Reactieschrijven advies Regiovisie 2024 2031 aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties Regio Zuid-Limburg 240516

\

Samenwerkende

Adviesraden

Sociaal

Domein

Zuid-Limburg KERKRADE

Postbus

140

6460

AC

Kerkrade

Telefoon: 0621562096 mall:

AAN

et et college oh van ?de gemeente Kerkrad Kerkrade

n

E-mail: amo.kerkrade@gmail.com

Ie

KvK nummer: 7669869 IBAN:

NL36

ABNA

Uw brief

088

25

00

6460AP KERKRADE

30 259

30 april 2024

Datum:

16 mei 2024

van:

Uw

Ons

kenmerk:

kenmerk:

Onderwerp: Advies Regiovisie 2024-2031Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties Regio Zuid-Limburg Bijlage(n): -

Geacht College

Op 30 april jl. ontvingen wij uw intern schrijven en het concept “Regiovisie 2024-2031Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties Regio Zuid-Limburg” met de titel “Samen sterk, iedereen veilig”, met het verzoek om vanuit de Adviesraad Maatschappelijke Ondersteuning Kerkrade (AMO) een advies uit te brengen aan het lokale college en de gemeenteraad.

Door de Samenwerkende Adviesraden Sociaal Domein Zuid-Limburg is een gezamenlijk advies uitgebracht, hetgeen is besproken in de lokale Adviestaad Maatschappelijke Ondersteuning Kerkrade. Hieruit is de conclusie getrokken dat de AMO zich conformeert aan de inhoud van dit advies met een kleine aanvulling specifiek voor de eigen gemeente. Achtereenvolgens treft u hieronder de inhoud van het gezamenlijke advies van de Samenwerkende

Adviesraden Sociaal Domein Zuid-Limburg en het aanvullend advies van de AMO Kerkrade aan.

Het gezamenlijke advies Samenwerkende Adviesraden Sociaal Domein Zuid-Limburg: Ons

beeld

We zien voor ons een regionale visie op een maatschappelijk probleem in de sfeer van huiselijk geweld. Een probleem dat zich vaak onttrekt aan openbare zichtbaarheid. Behalve wanneer het uit de hand is gelopen en het als incident de krant heeft gehaald. Achter de schermen zijn diverse provinciale en regionale organisaties betrokken bij het signaleren en helpen oplossen van deze problemen. Het gaat om zaken als kindermishandeling, partner-mishandeling, mishandeling ouderen en alleriei andere vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarvoor is nu

van een

langjarige Regiovisie geformuleerd die ook door uitvoerende kernpartners wordt gedeeld. Tijdens het proces van totstandkoming zijn ook de voorzitters van Zuid-Limburgse adviesraden sociaal domein voortdurend geïnformeerd en bijgepraat. Hen is daarbij steeds de gelegenheid geboden hun inbreng te leveren en te reageren op de door u aangeleverde concepten. In die zin was sprake van een participatief traject. Wij zien dat de nieuwe Regiovisie is gebaseerd op de resultaten van een Verwey-Jonkeronderzoek, de evaluatie van de regiovisie Geweld Hoort Nergens

Thuis Zuid-Limburg 2019 - 2022 en het landelijke programma Toekomstscenario gezinsbescherming. Aan de Regiovisie zal nog een uitvoeringsplan worden gekoppeld. 1

kind-

en

Ons

oordeel

Wij zien voor ons een lijvig document waaraan met deskundigheid en zorg is gewerkt. Op basis van de inbreng van alle onderzoekende en uitvoerende betrokkenen is in de nieuwe Regiovisie voor Zuid-Limburg een stevige ambitie geformuleerd. Deze kan worden samengevat in 3 ontwikkelingslijnen: 1) Samen zien; 2) Samen leren & Samen werken;

3) Samen doen. In het kader van deze ontwikkelingslijnen constateert u dat de meeste meldingen van huiselijk geweld bij de politie binnenkomen. Dat ljkt logisch, maar is in onze ogen eigenlijk te laat. Dan is het kwaad maken

vaak al geschied. Om zouden wij graag een

de door u geformuleerde 3 ontwikkelingslijnen tot een succes te beweging zien, dat meer signalen van mogelijke gezinsproblemen

binnenkomen op momenten dat huiselijk geweld nog kan worden voorkomen. Immers uw doelstelling is een 0-ambitie (5.3. Ontwikkellijnen) dat is mooi, maar als we nu niet weten hoeveel gevallen er nu per jaar zijn, dan is het gerechtvaardigd te veronderstellen dat we deze doelstellingen niet zullen halen. (2.3. Door angst, schaamte en schuldgevoelens komt slechts een klein deel aan het licht) Kortom deze doelstelling s niet onderbouwd Belemmerende

en vooralsnog wensdenken.

Factoren

Wij zien een aantal belemmerende factoren die mogelijk van invloed kunnen zijn op uw ambities. De geformuleerde ontwikkelingslijnen worden gedomineerd door ‘de 0-ambitie en vooral samen’. Uit de evaluatie (verwoord n de conclusie 4.3.) komt een aantal zaken naar voren, die min of meer bedekt in 4.3 staan, maar wel n een aantal passages in de regiovisie goed betreuren dat, maar wij willen ze hier wel accentueren.

beschreven

staan. Wij

Het gaat hier over het eigenbelang van deelnemende organisaties en professionals, die handelingsbe-kwaam zijn, gesteund worden door hun organisatie en de politiek en hun besluiten kunnen nemen. In 5.3 wordt dit zo verwoord:

Samenwerken waarbij niet enkel vanuit eigen orgaisstiebelang wordt gedacht i een vanzelfsprekendheid waarbij er blijvend wordt geïnves-

teerd in het elkaar leren kennen op de verschillende vakgebieden en het optimaal benutten van elkaars expertise. Professionals weten hoe zij concreet moeten handelen vanuit hun eigen rol en professie en stellen dearnaast anderen in stast hun aandeel te leveren en expertise bij te dragen. Daarbij stast een grondhouding centraal vol nieuwsgierigheid, openheid, transparantie,

oprecht contact en medemenselijkheid. Professionals betrokken bij de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling ervaren voldoende ondersteuning door hun organisatie en de politiek om besluiten te kunnen nemen en op te schalen of te escaleren als er stagnatie of onvoldoende beweging optreedt. Ondersteuning van de uitvoering is van groot belang. Gezamenlijk en domeinoverstijgend refiecteren en leren (op basis van wetenschappe-

lijke inzichten) is hierbij belangrijk. De ervaringen en expertise uit het netwerk wordt hierbij ingezet en ondersteuning wordt georganiseerd wear nodig en gewenst. Dat is dus nu niet het geval en als dit niet bij voorrang wordt opgepakt dan zal er volgens ons van ‘meer samen' weinig terecht komen. Daarbij is voor ons ook de vraag, waar de doorzettingsmacht is

als er doorgepakt moet worden. In netwerkorganisaties is dat per definitie diffuus, maar gezien het thema en de kwetsbare doelgroep pleiten wij ervoor dit duidelijker te maken n de governance. Daarnaast vragen wij aandacht voor het bestaan van wachtlijsten bij onderzoeken naar meldingen. In onze ogen is een melding vergelijkbaar met een 112 melding. Onmiddellijk handelen is geboden. Met verbazing hebben wij kennisgenomen, dat meldingen van verwaarlozing van kinderen al niet meer in behandeling worden genomen. Ook vragen wij aandacht voor het risico van formalistische 2

afspraken

en

bureaucratie

bij

het

oppakken

van

meldingen.

We

zullen

terug

moeten

van

bureaucratie naar alert zijn en daarnaar handelen. In onze ogen zijn ook dit belemmerende factoren voor het bereiken van de door u geformuleerde ambities en het 'MEER SAMEN'-idee. Wij pleiten ervoor in uw uitvoeringsplan aandacht te besteden

aan ‘belemmerende

factoren’.

Daarnaast willen wij hierna ingaan op een 4-tal onderwerpen,

die mede de basis vormen voor uw

nieuwe Regiovisie 2024 — 2031 (pagina 24 van de Regiovisie). Signalering en bewustwording Wij zien dt professionals worden getraind, maar we zien nog niet helder voor ogen op welke wijze u de stevige ambitie wil bereiken, ‘dat niemand (kinderen en volwassenen) ongezien blijft als het gaat over geweld in afhankelijkheidsrelaties' en ‘volwassenen en kinderen hun vraag kunnen stellen

zonder het gevoel te hebben dat er over hen geoordeeld wordt.' (pagina 30 van de Regiovisie). Net als u vinden wij hierin een belangrijke taak en opdracht weggelegd voor huisartsen, onderwijskrachten en sociale wijkteams, de ogen en oren van wijken en buurten. Wij denken echter dat een nieuwe publieksgerichte en constant volgehouden bewustzijnsen/of sensibiliseringscampagne voor ‘Samen zien' een effectief ondersteunend hulpmiddel kan zijn.

Het versterken van de lokale (wijk)teams Dit is een speerpunt van het landelijk Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en komt tot uiting via het systeemgericht werken en meer focus op onderliggende problematiek. Wij vinden het een goede zaak, dat u dit speerpunt meeneemt in uw Regiovisie. Systeemgericht werken

Dit is een werkwijze met oog voor en kennis van geweldsdynamiek en de verschillende rollen: pleger en slachtoffer en eventuele kinderen, en aandacht voor traumasensitiviteit en gendersensitiviteit); de sys-teemgerichte aanpak wordt in de evaluatie van de regiovisie genoemd als een belangrijke succesfactor. Ook dit vinden wij een goede zaak. Maar wij weten niet, of alle lokale wijkteams daartoe voldoende zijn toegerust. Daarnaast zien wij ook het bestaan van cultuurverschillen die het mogelijk nog moeilijker maken ‘achter de voordeur' te komen. Wij vragen

daar nadrukkelijk aandacht voor. Deskundigheidsbevordering Uit de evaluatie van de

vorige

regiovisie

blijkt

dat

er

veel

behoefte

is

aan

deskundigheidsbevordering. De multidisciplinaire trainingen in de visie samenwerken aan veiligheid werden als good practice genoemd. Wij denken, dat deskundigheidsbevordering op het gebied van

systeem- en cultuurgericht werken belangrijk kan zijn n het versterken van lokale wijkteams. Gelet op het stevige ambitieniveau van de hele Regiovisie 2024 - 2031, maar vooral voor het slagen van uw ontwikkelingslijnen, vinden wij regelmatige monitoring en tweejaarlijkse evaluatie wezenlijke elementen in het door u nog op te stellen uitvoeringsplan. Wij zijn overigens van mening dat uw Regiovisie verder goed onderbouwd partners wordt onderschreven. Ons

°

en gefundeerd is en begrijpen dat deze door uitvoerende kern-

advies:

Wij adviseren u op grond van onze bevindingen uw Regiovisie 2024 - 2031 te doen uitmonden in een inhoudelijk daarop aansluitend uitvoeringsplan.

e

Wij adviseren u in het uitvoeringsplan vanaf het begin zeer sterke nadruk te leggen hoe het “MEER SAMEN' ingevoerd wordt en de voortgang daarvan strikt te bewaken.

°

Wij adviseren u om in het uitvoeringsplan aan te geven hoe snel meldingen worden opgevolgd

e

en eventuele wachttijden strikt te monitoren. Wij adviseren u in het uitvoeringsplan aandacht te besteden aan het risico van formalistische afspraken en bureaucratie bij het oppakken van meldingen. Van bureaucratie naar alertheid en handelingsgerichtheid moet het uitgangpunt zijn.

e

Wij adviseren u een nieuwe communicatiestrategie te ontwikkelen die bijdraagt aan vergroting van het publieke bewustzijn en de sensibiliteit voor wat betreft de signaalfunctie en de ambities van uw Regiovisie

°

Wij adviseren u ervoor te zorgen dat alle lokale wijkteams

«

cultuurgericht te werken en daartoe -waar nodig- deskundigheidsbevordering in te zetten. Wij adviseren u met een evaluatie van de nieuwe Regiovisie niet te wachten tot het einde van

voldoende in staat zijn systeem- en

de 8-jarige periode van deze visie, maar in uw uitvoeringsplan een regelmatige monitoring en tweejaar:lijkse evaluatie op te nemen. Aanvullend

advies AMO

Kerkrade:

Het is belangrijk een directe verbinding lokaal te realiseren met de op dit moment in Kerkrade functio-nerende al samenwerkende wijkteams alsook naar de nog verder in ontwikkeling zijnde brede integrale wijkgerichte samenwerking (integrale wijkaanpak). Van

belang

is dat

de

preventieve

aanpak

en

het

hulpverleningsaanbod

zowel

gericht

op

de

slachtoffers als de daders concreet in activiteiten en interventies moet worden uitgewerkt in de lokale aanpak van het wijkgerichte werken, waarbij ook de ondersteuning van het veiligheidshuis als partner een prominente plek krijgt.

Met vriendelijke groet,

(geanonimiseerd) Wim Pecasse, voorzitter Adviesraad MO Kerkrade