Presentatie nr. 2 .pdf
Tekst van het document
Opties lokale warmtetransitie Informatiesessie Gemeenteraad 15 september 2022 Kerkrade
Agenda
Opties lokale warmtetransitie
Duurzame aardgasalternatieven Conclusies potentieanalyse Vijf mogelijke strategiekeuzes Vervolg
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
2
Omgevingswet Vereisten programma binnen de Omgevingswet: -
College van B&W, in plaats van de gemeenteraad, stelt de TVW vast
-
Een plan MER is opgesteld als het plan het kader vormt voor een MER-plichtig project, zoals het aanleggen van buisleidingen voor stoom of warm water
-
Afd. 3.4 Awb (de uniforme openbare voorbereidingsprocedure) is toegepast
-
Bij vaststelling wordt verantwoord op welke wijze participatie heeft plaatsgevonden
3
Aardgasvrij niet alleen opdracht vanuit het Rijk
Opties lokale warmtetransitie
2. Uitputten fossiele bronnen en onafhankelijkheid 3. Betaalbaar houden energievoorziening
1. Klimaatverandering en opwarming
DRIVEN BY VALUE, NU STANTEC
4
Nationale richtlijnen vanuit het ECW
Een lokale opgave
DRIVEN BY VALUE, NU STANTEC
5
Alternatieven voor cv-ketel op aardgas
Lokale warmtetransitie
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Lage isolatiegraad
Midden of Hoge Temperatuur Warmtenet
Hybride Warmtepomp
Hoge isolatiegraad
Lage Temperatuur Warmtenet
Individuele Elektrische WP
Collectief
Individueel
6
Hybride (Individueel)
Opties lokale warmtetransitie
Schillabel B (kan lager) Hybride warmtepomp + CV-ketel
Elektriciteitsnet Groengas / Waterstof
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Bouwjaar
oud
Warmtevraag
gemiddeld
Dichtheid
~ Bron: ECW | https://ecw.mett.nl/themas/de+leidraad/default.aspx
7
All-electric (Individueel)
Opties lokale warmtetransitie
Nieuwbouwisolatie Buffervat Combiwarmtepomp Laagtemperatuurradiatoren Elektriciteitsnet
Bouwjaar
nieuw
Warmtevraag
laag
Dichtheid
~ Bron: ECW | https://ecw.mett.nl/themas/de+leidraad/default.aspx
8
Warmtenet HT (Collectief)
Opties lokale warmtetransitie
Schillabel B (kan lager) Warmtenet (>75ºC) Elektriciteitsnet
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Bouwjaar
oud (HT)
Warmtevraag
hoog
Dichtheid
hoog
Bron: ECW | https://ecw.mett.nl/themas/de+leidraad/default.aspx
9
Warmtenet LT (Collectief)
Opties lokale warmtetransitie
Nieuwbouwisolatie Warmtenet (<55ºC) Elektriciteitsnet
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Bouwjaar
nieuw (LT)
Warmtevraag
laag
Dichtheid
hoog Bron: ECW | https://ecw.mett.nl/themas/de+leidraad/default.aspx
10
Mogelijke transitiepaden (vanuit gezichtspunt eigenaar)
Lokale warmtetransitie Nr.
2022
1
isoleren
2023
2024
2025
2026
*
2027
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
hybride warmtepomp
2 3
2028
hybride warmtepomp isoleren
elektrische warmtepomp
4
elektrische warmtepomp
5
isoleren
6
afwachten, niets doen
7
isoleren
8
afwachten, niets doen
9
isoleren
10
afwachten, niets doen
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
MT warmtenet (55 - 75 graden)
LT warmtenet (< 55 graden)
Innovatieve techniek
11
Agenda
Opties lokale warmtetransitie
Duurzame aardgasalternatieven Conclusies potentieanalyse Vijf mogelijke strategiekeuzes Vervolg
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
12
Conclusies Pandanalyse Opties lokale warmtetransitie
Totaal
Panden 10.441 54% 5.820 30% 1.967 10% 1.173 6% 19.401 100%
Totaal
Panden 19.401 100% 8.030 41% 3.253 17% 3.575 18% 19.401 100%
Eerste voorkeur Hybride (S4/S5) HT/MT warmtenet (S2) Individuele elektrische warmtepomp (S1) LT warmtenet (S3)
Totale potentie Hybride (S4/S5) HT/MT warmtenet (S2) Individuele elektrische warmtepomp (S1) LT warmtenet (S3)
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
13
Pandanalyse Kerkrade
Lokale warmtetransitie
30%
84% Lage isolatiegraad
16% Hoge isolatiegraad
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
54%
Midden of Hoge Temperatuur Warmtenet
Hybride Warmtepomp
6%
10%
Lage Temperatuur Warmtenet
Individuele Elektrische WP
36% Collectief
64% Individueel 14
Uitkomst pandenanalyse Lokale warmtetransitie
15
Tweede optie
Lokale warmtetransitie
16
Bronanalyse (theoretische potentie)
Pandanalyse Kerkrade
Warmtevraag 2019
1758
Lucht Bodem* MT/LT bronnen
Industrie
610
Aquathermie
722
Biomassa
36 HT bronnen
Biogas
Hernieuwbare gassen
49 0
200
400
600
800
1000
1200
1400
1600
1800
2000
Bronpotentie (TJ/jaar)
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
17
Aquathermie bronnen
18
Conclusies Kerkrade
Opties lokale warmtetransitie
Zowel collectieve als individuele oplossingen hebben voor potentie in Kerkrade.
Van alle Parkstad-gemeenten heeft Kerkrade de meeste potentie voor een warmtenet op lage temperatuur, dat biedt mogelijkheden voor kleinschalige LTnetten of een grootschalig hybride (LT/MT-)warmtenet.
Veel bronpotentie is er alleen voor bronnen op lage temperatuur veel potentie binnen de gemeentegrenzen, voor MT/HT-bronnen moet buiten de gemeentegrenzen worden gekeken. Bijvoorbeeld naar Herzhogenrath in Duitsland of Chemelot in Sittard.
De meeste inwoners van Kerkrade zijn op individuele oplossingen aangewezen, met name op de hybride warmtepomp. Dat is een relatief makkelijke oplossing, maar op de korte termijn nog niet aardgasvrij.
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
19
Agenda
Opties lokale warmtetransitie
Duurzame aardgasalternatieven Conclusies potentieanalyse Vijf mogelijke strategiekeuzes Vervolg
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
20
Gemeente is regisseur Opties lokale warmtetransitie
Uitgangssituatie en context verschilt per gemeente Meerdere wegen naar het einddoel Beperkte capaciteit en middelen: prioriteiten stellen Uiteindelijk bepalen: welke aanpak en route (strategie) past het beste bij Kerkrade?
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
2
Uitgangssituatie voor alle strategieën
Opties lokale warmtetransitie Techniek
Grootste potentie voor warmtenet en hybride warmtepomp, maar weinig mogelijke bronnen Er is op termijn hernieuwbaar gas nodig voor hybride warmtepompen, of een ander toekomstperspectief Uitgangspunten Stap één: isoleren. Dit is (vaak) no-regret en korte termijn-resultaat Draagvlak is altijd een belangrijke randvoorwaarde Lopende projecten (om op aan te sluiten) Er is een isolatie- en verduurzamingsprogramma in ontwikkeling (Parkstad); het Energie- en Klimaatfonds Kerkrade is hiervoor onze eerste bouwsteen Kerkrade is al bezig met verduurzamen op wijkniveau i.k.v. het Volkshuisvestingsfonds
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
22
Strategie A. Grootschalig warmtenet Opties lokale warmtetransitie
De primaire focus van de gemeente is gericht op de ontwikkeling van een grootschalige warmtenet dat past bij de bestaande bebouwing (dus tenminste midden temperatuur, 55 graden of meer – of LT-hybride) Voor het stimuleren van isolatie en voor individuele warmtepompen wordt in grote mate geleund op landelijke initiatieven, zoals de aankomende verplichting voor hybride warmtepompen in 2026.
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
23
A. Grootschalig warmtenet Lokale warmtetransitie
We steken onze energie in de ontwikkeling van een groot warmtenet
Minpunten – Pas resultaat op de lange termijn – Groot project, veel risico – Grote, langdurig duurzame, warmtebronnen nodig
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Pluspunten + Past goed bij een aanpak energiearmoede + Geeft de gemeente meer regie op de transitie + Minder aanpassingen aan de woning noodzakelijk
24
Strategie B. Individuele oplossingen
Opties lokale warmtetransitie
De gemeente kiest primair voor individuele oplossingen: elektrische warmtepompen of hybride warmtepompen, op lange termijn in combinatie met hernieuwbaar gas (groengas, waterstof) De gemeente besteedt geen aandacht aan de ontwikkeling van een groot warmtenet (waarmee de kansrijkheid van warmtenetten in bepaalde gebieden kan afnemen)
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
25
B. Individuele oplossingen Lokale warmtetransitie
We geven prioriteit aan individuele oplossingen
Minpunten – Gemeente heeft minder regie op de transitie – Te weinig groengas voor veel hybride warmtepompen, en veel extra duurzame opwek nodig voor elektrische pompen – Hoge investeringen van eigenaar-bewoners nodig
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Pluspunten + Keuzevrijheid: elke inwoner volgt een eigen tempo + Mogelijkheid om aan te sluiten bij landelijke (subsidie)programma’s + Meer ‘no regret’ op korte termijn
26
Strategie C. Ingrijpend isoleren
Opties lokale warmtetransitie
De gemeente gaat zoveel mogelijk gebouwen isoleren volgens De Standaard. Dat wil zeggen dat er vaak méér isolatie wordt aangebracht dan vanuit economisch perspectief rendabel is De hoogwaardige isolatie maakt meer individuele en collectieve technieken voor aardgasvrij mogelijk, namelijk elektrische warmtepompen en LT-warmtenetten. De gemeente gaat hiermee al op kleine schaal al aan de slag, maar de meeste gebouwen worden pas na 2030 helemaal aardgasvrij.
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
27
C. Ingrijpend isoleren Lokale warmtetransitie
We zetten in op ingrijpende isolatiemaatregelen
Minpunten – Nog niet aardgasvrij – Ingrijpende aanpassingen, soms sloop-nieuwbouw, noodzakelijk – Financieel niet rendabel voor de meeste huizen
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Pluspunten + Meest duurzame optie + Goede basis voor de toekomst, zorgt voor onafhankelijkheid van beschikbare warmtebronnen + Beste optie voor de toenemende koeltevraag in de zomer
28
Strategie D. Techniekneutraal van onderop
Opties lokale warmtetransitie
De gemeente stimuleert initiatieven in buurten waar het draagvlak groot is en/of faciliteert initiatieven die van onderop worden opgestart. Of gaat op zoek naar projecten die op draagvlak kunnen rekenen. De gemeente maakt vooraf geen principiële keuzes over het alternatief voor aardgas maar laat dat afhangen van initiatiefnemers of een participatieproces. De snelheid, CO2-besparing en aardgasalternatieven zijn afhankelijk van een externe partij, de inwoner Verder wordt geleund op landelijke initiatieven, zoals de aankomende verplichting voor hybride warmtepompen in 2026.
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
29
D. Techniekneutraal, van onderop Lokale warmtetransitie
We zetten in op gebieden waar het draagvlak het grootst is zonder specifieke keuze voor een techniek
Minpunten – Gemeente heeft weinig regie op de transitie – Risico op relatief veel niet-wenselijke warmteoplossingen – Buurtgerichte aanpak noodzakelijk
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Pluspunten + Route met het meeste draagvlak + Meer mogelijkheden tot integrale gebiedsontwikkeling + Inwoners worden deels probleemeigenaar
30
Strategie E. Besparen op korte termijn
Opties lokale warmtetransitie
De gemeente selecteert de komende tien jaar projecten op basis van het criterium energiebesparing op korte termijn (waar mogelijk in combinatie met verlichting van energiearmoede) In dit scenario is weinig aandacht voor volledig aardgasvrij maken van woningen en gebouwen
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
31
E. Besparen op korte termijn Lokale warmtetransitie
We zetten in op gebieden waar de bespaarpotentie het grootst is
Minpunten – Niet aardgasvrij – Weinig visie voor de lange termijn – Afhankelijk van nationale (subsidie)programma’s
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
Pluspunten + Grootste effect op korte termijn + Gaat goed samen met aanpak energiearmoede + Levert leerervaringen op voor grotere stappen op een later moment
32
Energiearmoede
33
Agenda
Opties lokale warmtetransitie
Duurzame aardgasalternatieven Conclusies potentieanalyse Vijf mogelijke strategiekeuzes Vervolg
DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
34
Welke strategie past best bij Kerkrade
Opties lokale warmtetransitie
ambtenaren DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
35
Welke strategie past best bij Kerkrade
Opties lokale warmtetransitie
extern DRIVEN BY VALUES, NU STANTEC
36
Menti Vragen Menti (anoniem): - Wat kunt u ons nog meegeven? - Waar heeft u nog behoefte aan – wat wilt u nog weten? - Hoe wilt u bij voorkeur betrokken worden?
37
Dank voor jullie enthousiasme