Presentatie Raadsinformatiesessie Versterken Basisvaardigheden 20250506

Versterken Basisvaardigheden

Agenda

• Het belang van basisvaardigheden • Mariëlle Janssen, Mijn Streek Bibliotheek • Basisvaardigheden – cijfers en impact • Terugblik aanpak 2020 - 2024 • Aanpak 2025 – 2030 • Dialoog

Lage basisvaardigheden

Lage basisvaardigheden • Wat zijn basisvaardigheden? • luisteren en spreken • lezen en schrijven • rekenen • digitale vaardigheden. • Volwassenen die over lage basisvaardigheden beschikken, hebben vaak moeite om mee te doen in de samenleving. • Lage basisvaardigheden heeft aanzienlijke gevolgen voor het dagelijks leven van de betrokkenen.

Imke bij het station

Het effect van lage basisvaardigheden

Het effect van lage basisvaardigheden

Een kleine test Hoeveel procent van de woorden van een tekst moet je kennen om die tekst te begrijpen: A: 70% B: 90% C: 100%

Een kleine test: 70% Maar toen veegde mevrouw - de -- - uit haar gezicht en hij – haar. ‘-- …., neem me niet - - --. Wat is er gebeurd?’ riep hij -. Er stonden drie dames en een – in de en toen de – mevrouw --- binnen kwam, drukten – zich zo - - in de hoek – maar niet -- te worden.

Een kleine test: 90% Maar toen veegde mevrouw - de slierten – uit haar gezicht en hij herkende haar. ‘-- …., neem me niet kwalijk. Wat is er gebeurd?’ riep hij --. Er stonden drie dames en een heer in de lift en toen de – mevrouw --binnen kwam, drukten ze zich zo - mogelijk in de hoek om maar niet -- te worden.

Een kleine test: 100% Maar toen veegde mevrouw Helderder de slierten kroos uit haar gezicht en hij herkende haar. ‘Gunst…., neem me niet kwalijk. Wat is er gebeurd?’ riep hij verschrikt. Er stonden drie dames en een heer in de lift en toen de druipende mevrouw Helderder binnen kwam, drukten ze zich zo dicht mogelijk in de hoek om maar niet aangeraakt te worden.

Het boek

Peter en vriendin

Kent u iemand? In Nederland hebben meer dan 3 miljoen mensen van 16 jaar en ouder moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Dat is ongeveer 1 op de 5 mensen!.............

Basisvaardigheden – cijfers (PIAAC 2023) Nederland • 3,1 miljoen mensen (16-75 jaar) zijn laaggeletterd en/of laaggecijferd • 1,8 miljoen mensen (16-65 jaar) hebben lage taalvaardigheden (15,9%) ØWaarvan 45% NT1 ØWaarvan 55% NT2 • 1,75 miljoen mensen (16-65 jaar) hebben lage rekenvaardigheden (15,5%). • 2,2 miljoen volwassenen hebben zowel lage taal- als rekenvaardigheden • 860.000 mensen (66-75 jaar) hebben lage kernvaardigheden* * PIAAC 2023 spreekt over kernvaardigheden: geletterdheid, gecijferdheid, digitale vaardigheden en probleemoplossend vermogen

Basisvaardigheden – cijfers (PIAAC 2023) Nederland – bijzonderheden • Het aantal mensen met lage kernvaardigheden is gestegen door uitbreiding van de onderzochte doelgroepen (NT2 en 66-75 jaar) • Stabiel percentage lage taalvaardigheden, stijging van 1,4% Echter: ØBij de groep volwassen met lage taalvaardigheden, is de taalvaardigheid verder gedaald ØDalingen in vaardigheden zijn het meest zichtbaar bij kwetsbare doelgroepen, zoals migranten, ouderen, laagopgeleiden en mensen met laagopgeleide ouders. ØEr is een groeiende kloof tussen migranten en niet-migranten ØEr is sprake van marginale verschuivingen in kernvaardigheden: sterkste daling in basisvaardigheden is zichtbaar vanaf 55 jaar.

Basisvaardigheden – cijfers (PIAAC 2019) Kerkrade

NB: Nieuwe cijfers per stad n.a.v. PIAAC 2023 worden medio 2025 verwacht

Basisvaardigheden – Impact

Financiële gezondheid

Fysieke gezondheid

Arbeidsparticipatie

intergenerationele overdracht

Kwaliteit van leven

Lage basisvaardigheden Welbevinden

Zelfredzaamheid

Opvoedvaardigheden

Isolement

Afhankelijkheid zorg en ondersteuning

Aanpak 2020 - 2024 Vijf beleidspeilers Zuid-Limburg, vertaald naar lokale doelstellingen: • Preventie: het voorkomen van laaggeletterdheid bij kinderen (preventie) • Inclusie: zorgen dat zoveel mogelijk mensen kunnen meedoen (inclusie) • Opsporen: het opsporen van inwoners met beperkte basisvaardigheden • Verhelpen: meer mensen met Nederlands als moedertaal laten starten met onderwijs voor volwassenen • Verhelpen: het verhelpen van beperkte basisvaardigheden bij volwassenen door middel van scholing

Sterke infrastructuur/samenwerking O.a.: Bibliotheek, Impuls, Vista, onderwijs, gezondheidszorg, kinder- en peuteropvang, Geldwijzerwinkel

Aanpak 2020 – 2024 Resultaten

Sterke verbinding binnen sociaal domein O.a.: Vie, Participatie, Inclusiebeleid, armoede & schulden, onderwijs, welzijn Regionaal/lokaal: Educatieve Agenda, Trendbreuk, Kansrijke start, Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid

Stevig aanbod Stevige basis voor doorontwikkeling gericht op preventie, inclusie en formele/nonformele educatie

Doelen behaald Volgende beleidsperiode meer aandacht voor monitoring

Huidig beleid en aanbod

Huidig beleid

• Lokaal uitvoeringsplan sluit aan op landelijke en regionale ontwikkelingen en beleid. • Toewerken naar (nog meer) verbinding met andere beleidsterreinen, wat een doorgaande en integrale aanpak bevordert

Huidig aanbod Enkele voorbeelden • Boekstart baby – kinderopvang (Bibliotheek) • Inzet leesconsulenten op oa het consultatiebureau (Bibliotheek) • De methode ‘de Bibliotheek op school’ op al het basisonderwijs in Kerkrade (Bibliotheek) • (Bibliotheek) • Het Digi-Taalhuis: Klik en tik, SeniorWeb, Digisterker, Digivitaler (Bibliotheek)

• Het Taalhuis: Taalcafé, individuele taalondersteuning, leeskringen, schrijfkring • Taalgroepen in de wijk (Vista) • Nederlandse les (Impuls) • Kids & Koffie (Bibliotheek, Impuls i.s.m. diverse partners) • Letterbende, Superwomen, Koken met letters (Impuls) • Krachtig Vitaal • Doorlopend diverse activiteiten op diverse thema’s door verschillende partners

• Doorlopende aandacht voor bewustwording en deskundigheidsbevordering bij ketenpartners • Integratie van aandacht voor basisvaardigheden in reguliere dienstverlening/activiteiten

Nederla

ndse les

Aanpak 2025-2030 • Bestaande infrastructuur en samenwerking verder verstevigen -> Regionaal en lokaal -> Intern en met externe partners.

• Aanbod doorontwikkelen tot doorgaande en integrale lijn (0-100 jaar)

• Effectmeting en monitoring

Aanpak 2025-2030 Beleidspijlers en focuslijnen ambitiedocument Zuid-Limburg zijn basis voor lokale uitvoering: • Beleidspijlers: • Inclusie met heldere taal • Preventie van taalachterstand bij kinderen • Opsporen van beperkte basisvaardigheden • Verhelpen met scholing

• Focuslijnen: 1.

Hoofddoel: verdubbeling toeleiding NT1 naar volwassenonderwijs (van 15% naar 30%) 2. Focus in werkgebied: • Basisvaardigheden & Gezin • Basisvaardigheden & Werk • Basisvaardigheden & Gezondheid

Aanpak 2025-2030 Focuslijn 1: Basisvaardigheden & Gezin

• Doorbreken van de cyclus van laaggeletterdheid • (door)Ontwikkeling van gezinsaanbod voor kind en ouder met accent op doelgroep 0 – 2 jaar • ‘Warme’ toeleiding van ouder naar volwassenonderwijs of informeel aanbod

Aanpak 2025-2030 Focuslijn 2: Basisvaardigheden & Werk Integratie educatie op basisvaardigheden in ontwikkelcentrum Flexiforum d.m.v.:

• Deskundigheidsbevordering medewerkers • Screening van Participatie-klanten • ‘Warme’ toeleiding naar volwassenonderwijs Vista • Vista op locatie als onderdeel van de werkweek: onderwijs wordt gekoppeld aan werknemersvaardigheden • Samenwerking met provincie in LLO-collectief (Leven Lang Ontwikkelen voor kort- of praktisch geschoolden)

Aanpak 2025-2030 Focuslijn 3: Basisvaardigheden & Gezondheid

• O.a. kansen in het verbeteren van digi(taal)vaardigheden bij senioren • Echter onvoldoende WEB-budget voor ontwikkeling/uitvoering aanbod • In ieder geval aandacht voor begrijpelijke communicatie i.s.m. Bondgenootschap Geletterdheid Parkstad en gezondheidszorg • Onderzoek naar aanvullende financiële middelen om de focuslijn uit te breiden

Aanpak 2025-2030 Lokale uitvoering Samenvattend richten we ons in Kerkrade op:

• Verdere versteviging van samenwerking met partners, met specifieke aandacht voor: • verdere bewustwording en deskundigheidsbevordering bij ketenpartners • integratie van aandacht voor basisvaardigheden in reguliere dienstverlening/aanbod

• Bestaand aanbod optimaliseren en aan elkaar knopen tot een doorgaande lijn • Samenwerking Kerkrade-Oost met Provincie, gemeente en alliantiepartners (o.a. projecten t.a.v. laaggeletterdheid) • Verdere doorontwikkeling van de gezinsaanpak • Verdere doorontwikkeling van de integratie van educatie op basisvaardigheden binnen het ontwikkelcentrum Flexiforum

• Ontwikkelen en uitvoeren van communicatiestrategie: begrijpelijke communicatie vanuit alle gemeentelijke afdelingen naar inwoners

Dialoog