transcript AZM 8 september 2025

Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt. Caroline Szalata-Thomas

Maandag 8 september 2025. Ik heet u allen harte welkom.

1 Opening door de voorzitter Caroline Szalata-Thomas

We hebben een afmelding ontvangen van de heer Terhorst. Hij wordt vervangen door mevrouw Van Drunen, de heer Vleugels en de heer Schoen. Ik verontschuldig me voor mijn stem. Hij doet het niet zo goed. Ik hoop dat ik verstaanbaar ben. De koeling werkt niet op dit moment. Dat is doorgegeven. Hopelijk wordt dat vanavond nog geregeld. Anders hebben we het een beetje warmer dan we het normaal hebben. Dat zal geen probleem zijn. Ik ga naar agendapunt twee. Het vragenuurtje.

2 Vragenuurtje Caroline Szalata-Thomas

Er zijn voor vandaag door de fractie van de SP vragen ingediend. Deze hebben we toegevoegd aan de stukken [onhoorbaar 00:20:58]. De gevraagde informatie is op deze korte termijn niet voorhanden. Gezien de omvang van het rapport en het feit dat men ambtelijk nog bezig is met de verwerking daarvan, is het voor de portefeuillehouders niet mogelijk hier vanavond antwoord op te geven. Als voorzitter heb ik besloten om deze vragen niet te behandelen in dit vragenuur, SP Kerkrade

maar schriftelijk te laten beantwoorden. -Ik heb één opmerking daarover. Als beantwoording niet mogelijk is, zoals we schriftelijk te horen hebben gekregen van de voorzitter en de griffier, dan verwachten we dat de portefeuillehouders dit zelf toelichten en motiveren. Dat is van belang voor de transparantie richting de raad en de uitvoering van onze controlerende taak. Alleen zo kan de raad zijn werk naar behoren doen en kan de portefeuillehouder volledige verantwoording afleggen. De rol van de griffie hierbij is uitsluitend procedureel. Dank u wel. Caroline Szalata-Thomas

Ik wil er kort op reageren. Ik heb contact gehad met de portefeuillehouders. Dat is mijn rol in deze commissie, vandaar dat dat zo gebeurd is. Ik bedank u voor uw opmerking. Het is duidelijk. Het staat genoteerd. Dank u wel. Dan gaan we naar de spreektijd voor het publiek.

3 Spreektijd voor het publiek Caroline Szalata-Thomas

Niemand heeft zich gemeld. Dan gaan we naar de vaststelling

4 Vaststelling van de agenda Caroline Szalata-Thomas

van de agenda. Dan heb ik een vraag aan u. We zouden graag het agendapunt weerbaarheid en gros omdraaien. Dat heeft ermee te maken dat de heer Rob Peeters, die aanwezig is voor het agendapunt weerbaarheid, vanavond ook een andere taak heeft. Er wordt een noodweer verwacht met flinke regen. Hij gaat aansluiten bij een overleg van de veiligheidsregio om 21.15u. We weten niet precies of we dat halen. We hopen van wel, maar daar willen we het niet op aan laten komen. De vraag is of deze agendapunten gewisseld kunnen worden. Ik kijk rond. Iedereen akkoord. Goed. Dank u wel. Dan kijk ik verder. Dan is de agenda gewijzigd en vastgesteld. Dan gaan we naar agendapunt vijf.

5 Vaststelling van de besluitenlijst commissie AZM 12 juni 2025 Caroline Szalata-Thomas

De vaststelling van de besluitenlijst commissie AZM van 12 mei 2025. Ik stel de besluitenlijst integraal aan de orde. Ik verzoek u om uw hand op te steken als u een opmerking over de besluitenlijst heeft. De SP. Voorzitter, dank u wel. SP Kerkrade

Wij willen opmerken en in de besluitenlijst opgenomen zien dat het zeer ondemocratisch is en in strijd met de geest van de Gemeentewet om zonder uitwisseling van argumenten moties van partijen of raadsleden van de agenda weg te stemmen. Dat is de vorige keer gebeurd en wij vinden dat dat niet kan op deze manier. Dat zouden we graag opgenomen hebben Caroline Szalata-Thomas

in de besluitenlijst. -Ik kijk in de commissie rond. Is de commissie ermee akkoord dat dat zo wordt opgenomen? Wie is voor? -Daar gaat de commissie niet over. Wij willen dit opgenomen hebben in de besluitenlijst. Volgens mij gaat de commissie daar wel over. Ik stel nog eens de vraag aan de commissie. Is de commissie ervoor dat dat zo wordt opgenomen, steek dan even je vinger of hand op. Wie is voor? Wie is tegen? De heer Jongen geef ik het woord. -De SP heeft het over ondemocratisch, maar ik denk dat dat niet aan de orde is. Vandaar dat we daar niet mee akkoord kunnen gaan. Het is de meerderheid die daarover gaat. Op het moment dat de meerderheid zegt dat we het niet bespreekbaar gaan maken, dan houdt het op. Dan kan u wel zeggen dat u dat als zodanig opgenomen wilt hebben, maar volgens mij is dat niet aan de orde. Zo zie ik het. -Voorzitter. Mevrouw Wevers via de voorzitter. -Het gaat er nu niet wat we vinden van die motie. Het gaat erom dat het wegstemmen van moties van partijen ondemocratisch is en in strijd met de geest van de Gemeentewet. Dat vinden wij. Of de rest het daarmee eens is of niet, maakt niet uit. Wij willen dat deze opmerking in de besluitenlijst komt te staan. We willen geagendeerd hebben wat daar is gebeurd. Het gaat erom dat het weg is gestemd zonder uitwisseling van argumenten. Dat kan niet.

Dat is ondemocratisch en in strijd met de geest van de Gemeentewet, zoals ik al eerder heb gezegd. Waarvan akte. -Het vaststellen van de besluitenlijst is aan de commissie. Ik ga het nog een keer vragen. Ons Kerkrade

Wie is voor het punt dat dit wordt toegevoegd? Voorzitter. -Nee, ik wil nu graag in stemming brengen. Voor de Helderheid. -Ja, meneer. Het gaat over de vaststelling van de besluitenlijst van de vorige keer. Daar hebben ze nu een reactie op. De reactie kan toch ingevuld worden Caroline Szalata-Thomas

bij de huidige vergadering en niet bij de vorige? Dat is niet de vraag. Zij vragen om het nu toe te voegen SP Kerkrade

aan de besluitenlijst. -Nee, voorzitter. Dat heeft u verkeerd begrepen. Wij willen dat in deze besluitenlijst wordt opgenomen dat wij dat vinden, naar aanleiding Caroline Szalata-Thomas

van de besluitenlijst van de vorige keer. -Dan hebben we een misverstand. Nu staat de besluitenlijst van vorige keer ter beraadslaging. Dat is duidelijk. Dan gaat het over de besluitenlijst van nu. Heeft daar nog iemand opmerkingen of aanmerkingen op? Nee, dan wordt deze nu vastgesteld. Dank u wel. Dan gaan we even kijken naar agendapunt zes.

6 Akkoordstukken Caroline Szalata-Thomas

De akkoordstukken. Er staat één akkoordstuk geagendeerd, namelijk ontwerpbesluit zienswijze op de toetreding ISD BOL tot GR Solido. Aan de raad zal straks gevraagd worden een positieve zienswijze af te geven op de toetreding van ISD BOL aan GR Solido. ISD BOL koopt nu al bijna haar hele IT-dienstverlening in bij Solido. Door de toetreding verandert er voor Solido naar verwachting in de dagelijkse uitvoering niets. Omdat ISD BOL op dit moment als klant een kostendekkend tarief betaalt voor deze dienstverlening, zal er ook in financiële zin niets veranderen. Vanuit de fracties is er geen verzoek gekomen om dit onderwerp te bespreken. Ik concludeer als uw voorzitter dat dit stuk daarmee als akkoordstuk doorgaat naar de raad. Dan gaan we naar de bespreekstukken.

7 Bespreekstukken Caroline Szalata-Thomas

Ik moet eventjes verder bladeren naar ontwerpbesluit

7.2 Ontwerpbesluit weerbaarheidsprogramma gemeente Kerkrade Caroline Szalata-Thomas

weerbaarheidsprogramma gemeente Kerkrade. Voor de behandeling sluit burgemeester Dassen aan als portefeuillehouder. Ambtelijk wordt zij ondersteund door de heer Peters. Welkom. De gemeente speelt een belangrijke rol in een weerbare samenleving. Als eerste overheid staan wij dicht bij de inwoner. Alle gemeenten hebben een weerbaarheidsopgave van het kabinet ontvangen. In samenwerking en in afstemming met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg is door het projectteam dit weerbaarheidsprogramma opgesteld. Uw raad is hierover op dinsdag 26 augustus uitgebreid geïnformeerd. Aan de raad zal straks worden gevraagd kennis te nemen van dit strategisch kader van het weerbaarheidsprogramma en hier een bedrag van €50.000 voor ter beschikking te stellen als startbudget. Is er behoefte aan een toelichting van de portefeuillehouder? Nee? Dan geef ik het woord aan de commissie en dan starten we bij de Ouderenpartij. -Voorzitter, dank u Ouderenpartij Kerkrade

wel. Op 26 augustus jongstleden zijn wij uitvoerig bijgepraat over het voorliggende wedstrijdprogramma. Volgens OPK kwam die avond geen dag te vroeg gezien de huidige geopolitieke en maatschappelijke ontwikkelingen. Er zijn een hoop dingen ter berde gebracht. Waar het vandaag over gaat is om € 250.000 vrij te maken om een start te maken. OPK ziet daar geen belemmering in, gezien hetgeen voorligt. Wel hadden we een idee. Daar krijgen we graag de mening van de raad en de portefeuillehouder van. Naast de noodsteunpunten die worden ingericht, waren wij aan het denken: hoe zou het zijn als we in iedere wijk een wijkhulpverlener zouden hebben? Die steunpunten kunnen nog best ver zijn van een calamiteit. Als er iets aan de hand is, weet je: ik moet daar in die straat zijn. Die meneer of mevrouw kan mij helpen. Diegene heeft de skills, in eerste instantie EHBO. Diegene heeft contact met de Driehoek als er wat aan de hand is. Dat idee wilde we graag hier opperen, om te kijken wat iedereen daarover denkt. Voor de rest kunnen we ons vinden in het stuk zoals het nu voorligt. Het is een hoop geld. We hebben ook bij de infoavond gezegd dat het om onze veiligheid gaat. We moeten op de centen letten, maar we hopen dat het rijk daar over de brug komt. Voor nu zijn we akkoord met het stuk zoals het voorligt. We horen graag hoe er gedacht wordt over het idee van die wijkhulpverlener.

Hart voor Vrijheid

Dank u wel. -Dank u. Dan ga ik naar Hart voor Vrijheid. -Dank u wel, voorzitter. We zijn niet op de informatieavond geweest. We konden niet. Door de overheid wordt opgedrongen dat we van het gas af moeten. De andere keer was er een vergadering dat we geen hout meer mogen stoken. Ik heb vroeger altijd geleerd dat wil je weerbaar zijn, dat je niet van één ding afhankelijk moet zijn. Als we straks alleen maar elektriciteit hebben en iemand doet de kraan dicht of het stopcontact uit, dan zitten we allemaal in het donker.

Ik vind dat voor mensen hun weerbaarheid mensen gas moeten hebben en in de mogelijkheid moeten zijn om zelf te kunnen stoken. Dank u. VVD Kerkrade

Dan ga ik naar de VVD. -Dank je wel, voorzitter. Veel is al gepresenteerd op de informatieavond. Daar hebben we alles kunnen horen en vragen kunnen stellen. Het was helder. Het gaat om onze veiligheid, zoals de heer Piefer ook zegt. Daar is elke prijs de juiste prijs voor. Die €250.000 maken wij graag vrij. We steunen ook het plan. Fijn dat dat vanuit de hele veiligheidsregio en in samenwerking met de gemeente in een projectmatige aanpak is opgepakt. Daar moeten we aan vasthouden. Dat zorgt voor eenduidigheid in de communicatie in groter verband dan alleen hier in deze gemeente. Bij ons kwam zelfs de vraag op of €250.000 genoeg is gezien wat er allemaal achter ligt? Het is een opstart. Ik kan me voorstellen dat hier meer middelen nodig zijn. Voor de veiligheid mag het wat kosten. Tot zover. CDA Kerkrade

Dank u wel. Het CDA. -Dank u wel, voorzitter. Ik kan me in de hoofdlijnen aansluiten bij voorgaande sprekers. €250.000 is veel geld, maar zoals mijn collega net heeft gezegd is het belangrijk om in veiligheid investeren. Helaas is het in deze tijd nodig en zal het alleen maar meer worden. Goed dat die enquête is gehouden. Goed dat met omliggende gemeenten wordt samengewerkt. De veiligheidsregio denkt dat dat het juiste niveau is om dit aan te pakken. Zoals wij begrijpen wordt er naar de toekomst toe gelobbyd door de VNG voor meer gelden, om ook te kijken of er geld vanuit het Rijk kan komen. De oproep die wij als CDA hier doen is om te kijken naar Duitsland, [onhoorbaar 00:33:35] Aken. Wat doen zij op dit gebied en kun je daar ook op een of andere manier samen mee optrekken? Die willen we graag meegeven. We kunnen instemmen hiermee. SP Kerkrade

Dank u. Dan ga ik naar de SP. -Voorzitter, dank u wel. Het voorliggende beleidsprogramma noemt terecht de urgentie van de nieuwe risico's, zoals cyberaanvallen en langdurige stroomuitval. Ook de aandacht voor kwetsbare groepen vinden we een pluspunt. Ons vallen een aantal dingen op. Ten eerste ontbreekt de financiële onderbouwing. Er ligt nu slechts een startbudget van €250.000, terwijl niet duidelijk is aangegeven waar dat bedrag uit is opgebouwd en hoeveel het totale programma uiteindelijk gaat kosten, noch welke middelen het Rijk structureel gaat bijdragen. Als dit landelijk moet, dan moet landelijk ook met geld over de brug komen. Het kan niet zo zijn dat de overheid opnieuw een belangrijke taak over de schutting van de gemeentes pleurt en zegt dat de veiligheid op orde moet zijn en waar we het geld vandaan halen, is niet hun probleem. Daarmee verbaast het ons dat de VVD daarmee akkoord gaat, zonder dat ze appèl doen op de overheid. In feite geeft de raad hier een blanco cheque mee uit. We hebben daar een vraag over. Waaruit bestond het projectteam? Hoeveel tijd heeft dat tot nu toe gekost? Waarom is toen niet aan de raad voorgelegd dat men daar tijd en geld aan wil gaan besteden? We hebben gelezen in de antwoorden van Lokaal Alternatief dat andere gemeentes daar al mee aan de gang zijn.

Ik heb ze helaas vluchtig moeten doorlezen, omdat die antwoorden pas later zijn gekomen. Lokaal Alternatief vroeg naar andere gemeentes. In het antwoord ontbreken die. Er wordt gezegd dat alle gemeenten er al mee bezig zijn. Ik heb snel van een aantal gemeentes de bestuursinformatie gekeken. Ik kan niks vinden in onze omringende gemeentes over al gestart zijn met het weerbaarheidsprogramma. Wat dat betreft zou ik graag voorbeelden van krijgen van de portefeuillehouder over de andere weerbaarheidsprogramma's in de omliggende gemeentes, als die er al aanwezig zijn. Ik heb ze daar niet kunnen vinden. Ten tweede vinden wij dat de doelen veel te algemeen zijn. Er wordt gestreefd naar meer weerbaarheid en meer veerkracht. Zonder meetbare indicatoren is straks niet te beoordelen of die investeringen daadwerkelijk effect hebben gehad. Ten derde vinden we de burgerparticipatie onduidelijk. Hoe worden inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties werkelijk betrokken? Het risico is dat het programma vooral ambtelijk en bestuurlijk blijft hangen, terwijl juist de draagkracht van inwoners cruciaal is bij crisisbestendigheid. Tot slot lijkt het programma sterk te leunen op die landelijke kaders en die VNG-richtlijnen. Dat is goed, maar het Rijk heeft de plannen nog niet klaar en het geld nog niet beschikbaar gesteld. Dat roept vragen op.

Vanwaar die haast? Hebben we te lang zaken laten verslonzen? Als dat zo is, dan horen we graag wat nu urgent zou zijn en waarom. We zijn van mening dat we hier niet het beste jongetje van de klas hoeven te zijn. We hebben gepraat over bezuinigingen de afgelopen maanden. Dat was een pittige en lastige avond. Een paar maanden later gaan wij hier, alsof we dat hebben liggen, zonder enig probleem €250.000 uit eigen zak betalen voor een taak die ons door de overheid is opgelegd. Ik vind dat we daarmee een stap te ver gaan. Ik vind dat we eerst geld van de overheid moeten vragen voordat wij zover gaan. Weerbaarheid moet niet alleen een beleidskader zijn, maar vooral praktisch en een meetbaar programma. De raad moet daarom wat ons betreft strakker sturen op prioriteiten, meetbare resultaten en echte betrokkenheid van de inwoners. Dan heb ik tenslotte nog een vraag over het in

kaart brengen van kwetsbare bewoners. Het lijkt mij met oog op de privacy niet eenduidig dat dat zomaar kan. Als dat kan, in hoeverre moeten kritische burgers straks vrezen dat ze in kaart worden gebracht? In hoeverre kunnen onder het mom van veiligheid rechten van burgers geschonden worden? Hier moeten we wat ons betreft extra waakzaam op zijn, want het wantrouwen richting beleidsmakers is al erg groot. Ik wil graag specifiek horen hoe dat in kaart brengen van kwetsbare burgers gaat. Dat waren ons vragen. Caroline Szalata-Thomas

Dank u wel. Dit was het voor de eerste termijn. Lokaal Alternatief

Ik ga naar Lokaal Alternatief. -Dank u wel, voorzitter. Ik wil eerst reageren op het indienen van die vragen. Wij hebben zelf tegen ons gebruik in laat die vragen pas kunnen stellen. Dat was onder andere door vakanties. Afgelopen vrijdag zijn die vragen ingestuurd en ze waren vrijdagavond al beantwoord. In die zin enorm snel. Ik wil een lans breken voor het college en het ambtelijk apparaat wat erachter zit. We zijn bij de informatiebijeenkomst geweest. We hebben de nota van toelichting tot ons genomen. Investeren in weerbaarheid is een noodzakelijk kwaad. Daar moet geld aan uitgegeven gaan worden. Je kunt wachten tot er, zoals de SP suggereert, van elders geld komt om de slag te maken, maar dat levert alleen vertraging op. Het is goed om daarmee aan de slag te gaan. Ik heb nog twee vragen. C.q. één vraag en een opmerking. Ook over geld, €250.000 is een hoop geld. Er wordt nu gevraagd om dat beschikbaar te stellen. Daar willen we in het beginsel absoluut in meegaan. Het programma is tot op zekere hoogte nog een greepje in de lucht. Dat druk ik voorzichtig uit. Dan mag je je afvragen hoe het verder gaat.

Welke financiële consequenties komen op tafel op termijn? Wat gaat de overheid centraal wel of niet doen? Hoe moeten wij het straks een vervolg geven? Wat betekent dat voor de financierbaarheid van het verhaal? De belangrijkste vraag wat ons betreft, is: hoe worden wij als raad daar straks in meegenomen? Ligt er geen blanco cheque, zoals mevrouw Wevers net zegt? Dat verwacht ik overigens niet met deze stap. Hoe kunnen we ons goed indekken, mee blijven kijken en meebeslissen over de centenkwestie die hieraan vast gaat hangen? Nogmaals, het is nodig, dus wij gaan dit doen. De tweede is een vraag of een opmerking over de nota van toelichting. Daar staat iets in over burgerparticipatie op het eerste gebied. Het eerste punt is toegepast door ruim 500 enquêtes te versturen. Als je dat zegt, licht dat iets nader toe. We hebben daar verdiepende vragen over gesteld. Die hebben wij beantwoord gekregen. U heeft het allemaal kunnen zien. Het was prima beantwoord. Zulke essentiële informatie over een onderwerp als burgerparticipatie wordt afgedaan met een kort zinnetje. Er moet op doorgevraagd worden. Op dat gebied vragen we met zijn allen ons af hoe we daar beter de vinger achter krijgen en hoe we de burgers en bewoners van deze stad mee laten denken en mee laten doen met besluitvorming die hier plaatsvindt.

Ik zou willen pleiten om in de toekomst in zijn algemeenheid die informatie mee te geven, zodat we daar eerder van op de hoogte zijn. Tot zover. SP Kerkrade

Mevrouw Wevers. -Twee aanvullende vragen. Het zijn uw vragen. U merkt terecht op dat het niet bij de stukken zit en dat je dat wel verwacht zou hebben. Bent u het met ons eens dat we er een beetje moe van moeten worden dat we niet alle informatie krijgen bij de stukken? Ik heb nog niet goed kunnen bestuderen wat er in de enquête staat gezien de korte termijn. Als die gehouden is, dan is het logisch dat die bij de stukken zit en dat daarnaar verwezen kan worden. Dat is één. Punt twee. Het was net geen kritiek op u over die vragen. Het was ook geen kritiek op de ambtenaren, dat ze laat waren of wat dan ook. Wij hebben dat systeem nu eenmaal ingericht dat we zo laat nog vragen kunnen stellen en dat we ook zo laat nog antwoorden kunnen krijgen. De dag dat de commissie is, mot je vrij houden om dat nog tot je te kunnen nemen en je standpunt daarover bij te kunnen stellen. Caroline Szalata-Thomas

Dat wil ik nog even gezegd hebben. -Dat is geen vraag. Beperk u tot die vraag. -Het was een opmerking omdat ik dacht dat meneer mij verkeerd begrepen had. Ik had geen kritiek op het late indienen van de vragen. Daarom wil ik dat zeggen. Dank u wel, voorzitter. Lokaal Alternatief

Dan geef ik de heer Noël de beurt om het antwoord te geven. Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Dan heb ik één vraag te beantwoorden. Nee, ik word niet zo snel moe. In die zin kan ik dat gerust met een volmondige 'nee' beantwoorden. Ik vind het jammer, wat ik net aangaf, dat ernaar gevraagd moet worden. Niet omwille van mijn beslag, maar dat van ons allen, ook van het ambtelijk apparaat. Geef het gelijk mee. Afgehandeld, klaar. Caroline Szalata-Thomas

Dat was de kern van de opmerking. -Dan ga ik naar de PvdA. PvdA Kerkrade

Dank u, voorzitter. Wat ons betreft steun voor de bijdrage van €250.000. Het is veel geld. Dat hoor ik andere mensen ook zeggen. Dit is een start. Laat ons die stap zetten en laten we niet wachten tot de tijd ons inhaalt. De zaken die benoemd worden en aangeschaft worden voor dat geld, kan op onze steun rekenen. Caroline Szalata-Thomas

Ik heb een vraag aan de Partij van de Arbeid. Graag via de voorzitter. -Ik zei voorzitter. Gaat uw gang. -We hebben vorige week of twee weken geleden kunnen lezen dat de Partij van de Arbeid vol in wil zetten op armoedebestrijding. Elke euro die we hieraan uitgeven is mogelijk niet nodig, omdat er geld van het Rijk komt. Ik zie niet in waarom wij dat moeten voorschieten als gemeente, terwijl we geen idee hebben hoe en wat. De Russen staan nog niet aan de poorten van Kerkrade te rammelen. Zo erg is het nog niet. We hoeven elkaar niet gek te maken dat het een rampenscenario is. We kunnen daar rustig de tijd voor nemen. Dat doen anderen en ons omringende gemeentes ook voor zover ik het weet -Wat is uw vraag? Ik wil dat u uw vraag stelt. -Sorry, ik liet me gaan. Hoe zit het met die prioriteit van u? Je kan die euro maar één keer uitgeven. Armoede of weerbaarheid? Het kan niet allebei. PvdA Kerkrade

Wij zijn de regionale partij. Landelijk vind ik een groot thema. De GroenLinks-Partij van de Arbeid maakt de keuze om beide te doen en legt op een andere manier de rekening bij het grote vermogen. Je kunt het wel doen. Je kunt zowel inzetten op bestrijding van armoede als op weerbaarheid, als je andere prioriteiten legt. Dat weet de SP ook alles van. Caroline Szalata-Thomas

We hebben net flink bezuinigd op het sociaal domein. Daar was de PvdA groot voorstander van. Om nu dat geld Burgerbelangen

wat we daar bezuinigd hebben ineens uit te geven aan weerbaarheid, dat gaat ons wat ver. Ik zou daar graag een helder antwoord Caroline Szalata-Thomas

op krijgen van de Partij van de Arbeid. Hoe zien ze dat? PvdA Kerkrade

De Partij van de Arbeid heeft het antwoord gegeven. U hebt weer een antwoord gegeven. -Ik denk dat we er niet uitkomen. Burgerbelangen

Ik ga naar de heer Gramsma. -Dit is weer een aparte discussie. Ik denk dat we bij het punt moeten blijven waar het over gaat. Dat sowieso. Ik ga verder naar Ons Kerkrade. PvdA Kerkrade

Was de PvdA klaar? -Ja, wij waren klaar. Ons Kerkrade

Dan ga ik naar Ons Kerkrade. -Voorzitter, dank je wel. We zijn bij die voorlichtingsavond geweest. Er is duidelijk aangegeven dat we in de beginfase staan van het programma opzetten. Daarvoor moeten we een kapitaal hebben. €250.000 is veel geld. Je kunt er ook andere dingen mee doen. Op dit moment staan we voor de weerbaarheid van de bevolking. Er wordt gezegd dat de Russen niet aan de poort staan te rammelen. De geschiedenis is anders. Het is veel sneller gegaan dan men denkt. We hopen dat het niet gebeurt. Wij stemmen in om die €250.000 beschikbaar te stellen Caroline Szalata-Thomas

om een start te maken. -Dank u wel. Burgerbelangen

Dan ga ik naar Burgerbelangen. -Dank u wel weer. Het weerbaarheidsprogramma van de gemeente Kerkrade verdient onze volle aandacht. We hoeven niet ver te kijken om te zien hoe kwetsbaar een stad kan zijn voor incidenten zoals cyberaanvallen of langdurige stroomuitval. De informatieavond van vorige week met de

daarbij behorende presentatie heeft ons veel duidelijkheid gegeven over onze kwetsbaarheden, maar ook onze sterke punten. Dat mag ook gezegd worden. De mogelijkheden die we als stad hebben om een crisis te managen. Burgerbelangen vindt het verstandig en noodzakelijk om nu al in te zetten op voorbereiding. Dat betekent budget vrijmaken, preventief te werk gaan en vooral onze inwoners goed informeren. Burgers die weten wat te doen, hebben in crisistijd daar het meeste profijt van. We hebben kunnen zien dat de veiligheidsregio zijn zaken goed op orde heeft en dat er een duidelijk beeld is van zowel de zelfredzame als de niet zelfredzame inwoners. Juist door als gemeente extra alert te zijn, kunnen we ervoor zorgen dat de informatie de inwoners bereikt. Daarbij vragen we het college om te kijken naar manieren om inwoners actief te informeren. Niet alleen via brochures of een gemeentelijke website, maar ook via wijkbijeenkomsten, scholen, buurthuizen en verenigingen. Ook lokale media en social media kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Misschien is het mogelijk om bij een publiekscampagne of themadag te oefenen hoe we ons als stad voorbereiden op bijvoorbeeld een langdurige stroomuitval. Daarnaast hechten wij een groot belang aan kwetsbare groepen in onze samenleving. Ouderen, mensen met een beperking of inwoners die minder zelfredzaam zijn, moeten we nadrukkelijk meenemen.

Dit kan door nauwer samen te werken met zorgorganisaties, woningcorporaties en vrijwilligersorganisaties. Dat samen maakt dat tot een goed systeem. Er kan gedacht worden aan een buddysysteem voor bepaalde kwetsbare mensen. Dat zijn een paar aanbevelingen die we doen in die richting. In een crisis zullen we het samen moeten doen. Hoe beter we nu investeren in bewustwording en weerbaarheid, hoe sterker we er straks instaan. Dat wat de eerste termijn betreft. Caroline Szalata-Thomas

Dank u wel. Dan is dit het einde van de eerste termijn. Dan kijk ik naar de collegetafel. Wie mag ik het woord geven? Seat 5

Voordat ik begin heb ik zeer ongebruikelijk een directe vraag aan de SP. Heeft u de moeite genomen om de infoavond terug te kijken via het digitale informatiesysteem? SP Kerkrade

Uiteraard. -Dan begrijp ik niet dat u zoveel vragen stelt die uitvoerig beantwoord en toegelicht zijn tijdens de informatieavond. Negenennegentig procent van uw vragen zijn beantwoord. Ik heb wat moeite met het feit dat ik een herhaling van zetten moet gaan geven. Mag ik mijn betoog afmaken? Caroline Szalata-Thomas

Uiteraard is de raad de baas in de commissie. Ik zal mij de moeite getonen om op de hoofdlijnen een antwoord te geven. Ik laat het op hoofdlijnen, want ik vind dat we de discipline moeten hebben om dat serieus te nemen. Alles is aan bod gekomen. Er is uitgebreid toegelicht dat dit geen blanco cheque is. Op pagina 41 van het strategisch kader staat duidelijk aangegeven aan welke punten dit eerste bedrag wordt uitgegeven. Tijdens de informatieavond is duidelijk aangegeven dat we drie noodsteunpunten willen realiseren. U kunt nee schudden, maar het is waar. Ik was erbij. Per noodsteunpunt heb je één aggregaat nodig. Een aggregaat kost €25.000. Met wat toeters en bellen, stroomleidingen en diesel eromheen ben je €150.000 verder om drie werkende noodsteunpunten in deze gemeente te hebben. Dit is uitvoerig toegelicht. Op pagina 35 van het strategisch kader is uitvoerig toegelicht welke vorm van burgerparticipatie is toegepast en hoe we dat hebben uitgevoerd. Er is geen sprake van dat wij kwetsbare groepen via geheime dingen of AVG-dingen die niet zouden kunnen in kaart brengen. Dat zijn bestaande kaarten van de gemeente die daarvoor gebruikt zijn. Uitvoerig toegelicht is ook dat de gemeente Kerkrade haar taak zeer serieus neemt.

Op 6 september 2024 is een brief van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding gekomen met de dringende oproep aan alle gemeenten Nederland om zich voor te bereiden. U hebt de afgelopen week ten minste al twee of drie informatiebrieven gekregen die aangeven dat de veiligheidsregio deze taak zeer serieus neemt. Alle gemeenten zijn hiermee bezig. De gemeente Kerkrade is wellicht één van de eersten die publiekelijk de raad hierbij betrekt. Wat een compliment zou moeten zijn. Kerkrade vraagt de raad om budget. Ik ben ervan overtuigd dat u binnenkort in andere [onhoorbaar 00:51:44]-systemen zult zien dat andere gemeentes hiermee bezig zijn. Iedereen is ermee bezig. Wij participeren in de werkgroep van de veiligheidsregio met de gemeenten Maastricht, Sittard, Heerlen en Kerkrade. Die hebben een voorbereidende rol. Meneer Peters naast mij is de verbinding met die werkgroep en ons. Wij hebben een steentje voor omdat Rob zijn stinkende best doet in die werkgroep en ons direct meeneemt. Wij hebben die plannen direct uitgewerkt. Waarom doen we dit? De Russen staan niet aan de poort, maar er zijn elke dag [onhoorbaar]. We hebben tijdens de infoavond een filmpje van Spanje laten zien over wat er gebeurt als de stroom uitvalt. Dat zijn geen gekke scenario's. Als wij niet voorbereid zouden zijn, c.q. tegen uw raad gezegd zouden hebben: we

hebben nog geen landelijk geld gekregen, daarom hebben wij achterover geleund, dan wil ik wel eens weten welk debat ik in deze raad zou hebben gehad. Het is een politieke keuze. De raad mag zeggen: portefeuillehouder, het hoeft niet. Wacht maar rustig af tot er landelijk geld komt. Dan is de consequentie dat u deze portefeuillehouder te nimmer kan aanspreken op het niet voorbereid zijn van de bevolking op calamiteiten. Volgens mij is het onze plicht naar onze inwoners toe om dit te doen. Tot slot heb ik het Rijk ook uitvoerig toegelicht. Met €250.000 zijn we er niet. De raad vragen we nu om dit startbudget. Er is duidelijk aangeven op pagina 41 waar dat aan uitgegeven wordt. Er is nog niet duidelijk aangegeven wat per bedrag, maar dat doen we altijd achteraf in de verantwoording daarover. Komt het Rijk niet over de brug op korte termijn, dan zouden wij volgend jaar niet verder kunnen. Dan komen wij, zoals aangegeven, onmiddellijk terug naar deze raad met de vraag of wij doorkunnen van drie naar zes noodsteunpunten? Kunnen we iets met de goede suggestie van de Ouderenpartij doen, iets met een wijkhulpverlener? Die suggestie neem ik graag ter harte. Die neem ik mee in de verdere planvorming. Dat zal eerst aan uw raad worden voorgelegd. Dit college heeft als start die €250.000 vrijgemaakt, omdat die opgave zo belangrijk is.

Die gaat parallel lopen met enorme communicatie vanuit het Rijk die in het najaar over de inwoners van Nederland verspreid zal worden. Dan zou het raar zijn als gemeentes achterover leunen en hun verantwoordelijkheid nog niet nemen, omdat er nog geen landelijk geld beschikbaar is gesteld. Vind ik dat goed en vind ik dat leuk? Nee. Dat is de omgekeerde volgorde. Wij hebben als college gezegd dat wij alvast starten. Als er landelijk geld komt, wordt die €250.000 daarmee verrekend. Dan is dat gelijk vereffend in de rekening. Overigens is dat geld wat we nu uit de exploitatie halen. Daarvoor worden geen andere plannen voor in de ijskast gezet. De raad had ook kunnen zeggen: stop daarmee en doe er iets anders mee. Dat is een politieke keuze. Volgens mij heb ik de belangrijkste zaken in een nutshell meegenomen. Nog even naar het CDA. Interessante suggestie om ook naar [onhoorbaar 00:54:45] te kijken. Dat doen we grensoverschrijdend om dat wat proactiever te doen. Het is een mooi bruggetje op een avond waar grensoverschrijdende samenwerking op de agenda staat. Dat nemen wij graag ter harte mee. Dan hebben wij alle vragen of opmerkingen meegenomen. Ik zie wel wat er overblijft in tweede termijn. Dan ga ik naar de tweede termijn. Ik kijk even rond. Mevrouw Wevers. SP Kerkrade

Ik vind dat een vraag van ons niet goed of niet helemaal beantwoord is. Dat gaat over het in kaart brengen van kwetsbare bewoners. De portefeuillehouder zegt dat daar uitvoerig over gesproken is. Er is gezegd dat dat op kaarten staat. Ik vind dat een onvoldoende uitleg van hoe je dat gaat doen. Dat is nogal belangrijk. Caroline Szalata-Thomas

Mevrouw Wevers, dit kan in de tweede termijn. Dit is een vraag die ik heb gesteld, dus ik wil niet mijn tweede termijn daaraan besteden. Ik wil dat de voorzitter in de eerste termijn de vragen die ik in de eerste termijn heb gesteld in de eerste termijn beantwoord. Seat 5

Ik kijk naar de voorzitter of ze dat wilt. -Ik heb die vraag beantwoord. Dat zijn beschikbare, publieke bronnen die wij gebruikt hebben. We weten goed in Kerkrade waar kwetsbare wijken zitten. Weet u dat als raadslid na zoveel jaar zelf nog niet? Dat weet iedereen. Dat zijn openbare, publieke bronnen. Er zijn geen AVGgegevens voor gebruikt. Ik denk dat ik dat niet verder hoef Caroline Szalata-Thomas

toe te lichten. -Dat is een duidelijke toelichting. Dank u wel. Dan ga ik kijken. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ja, ik zie meerdere handen. Hart voor Vrijheid

Dan ga ik naar Hart van Vrijheid. -Dank u wel, voorzitter. Waar ik het in de eerste termijn over had, was het afhankelijk zijn van alleen het stroomnet. Dat stuit me een beetje tegen de borst, want in de toekomst worden wijken verplicht van het gas af gehaald. Dat is hetzelfde als met de auto's. Dat moet een vrijwilligheid zijn voor elektrische auto's. Ik vind dat er een vrijwilligheid moet zijn of je van het gas af wilt of niet. Daar zie ik veel weerbaarheid van de bewoners zelf. Het wordt nu meteen een ramp als de elektriciteit uitvalt. Was dat twintig jaar geleden gebeurd, dan was er niet veel aan de hand geweest vergeleken met nu. Nu ligt alles plat. Er is geen verwarming meer, de deuren gaan niet meer open en dicht, de winkels kunnen niet open. De verwarming staat nog wel aan. In de winter is er hulp van het gas. Dat kun je gebruiken. Het wordt verplicht gesteld voor hele wijken om van het gas af te gaan. Er waren plannen om het stoken van hout te verbieden voor mensen die een luchtwegeninfectie hebben of daar problemen mee hebben. Daar zijn wij als partij fel tegen. Dat wilde ik

Caroline Szalata-Thomas

in de tweede termijn gezegd hebben. Dank u. Dank u wel. Dan kijk ik verder. Dan ga ik naar de SP. SP Kerkrade

Dank u wel, voorzitter. Ik wil alleen een opmerking maken, want ik heb de informatieavond niet gekeken. Dat zei ik ook. Toen de portefeuillehouder aan het praten was, zei ik dat tegen mijn collega gezegd. Ik vraag aan de portefeuillehouder om niet te doen alsof ik hier zit te zwenken met mijn hoofd en dat ik dat wel had moeten weten. Daar hou ik niet van. U heeft een goed verhaal. Prima. Ik heb niet naar de informatieavond gekeken. Ik wil verder niet beschuldigd worden. U kunt met uw hoofd zwaaien. Dat is zo. Daar ging het niet over. Caroline Szalata-Thomas

Ik vraag u dat niet meer te doen. Dank u wel. SP Kerkrade

Ik wil als voorzitter even een opmerking maken in zijn algemeenheid. We hebben die informatieavonden. Ik denk dat we de discipline moeten opbrengen, ook als je er niet bent, om ernaar te kijken. Dan laat ik in het midden wie het gekeken heeft of niet. Het is om de beraadslaging effectief te maken en geen onnodige vragen te stellen. Ik vind dat we onszelf dat op moeten leggen. Ik vind het een terechte opmerking. Laten we gedisciplineerd zijn hier in de commissie om dat zo op te pakken. Het kan altijd zijn dat iemand het niet gekeken heeft of dat er dingen gemist zijn. Dat is prima, maar laten we die discipline wel opbrengen met zijn allen. Dan wil ik het hierbij laten. Caroline Szalata-Thomas

Zijn er nog vragen voor de tweede termijn? Mevrouw Wevers. Ik heb nog een hele tweede termijn. Ten eerste over wat de portefeuillehouder daarnet deed. Ik vind dat totaal ongepast. Het is niet zo dat wij als SP een hele rits vragen hebben. Ik heb twee vragen gesteld. Ik vind dat het mijn recht is om dat te doen. -Ik had deze discussie afgesloten. Dat is goed. Ik zeg er alleen nog wat over. Nee, ik had de discussie afgesloten. Ik wil dat u nu uw vragen stelt voor de tweede termijn. Dat is het en daar blijf ik bij. Ik wil daar een aantal dingen over zeggen. Dit project valt of staat met de medewerking en de volledige steun van de burgers. Wij vinden dat de manier waarop de burgers betrokken worden duidelijker kan en beter in de verf gezet kan worden. Houd inspraakavonden, burgerpanels, et cetera. Ik meende dat Lokaal Alternatief daar net een vraag over stelde. Het lijkt erop dat de gemeente keihard rent en daarbij vergeet te kijken of er burgers zijn die volgen. Wat de SP betreft kan dit niet en is de planning te strak. Daarbij willen we opmerken dat het een politieke keuze is om te zeggen dat we bang moeten zijn. Het komt voort uit een analyse die gemaakt worden, waar het nodige over te zeggen valt of we meteen in de paniekstand moeten gaan schieten.

In tegenstelling tot wat in de raadsinformatiebrief staat, zijn andere gemeentes rondom ons misschien achter gesloten deuren begonnen daarover na te denken. Het lijkt me logisch, want dat is een daad en opdracht van de overheid. Dat wil niet zeggen dat we voor de muziek uit moeten lopen. Ik vind dat we dat op dit moment aan het doen zijn en dat wij daar vraagtekens bij kunnen zetten. De portefeuillehouder zegt dat er uitgebreid is toegelicht waar dat geld voor nodig is. Uitgebreid toelichten is een begroting, al is het op hoofdlijnen. Hier lijkt het meer op: dikke vinger in de lucht en kijken hoeveel we gaan vragen. Doe maar wat. Dat vinden wij te summier. Het college kan best zeggen hoeveel een aggregaat kost. We hebben er vier nodig, dat kost zoveel. We willen steunpunten inrichten, dat kost zoveel. Personeel kost zoveel. Enzovoort. Zeker als de portefeuillehouder dat hier ook aangeeft. Ik kijk naar de tijd. Ik vraag u om af te ronden. Die informatie hebben we niet gekregen, in tegenstelling tot wat de portefeuillehouder zegt. Ik wilde nog twee aanbevelingen meegeven, want veel van mijn tijd is gegaan naar de discussie van net. Kort graag. -We willen graag dat de doelen duidelijk en SMART-geformuleerd worden. Bijvoorbeeld in 2026 zijn er minstens vijf operationele noodsteunpunten ingericht. In 2026 weet 90% van alle burgers op zijn minst aan welk steunpunt ze gekoppeld zijn.

Dat zijn SMART-doelen in plaats van het vage, betere weerbaarheid. Financiële transparantie en ten slotte de burgerparticipatie structureel opnemen. Hoe je dat gaat doen en wie je daarbij betrekt, vinden we te vaag uitgewerkt. Dank u wel dat u mij heeft laten uitpraten. -Zijn er nog meer vragen? Ons Kerkrade

Ons Kerkrade. -Niet direct een vraag, maar een opmerking. Deze zomer hadden we een ontzettend hete periode. De gemeente Kerkrade had een hitteplan wat uitstekend gewerkt heeft. Het is van te voren opgezet en klaargemaakt. Achteraf hoor je niemand vragen hoe het plan gegaan is. Hoe zit de zaken in elkaar? Hier gaan we er uitgebreid over praten. Ik vind het belangrijker waar we nu over praten dan het hitteplan, maar we hadden het voor elkaar.

Caroline Szalata-Thomas

We hadden het geregeld. Dat wilde ik even meegeven. PvdA Kerkrade

Dank u. Dan ga ik naar Burgerbelangen. -Bij de beantwoording van de vragen van Lokaal Alternatief is ook de enquête meegestuurd. Daar staat in beschreven welk werk er verricht is, waar de pijnpunten liggen en wat goed gaat. Ik wil erop wijzen dat dat een leidraad naar welke kant we moeten. Daarbij wil ik ook een compliment maken voor het werk wat tot nu toe verricht is. We gaan het op deze wijze aanpakken. Ik kan niet anders dan dat steunen. Caroline Szalata-Thomas

Dank u. Dan kijk ik weer naar de collegetafel. Seat 5

Dank u wel geachte commissieleden voor de vragen in de tweede termijn. Het is volstrekt helder dat dit een strategisch kaderstuk is. Er staat op diverse plekken beschreven dat er uitvoeringsplannen komen. Zo werken we met elkaar. Er is nog niet uitgewerkt in dit kaderstuk hoe de burgerparticipatie wordt vormgegeven. Op pagina veertien staat nadrukkelijk dat burgerparticipatie een centraal onderwerp is van de hele aanpak. Uitrollen. Dat wordt verder opgepakt, zoals we dat altijd doen in uitvoeringsplannen. Op de informatieavond hebben wij ook uitvoerig toegelicht welk doel we dit jaar van die €250.000 gerealiseerd willen hebben. Dat heb ik drie keer gezegd. Ik herhaal het nog een keer. Drie noodsteunpunten als start. Dat is nog niet dekkend voor de hele gemeente, maar dat is wat. Analoge communicatieapparatuur, zodat je met elkaar kunt communiceren als de rest het niet doet. Aan de bedrijfscontinuïteit van de gemeente Kerkrade hebben we veel aandacht besteed, zodat het hele systeem, zoals de uitkeringen, blijft draaien. Daar hebben we de prioriteit op gelegd voor dit jaar. Daar vroegen we dat budget voor. Op pagina 41 hebben we aangeven welke posten dat budget uitmaken. Ik heb in de eerste termijn aangegeven dat we uiteraard bij de financiële verantwoording nauwgezet zullen aangeven welk bedrag wij exact waarvoor hebben uitgegeven. In dit strategisch kader is dat niet gedaan.

Ik denk dat het recht doet aan de raad om dat naderhand goed te verantwoorden. Dan de burgerparticipatie. Dat heb ik toegelicht. Meneer Otten, dat is een groter politiek vraagstuk. Hoe wil je de klimaatopgave oppakken? Welke parameters vind je daarbij belangrijk? Als je collectief van het gas af gaat, kun je bij het doorknippen van elektriciteitsleidingen of het niet voorhanden hebben van stroom je huis niet verwarmen. Dat is een consequentie van een politieke keuze voor het gas. Dit komt nu met elkaar. Het is niet aan ons om daar een keuze in te maken. Ik snap uw dilemma. Ik zie dat dingen door elkaar lopen. De ene opgave vraagt dat en de andere dat. Het is niet zo dat er een generiek houtstook verbod is. Wij vragen mensen als er op houtstookalert.nl een rood kaartje is om rekening te houden met mensen die COPD hebben in de directe omgeving. Zij hebben last van hun luchtwegen en kunnen ernstige hinder daarvan ondervinden. Er is nog geen generiek stookverbod. Ik erken met u dat dossiers door elkaar lopen. Dat wat de Rijksoverheid aan de ene kant wil, kan in een noodsituatie tot een extra uitdaging leiden. Dan zitten we wellicht in de kou omdat we massaal op langere termijn van het gas zijn afgegaan, geen stroom hebben en in de kou zitten. Dat is een dilemma wat ik aan deze tafel niet kan oplossen. Ik zie uw punt. Caroline Szalata-Thomas

Voorzitter. Mag ik even? -Heel kort, want we gaan geen grote discussie voeren. -Ik ga geen discussie voeren. U zegt dat we van het gas af gaan, dat vind ik oké. Seat 5

Van het gas af moeten, dat is iets anders. -Het is niet mijn portefeuille. Caroline Szalata-Thomas

We hadden toevallig vandaag een interview. Het maakt niet uit. We hebben een klimaatambitie met elkaar in dit land afgesproken. We hebben in deze raad een transitievisie warmte vastgesteld. Ik ga er niet over. Er zijn ambities geformuleerd. Dat kan botsen met deze opgave. Daarom denk ik dat het des te belangrijker is dat er punten zijn waar burgers naartoe kunnen komen. Als het in de winter thuis niet warm is, dan is het daar wel warm. Tijdens de infoavond is gedeeld waar informatie gehaald kan worden. Stel je voor, je hebt zo een noodsituatie en je krijgt geen informatie tot je. Je hebt geen noodradio. Dan zou er een punt in je wijk moeten zijn waar je naartoe kunt gaan. Petra Dassen-Housen

We hebben het uitdrukkelijk [onhoorbaar 01:08:23]. We hebben gezegd dat het er niet om gaat dat we mensen bang maken. Dat is tijdens de infoavond meerdere keren gezegd, ook in het interview met de krant. Het gaat niet om het zaaien van paniek. Iedere burger die de krant leest en ziet wat er om hem of haar heen gebeurt, zal voelen dat het verstandig is om je voor te bereiden op mogelijke situaties. Dat gaat gevraagd worden. Bereid je voor om 72 uur zelfredzaam te zijn en om eten en water in huis te hebben. Dit past daar naadloos bij. Geen paniek, maar niet naïef zijn. Zo hebben we het verteld. Daar moet je de juiste toon in slaan. Dat is ontzettend belangrijk. Het is een politieke keuze van de raad of het college hier het mandaat meegeeft of niet. Caroline Szalata-Thomas

Dan wil ik hierbij graag de discussie sluiten. Er mag geen reactie meer hierop komen. We gaan hier niet meer over discussiëren. Er is nog een vraag van mij niet beantwoord. Die had ik in de eerste termijn al gesteld. Die heb ik net over het hoofd gezien. -Dat is wat anders. Over welke vraag ging dat? -Ik vroeg mij af of wij een achterstand moeten inhalen en dat we daarom nu zo zijn. Normaal gesproken hoort het hebben van aggregaten bijvoorbeeld bij de weerbaarheid en veiligheid die we normaal gesproken al moeten hebben. We kunnen het nu extra gaan doen. Hebben we achterstallig onderhoud? Hebben we geld gereserveerd om dat te repareren? Heeft dat daarmee te maken? Petra Dassen-Housen

Ik kijk even naar de collegetafel. -Nee, er is geen achterstallig onderhoud. De geopolitieke situatie is de afgelopen decennia zo geweest dat dit land veel dingen heeft afgebouwd. Er zijn geen generatoren meer bij brandweerkazernes. Dat is in Duitsland wel zo. Dat was een keuze voor allerlei bezuinigingen. Toen vond men dat in de politiek en geopolitiek niet nodig. Dat was destijds wijsheid. Nu komen we in een ander geopolitieke situatie, verandert het tijdsgewricht en wordt gezegd dat we een aantal dingen wel in kaart moeten brengen Caroline Szalata-Thomas

en moeten organiseren. Dat is mijn antwoord daarop. Duidelijk. Dank u wel. Dan komen we nu bij de vraag of het een akkoordstuk of een bespreekstuk is. Als ik rondkijk en alles gehoord heb, dan denk ik dat het een akkoordstuk is. Klopt dat? Voor de SP niet? Bespreekstuk. Is er nog iemand die dit als bespreekstuk wil? Niemand? Dan gaat het als akkoordstuk naar de raad. Dank u wel. Dan gaan wij naar het volgende agendapunt, 7.1. Dat is het ontwerpbesluit beleidsplan over grensoverstijgende samenwerking.

7.1 Ontwerpbesluit beleidsplan over grensoverstijgende samenwerking, het actieplan GROS 2025-2029 Caroline Szalata-Thomas

Het actieplan GROS 2025-2029. Voor de behandeling sluiten burgemeester Dassen en de heer Van Drunen aan. Ambtelijk worden zij ondersteund door mevrouw Stolman. Welkom. Kerkrade heeft grote ambities binnen de Euregio en werkt al decennia lang intensief samen met de stad Herzogenrath. Daarnaast spelen we ook een actieve rol binnen de State Region Aachen en de stad Aachen en het zogeheten Daily Urban System van Parkstad Limburg. Dit Actieplan GROS 2025-2029 bouwt voort op eerdere successen en geeft richting aan de samenwerking voor de komende vier jaar. Het plan is onder andere tot stand gekomen door de input welke u gegeven heeft tijdens de informatiebijeenkomst van 3 juni jongstleden. Aan de raad zal straks gevraagd worden het actieplan GROS 2025-2029 vast te stellen. Dan kijk ik naar de portefeuillehouders. Is er behoefte aan een toelichting? Petra Dassen-Housen

Wij hebben in het college besloten dat we dat met zijn tweeën doen, want portefeuillehouder John Roland, die hier ook bij betrokken is, heeft parallel een bijeenkomst in het forum over beschermd wonen. Wij zijn collegiaal bestuur. Dit zeg ik zodat daar geen discussie over bestaat. Ook die collega is nauw betrokken bij dit dossier. Helemaal goed. Duidelijk. Dan begin ik deze keer aan deze kant bij de fractie Burgerbelangen Burgerbelangen

voor de eerste termijn. -Dank u wel, voorzitter. Wij zien duidelijk de meerwaarde van de samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath, zowel voor onze inwoners als voor de regio als geheel. Het is belangrijk dat we voortbouwen op de resultaten die tot nu toe zijn behaald, maar ook kijken naar waar verbeteringen mogelijk zijn. Dat was het voor de eerste termijn. -De Caroline Szalata-Thomas

maidenspeech. Juist en goed gedaan. Het is altijd spannend. Hart voor Vrijheid

Ik kan het me nog herinneren. Dan ga ik naar Ons Kerkrade. Ons Kerkrade

Dank u wel, voorzitter. De locatie of de ligging van Kerkrade in Europa verplicht ons tot grensoverstijgend samenwerking. We kunnen niet zonder onze Duitse buren in dit geval. Daar liggen onze kansen. Het actieplan wat hier voor ons ligt versterkt de samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath binnen Eurode. Dit heeft als doel de grens zo onzichtbaar mogelijk te maken. Wat betreft ons besluit over dit actieplan wacht ik liever tot de tweede termijn om de rest van de collega's te horen. Caroline Szalata-Thomas

Dank u wel. -Dank u wel. PvdA Kerkrade

De PvdA. -De grensoverschrijdende samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath is positief om te lezen. Ook Aken lees ik in de stukken. Wat ons betreft gaan we zo door. In één van de stukken die ik gelezen heb, stonden een aantal thema's in. Het thema gezondheidszorg kon ik daar niet meteen in terugvinden. Is dat iets waar wij de handen ineen kunnen slaan met de buren? -Dat waren de vragen. Lokaal Alternatief

Dan ga ik naar Lokaal Alternatief. -Dank u wel, voorzitter. Het is frappant om te horen hoe snel het taalgebruik kan veranderen. Dit stuk heette verleden jaar nog grensoverschrijdende samenwerking en ineens is het grensoverstijgende samenwerking geworden. Wij onderstrepen de noodzaak en de toegevoegde waarde ervan ten zeerste. Zeker als grensgemeente. We hebben één opmerking. Toevallig staat die onder het kopje 'kanttekening' in de nota van toelichting over de financiën. Er staat dat de structurele bijdrage per inwoner wordt verhoogd, maar in de begroting is al vastgesteld dat we die naar €0,75 per inwoner zouden verhogen. Dat zouden we graag zo opgenomen zien in de nota. Tot zover. -Dank u. Dan ga ik naar de SP. SP Kerkrade

Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank voor de beantwoording van onze vragen van vandaag. Per abuis in onze communicatie was een foutje geslopen. Ik heb ze vandaag pas kunnen indienen. Bedankt. Ik heb ze nog niet kunnen inzien, maar bedankt voor de snelle beantwoording. Het voorliggende actieplan laat zien dat Kerkrade ambitieus inzet op grensoverstijgende samenwerking. Dat is positief en noodzakelijk. Economie, mobiliteit en sociale uitdagingen stoppen niet bij de gemeentegrens. Tegelijkertijd valt op dat het plan in belangrijke mate een proces document is met veel nadruk op overleg, communicatie en zichtbaarheid. Wat voor ons ontbreekt is dat de geschetste ambities daadwerkelijk leiden tot concrete maatschappelijke verbeteringen voor de inwoners van Kerkrade. Zo wordt er bijvoorbeeld gesproken over klantcontacten, maar niet waar die uit bestaan. Staat er hoe vaak iemand de website bezocht heeft of is er een gesprek geweest? Jammer is verder dat de resultaten van het onderzoek van de Universiteit Maastricht niet worden gedeeld, ook niet in de samenvatting. Wat is daarvan de reden en kunnen we die alsnog krijgen? De jaarcijfers hebben we. Ik moet een stukje overslaan. Caroline Szalata-Thomas

Ik hoor net dat het niet gehoord is aan de collegetafel. Kunt u het stukje van de Universiteit Maastricht herhalen? De resultaten van het onderzoek zijn niet gedeeld hier. Er is ook geen samenvatting. Die zouden we alsnog graag willen hebben. Er ontbreekt een duidelijke inschatting van de risico's bij het uitblijven van Europese subsidies of regionale cofinanciering. Tenslotte is de scope erg breed, van arbeidsmarkt tot cultuur en veiligheid. Daardoor dreigt het plan te versnipperen en te verzanden in losse initiatieven die op papier aantrekkelijk zijn, maar in de praktijk moeilijk te realiseren zijn of te meten. De SP is van mening dat als we een grensoverstijgende samenwerking serieus willen nemen, dat de focus scherper moet, de meetbaarheid concreter en de link met de leefwereld van onze inwoners sterker. Daarvoor hebben we vier puntjes. We zijn benieuwd wat de portefeuillehouder daarvan vindt. Aanbevelingen. Ten eerste scherpere prioriteiten. Kies

maximaal drie hoofdthema's, bijvoorbeeld arbeidsmarkt, mobiliteit en duurzaamheid, waarop Kerkrade binnen Eurode zichtbaar het verschil wil maken. Dat voorkomt versnippering. Formuleer concretere doelstellingen. Formuleer ze SMART zodat ze voor iedereen te begrijpen en te controleren zijn. Bijvoorbeeld binnen vier jaar 20% meer inwoners van Kerkrade die werken over de grens. Het is een voorbeeld. Sterkere financiële onderbouwing. Maak inzichtelijk hoeveel personele uren en middelen structureel worden ingezet. Met andere woorden, voeg een verantwoording van de bestede middelen bij, welke projecten afhankelijk zijn van externe subsidies en wat het plan B is als die subsidies wegvallen. Meer directe link met de inwoners. Organiseer niet alleen participatie avonden vooraf, maar ook jaarlijks terugkoppelmomenten naar de inwoners. Wat levert Eurode concreet op voor de dagelijkse leefbaarheid in Kerkrade? Het is nu te veel een uitwisseling op beleidsniveau. De verhouding met in hoeverre op burgerniveau wordt samengewerkt en samengeleefd, is met uitzondering van een paar projecten laag. Bijvoorbeeld de taalcursus, politie, kerstboom optuigen en basisscholen. Dat willen we meegeven. Daar willen we graag een antwoord op. Dank u wel. Tot zover de eerste termijn. -Dank u wel. Ik kijk naar het CDA. CDA Kerkrade

Dank u wel, voorzitter. Ik zou graag willen beginnen met mijn complimenten uit te spreken voor het actieplan als zodanig. Als je het vergelijkt met het voorgaande kaderstuk is dit een duidelijke concretisering van de plannen. Daar zijn we erg blij mee. Ook een compliment aan de medewerkers van het openbaar lichaam en de grensarbeid. We zien wat die samenwerking aan inzet kost en hoe belangrijk dat is. We willen er ook aan refereren hoe bijzonder de situatie van Kerkrade en Herzogenrath gaat en hoe de brede [onhoorbaar 01:20:23] is in vergelijking met andere grensregio's. Het is een samenwerking. Het wordt niet voor niets een dubbelstad genoemd. Die is uniek binnen Europa, binnen de Europese Unie. Dat mogen we nog wat meer uitdragen. Nogmaals complimenten voor de ambitie. Aan de andere kant zouden we willen zeggen dat het op sommige punten zelfs nog ambitieuzer mag. Dat klinkt tegenstrijdig. Het is een beetje in vergelijking met wat zojuist werd gezegd. We begrijpen de de drang om meer focus aan te brengen. Aan de andere kant is de ligging van Kerkrade zoals hij is. Dat is grensoverschrijdende samenwerking. Dat is voor ons meer een paraplu. Het raakt bijna alle beleidsvelden en taakvelden.

Je zult bij alle beslissingen die je als gemeente neemt, moeten kijken: wat betekent dat voor onze buren? Kan een samenwerking met onze buren tot betere beslissingen leiden of meer synergie effecten opleveren? Dat vooraf. Het zal niet verbazen denk ik dat wij zeer geneigd zijn om akkoord te gaan met het ontwerpbesluit. Aan de andere kant, als dat zou betekenen dat er niet verder over gediscussieerd wordt, zouden we het jammer vinden. Naar onze mening verdient het thema meer aandacht. Daar zitten we een beetje mee te worstelen. We zijn zeker akkoord met het ontwerpbesluit, maar vinden ook dat het thema als zodanig wat meer publieke aandacht verdient. Een vraag die we hebben raakt een beetje op wat zojuist werd gezegd. Bij al die ambities is de vraag of de capaciteit van het openbaar lichaam, dus met twee medewerkers vanuit Kerkrade en één vanuit Herzogenrath, voldoende is om die ambities waar te kunnen blijven maken. We zouden ons kunnen voorstellen dat het in de toekomst nodig gaat zijn om meer geld aan personele inzet te besteden. We zouden graag de mening van anderen daarover willen horen. Grensoverschrijdende samenwerking is niet alleen een geldkwestie. Er zit meer in dan wat er onder de streep financieel uitkomt. Het is sowieso noodzaak. We hebben elkaar als buren hard nodig. Als we bijvoorbeeld kijken naar het thema van zojuist, weerbaarheid.

Ook daar denk ik dat een samenwerking eerder nodig is dan alleen luxe. Een paar vragen, opmerkingen of suggesties. Is het een idee om het bekender te maken om ook de samenwerking met andere dubbelsteden in Europa en elders te intensiveren? Dat is meer een suggestie. Eén vraag c.q. voorstel. Wat vaak lastig is, is welke bevoegdheden aan welke kant van de grens zitten op gemeenteniveau. Dat hebben we vaker gezien als we het bijvoorbeeld over veiligheid hebben of over politie. Vaak weten betreffende personen wel hoe dat zit. Wat wij graag zouden zien, is dat er een soort menukaart komt of een infographic waarbij voor de ambtenaren en de burgers sneller inzichtelijk is wat het bijhorende niveau is aan de andere kant van de grens bij dit thema of punt. Wellicht dat het er al is. Dat zou mooi zijn. Zo niet, dan zouden wij voorstander zijn om dat te ontwikkelen. Als het helpt zijn we bereid om daar een motie voor in te dienen, eventueel met andere partijen samen. Nog één laatste punt. Dat raakt een beetje aan prioriteit en financiën. Op bladzijde 27 van het actieplan wordt gesproken over het meten van resultaten. Dat vinden wij een goede stap. Zeker in vergelijking met het vorige plan. Wat we missen is de vraag wanneer we tevreden zijn.

Meten is oké, maar wat willen we precies? Wanneer zijn we tevreden? Wat doen we als we niet tevreden zijn? Betekent dat extra personele inzet of financiële inzet? Die vraag zouden we graag beantwoord willen zien. Dat was hem voor de eerste termijn. Caroline Szalata-Thomas

Dank u wel. Dan ga ik naar de VVD. -Ik heb een interruptie van de eerste termijn. Ik heb een verhelderende vraag. U gaf net aan dat dit onderwerp nog meer debat verdient. Bedoelt u dat u twijfelt om het geen akkoord

te geven zodat het in de raad komt? Is dat uw bedoeling? Wilt u dat het in de raad komt of heeft u andere bedoelingen daarbij? Wilt u dat er een informatieavond komt of dat we op een andere manier publiekelijk uiting geven? Ik kan me voorstellen dat niet veel mensen naar een raadsvergadering kijken. CDA Kerkrade

Via de voorzitter. Dank voor deze vraag. Dat is iets waar we mee hebben geworsteld. Hoe kun je dat die aandacht geven? Iets wat ik zojuist niet noemde, maar wat wellicht een idee zou kunnen zijn, is om de Euroderaad wat meer in stelling te brengen. Naar onze inschatting is de Euroderaad vaak een gremium waarin min of meer besloten zaken worden afgetikt. Aan de ene kant is het bijzonder dat we een Euroderaad hebben waarin grensoverschrijdend wordt samengewerkt en waarbij een vertegenwoordiger van beide raden kan discussiëren. Van de echte discussie komt het vaak niet. We zouden ons kunnen voorstellen dat het bijvoorbeeld in een commissie voorafgaand aan de Euroderaad wat meer ter sprake komt of in de vorm van een extra informatieavond waarin datgene wat al in het actieplan staat wat verder uit te diepen. Dan kan je bijvoorbeeld met voorstellen komen. -Dank u wel. Dan ga ik naar de VVD. VVD Kerkrade

Dank u wel, voorzitter. Een kleine vier jaar geleden hebben wij het VVD-verkiezingsprogramma in het Duits vertaald en beschikbaar gemaakt. Eén van de hoofdstukken was 'Grenzenloos Grensgebied'. Dat komt erg in de buurt bij wat in dit stuk staat. Wat willen we bereiken? Landgrens van geen betekenis. Dat is zeker toeval. Waarom hebben wij dat destijds gedaan? Er zijn op dit moment ongeveer 2.700 inwoners in deze stad van Duitse afkomst. Dat is 17%. Dat is een serieus groot aantal. Dan ben ik het met mijn collega van het CDA eens dat we daar relatief weinig over praten hier. Hoe kunnen we die mensen helpen, omdat zij elke dag te maken hebben met alle zaken die te maken hebben met grensoverschrijdend samenwerken? Dat kan in de zorg zijn, wat hier net gesuggereerd wordt, of met belastingrecht, met veel zaken. We hebben al veel goede dingen geregeld, maar het is relatief bescheiden. Wij sluiten aan bij vorige sprekers dat dat nog wat meer aandacht mag hebben. Ik hoorde net ook concreetheid. Zoals sommigen van jullie weten, werk ik voor een groot bedrijf in deze regio met veel mensen met een andere etnische achtergrond dan de Nederlandse, waaronder bijvoorbeeld Aziaten die in Herzogenrath wonen, maar in Kerkrade werken. Dat soort gevallen. Dat is complexe materie. Dat dat gesteund wordt vanuit bijvoorbeeld een grensinfopunt is fantastisch. Dat is zichtbaar.

Ik kan uit eigen ervaring spreken. Ik kan namens het bedrijfsleven spreken, maar ook wil ik een lans breken voor de ruim 7.000 inwoners hier. We moeten hier meer aandacht aan geven. Ik ben blij dat we eerder besloten hebben om de bijdrage met 15% te verhogen. We hebben het nog steeds over maar €0,75 per inwoner. Dat is een bescheiden bedrag. Wat de VVD betreft laten we hier de kansen zien. Die zijn enorm als we die grenzen laten verdwijnen. Of we het 'landsgrens van geen betekenis' noemen of 'grenzeloos grensgebied', dat is ons om het even. Als we het resultaat maar bereiken. Wij steunen dit van harte en wij sluiten ons aan bij de oproep om hier mogelijk meer aandacht aan te geven. Tot zover. SP Kerkrade