhr. De Jonge, PvdA: Ik neem dan wel aan dat dadelijk het OZB niet met vier procent wordt verhoogd zonder dat we in het bredere perspectief over de financiën hebben gesproken? Want dat bedoel ik. Dat moeten we niet doen. Als we aan bepaalde radertjes draaien, dan moeten we ook een breder perspectief krijgen. Dat vind ik heel belangrijk. Buiten de normale inflatieverhoging. 00:49:16

Voorzitter: Ik zie knikkend, maar wie verwoordt dat? Meneer De Waal, weer? 00:49:21

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Maar dat is juist exact het gevaar van het aanhalen van voorbeelden en lijstjes, dat moet je in het totale perspectief zien. Er is een financiële toestand, er zijn mogelijk een aantal voorstellen, dat moet je inderdaad integraal bekijken. Dat klopt. 00:49:41

Burgerbelangen: Voorzitter, ik had nog even een vraag, we praten over het rampjaar, dat is bij wijze van spreken aan de kant geschoven, maar we hadden twee scenario's gemaakt van één rampjaar en één gewone financiële situatie binnen de gemeente Kerkrade. Gaan we daarmee werken? Gaan we twee sporen bereiden om ergens te komen of wordt het rampjaar helemaal vergeten en gaan we met de kennis en de kunde die we hebben en wat we te weten komen komend jaar werken en doen? Want we weten natuurlijk niet of het kabinet dit overneemt, dat blijft natuurlijk ook een vraag. 00:50:20

Dhr Paas, wethouder: Wij houden rekening met die korting van drie miljard in het ravijnjaar '26. Als die niet teruggedraaid wordt, hebben we dus een probleem. Maar het is niet dat wij als Kerkrade alleen een probleem hebben, heel Nederland, alle gemeenten hebben dan een probleem. Het advies van de VNG zegt: als het nieuwe kabinet die bezuiniging niet terugdraait, laten we dan vooral bezuinigen als je een tekort hebt op de begroting. Niet alles kapot, want alles wat je afbreekt in een gemeente, kun je niet meer terugdraaien. Als je een tekort hebt in de begroting, laat het zien. Laat het daar zien waar ze verantwoordelijk voor zijn wat er gebeurt. Als je als centrale overheid drie miljard bezuinigt op het gemeentefonds en de gemeenten kunnen zich niet meer bedruipen, dan kun je als gemeente twee dingen doen. Of: oké, wij gaan toch het beste jongetje van de klas proberen uit te hangen. 00:51:19

Dhr Paas, wethouder: We gaan toch bezuinigen, want we moeten die begrotingsluiting krijgen. En dan gaan die bezuinigingen over de ruggen van onze inwoners. de VNG zegt: laat dat, doe dat nou niet! Laat in Den Haag zien wat de resultaten zijn van hun politiek. Zij zijn verantwoordelijk voor dat tekort van drie miljard. Als wij onze broek niet meer zelf op kunnen houden, moet dat ten koste gaan van een hele hoop dingen die wij nu voor onze burgers doen. Dat is een politiek vraagstuk. Ik vind dat lastig. Wij kunnen ons mogelijk in allerhande bochten wringen om de begroting toch sluitend te krijgen, maar wat heeft dat voor consequenties voor onze burgers? Daar wil ik op wijzen. En goed, laten we helder erover zijn, wij maken ons daar ook zorgen over, maar het staat nog in de glazen bol. We weten het nog niet.

kerkrade_20240311_2.mp4 00:52:16

Dhr Paas, wethouder: We weten niet wat dat nieuwe kabinet ermee gaat doen. En als ze er niks aan doen, dan is dat voor ons een signaal waar wij ernstig rekening mee moeten houden, dan moeten wij daar iets mee. Maar nogmaals, dat is ook een politieke afweging. Hoe ver ga je? Ga je alle goede dingen die we in de gemeente hebben kapot bezuinigen of zeg je: we proberen die bezuiniging gedeeltelijk op te pakken? 00:52:47

Voorzitter: Fijn, wethouder. Ik zie toch nog een verdiepende vraag. 00:52:50

Burgerbelangen: Ja, ik heb nog een vraag. Mag ik aannemen dat de raad, het college, achter de voornemens van de Nederlandse gemeenten staan om te zeggen: we laten het er gewoon op aankomen? We hebben een noodscenario, maar we gaan er in eerste instantie vanuit: laten we het maar tekort komen. We staan er als college en gemeente achter om het op die manier te doen met de weet dat we nog altijd een ombuiging moeten maken? Is dat de juiste conclusie in deze? 00:53:21

Dhr. Franssen, griffier: Ja, ik denk dat dat de conclusie moet zijn. Wij houden er rekening mee dat we iets moeten, maar ik wil er ook voor waken dat wij alles kapot gaan bezuinigen. [onhoorbaar 00:53:34-00:53:35], dat zou ik ook wel willen zeggen, dat ben ik met meneer De Jonge eens. U mag van mij aannemen dat wij daar serieus mee bezig zijn, want het zou te gek zijn als er op enig moment blijkt dat het helemaal fout gaat lopen. Als wij dan naar de financiële commissie of naar de raad komen en zeggen: jongens, het gaat fout, maar wij zien geen oplossing meer om het te repareren. Dan ben je typisch te laat. We houden met alles rekening, daar wordt ook ambtelijk aangerekend, maar ik kan op dit moment geen uitspraak doen wat het uiteindelijk gaat worden. Wordt het dat ravijn? 00:54:09

Dhr. Franssen, griffier: Draaien ze die bezuinigingen niet terug, dan hebben we een vet probleem. Ik kan niet zeggen: we hebben drie of vier miljoen tekort, dat weet ik nog niet, maar we dat we dan een probleem hebben is voor iedereen hopelijk duidelijk. Het is goed dat we daar nu mee bezig zijn, dat we daar rekenschap van geven. Dat vind ik wel belangrijk, voorzitter. 00:54:30

Voorzitter: Akkoord, wethouder. Als er nog een vraag is? 00:54:32

Burgerbelangen: Nee, ik heb geen vraag, we moeten toch concluderen dat we het als gemeente Kerkrade aandurven om dat ravijnjaar in te gaan met de problemen die op ons afkomen. Dan gaan we nog altijd kijken hoe we het gaan bijstellen, al is het het jaar ernaar, maar het ravijnjaar is niet alleen voor Kerkrade maar voor alle gemeentes in Nederland. Durven we het ook aan om op die manier om te gaan met een tekort op de begroting te komen, concludeer ik dat goed? Is dat de opzet, dat we dat gaan doen? Dat wil ik weten. 00:55:06

Dhr Paas, wethouder: Dat was in ieder geval het advies van de VNG: laat het tekort

kerkrade_20240311_2.mp4 zien. En daar waar wij kunnen bezuinigen dat het niet te veel nadelige consequenties voor onze burgers heeft, zal ik voorstellen dat in ieder geval te doen. Maar daar waar wij echt ergens in moeten gaan snijden, ik roep even wat, alle gemeenschapshuizen moeten dicht. Kunnen we niet betalen. Sportverenigingen geen subsidie meer, kunnen we niet meer betalen. Harmonie fanfare, geen geld meer. Wat mij zo spontaan te binnen schiet, je maakt alles kapot wat we hebben. Het verenigingsleven gaat eraan onderdoor. En dan zeggen we wel: we hebben een begroting die sluitend is. Dan moet je de vraag stellen: wat zijn we nou aan het doen? Als het zo zou zijn dat er door fouten, ambtelijk of aan de kant van het collecte, gaten in de begroting zitten die niet meer te dichten zijn, zou u volkomen gelijk hebben. 00:56:02

Dhr Paas, wethouder: Ja, maar jongens, dat is jullie eigen schuld. Jullie hebben als college verkeerde keuzes gemaakt. Maar als ze in Den Haag drie miljard gaan bezuinigen op het gemeentefonds, dat is niet mijn keuze, dat is niet de keuze van het college, is niet de keuze van de financiële commissie, is ook niet de keuze van de raad, maar we hebben er wel mee te dealen, links- of rechtsom. Als dat zo doorgaat, hebben we er wel iets mee te doen. Dan moeten we kijken: wat kunnen we doen? Alles kapot maken en zeggen: wij hebben een sluitende begroting, maar we hebben geen verenigingsleven meer over? WMC stoppen we ook maar mee, want dat kost weer te veel geld. Ik kan nog een hele hoop andere dingen laten invallen, maar nu snapt wat ik bedoel. Laten we niet aan paniekvoetbal doen. 00:56:47

Dhr Paas, wethouder: Dat woord heb ik daarstraks ook gebruikt. Zover is het nog niet, maar mocht het zover komen, wij zijn ons erop aan het voorbereiden. Als die moeilijke keuzes gemaakt moeten worden, zullen wij u uiteraard erin betrekken. Ik zeg het nu de derde en laatste keer vandaag: uiteindelijk beslist de raad. Niet het college, niet de financiële commissie, maar de raad zal uiteindelijk moeten zeggen: zo gaan we het doen, dat worden onze keuzes. En daar hebben we ons dan maar bij neer te leggen. En ik kan alleen maar zeggen: wees voorzichtig in uw keuzes zodat we niet al het goede wat we hier in Kerkrade hebben te grabbel gooien. Laat ik die woordkeuze maar nemen. Dat was het, voorzitter. 00:57:30

Dhr. De Jonge, PvdA: Voorzitter, mag ik nog één vraag stellen? 00:57:34

Voorzitter: Dat wilde ik zelf ook doen, maar ik laat u graag voorgaan, meneer De Jonge. 00:57:39

Dhr. De Jonge, PvdA: Het is denk ik ook belangrijk dat als je aan die radertjes gaan draaien, dat je ook kijk: als ik hieraan draai, wat heeft dat voor consequentie op een ander vlak? Dus dat je niet alleen maar sec naar één aspect kijkt. U heeft zojuist bepaalde voorbeelden genoemd, maar dan ook de impact op anderen. Ik denk dat dat nog heel wat werk is om in kaart te brengen, maar je zult weloverwogen moeten kijken: als ik dat dichtdraai, wat betekent dat dan? Ik vind dat wel belangrijk om mee te geven, zodat het niet zo is dat op het moment dat we hier zaken bespreken, dat we dan nog eens een keer verder veldwerk moeten verrichten. Ik denk dat als we een plan hebben, dat dat van a tot z waterdicht moet zijn zodat op het moment dat

kerkrade_20240311_2.mp4 de politiek zegt: we gaan aan een radertje draaien, wij ook weten: wat heeft dit voor consequenties voor b en c? 00:58:34

Voorzitter: Duidelijk, meneer De Jonge, ik denk een herhaling van wat u eerder in uw betoog ook al opgenomen heeft, maar misschien ter versteviging, dat is zo. Ik wilde de wethouder nog even aanspreken. U heeft mij net beleerd over het laten staan van die gevaarlijke lijstjes. Als het transcript van deze vergadering nu naar buiten komt met de voorbeelden die u noemt, zit datzelfde gevaar er natuurlijk ook wel in, maar het waren voorbeelden. 00:59:00

Dhr Paas, wethouder: Maar laat ik nogmaals zeggen, al is het voor het transcript, zodat het voor een ieder helder is: het zijn op dit moment nog überhaupt geen opties, laat staan voorstellen, laat staan besluiten. Het zijn opties waar je naar zou kunnen kijken. Hopelijk snapt degene die het transcript leest wat we nu gezegd hebben. Als hij het niet snapt kan hij mij bellen, dan leg ik het nog een keer uit. 00:59:23

Voorzitter: Ik denk omwille alle duidelijkheden een hele goede toevoeging. Hoe dan ook, ik kijk nog eventjes de zaal rond of alle vragen beantwoord zijn? Meneer Robert? 00:59:35

Dhr. Van Lieshout, Lokaal Alternatief: Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik heb een tijdje in de commissie GEZ gezeten en toen heb ik het ook al een keer opgespeeld, op het moment dat je, wat de heer De Jonge zegt, integraal risicomanagement toepast binnen de gemeente, dan voorkom je dus dat draaien aan het ene knopje consequenties heeft op het andere knopje. Je kijkt dan integraal naar het hele probleem. En wat ik hierin ook nog mis, ik heb dat net ook al een keer gezegd, is een procesbeschrijving. Hoe gaan we ermee om wanneer er een meicirculaire, een septembercirculaire een begrotingsbrief, een decembercirculaire en een advies van de accountant uitkomt? Als je een procesbeschrijving hebt, is het voor iedereen altijd duidelijk wie op welk moment wat gaat doen. 01:00:17

Dhr. Van Lieshout, Lokaal Alternatief: En dan gaat het helemaal niet over de inhoud, dan gaat het helemaal niet over: moeten we gaan bezuinigen? Kunnen we extra geld gaan uitgeven? Moeten we bestendigen of wat dan ook? Maar zorg dat je een procesbeschrijving hebt die je inzet op het moment dat er nieuwe informatie waar dan ook vandaan komt. Dat kan dadelijk zijn een nieuw kabinet, rechts, links extraparlementair of een zakenkabinet, wie weet waar ze nog allemaal mee uit de hoge hoed gaan komen. Op het moment dat dat duidelijk is, dan kun je zo'n proces opstarten en dan kun je kijken: wat heeft dat mogelijk voor consequenties en wie moet daar dan op gaan acteren? Het is dus geen vraag, het is een voorstel. Dank u wel. 01:01:00

Voorzitter: Ja, duidelijk. Oké, dank je wel, meneer Van Lieshout. Ik weet niet of de wethouder of meneer De Waal daar nog op wil reageren?

kerkrade_20240311_2.mp4 01:01:09

Dhr. De Waal, hoofd financiën: Goed, ik kan daar wel iets over zeggen. Het is inmiddels wel verankerd in de processen. Over de uitkomsten van de circulairen wordt u al geïnformeerd, dus ik heb er eerlijk gezegd niet bij nagedacht om dat nog eens op deze sheet te schrijven. Dat spreekt voor zich. Dat deden we al, dat zullen we blijven doen, en dan wordt ook duidelijk op welke momenten het echt spannend wordt. En dan komt die fase dat we zeggen: oké, op het moment dat het nodig is, komen we bij u terug. Parallel daaraan blijft die hele exercitie lopen en in die zin komen op enig moment die punten bij elkaar of ze komen nooit bij elkaar. Dat zou het mooiste zijn, natuurlijk. 01:01:54

Dhr. Van Lieshout, Lokaal Alternatief: Ja, dank u wel voor de toelichting. Sorry, meneer de voorzitter, mag ik daar even op reageren? Ik snap het helemaal, maar ik kom uit een vrij blauwe organisatie, defensie, en wij hebben alles tot in de puntjes opgeschreven en dichtgetimmerd. Aan de ene kant kan dat heel erg handig zijn, aan de andere kant heb je zoiets van: shit, kunnen we ook nog een andere kant op? Want dat is dan vaak een klein beetje moeilijk, maar we hebben wel alles dichtgetimmerd. Op het moment dat er nieuwe informatie komt, het rampjaar gaat wel of niet door, welke consequenties heeft dat, dan hebben we precies beschreven wie de volgende stap neemt. Als het antwoord ja, ga je naar links, als het antwoord nee is, ga je naar rechts. Dat bedoel ik met een procesbeschrijving. 01:02:42

Voorzitter: Ik begrijp de behoefte bij Van Lieshout zeker vanuit uw blauwe achtergrond, zoals u het zelf noemt, maar het is natuurlijk zo simpel om dit zomaar even uit de mouw te schudden. Er komt net ook een suggestie van de griffier, we hebben het net gehad over vaste agendapunten, dingen die je terug wil laten komen. Je zou op enig moment het agendapunt 'ravijnjaar: stand van zaken' kunnen inbouwen voor als we met deze commissie bij elkaar zijn, zodat het telkens weer ter sprake komt. Ontstaan er andere behoeften, kunnen we die aan de agenda toevoegen? En dan denk ik ook dat de bespreekpunten in deze commissie wat meer concrete houvast gaan bieden voor de leden hier om te kijken: waar staan we nou met zijn allen? Mag ik dat zo proberen af te spreken met jullie? 01:03:26

Voorzitter: Dan agenderen we dat voor de komende keer ook concreet. Zo. Kijk ik toch nog even rond voordat we afsluiten. Nog openstaande punten of nabranders? 01:03:41

Dhr. Franssen, griffier: We hebben sowieso 25 juni de bijeenkomst voor de jaarrekening, dat is in het kader van de meicirculaire wel een goed moment om de stand van zaken op te maken. 01:03:50

Voorzitter: 25 juni, wordt mij door de griffier ingefluisterd, is er een bijeenkomst in het kader van de jaarrekening en dat zou natuurlijk een mooi moment zijn om te kijken naar de meicirculiare, bijvoorbeeld, en dat daar allemaal in mee te nemen. We hebben concreet het agendapunt toegevoegd, zoals net al benoemd. Misschien een overbodige vraag van mijn kant, wanneer gaan we de volgende keer plannen om

kerkrade_20240311_2.mp4 weer bij elkaar te zitten? Dan is dat een mooie richting, om dat nog voor het zomerreces, eind juni, in te bouwen. Akkoord? Ik verstond u niet. 01:04:23

Dhr. De Jonge, PvdA: Wellicht is er dan ook vanuit Den Haag meer bekend, want op enig moment zullen zij toch ook een beslissing moeten gaan nemen: wat doen we met die gemeentes? 01:04:31

Voorzitter: Ja, precies. Daar kunnen we alleen maar op hopen, op rekenen nog niet, dus we zullen het gaan beleven. Ça va. De laatste ronde, dan dank ik jullie allemaal, mevrouw hier en dames achterin voor het meeluisteren, voor het hier aanwezig zijn, graag tot een volgende keer. De heren natuurlijk ook, excuses. Goed thuis allemaal.