Transcript B&S 27 september 2022.pdf

Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt. A. Gramsma voorzitter

Goedenavond, beste mensen. Van harte welkom.

1 Opening door de voorzitter A. Gramsma voorzitter

Vandaag is het 27 september 2022. Welkom bij de commissievergadering Burgers en Samenleving. Om te beginnen moet ik even mededelen dat meneer Meijer mevrouw Lataster vervangt. Verder zijn er afmeldingen van mevrouw Laumann en mevrouw Bacher van Hart voor Vrijheid. Verder is iedereen aanwezig. Dat doet me groot plezier. Wethouder Roland vervangt wethouder Paas bij het onderwerp Omnibuzz. We trekken om te beginnen een lootje: nummer 28. Mevrouw Wevers, de eer aan u vandaag.

2 Vragenuurtje A. Gramsma voorzitter

Dat was de opening. We gaan nu naar agendapunt twee: het vragenuurtje. Er zijn geen vragen gesteld voor het vragenuurtje.

3 Spreektijd voor het publiek A. Gramsma voorzitter

Dan gaan we naar agendapunt drie: de spreektijd voor het publiek.

4 Vaststelling van de agenda A. Gramsma voorzitter

Er heeft zich niemand voor gemeld. Zo schieten we lekker op naar agendapunt vier: de vaststelling van de agenda. Ik stel nu als voorzitter de agenda aan de orde?. Deze bestaat uit het vaststellen van de besluitenlijst. Eén ontwerpbesluit, een terugkoppeling Martin Buber, twee moties en de rondvraag. Zijn er opmerkingen? Dan is deze agenda vastgesteld. Er zijn vandaag stukken binnengekomen naar aanleiding van agendapunt zeven. Er stond bij dat we er prudent mee om moesten omgaan en niet geopenbaard mochten worden. Gelet op het feit dat de stand van zaken met name over het toekomstperspectief gaat en het niet de bedoeling is dat die stukken het wereldlicht mogen zien, gelet op het belang van de juridische procedure, zou ik de vergadering willen vragen om die documenten nu niet aan de orde te stellen, maar te gebruiken voor een later moment. Ik leg dit aan de vergadering voor. Is iedereen akkoord met het voorstel? Absoluut niet. Voorzitter, ik heb ze allemaal doorgenomen. Iedereen heeft dat grotendeels eerder kunnen doen. Het staat grotendeels uit plannen en brieven. De inhoud daarvan is bekend en kan besproken worden. Ik denk dat de griffie met prudent bedoelt dat daar mailwisselingen en mailadressen van mensen instaan, maar niet dat de inhoud hier niet ter tafel kan komen.

Dat lijkt me overdreven, tenzij de wethouder zegt: "Dat onderdeel is geheim." Prudent betekent niet dat we het er hier niet over kunnen hebben. Dat lijkt mij onzin. Ik leg het even neer bij de wethouder. Laten we dit zo

doorgaan? Voorzitter, dat is aan de commissie. Als de commissie dit niet wil behandelen, stem ik daarmee in. Ik heb dat niet gevraagd. Ik wil even melden dat wij dit stuk eerst onder geheimhouding ter inzage bij de griffie hebben gelegd. Vanmorgen heb ik dat laten doorgaan als een digitaal stuk waar prudent moet worden mee omgegaan en niet op straat moet komen te liggen. Dit is wel een openbare vergadering, waardoor er misschien dingen naar voren komen die nog niet uit de voeten zijn. Nogmaals, ik dit eerst onder geheimhouding willen doen. Wat is er dan geheim? Mevrouw Wevers, ik ga niet in detail treden. Dit gaat over protocollen en procedures die we gevolgd hebben. Dat wil ik even aangeven via de voorzitter. Wat is er geheim? Dat is mij niet duidelijk. Dit zijn openbare stukken. Officieel ligt er geen geheimhouding op. Dat wil ik de commissie even meegeven Het is aan de commissie om te besluiten hoe we daarmee omgaan. Ik stel de agenda aan de orde. Mag ik deze vaststellen zoals die nu voorligt? Mag ik er even aan toevoegen dat ik de beantwoording niet aan de commissie vind, maar aan de betreffende wethouder. Als hij zegt dat het niet aan geheimhouding onderhevig is, maar we er prudent mee om moeten gaan, heeft hij van mij die toezegging. Dan is de agenda vastgesteld zoals die nu voorligt. Voorzitter, ik heb één vraag in deze. Iedereen maakt voor zichzelf uit wat prudent is.

Dat is een wegingsfactor. Stel, er komen hier dingen ter tafel, kunnen die nadelige gevolgen hebben voor de aanvraag voor de school? Dat vind ik de belangrijkste vraag. De rest vind ik niet zo spannend. Ik leg het bij de wethouder. Voorzitter, dat is afhankelijk van hoe het behandeld wordt. Als erbij het behandelen van die stukken iets naar voren komt, is er wel de mogelijkheid dat het de verkeerde kant op gaat. Ik kan dat op voorhand niet zeggen. We hebben die stukken digitaal doorgestuurd met in het achterhoofd dat dit bij akte van prudentie mogelijk is. Ik heb eraan gedacht om deze stukken onder geheimhouding te zetten. Als de raad prudent met deze stukken omgaat, is het prima. Als we ervanuit gaan dat iedereen hier het belang van inziet, zouden wij hier niet door in problemen komen. Meneer Gorissen. Een toelichting over waarom ik aangeef. De juridische procedure loopt nog. We weten niet wat daar de uitslag van gaat zijn. We weten ook niet of dat het einde van de juridische procedure zal zijn. We moeten niemand zoals de wederpartij - slimmer maken dan die is. Tegelijkertijd hebben we te maken met andere onderwijsstichtingen die misschien ook erg baat hebben bij wat er hierover de tafel gaat. Het lijkt mij zinvol om hier geen dingen te bespreken die onder de rechter liggen, maar vooral de stand van zaken meegedeeld krijgen en niet over de bezwaarschriftprocedure praten.

Mijn zorg is dat we de procedure negatief gaan beïnvloeden. Mevrouw Szalata. Wanneer lagen die stukken ter inzage? Die hebben wij vandaag toegestuurd gekregen. Ik neem aan dat u ze zelf nog niet heeft gezien. Nee, maar ik vind het vreemd dat we een beraadslaging houden over stukken die vandaag gepubliceerd zijn. Ik kan die daarin niet meenemen. Voorzitter, mag ik even toelichten? Een ogenblikje, eerst meneer Meijer. Ik kan mij vinden in het verhaal van Sander Gorissen. Ik zat eerst niet in B&S en nu wel. Ik had de stukken graag vandaag willen inzien, maar ik heb daar geen gelegenheid toe gehad. Als de stukken eerder op de agenda hadden gestaan, had Vivian Lataster mij hierover bijgepraat. Dat is niet gebeurd en daarom vind ik het wijselijk om stukken waarvan ik niet weet of ze al dan de dingen kunnen schaden, een maand te verschuiven. Ik denk dat dat de meest verstandige keuze op dit moment is. Mevrouw Paul en dan bent u aan de beurt. Voorzitter, wij hebben deze stukken vandaag pas gekregen en na de dienst moeten inlezen. Maar wij vinden dat alles wat die school schade kan brengen, moet nu niet ter tafel gebracht worden. Mevrouw Wevers. Voorzitter, de belangrijkste stukken betroffen de uitwerking van het bezwaar en de plannen rond het Martin Buber College. Dat zijn inhoudelijke stukken waarin eraan de inspectie wordt gevraagd om de afwijzing beter toe te lichten.

Er zit ook een toelichting in van ons over waarom wij het er niet mee eens zijn. En er ligt een officieel stuk van de advocaat, maar dit stuk staat niet in iBabs. Alle andere stukken die in deze zijn toegestuurd, had u al kunnen lezen bij de ingekomen post. Daar is niets mis mee. Los van de brieven, maar dat is interne correspondentie waar niets bijzonders in. Voorzitter, ik stel vast dat wij verschillend geïnformeerd zijn op dit gebied. Ik zou willen voorstellen om het stuk af te voeren van de agenda en volgende maand te agenderen. Voorzitter, dit kan niet. Wij hebben stukken opgevraagd. Het enige wat wij aan de griffie hebben gevraagd is om deze te delen met de commissie. Stop, mevrouw Wevers. Ik vind het heel raar dat ze nu worden afgevoerd. Mevrouw Wevers, er is ten eerste nog niets afgevoerd. Ten tweede, u spreekt weer voor uw beurt. U spreekt via de voorzitter. En ten derde, we hebben nog geen besluit genomen. We bespreken het nu even. Als uw voorzitter, vind ik dat het een oneerlijk debat zal zijn als sommige mensen niet op de hoogte zijn over de inhoud. Dat moeten we ons goed realiseren. Het is belangrijk dat iedereen goed op de hoogte is van de inhoud. En ja, het klopt wat u zegt: "Ze hadden het eerder kunnen weten", maar dat is nu niet aan de orde. Meneer Creusen. Ik wil hier even aan toevoegen dat hier twee discussies door elkaar.

De ene discussie gaat over de geheimhouding, prudent en eventuele consequenties. De tweede discussie gaat over de termijn waarin de commissieleden de stukken hebben kunnen raadplegen. Dat zijn twee discussies en ik wil ze uit elkaar houden. Daar ben ik het mee eens. Ik schors twee minuutjes om te overleggen wat hierin wijs is om te doen. Dit is te belangrijk om dit op een min of meer ongelukkige manier al dan niet te laten doorgaan. We willen niemand benadelen. Ik ga eerst overleggen. Mensen, de schorsing is voorbij. We hebben overleg gepleegd.

Het is lastig, maar wij zijn van mening om de behandelbrief - zoals die hier staat - te behandelen. Maar wij gaan niet in op de achterliggende papieren. Ik vraag hierbij wel dat iedereen zich de mails eigen maakt, zodat we volgende keer wel over de inhoud kunnen praten. Kunnen we met de agenda zoals die nu voorligt

5 Vaststelling van de besluitenlijst van de commissie B&S d.d. 5 juli 2022 akkoord gaan? Goed! We gaan verder, agendapunt vijf: vaststelling van de besluitenlijst. De griffie heeft geen verbetervoorstellen ontvangen. Heeft iemand van u een opmerking of aanvulling over de besluitenlijst?

6 Ontwerpbesluit wijziging gemeenschappelijke regeling Omnibuzz Nee, dan gaan wij door naar agendapunt zes. Zoals gezegd vervangt de heer Roland de heer Paas. Van harte welkom, meneer Roland. Ter bespreking ligt er een wijziging van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz voor. De wijziging richt zich op de berekening van de beheers- en vervoerskosten. De wijziging betekent dat dezelfde totale kosten anders worden verdeeld over de deelnemende gemeentes. Als voorbeeld: de afrekening van de vervoerskosten wordt nu berekend op basis van de zones, en het voorstel is om dit te berekenen op basis van de kilometers. De bevoegdheid van de raad is om een positieve zienswijze af te geven aan het college op het ontwerp gemeenschappelijke regeling Omnibuzz. De nieuwe afrekensystemathiek komt tegemoet aan de wens om de afrekening van de kosten te laten aansluiten op de daadwerkelijk kosten per gemeente. Wil de wethouder hierover nog iets toelichten? Dank u wel, voorzitter. Voor zover ik mij ingelezen heb en bijgepraat ben, is het de bedoeling dat de methode dezelfde wordt als deze voor het openbaar vervoer, zijnde een afrekening per kilometer. Of dit nadelige gevolgen heeft voor de gebruikers in Kerkrade is nu nog niet te overzien. In de toekomst zal dit duidelijk worden, want de raad zal in drie fases hierover beslissen.

Sinds één juli is de Wet op de gemeenschappelijke regeling gewijzigd. U heeft dat kunnen lezen in het stuk. De raad is aan zet om een zienswijze af te geven. Het college legt u bij deze een zienswijze voor. U beslist of hier al dan niet zaken in gewijzigd moeten worden. Het college gaat hiermee aan de slag en komt later weer terug naar de raad voor een goedkeuring, waarna dit doorgezet kan worden naar de gemeenschappelijke regeling. Ik denk dat ik het zo goed heb samengevat. Ik hoor het wel als er vragen zijn, voorzitter. Dank u wel. We beginnen met de SP. Dank u wel, voorzitter. Volgens ons gaat het om twee verschillende soorten beslissingen. Als ik het goed heb begrepen gaat de eerste erover dat we als raad meer te zeggen krijgen over die gemeenschappelijke regeling omdat de wet veranderd is. Daar zijn wij het als SP van harte mee eens. Hoe meer zeggenschap we als raad krijgen, hoe beter. Het tweede punt begrijpen we niet zo goed. Waarom is het noodzakelijk om die verandering van zones naar kilometers nu door te voeren, terwijl dit nog niet berekend is met de vervoerders en de burgers? Dat betekent dat je vanaf nu met twee financieringssystematieken gaat werken en dat lijkt ons nodeloos verwarrend. Uit de brieven en stukken hebben we niet kunnen afleiden wat het voordeel is om die zone af te schaffen en alles per kilometer te doen.

En voor wie is dat dan voordelig? Als dat voor de gemeente is, is het nadelig voor de vervoerders. Die hebben het al heel krap, en ik weet niet of je daar als gemeente wel goed aan doet in deze barre tijden. Daar zouden we graag een antwoord op willen. Als er ergens een voordeel te behalen valt, heeft iemand er ergens een nadeel van, en dat haal ik niet uit de stukken. Als ik kijk naar wat het verschil tussen zones en kilometers oplevert voor de gemeente Kerkrade, is er nauwelijks een verschil. Maar ik weet niet of ik het goed begrepen heb. Wat waren destijds de argumenten om met zones te werken? En wat zijn de argumenten om het nu niet meer te doen? Ik zeg dit vanuit mijn 30 jaar werkervaring, waarbij ik zie dat managers soms denken: "Ik heb niets meer te doen, dus we gaan het systeem veranderen. Misschien levert dat wat op." Dat kost ontzetten veel manuren en als je er niets mee opschiet is de vraag: kan je het niet beter bij het oude laten? Tenslotte, het kan positief of negatief zijn voor de mensen. Stel, je verzorgingshuis ligt aan de rand van een zone, kan het nadelig worden als je kilometers moet betalen. Hoe zit het voor ons in Kerkrade? ik kan mij voorstellen dat het voor Heerlen prettig werkt omdat daar bijna alle voorzieningen zijn, maar wij hebben hier geen middelbare school of ziekenhuis.

Voor ons is het belangrijk dat mensen naar die voorzieningen kunnen blijven gaan, en dan is afrekening in kilometers misschien niet zo fijn. Kan u meer daarover zeggen? Dat waren onze vragen tot nu toe. Dank u wel. De Ouderenpartij, de heer Schlenter.

Voorzitter, dank u wel. We hebben het ontwerpbesluit gelezen en de daar aan ten grondslag liggende stukken. Wij kunnen instemmen met de conceptzienswijze zoals die in het ontwerpbesluit is neergelegd. Dank u wel. Dank u wel. De heer Heijnen. We constateren dat vrijwel alle systemen in Nederland op dit moment werken op basis van kilometers in plaats van zones. Dus is het goed om dit ook door te voeren in Kerkrade bij Omnibuzz. Volgens de onderliggende documenten verandert er niets in financiële zin voor de ritafnemer en ook niet voor de gemeente. Wel het verzoek om eventuele kostenstijgingen - waardoor de ritafnemer of de gemeente een hogere rekening gepresenteerd krijgt - tijdig te presenteren. Dank u. Dank u wel, meneer Heijnen. BurgerBelangen, mevrouw Paul. Dank u wel, voorzitter. Mede naar aanleiding van de gestelde vragen en de beantwoording hierop, kunnen wij een positieve zienswijze afgeven op dit ontwerpbesluit. De afrekensystemathiek is reeds een aantal jaren aan de orde. Ook hebben wij reeds eerder vragen gesteld of de kilometerafrekening niet een gunstiger verloop zou hebben dan in zones. U komt tegemoet aan de wens om de afrekening van de kosten te laten aansluiten op de daadwerkelijke kosten voor de gemeente.

Wij hopen dat deze methodiek - de omzetting van zones naar kilometer - in de toekomst bij het afsluiten van nieuwe contracten duidelijkheid zal opleveren voor de gebruikers. Dank u wel. Dank u wel. Wij gaan door naar de VVD. Bedankt, voorzitter. Ik verwijs even naar het vervoerondernemers, want in dit geval gaat het om een Kerkraadse ondernemer. Wij hopen dat dit voor de ondernemers in deze moeilijke tijden geen bijkomende negatieve consequenties zal opleveren. Wij geven een positieve zienswijze af en gaan akkoord met het ontwerpbesluit. Tot zover wat betreft de VVD. Dank u wel. De heer Otten. Wij geven een positieve zienswijze. Wij kunnen nu nog niet overzien of het al dan niet voordelig is. Vindt er na de definitieve invoering een evaluatie plaats? Dat vinden wij wel interessant. De wethouder heeft reeds in zijn inleiding gezegd: "We komen er op terug." Mevrouw Van Drunen. Wij kunnen instemmen met de positieve zienswijze. Lokaal Alternatief. Meneer de voorzitter, wij stemmen in met dit besluit. Wij hadden twee vragen gesteld: waarom wordt deze rekenwijze niet gelijktijdig voor alle betrokkenen ingevoerd? De beantwoording daarop begrijpen wij. Op onze tweede vraag 'wat zijn de financiële consequenties voor de gebruikers bij een latere invoering', heeft u een mooie technische zin geformuleerd die voor ons niet duidelijk was.

Er staat iets over een latere verrekening van de zones. Maar de vraag was: wat zijn de consequenties van een latere invoering van het systeem voor de gebruikers? Zijn dat centen, euro's, Daar zal u dadelijk een antwoord op krijgen. Ons Kerkrade. Ons Kerkrade gaat akkoord met de positieve zienswijze. Dank u wel. In de eerste termijn zijn er een paar vragen gesteld. Ik geef het woord aan de wethouder. Ik zal proberen te antwoorden, want ik zit niet in deze materie. De SP maakte de opmerking dat het voordeel voor de gemeente niet zo groot is. In de bijlagen heeft u kunnen zien dat er voor Kerkrade - als we deze eerste stap nemen - een voordeel van 10.000 euro is. Worden de ritprijzen duurder? Dat weten wij op dit moment zelf nog niet. In de berekeningen gaat men ervanuit dat één zone ongeveer vier kilometer is. Momenteel hebben wij nog geen inzicht of het daadwerkelijk prijsverhogend is. Als dat niet zo is, zal Marie-Therese me dadelijk corrigeren. Dit stuk komt drie keer terug, dus we komen hier tussentijds zeker nog een keer over te praten. Uiteindelijk komt er een besluitvorming, ook ten aanzien van de prijs. Dit zal besproken worden. Ik geef het woord nu aan MarieTherese voor de technische beantwoording. Zoals wethouder Roland net aangeeft, er zal nog een hele procedure doorlopen worden. We zitten nu in de fase van de zienswijze.

Nadat alle zienswijzen verwerkt zijn, wordt de toestemmingsprocedure in gang gezet. De SP stelde een vraag over de tarieven, maar de klantbijdrage zal pas op een later tijdstip duidelijk worden. Pas in de nieuwe contracten met de vervoerders zal de omzetting van zones naar kilometers verwerkt worden. U heeft in de stukken kunnen lezen dat het juridische consequenties heeft als bestaande contracten worden verbroken. Om dat te voorkomen en de vervoerders niet te benadelen, wordt het hele gebeuren rond de kilometers in de nieuwe aanbesteding meegenomen. Zoals wethouder Roland reeds aangaf, worden in het openbaar vervoer de zones en de klantbijdragen berekend op het aantal kilometers. Dit is dus niet nieuws onder de zon. Het systeem van het openbaar vervoer wordt dus ingebracht in het doelgroepenvervoer van Omnibuzz. Om een lang verhaal kort te maken: we weten nu nog niet wat dit straks voor de klanten zal betekenen. Dit wordt straks met het bestuur van Omnibuzz besproken, en er zal alles aan gedaan worden om dit zo neutraal mogelijk te laten verlopen. Dat wat betreft de kosten. Mevrouw Wevers had nog gevraagd waarop de zones en kilometers gebaseerd zijn. In 2016 is het overgegaan van Regiotaxi naar Omnibuzz, waardoor alle gemeenten onder dezelfde regeling kwamen te vallen. De systematiek van de zones is in de periode daarvoor al ontwikkeld.

Destijds werd er met strippenkaarten gewerkt. Ook dat werd berekend per zone. De omzetting van de strippenkaart komt nu terug in het doelgroepenvervoer, waarbij zones worden omgezet naar kilometers. Dat is hetzelfde principe. De wethouder. Ik wil even reageren op de vraag van mevrouw Wevers: verzinnen we nu met z'n allen om iets nieuws te doen? Dat is niet zo. De algemene vergadering heeft gevraagd om een beter inzicht te krijgen in de vaste en variabele kosten, want dat verschilt nogal. Waarom wordt dit niet meteen ingevoerd? Je hebt met contractpartners te maken en dat kan niet gelijktijdig. Dus dat is de reden. Was de vraag van Lokaal Alternatief beantwoord? U mag uw vraag nog eens stellen. Als wij het goed

begrepen hebben, gaat op één januari 23 de nieuwe regeling gefaseerd in. Dat betekent dat dit voor de inwoners Kerkrade medio '23 of '24 gaat gebeuren. Nee, de omzetting van zones naar kilometers betreft nu enkel de gemeente. Pas bij de omzetting van de contracten richting 2025 - en er is nog een optie om dit contract drie keer te verlengen met één jaar - kunnen de kosten voor het klantentarief goed in beeld gebracht worden. Op dit moment bedraagt dit tarief 85 cent per zone, en dat blijft gehandhaafd totdat die hele systematiek met de contracten richting de gebruikers van Omnibuzz omgezet is. Dank u wel, meneer de voorzitter. Daar komen we nog op terug. Dank u wel, mevrouw Bindels, voor de heldere toelichting. U heeft nog een aanvullende vraag? Als die beantwoord wordt, hoeven we geen tweede termijn. Ik heb sowieso behoefte aan een tweede termijn, tenzij ik nu mag reageren. Er was nog één vraag niet beantwoord. Ik snap dat de contracten niet verbroken kunnen worden. Dat heb ik zelf kunnen lezen. Maar waarom wachten wij totdat we alles in één keer kunnen doen? Waarom moeten wij nu al met die zones gaan werken? Als ik de stukken goed begrijp, is dat in een gruwelijk strak tijdschema waardoor ik een beetje achterdochtig wordt. Waarom moet het nu zo snel? Het kan niet anders dan dat het ons geld oplevert. Als dat zo is, wil ik dat graag horen.

Die 10.000 euro zijn peanuts, want we geven meer dan 1 miljoen uit aan Omnibuzz. Als je alles in één keer kan doen, weet je wat de gevolgen zijn voor de burgers en vervoerders. Ik vind het een hele raar manier van redeneren waardoor ik denk: wat is de gruwelijke noodzaak hiervan? Daar krijgt u nu antwoord op van mevrouw Bindels. De vragen daaromtrent zijn al in 2016 bij de inwerkingtreding van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz door een tweetal gemeenten gesteld. De afgelopen jaren heeft het algemeen bestuur van Omnibuzz veelvuldig aangegeven dat er een behoefte is om de directe en indirecte kosten beter in verband te brengen met de daadwerkelijke kosten per gemeente. Het is een geleidelijk proces om te kijken wat deze hele procedure voor vervoerders en klanten gaat betekenen. Mevrouw Wevers, via de voorzitter. Voorzitter, dat is geen antwoord op mijn vraag want ik hoor hierin geen gruwelijke noodzaak. Ik hoor enkel dat er vanuit bepaalde gemeentes opmerkingen zijn gemaakt. We zijn het eens met de beheerskosten, maar de vervoerskosten zijn een ander verhaal. Misschien liggen er gemeentes - zoals wij op het randje van die zones, maar dat is ongetwijfeld doorgerekend. Ik kan me niet voorstellen dat we met zo'n operatie aan de gang waarover alle colleges en gemeenteraden over moet delibereren zonder te weten wat de gevolgen daarvan zijn. Ik vind dat een beetje gek.

De vraag die u nu gesteld heeft is nog steeds onbeantwoord. Mevrouw Bindels, doe nog eens een poging. De gevolgen voor Kerkrade staan in de stukken. De vervoerskosten bedragen 77 procent van de totale kosten. Voor de andere gemeenten werd dit op dezelfde manier doorberekend. Zoals eerder aangegeven, we sluiten aan bij de landelijke systematiek voor openbaar vervoer, wat berekend wordt op kilometers. Wij zijn één van de weinige regio's waarin er gewerkt wordt met zones. Het is de bedoeling toe te werken naar de landelijke systematiek. Dank u wel voor het antwoord. Meneer Roland. Ik wil nog een opmerking maken. Mevrouw Wevers, u zegt dat 10.000 euro peanuts is. U heeft gelijk, maar ik wou dat ik nu zes keer 10.000 euro kon binnenkrijgen om de andere gaten te vullen. Kan ik hierbij vaststellen dat iedereen akkoord is met deze zienswijze? Dit komt terug op de raad. Wij willen dit nog intern bespreken. Ik wil nog even iets zeggen in tweede termijn, als dat kan. Die mogelijkheid heeft u nu. Ik ga het niet herhalen. Ik snap dat we overgaan naar deze systematiek zodat we landelijk kunnen aansluiten en wij dus al te laat zijn. Maar ik denk: doe niet zo moeilijk. Wacht nog anderhalf jaar zodat je alles in één keer kan doen. Ik zie nog steeds niet de urgentie om dit nu te doen.

Ik weet niet of Omnibuzz hierheen komt, maar ik wil graag een overzicht van alle gemeentes en een duidelijke uitleg over de mogelijke financiële voordelen voor Omnibuzz en/of de gemeente. Ik denk dat het voor de burgers ook duurder wordt. Kan u of Omnibuzz de garantie geven dat het voor de burgers niet duurder wordt? Mevrouw Wevers, de wethouder heeft in zijn inleiding aangegeven dat Omnibuzz nog één of twee keer terugkomt in de commissie. Omnibuzz komt naar de commissie om een presentatie te geven. Ik kan u toezeggen dat wij ons uiterste best om de burgers van Kerkrade een gepast tarief aan te bieden. Via de voorzitter. Voorzitter, we zullen hierover nadenken. Maar ik kan geen positieve zienswijze afgeven als ik niet weet wat de gevolgen voor de burgers zijn. Dat is alsof je achter het stuur zit met je ogen dicht. Wat u zegt is helemaal niet waar. Dit wordt een discussie zonder einde, omdat bepaalde info pas op een later tijdstip voor handen is. Iedereen is akkoord, behalve de SP. Voorzitter, wacht even! Nog even een toelichting: het tarief gaat richting het tarief van het openbaar vervoer. Dat is de uitwerking van deze maatregel. Meer kunnen we er op dit moment niet van maken. Ik wil nog even aangeven dat het tarief hetzelfde is als het tarief van het openbaar vervoer. Het openbaar vervoer kost ongeveer 19 eurocent per kilometer.

Als je dat omrekent naar het zonetarief, zijnde 85 cent, is dat het juiste tarief. Dat blijft de basis. Hoe dat zich ontwikkelt naar de toekomst toe, wordt straks gezamenlijk door het algemeen bestuur van Omnibuzz en de gemeente beslist. Daar gaat dit hierover. Dank u wel voor deze afsluiting. Ik concludeer dat iedereen akkoord is, behalve de SP. Dit gaat als akkoordstuk door naar de raad. Dit onderwerp komt ongetwijfeld nog terug in een later stadium.

7 Stand van zaken Martin Buber Wij gaan naar agendapunt zeven: presentatie en stand van zaken van Martin Buber. Vorige week werden we geïnformeerd door de wethouder dat benodigde ondersteuningsverklaringen gehaald zijn. Dank aan alle mensen die zich daarvoor ingezet hebben. Ik weet dat een aantal aanwezigen hier hun beste beentje voorgezet hebben. De heer Schroën staat al klaar. Wethouder Schlangen, u geeft een inleiding op dit verhaal. Voorzitter, de behandelbrief spreekt voor zich. Wij hebben gezegd dat we u in de eerstvolgende commissie zouden informeren. Ik verontschuldig bij deze de heer Ramakers, de projectleider, aangezien hij op vakantie is. Op drie oktober komt er nog een beslismoment waarin we een terugkoppeling geven. Ik wil nu het woord geven aan de heer Schroën, de kwartiermaker, over een huidige stand van zaken om daarna in dialoog te gaan met de commissie, voorzitter. Dank voor de inleiding. Meneer Schroën, aan u het woord. Goedenavond, blij u te kunnen informeren over waar wij staan en mee te nemen in het proces. We hebben u de presentatie van de voorkant meegegeven. Ik zal, daar waar nodig, nog een aantal zaken toelichten. Ik wil met u het traject van bezwaar - waarin we nu zitten - met u doorlopen, de nieuwe aanvraag en de stand van zaken hiervan. Graag ga ik met u in gesprek als er vragen zijn. Het bezwaar is ingediend op acht juli 2022.

Wij hebben van DUO in de vakantie te horen gekregen dat zij gebruik maken van de verlenging van zes weken uitstel. We hebben op zeer korte termijn vernomen dat de hoorzitting op zeven september zou plaatsvinden. Die is dus achter de rug en naar verwachting zal er op drie oktober een uitkomst komen, want dan loopt de bezwaartermijn van twee keer zes weken af. Tot op heden is er geen verlenging aangevraagd of hebben wij hierover signalen gekregen. Er was een vraag gesteld over het verslag. Het verslag zit dadelijk bij de uitspraak, en zodra dat er is, zal dat aan u meegegeven worden. Indien het bezwaar niet gegrond wordt verklaard, zullen wij de afweging om al dan niet in beroep te gaan. Wij zijn wel met een goed gevoel teruggekeerd uit Den Haag. Wij hebben aan de commissie heel helder gemaakt waarom dat wij vinden dat ons onderwijs doelgericht en samenhangend is op de burgerschapswaarden. Daar kom ik dadelijk nog op terug. In de nieuwe aanvraag zit een inhoudelijk gedeelte. In de afwijsbrief die wij hebben gekregen zit een onderbouwing en deze is dezelfde als die van de inspectie. Hierdoor is het voor ons niet helder op basis waarvan de afwijzing en het negatief advies van de inspectie is gestoeld. We hebben daarop contact gezocht met de inspectie en daarover een gesprek gehad.

Dat gesprek heeft anderhalf geduurd en we hebben moeten constateren dat we het met elkaar niet eens zijn over de definitie 'samenhangend en doelgericht', als het gaat over de democratische waarde en sociaal-maatschappelijke competenties. We zijn nar de infosessie geweest van de inspectie. Er zou nog nadere informatie op de website van de inspectie verschijnen. Ik heb daarover vandaag contact gehad met de heer Burger van de inspectie, maar dat is nog niet gepubliceerd. Het is voor ons even zoeken wat dit betekent voor de aanvraag. We hebben ook een gesprek gevoerd met het Expertisepunt Burgerschap waarin werd gezegd: "Jullie moeten in de aanvraag op burgerschap uitdrukkelijk de samenhang en de doelgerichtheid weergeven." Als je doorvraagt 'wat betekent dat en hoe doe je dat', krijg je hetzelfde antwoord. Ik kan u verzekeren dat dat zeer frustrerend is, vooral omdat we op de informatiebijeenkomst merkten dat andere initiatieven - die in de eerste ronde ook zijn afgewezen - maar ook nieuwe, met hetzelfde punt worstelen: wat bedoelt u precies, wetgever? Wat betreft de stand van zaken van de nieuwe aanvraag: u bent geïnformeerd dat de 628 benodigde ouderverklaringen binnen zijn. Ik heb gisteren nog even gecheckt en er werden op dit moment 652 ouderverklaringen afgegeven. In deze onderverdeling ziet u dat we voor de drie onderwijsniveaus het aantal ouderverklaringen bereikt hebben.

Dat wat betreft de presentatie. Dank u wel. We doen het met deze gegevens. Wil iemand van jullie nog reageren? Ik denk het niet. Ik leg het voor aan de vergadering. Mevrouw Wevers, aan u het woord. Voorzitter, geen vragen. Dank u wel. Dank u wel. De heer Schlenter. Voorzitter, de Ouderenpartij sluit daarbij aan. Dank u. De heer Meijer. Onze felicitaties voor de behaalde verklaringen. Laten we hopen dat er aanstaande maandag een positief bericht onze kant opkomt. We houden de moed erin. Dank u wel. Dank u wel. Mevrouw Heijltjes. Dank u wel, voorzitter. Allereerst bedankt voor de duidelijke uitleg. Weer fijn dat we op deze manier op de hoogte gehouden worden en ook wij wachten in spanning af. De heer Creusen. Daar sluit ik mij bij aan. Veel succes! Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons daarbij aan. De heer Gorissen. Voorzitter, een kleine vraag. We verwachten komende week een beslissing op het bezwaar. Wanneer een overheidsorgaan dat nalaat, zijn er dan mogelijkheden om een overheidsorgaan te dwingen? Ik weet niet of dat kan bij het niet tijdig beslissen. Daar komt zo een antwoord op. Mevrouw Szalata. We hebben verder geen vragen meer. Dank u wel. De heer Krasovec. Dank u wel. Proficiat met de behaalde ouderverklaringen. Ik heb zelf ook meegelopen en werd zelfs nog beticht van stalking. Zo vaak is de gemeente al aan de deur geweest dit en vorig jaar.

We hopen volgende week op een goed resultaat en dan is de rest niet meer nodig. U zei: "Het was niet helder wat samenhangend en doelgericht betekent." Jullie waren het er beide over eens dat daarover

onenigheid was. Maar wie heeft daarin het laatste woord? Als wij niet het laatste woord daarin hebben, trekken we als gemeente aan het kortste einde. Dank u wel. Dank u wel. De heer Schröen of de heer Schlangen. Ik heb van onze juristen drie oktober gehoord. Ik ga ervanuit dat die datum wordt aangehouden. Nogmaals, we hebben een prettig gesprek gehad omdat we konden vertellen wat we echt bedoelden met ons verhaal. Ik had een beter gevoel toen we wegreden dan ernaartoe. Maar dit is geen garantie voor een goede uitslag. Ter aanvulling: ze kunnen uitstellen zonder dat dat consequenties heeft. De constatering dat we het niet met elkaar eens zijn, schiet je niet veel mee op. We zijn nog steeds in gesprek met het ministerie om daarover helderheid te krijgen. We zoeken zelf ook naar een oplossing. Op het gevaar af dat het nu een beetje technisch wordt: de voorbeelden die genoemd werden over doelgericht en samenhangend, is dat je op het einde van ieder leerjaar kunt aangeven welke leerdoelen bereikt zijn. Daar zit voor ons de pijn, omdat wij voor een concept kiezen waarin wij de ontwikkeling van de kinderen in de onderbouw - dus leerjaar één tot en met drie - oppakken en in de rubriks laten zien hoe ze daarin ontwikkelen. Dat is essentieel vanuit hoe wij denken dat kinderen beter worden toegerust op de maatschappij.

Terwijl het voorbeeld dat de inspectie geeft, een jaarklassensysteem inhoudt: je gaat over of je blijft zitten. En dat vinden wij niet wenselijk. Wij zijn met een aantal mensen stevig aan het nadenken over hoe wij daarop een list kunnen verzinnen, mocht dit noodzakelijk zijn voor de aanvraag. Dank u wel. Iedereen heeft zijn zegje kunnen doen. Wordt ongetwijfeld vervolgd. Heeft iemand behoefte aan een tweede termijn? De wethouder. Ik wil iedereen bedanken die mee geholpen heeft aan het behalen van de aantallen. Zonder die hulp en steun was dit niet gelukt. We hebben aan de ouders goed kunnen uitleggen waarom ze voor de tweede keer het reigstratieformulier moesten invullen. Ik denk dat het even schrikken was in onderwijsland dat wij dit opnieuw in zo'n korte tijd behaald hebben. Dank u wel.

8 Terugkoppeling dialect onderwijs en motie dialect kinderdagverblijven Dank u wel. We sluiten dit onderwerp af en gaan naar agendapunt acht: de terugkoppeling van het dialect onderwijs en de motie dialect kinderdagverblijven. Dit agendapunt bestaat uit twee onderdelen: een terugkoppeling over de stand van zaken dialect onderwijs in Kerkrade naar aanleiding van een eerder door de rad aangenomen motie. Daarnaast is er een motie ingediend door SP en Hart voor Vrijheid. Ik stel voor dat we eerst de stand van zaken bespreken en afronden. Daarna bespreken we de motie en kan de SP deze kort toelichten. Ik geef het woord aan de wethouder, die ambtelijk ondersteund wordt door mevrouw Engels. Er zijn ook drie leden van de Dialectgroep aanwezig: de heer John van den Berg, Loek van de Weijer en Hub Vreuls. Van harte welkom. Als het aan mij ligt, praten we in deze ronde het Kerkraads dialect. ik hoop dat iedereen het daarmee eens is. Ik geef wethouder Schlangen het woord. Voorzitter, [streektaal 00:59:0400:59:32]. Even serieus. Er ligt hier een motie voor van twee jaar geleden [streektaal 00:59:43-01:06:11] Een bevlogen wethouder op dat gebied. [streektaal 01:06:10-01:16:18] Dank u. We gaan het rondje maken. Ik dacht zeker dat mevrouw Wevers het ging proberen. Mevrouw Schrijnemaekers. Is het de bedoeling dat het ik het ook in het dialect doe? Natuurlijk.

Dan moet ik de tekst even vertalen. Nee, dat gaat ook wel zo. Voorzitter, kunnen we even van tevoren uitmaken wie de vertaalmachine betaalt? De griffie heeft hierover intern contact gehad. Wij hebben besloten dit te doen. [streektaal 01:07:08] Dank u wel, voorzitter. [streektaal 01:07:14-01:07:42]. Ik moet het toch in het Hollands doen. Het zal tweetalig worden. Tweetalig onderwijs in de peuterspeelzalen. Die motie is in de vergadering aangenomen. De SP en HvV hebben aangegeven dat het dialect een prominente plaats moet krijgen in het onderwijs, en vooral in de kinderopvang. Voor de SP is het spreken van het dialect in de kinderopvang belangrijker dan het spreken van een andere taal. We pleiten er dus voor om ook daar het dialect te mogen praten. In 2020 is er door de raad een motie aangenomen voor het spreken van dialect in het onderwijs. Wij willen dat uitgebreid zien naar de peuterspeelzaal. De reden hiervoor - zoals aangegeven in de motie - is dat anders het cultureel erfgoed verloren gaat. [streektaal 01:8:44]. Er zijn misschien Kerkraadse ouderlingen die misschien gratis op die peuterspeelzaal kunnen en willen helpen om het dialect in stand te houden door middel van leuke spelletjes. Maar ook omdat in iedere peuterspeelzaal [streektaal 01:09:05-01:09:16] is het veel makkelijker om dit met de kinderen op een onbevangen en ongedwongen manier te doen. Het mag geen les zijn.

Voor de van thuis uit Kerkraads sprekende kinderen is [streektaal 01:09:28] psychologisch zeer bevorderlijk, omdat erin de peuterspeelzaal dan ook het Kerkraads - de taal die ze thuis spreken - gesproken wordt, waardoor ze zich dus makkelijker thuis zullen voelen. Voor de SP en Hart voor Nederlands, Hart voor Hollands. Nee, Hart voor Vrijheid, sorry! Het is u vergeven. U heeft ze allemaal verwoord. De heer Schlenter. Dank u, voorzitter. Ik

denk dat de titel ook is, en daarmee kijk ik met een schuin oog naar de professionals die daar zitten. Wat de Ouderenpartij betreft, [streektaal 01:10:18-01:10:34] grenzen en beperkingen kent. Ik heb er alle vertrouwen in - gelet op de bevlogenheid van de wethouder - dat dit goed komt. Dat hij eruit zal halen wat eruit te halen valt. Misschien is het allemaal al in het lang en breed aan de orde geweest en heb ik het gemist, maar ik dacht dat de provincie hier een potje voor had. Ik heb daarover gepraat en een zekere meneer Wolfs heeft zich daar - namens de provincie - jarenlang mee beziggehouden en nog steeds. Ik weet niet in hoeverre de provincie daar een rol in kan spelen. Misschien heeft u dit al geprobeerd. Dat is niet zo moeilijk. We leggen dat even voor aan de wethouder. Verder vinden wij dat elke Kerkradenaar zowel Kerkraads als Nederlands moet kunnen spreken. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De heer Meijer. Ik versta het Kerkraads maar spreek het zelf niet. Ik ga nog bij Loek langs om me dit aan te leren. [streektaal 01:11:55] Met carnaval en na drie glazen bier kan ik dat eens zo goed. Of u laat de bode nu een paar glazen bier halen beneden. Wij als CDA, vinden het Kirchröadsj plat heel belangrijk. Vandaar dat we twee jaar geleden de motie raadsbreed hier hebben aangenomen.

Nu ligt hier een vergelijkbare motie om het Kirchröadsj plat ook te spreken in de kinderdagverblijven. Ik hoor hier mooie verhalen over hoe dat op de scholen wordt aangepakt. Door COVID lag dat even stil, maar de heren zijn zeer bevlogen en volgens mij staan ze te popelen om dat weer op te pakken. Ik zou graag van de wethouder willen horen of er al specifieke ideeën zijn over hoe dat in de kinderopvang toe te passen. Ik ben even benieuwd: de oude motie wordt uitgevoerd en we ontvangen daar structureel beantwoording op. Maar wat wil de wethouder doen met de huidige motie? Wordt deze ontraden omwille van de vorige motie of wordt die positief omarmd? In de motie staat dat een groot deel van het personeel dialect spreekt. Wij krijgen echter signalen dat dat niet zo is. Er is ook vaak een tekort aan vrijwilligers. Ik kan me voorstellen dat de drie heren graag bij iedere kinderopvang en school langs willen gaan. Maar volgens mij kunnen ze zich in 100 splitsen, hoe graag ze dat ook zouden willen. En dan moeten ze het mij ook nog gaan leren, dus ze hebben de handen vol. We vinden het een hele sympathieke motie. Alleen ligt er al een soortgelijke motie voor. Wij van CDA omarmen het Kirchröadsj plat en hopen dat binnen een aantal jaren iedere Kirchröadsjer - en ook ik - dit kan spreken. Dank u. Mevrouw Paul. Dank u wel.

De wethouder heeft uitleg gegeven over de activiteiten die al plaatsvinden omtrent het ganse dialectverhaal. In 2020 hebben wij gezamenlijk een motie ingediend. Mevrouw Schrijnemaekers wil dit nu ook graag toepassen in de kinderopvang. Ik concludeer wel dat erin de motie van 2020 ook al gesproken werd over de peuterspeelzalen. Als je dit op het internet opzoekt, dan zie je dat dit inmiddels doorgetrokken is. We praten dus over precies dezelfde motie. Dus wat ons betreft is onze motie nog steeds in volle gang, en door corona even gestopt. Wat ons betreft is deze motie overbodig. Dank u wel. De heer Creusen. Ik ga mijn best doen. Dat gaat lukken. Het is leuk om hierover te spreken. In het provinciehuis kwam dit ook al ter sprake. [streektaal 01:15:28-01:15:39] en hadden dit aan de Provinciale State voorgelegd. Ze willen een Huus voor het Limburgs oprichten. Dat betekent dat er serieus werk wordt gemaakt van de streektaal. Er wordt ook een educatief medewerker aangesteld die eventueel kan ondersteunen, naast de dame en heren hier tegenover mij. Dergelijke activiteiten zullen dus begeleid worden door het Huus voor het Limburgs. De provincie gaat sowieso 75.000 euro bijdragen, maar ze willen ook een stukje commitment vanuit de gemeentes. Die moeten ook over de streep komen. Daarom is er het volgende voorstel: er zijn 31 Limburgse gemeenten.

Aan elke gemeente die wil participeren wordt er een bijdrage van 2450 euro gevraagd. [streektaal 01:16:50] Dus door het Rijk wordt daar momenteel een lobby voor uitgezet. Ik wil dit dan ook onder de aandacht van de wethouder brengen. Zet u in hiervoor in. Betaal die 2450 euro. Mijn partij wil hier graag aan bijdragen [streektaal 01:17:16]. Volgens de SP bestaat de VVD alleen maar uit mannen in blauwe pakken. Dat beeld wil ik bij deze weerleggen. We zouden het als VVD geweldig vinden dat dit langs de ganse Maas - van Eijsde tot de Mokerheide - voor elkaar komt. Dat wat de VVD betreft. Dank voor uw bijdrage. [streektaal 01:17:46-01:17:48]. De heer Otten. Wij zijn mede-indiener van de motie. Het valt mij op dat als er in het dialect gesproken mag worden, de raad veel meer te vertellen heeft. Dat is ook de bedoeling voor de kinderen die straks naar de kinderopvang gaan. Ik vind het belangrijk dat ze daar in het dialect worden opgevangen. Dat de kinderen te horen krijgen dat daar ook het dialect gesproken mag worden, en niet alleen thuis. Als het kind Nederlands spreekt, wordt erin het Nederlands geantwoord. En als er dialect gesproken wordt, er geantwoord wordt - waar mogelijk - in het dialect. Dan voelt een kind zich ook thuis op de kinderopvang. Dat is de insteek van onze motie. In de motie van 2020 gaat het niet expliciet over de kinderopvang.

Wij willen als raad het signaal afgeven dat erin een kinderopvang ook dialect gesproken mag worden. Ik heb het gevoel dat dat nu niet wordt gedaan. [streektaal 01:19:09] Dat is de insteek. En als dat werkt, kan dit uitgebreid worden naar andere dingen. [streektaal 01:19:28] Geen dialect deze keer. Probeer je het niet? Ik was me er al op aan het verheugen. Vader en moeder praten beiden Kerkraads. Je zat niet op de goede crèche. Dat wel. Ik heb een aantal vragen. De SP verwijst naar een motie van voor de zomer. Maar dit betreft een onderzoek naar het tweetalig onderwijs, niet om het uit te voeren. Ik zie dit echt anders. Dit is een motie om het daadwerkelijk te doen, net zoals we in 2020 met een eerdere motie hebben gedaan. Dus mijn

vraag is: is dit niet dubbel? Volgens mij hebben wij in 2020 ook gevraagd in hoeverre dit mogelijk was: ga op onderzoek en bekijk dit samen met de Dialectverenigingen. Ik mis hierin de uitslag. Wat is de conclusie van die onderzoeken? Hoeveel onderzoeken zijn er geweest? Er is een geanonimiseerde brief binnengekomen. Ik zag dat in de motie de naam werd genoemd, maar ik denk dat we daar voorzichtig mee moeten zijn. Wij vinden het belangrijk - en daarover hebben we het vorige keer ook gehad - dat er continuïteit is. Dus na het kinderdagverblijf de basisschool. Het is ook niet iets wat je zomaar doet. De vragen van de PvdA zijn: wat is de conclusie van die onderzoeken die er zijn gedaan? Welke onderzoeken zijn er gedaan? Is datgene wat we hier vragen in de motie wel mogelijk? Tot zover. Dank u. Mevrouw Szalata. Gaat u in het dialect praten? Wij als Lokaal Alternatief vinden het belangrijk dat onze mooie moedertaal in ere wordt gehouden en kinderen daarmee in aanraking komen. [streektaal 01:22:12-01:22:15] dat waren leuke lessen. We hebben ook de geanonimiseerde brief gezien [streektaal 01:22:29-01:22:55] We vinden ook dat de kinderen Duits moeten leren. Dat zijn onze buren en daarom vinden wij ook dat belangrijk. We vinden ook dat onze kinderen dialect moeten kunnen spreken. Dat is best veel. We zouden willen dat de gemeente een beleid formuleert over taal en spraak.

De indiener van de brief zegt dit ook: je kan niet zomaar allerlei dingen gaan doen, denk goed na over wat je doet. Daar willen wij voor pleiten. Heel mooi dat oma en opa komen voorlezen op de kinderopvang. Geen enkel probleem. Ook in de lessen op school, maar realiseer u dat het hier maar over drie lessen gaat in acht jaar tijd. Doe dit structureel. [streektaal 01:23:59-01:24:09] Ik denk dat we met z'n allen goed moeten nadenken over wat wij willen. Die oproep maak ik dan ook hier. Verder vinden we het een sympathieke motie en zullen deze ook steunen. Maar ik wil nog even vragen: als het gaat over kinderopvang, betreft dit dan alles of gaat het enkel over de naschoolse opvang? Verder vind ik ook wel dat deze motie erg aanleunt bij deze van 2020. Tot zover in eerste termijn. Dank u wel. De heer Struver. Dank u, voorzitter. Ons Kerkrade heeft de motie van 2020 mede-ingediend. [streektaal 01:25:05-01:25:33] We willen ons aansluiten bij Lokaal Alternatief. Is de wethouder bezig met het opstellen van een meerjaren lesplan? Dat is wel belangrijk. Volgens mij heeft de gemeente Simpelveld drie jaar geleden een lesplan uitgewerkt. Ik zou willen weten of we hier ook zoiets kunnen doen. Een andere vraag heeft te maken met subsidie. Aansluitend met de Ouderenpartij: ik weet dat er potjes zijn in de Provincie.

Maar ik heb gehoord dat het Rijk wel dwarsligt wat betreft het geven van die subsidie en dat er binnen de Provincie daar onvrede over is. Heeft onze gemeente weet van deze subsidie? Is het een moeilijk proces om aan deze subsidie te komen? Een andere vraag: een paar weken geleden stond in [streektaal 01:26:28] een stuk over het dialect in scholen. Daarin werd er gesproken over Movare basisscholen, waar de reguliere lessen in het dialect werden gegeven, zoals bijvoorbeeld geschiedenis. Is er al contact geweest met Movare hierover? Ik wil nog een kleine opmerking maken: in de stukken wordt gesproken over het online woordenboek op de website. Ik heb daar vroeger zelf veel gebruik van gemaakt. Maar ik heb gemerkt dat die het laatste half jaar niet meer beschikbaar is. Kan daarnaar gekeken worden? We vinden motie erg sympathiek. Ze heeft wel veel raakvlakken met onze eigen motie. Op zich dus een mooi compliment, want dat betekent dat het een goede motie was. Ik heb een vraag voor de SP: gaat over de peuterspeelzaal of de kinderopvang? Volgens ons zijn dat twee verschillende dingen. Misschien kan de wethouder daarop antwoord geven. De verhelderende vraag aan de SP zal worden beantwoord. [streektaal 01:28:07] Dank u wel, voorzitter. We bedoelen alles rond de basisschool en het voortgezet onderwijs. Dat valt dan onder voorschoolse educatie, maar we mogen niet spreken over lessen.

Noem het gestructureerde onderwijsvorm of peuterspeelzaal of wat dan ook. Kinderopvang is heel breed. Dat kan de naschoolse opvang of de peuterspeelzaal zijn. [streektaal 01:28:40-01:28:52]. PvdA, die motie werd in 2020 aangenomen. Dit is een voortborduren op. [streektaal 01:29:02-01:29:07] Een terechte constatering. [streektaal 01:29:09-01:29:18] Wethouder, aan u om te delegeren wie het woord neemt. [streektaal 01:29:2001:33:05] [streektaal 01:33:08-01:34:08] dan zijn die hersen zo ontwikkeld, geprogrammeerd dat ze heel gemakkelijk er een taal bij kunnen leren omdat die twee talen [streektaal 01:34:27-01:36:55] Zo gemakkelijk is het allemaal niet. Het is ingewikkeld. Het curriculum op de basisscholen [streektaal 01:36:59-01:37:08]. Ik heb het even opgeschreven: beleef wat je leert in een vertrouwde omgeving. [streektaal 01:37:15] bij de presentatie van het Buber. Dat is het probleem. We moeten daarvoor veel meer geld hebben. Ik kijk naar Loek, want hij heeft daar ook wat over te zeggen. [streektaal 01:37:38-01:43:05] Meneer Van de Weijer, ik denk dat uw lobby kenbaar is. Wethouder, volgens mij moeten er nog vragen beantwoord worden. [steektaal 01:43:25-01:46:22] Dit is goed voor de samenhang en de doelmatigheid van het Buber. Ik wil nog even een opmerking maken. We hebben twee moties met flink wat raakvlakken. Als ik dit allemaal zo hoor, kan dit één motie zijn.

Het gaat over hetzelfde. U wilt iets zeggen over die tweetaligheid. Nee? Ik heb de motie van 2020 voor mij. Ik wil graag duidelijkheid hebben over wat er anders is in deze motie. Er staat: "Roept het college op om in samenwerking met lokale en regionale Dialectverenigingen, de Kerkraadse scholengemeenschap en de ouders te onderzoeken of de inclusie van het Kerkraads dialect tot het onderwijsaanbod van de basisschool en peuterspeelzalen mogelijk is. Dit om de huidige trend van een daling

in het aantal sprekers-". Hier wordt gekeken of het mogelijk is. Daarom mijn vraag: wat is hierop het antwoord? In de motie die nu voorligt staat: "Draagt het college op om in overleg te treden met de werkgroep Dialect om dialect in de kinderopvang te realiseren." Dus hier gaat het om dat werkelijk te doen. Dus mijn vraag is: is dit mogelijk? Gaat het over daadwerkelijk te doen of eerst een terugkoppeling? Dat is helder. Wij zien dit als voortzetting van de vorige motie. Wilt u hierop reageren, wethouder? [streektaal 01:48:3101:49:19] Ik heb hier een pleidooi gehouden, maar daarop heb ik geen reactie gehad. Ik had dat wel graag gehad. Er moeten nog wat vragen beantwoord worden, zoals over het pleidooi van mevrouw Szalata. [streektaal 01:49:48-01:50:00] Dat heb ik niet gevraagd. Ik heb gevraagd om beleid te formuleren op het gebied van taal. Als gemeente vinden we veel dingen belangrijk. De gemeente stimuleert het VvE, de EUROREGIO-scholen, en we willen ook het dialect op de scholen. Dat is veel. Het gaat niet alleen om de scholen. Kan dit allemaal wel? We roepen hier van alles en nog wat. Behalve VvE weten we niet wat het ons brengt en welk effect het heeft. Ik wil daar meer één lijn in zien. Misschien kunnen andere fracties daar dadelijk ook even op reageren. Mevrouw Schrijnemaekers. Dank u wel, voorzitter. Ik wilde daar niet op reageren, want ik werd al eerder aangesproken.

Ik vraag me even af of de peuterspeelzalen ook bij Movare ondergebracht zijn? Dat is een ander orgaan. Kinderopvang Parkstad is de grootste aanbieder in deze regio waarmee we samenwerken. [streektaal 01:51:22-01:51:35] Voorzitter, ik hoor hier de hele tijd onderwijs en lesgeven, maar daarover gaat het hier niet. We hebben het over de voorschoolse educatie. Ik denk dat de motie van 2020 meer algemener is, en in onze motie gaat het specifiek over de jongere kinderen vanaf de peuterspeelzaal. [streektaal 01:52:15-01:53:21] Dat snap ik. Ik hoor van de griffie dat dit met de AVG te maken heeft. Wij mogen geen brieven online zetten waar namen van burgers of adressen in genoemd staan. De raads- en commissieleden krijgen deze op de lijst van de ingekomen post wel met naam, maar daar staat een slotje voor. In het dialect. Dat is moeilijk. Wanneer dit naar de commissie of de raad gaat, moet dit geanonimiseerd worden. [streektaal 01:54:00-01:54:08]. Wij doen dit zelf. Voorzitter, deze brief is gericht aan de raad en het college. Dat is dan toch logisch. Er wordt ook verwezen naar een voetnoot 'zie in mijn boek dat en dat'. Als die persoon schrijft naar de raad of het college, is het een burger. Als die schrijft namens een stichting of bedrijf, mag die naam er wel bijstaan. Het is geen onwil, maar dit zijn de regels. Dank u wel voor de verduidelijking.

Wethouder, ik neem aan dat u nog wat wil zeggen. Ik wil nog even reageren op mevrouw Szalata. [streektaal 01:54:59-01:56:35] [streektaal 01:56:36-01:57:06] Dat even ter kennisgeving. [streektaal 01:57:09-01:57:22]. De motie van 2020 is aangenomen. Nu is er de motie van de SP. De wethouder kan daarmee leven. Ik wil even het rondje maken. Steunen we deze motie? Hangen we hem aan de motie van 2020? De SP hoef ik niet te vragen, want zij gaan sowieso akkoord. Meneer Schlenter, akkoord. BurgerBelangen, akkoord. VVD. De heer Otten. Zeer zeker. U bent mede-indiener. PvdA, mevrouw Van Drunen. Probeer het in het dialect te zeggen. Nee, het kan zijn dat ik nog niet steeds niet op hetzelfde level zit, maar dat maakt niet uit. Als we de dingen doen die hierin staan, ben ik akkoord. Kunnen we wel een terugkoppeling krijgen over wat we gaan doen? Dat puntje mis ik nog. Dat is helder. Lokaal Alternatief. Voorzitter, akkoord. Ik weet alleen niet of de wethouder een toezegging heeft gedaan voor een taalbeleid. Misschien kan hij daar nog wat over zeggen. U krijgt dadelijk nog een nabrander van de wethouder. Ons Kerkrade, de heer Struver. We zijn akkoord. Dat dacht ik al. Meneer Schlangen nog op de opmerking van mevrouw Szalata. daarna sluiten we dit af. [streektaal 01:58:58-01:59:28] Ik zie dat breder.

Onlangs hebben we ook een motie aangenomen over dat er een kinderopvang Nederlands-Duits moet komen. We gaan onderzoeken of dat mogelijk is. Dat weet ik. Maar ik vind dat we dat moeten meenemen. [streektaal 01:59:52-02:00:00]. We gaan voor drietaligheid. Nog een antwoord op mevrouw Van Drunen. [streektaal 02:00:03] Deze motie gaat over het uitvoeren, maar ik hoor dat jullie nog kijken hoe jullie dit kunnen doen. Ik wil wel een terugkoppeling krijgen over wat we gaan doen. In de motie van de SP en HvV staat een periodieke terugkoppeling. Men wil op de hoogte gehouden worden over de ontwikkelingen. [streektaal 02:00:35-02:01:49] Dank u wel. De laatste keer gezien de tijd. [streektaal 02:01:53-02:04:35] Dank u voor dit pleidooi. De aanwezige fracties hebben u aangehoord, en nemen dit mee naar de partij. [streektaal 2:04:48-02:04:51]. Misschien komen we daar nog een keer op terug. Wethouder, de allerlaatste keer. [streektaal 02:04:55-02:05:24] Ik wil jullie allemaal hartelijk bedanken voor jullie aanwezigheid. Ik hoop van harte, en ik denk dat ik namens de ganse raad spreek, dat jullie dit nog jaren mogen doen. Dank u wel. [streektaal 02:05:46-02:06:16] Dank u wel. U mag blijven zitten of achteraan een plaatsje zoeken. We gaan verder met een ander onderwerp. We gaan ook weer over naar het Nederlands. Een heel mooi onderwerp en het was echt plezierig

9 Motie plan van aanpak stille armoede

om het op deze wijze te doen. We gaan verder met punt negen: motie plan van aanpak stille armoede. Er is een motie ingediend door meerdere partijen om daar waar mogelijk in actie te komen voor burgers, verenigingen en ondernemers die het zwaar hebben. Wil de wethouder een toelichting geven op de motie? Nee, dan ga ik naar de mede-indiener van de motie, mevrouw Paul. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we hebben een motie ingediend omdat wij allen iets om ons heen zien gebeuren waar wij als Kerkraadse raad dringend aandacht voor vragen. Gisteren ontvingen we reeds een informatiebrief omtrent de aanpak energiearmoede. Hierin worden maatregelen weergegeven die de gemeente op dit moment neemt of voorbereid om onze inwoners te ondersteunen, met name op het gebied van energiearmoede. Onze motie reikt echter verder dan dat. We denken aan verenigingen en ondernemers die voor hun verder bestaansrecht moeten vrezen als gevolg van de gestegen financiële kosten en lasten. Zij zijn degene die mede een cruciale rol spelen i onze samenleving.

Ik lees vanuit de motie: "Verzoekt het college derhalve om vooruitlopend op de Rijksmaatregelen, een soort plan van aanpak voor Kerkrade te ontwikkelen waarin voor de betreffende getroffen inwoners, ondernemers en/of verenigingen in schrijnende financiële situaties door de gestegen kosten en lasten, helder en duidelijk uitgewerkt staat waarvoor ze mogelijk bij wie precies kunnen aankloppen c.q. moeten zijn. Twee: in dit plan van aanpak alle reeds bestaande regelingen, maatregelen geldende voor Kerkraadse inwoners, verenigingen en/of ondernemers gezamenlijk, overzichtelijk en helder in kaart worden gebracht. Ook te kijken naar de mogelijkheden voor gerichte, nieuwe dan wel aangepaste regelingen om mogelijk een bredere of andere doelgroep te bereiken die nu net buiten de mogelijkheden valt. De nu al geldende regelingen, maatregelen op laagdrempelige wijze direct te communiceren naar burgers, ondernemers en verenigingen en hulp bieden indien men ondersteuning of uitleg nodig heeft, bijvoorbeeld via een gemeentelijke communicatiecampagne en de Geldwijzerwinkel. In dit Kerkraadse plan van aanpak voor de raad meteen ook alle gemeentelijke financiële opties in kaart te brengen, bijvoorbeeld waar toekomstig nog enige financiële rek zit voor de gemeente met betrekking tot deze problematiek, zowel de positieve als ook de negatieve rek.

Dit plan van aanpak bij voorkeur in de vergadering van de komende begrotingsbehandeling negen november 2022 te overleggen ter verdere behandeling. Deze motie te delen binnen de Parkstad-gemeenten en indien onverhoopt de landelijke maatregelen toch niet ingevoerd worden per één januari 2023 of onvoldoende bereik hebben, een krachtige lobby in te zetten richting het Kabinet om alsnog maatregelingen te te treffen en gaat over tot de orde van de dag." Dank u wel. Wethouder. Dank u wel, voorzitter. Dank voor deze motie. Ik kan heel kort zijn in mijn antwoord: we gaan uw wens uitvoeren. U heeft gisteren van ons al een informatiebrief gekregen over de eerste aanpak. We werken dit uit. We zullen alle punten nagaan. U krijgt ook de overzichten: als we iets gaan doen, welke prijskaartje daaraan hangt. U kan in de begroting aangeven waar we het geld vandaan moeten halen. In Parkstad heb ik deze motie al aangekaart. Ik heb mijn collega's van Financiën gesproken en we gaan binnenkort bij elkaar zitten om te kijken wat we samen kunnen doen. U wordt op uw wenken bediend. Voor mij is het duidelijk. Dank u wel.

10 Lijst van toezeggingen Dank u wel. Deze motie komt aan de orde in de raad. Agendapunt tien: lijst van toezeggingen. Ik wil graag wijzen op de aanpassing die is aangebracht in de lijst. In iBabs, het raadsinformatiesysteem, is er een kolom toegevoegd waarin de deadline van de toezeggingen wordt opgenomen. Deze kolom ziet u ook in het overzicht dat is toegevoegd aan het agendapunt, en is deels op verzoek van Lokaal Alternatief gewijzigd. De organisatie is bezig om aan iedere toezegging een deadline te koppelen. Wethouders en commissieleden kunnen daar in de toekomst opletten en direct in de vergadering een deadline afspreken. De commissie kan nu nog beter de voortgang volgen. Zijn er nog opmerkingen over de lijst van toezeggingen? Mevrouw Van Drunen. Er staan nu al einddata bij en dat is heel fijn. Er staan best oude punten op, waardoor ik me afvraag of dit nog wel actueel is. Hier staat bijvoorbeeld een datum op van de eerste vergadering van 2020. Ik zie dit als een doorgeschoven kindje. Dat is niet alleen griffie, maar ook zeker wij als commissie. Misschien moeten we met z'n allen eens kritisch kijken naar wat nog actueel is. Indien het nog actueel is, moeten we het college achter de kont zitten, om het zo te zeggen. Een heldere vraag. We zullen dit terugleggen bij de betreffende wethouders. Ik doe er nu geen uitspraak over, maar het is genoteerd

11 Rondvraag en we komen erop terug. Dank u wel. We gaan door naar agendapunt elf: de rondvraag. Is er iemand voor de rondvraag? Mevrouw Szalata. Sporthal Rolduc komt vanaf één oktober weer vrij. De sportverenigingen die

daar zitten, hebben nog niet vernomen of ze mogen terugkomen en wanneer. Dat is erg lastig, want er worden ook wedstrijden gespeeld. De vraag is of de wethouder per omgaande de sportverenigingen daarover kan informeren. De scholen zitten daar ook. Een tweede vraag is: het zwembad is geopend. We hebben in het verleden vaker gehoord dat het schoolzwemmen terug zou komen als er een zwembad zou zijn. Ik wil vragen of we geïnformeerd kunnen worden over de stand van zaken en wat de plannen zijn. Dank u wel. Het wordt doorgeleid naar de wethouder en de antwoorden daarop kunt u tegemoet zien. Goed, mensen. Het ging er gemoedelijk aan toe. [streektaal 02:14:58]