oude versie Begroting 2025 2024.10.14 met kaft
Tekst van het document
35
Bedrijfsbezoeken Om werkzoekenden een beter beeld te geven van de werkomgeving en cultuur binnen verschillende bedrijven, organiseren wij bedrijfsbezoeken. Deze bezoeken bieden de gelegenheid om direct in contact te komen met potentiële werkgevers en een kijkje te nemen achter de schermen. Ontwikkeltrajecten Wij bieden diverse ontwikkeltrajecten aan, gericht op het verbeteren van de vaardigheden en competenties van onze cliënten. Deze trajecten bestaan uit werkzaamheden die bijdragen aan de ontwikkeling van werknemersvaardigheden. Hiervoor werken we binnen het ontwikkelcentrum Flexiforum samen met de Ruilwinkel Kerkrade, woon Elisabeth Stift en onze eigen afdeling stedelijk beheer. De werkzaamheden zijn afgestemd op de individuele behoeften van de deelnemers. Het doel is om hen beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt en hun kansen op een baan te vergroten. Bemiddeling bij Lokale Bedrijven Onze bemiddelingsdiensten richten zich specifiek op lokale bedrijven. Door nauwe samenwerking met deze bedrijven kunnen wij onze cliënten matchen met openstaande vacatures. Dit bevordert niet alleen de lokale werkgelegenheid, maar zorgt er ook voor dat bedrijven snel de juiste kandidaten vinden.
4. Toevoegen van Sancta Maria gebouw aan Flexiforum Relatie met taakveld(en): 4.2 Het Flexiforum is een gebouw waarin meerdere bedrijven en instellingen gevestigd zijn. Ook de gemeente gebruikt werkruimtes in het Flexiforum. Ruim 90% van het gebouw is verhuurd. Een aantal van de huurders vraagt al om meer ruimte. Er is ook belangstelling van andere mogelijke huurders. Daarom is in 2022 gestart met het maken van een nieuw plan voor de voormalige Sancta Maria school. Dit gebouw is via een loopbrug verbonden met het Flexiforum.Voor het verduurzamen van het gebouw is een subsidie aanvraag voor Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed ingediend waarvoor medio 2024 een subsidie beschikking is ontvangen voor een bedrag van € 760.626. De gemeenteraad heeft in april 2023 een plan (incl. budgetverzoek) goedgekeurd om de voormalige school toe te voegen als onderdeel van het Flexiforum. Dit plan wordt in de eerste helft van 2025 afgerond. In de toekomst zal het Flexiforum nagenoeg energieneutraal worden doordat het gebouw van het gas afgaat.
5. Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix Relatie met taakveld(en): 3.3, 3.4 Het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” is volop in werking en werpt zijn vruchten af. Beleef Kerkrade heeft zich echter inmiddels doorontwikkeld en richt zich nu met name op de eigen inwoners. Veel content op deze kanalen is dan ook niet geschikt voor toeristen. Samen met de afdeling communicatie en Beleef Kerkrade worden in 2025 manieren gezocht om ook specifiek de doelgroep toeristen te bereiken. Dit doen we o.a. via VisitKerkrade.nl en in samenwerking met Visit Zuid-Limburg. Beleef Kerkrade/ Marketing Het vermarkten van de stad met Beleef Kerkrade is een succesvolle aanpak. Dit wordt niet alleen in de regio, maar ook landelijk opgemerkt, wat geresulteerd heeft in de nominatie voor de Nationale City- en Regiomarketing Trofee 2024. We blijven inzetten om Kerkrade te positioneren als een stad waar het goed wonen, werken, ondernemen en recreëren is. Door de goede resultaten en het toenemend bereik van de Beleef Kerkrade kanalen ontstaat er ook steeds meer en meer vraag uit de samenleving om aan te haken. ‘Beleef Kerkrade’ groeit zo nog steeds meer uit tot een gedragen aanpak voor en door de Kerkraadse samenleving.
Evenementen De evenementensector staat in toenemende mate onder druk door forse prijsstijgingen, verscherpte veiligheids- en milieueisen en veranderingen in consumentengedrag. Tegelijkertijd blijft de evenementensector van wezenlijk belang voor de branding van een stad en het realiseren van een aantrekkelijk woon- en bezoekersklimaat waarin ruimte is voor ontmoeting. Ook in economische zin speelt de evenementensector in het algemeen en de spin-off voor horeca en retail in het bijzonder een belangrijke rol, waardoor het handhaven van een passend evenementenaanbod van belang is. 36
6. Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden Relatie met taakveld(en): 3.2, 3.4 De Visie Toerisme (pijler Verbindingen) en het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” worden verder uitgewerkt door manieren te zoeken om nóg beter de verbinding te leggen tussen de toeristische attracties onderling en tussen de toeristische attracties en het centrum. Het Zuid-Limburgse wandelnetwerk “Knopen Lopen” zal in het 2e kwartaal 2025 in gebruik worden genomen. Hiertoe worden ook alle bestaande wandelrouteproducten omgezet en worden nieuwe online wandelingen, brochures en flyers ontwikkeld. Waar mogelijk wordt hierbij telkens de verbinding met het centrum gezocht. In samenwerking met Smart Market worden diverse arrangementen ontwikkeld waarbij ook waar mogelijk de link tussen attracties en het centrum gelegd worden. Verder wordt aangehaakt bij de nog in ontwikkeling zijnde uitvoeringslijnen van het Aanvalsplan Kerkrade Centrum, o.a. om centrumondernemers actiever te betrekken.
7. Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute Relatie met taakveld(en): 3.4 Het Zuid-Limburgse wandelnetwerk “Knopen Lopen” wordt in het 2e kwartaal 2025 opgeleverd. Ook de bijbehorende wandelrouteproducten worden dan gelijktijdig gepubliceerd. Het wandelknooppuntennetwerk zorgt voor het verbeteren van de route infrastructuur, de bereikbaarheid van heel Zuid-Limburg en spreiding van toeristisch-recreatieve bezoeken in de regio. In Kerkrade zorgt dit netwerk er daarnaast voor dat het veel eenvoudiger wordt om grensoverschrijdende routes samen te stellen. De aanleg van de Parkstadroute heeft in 2023 zijn aanvang gekregen. De route wordt in verschillende fasen gerealiseerd. De verwachting is dat de Parkstadroute eind 2025 in zijn geheel gereed is. Visit Zuid-Limburg heeft de opdracht gekregen om een marketing- en communicatieplan op te stellen rondom de Parkstadroute. Ook dit wordt in 2025 opgeleverd.
37
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 3
REK.
Economie
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2024
2025
2023
2026
2027
2028
LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling
1
1
1
1
1
1
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.100
3.812
2.174
2.261
2.237
2.249
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
269
302
271
284
276
276
3.4 Economische promotie
452
527
430
426
426
417
2.822
4.642
2.875
2.971
2.939
2.941
0
0
0
0
0
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.506
992
734
814
819
819
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
112
109
109
109
109
109
3.4 Economische promotie
512
399
404
404
404
404
2.130
1.501
1.247
1.327
1.332
1.332
TOTAAL LASTEN BATEN 3.1 Economische ontwikkeling
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹
E/M²
2024
2025
2026
2027
2024 2028
2028
I Reguliere investeringen 3.2
Bereikbaarheid bedrijventerreinen
v
m
200
1.250
0
0
0
1.450
3.2
Impuls winkelgebieden
u
e
0
250
250
250
250
1.000
3.3
Markt Eygelshoven
u
e
0
170
0
0
0
170
200
1.670
250
250
250
2.620
Totaal Programma 3
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Stimuleringsregeling centrum Het budget voor de stimuleringsregeling centrum heeft het maximum bereikt. Op 6 maart 2024 heeft de raad besloten om hiervoor een extra budget van € 100.000 beschikbaar te stellen. Markten/Kermissen Gelet op de verwachte te realiseren opbrengsten van de markten en kermissen is een neerwaartse bijstelling noodzakelijk.
38
Uitvoeringsprogramma Toerisme Voor de uitvoering van toeristische activiteiten is vanaf 2024 € 50.000 begroot.
Investeringen Centrum impuls winkelgebieden Voor de uitvoering van het aanvalsplan centrum is bij het Rijk een subsidie Impuls Winkelgebieden aangevraagd. De totale aanvraag behelst ca. €2,8 miljoen. Vooruitlopend op een eventuele toekenning, naar verwachting in oktober 2024, is reeds jaarlijks een bedrag van €250.000 t.b.v. investeringen in relatie tot het aanvalsplan centrum opgenomen. Markt Eygelshoven Voor het jaar 2025 is rekening gehouden met een investering van € 170.000 voor het vervangen en uitbreiden van de electriciteitskasten.
Overige vermeldenswaardige zaken Uitvoeringsprogramma Toerisme In 2025 worden ook weer projecten opgepakt die voortvloeien uit het Uitvoeringsprogramma Toerisme. Deels worden de projecten opgepakt en uitgevoerd in samenwerking met de andere gemeenten en stakeholders in de regio Parkstad Limburg en Zuid-Limburg. Waar mogelijk wordt hierbij de samenwerking gezocht met onze Duitse buren. Er wordt onder meer ingezet op (ook grensoverschrijdende) toeristischrecreatieve infrastructuur en routes, dataverzameling (toeristische onderzoekscijfers die toeristische sturingsinformatie opleveren), duurzame vernieuwing en innovatie van het toeristisch-recreatief product en het blijven inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van de Kerkraadse vrijetijdsvoorzieningen. Centrummanagement Via Centrummanagement worden de ondernemers in het centrum van Kerkrade ondersteund en worden acties ontplooid om het ondernemersklimaat verder te verbeteren, meer bezoekers en meer omzet te krijgen en in afstemming met Beleef Kerkrade activiteiten, evenementen en koopmomenten zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen.
Centrummanagement speelt daarbij onder andere de volgende rollen: • verbinding tussen centrumondernemers en gemeente; • communicatie naar de centrumondernemers over zaken die voor hen belangrijk zijn en visa versa; • mee uitvoering geven aan de stimuleringsregeling, het aanvalsplan Kerkrade centrum en het terrassenbeleid; • afstemmen van evenementen (plus de marketing daarvan) op momenten dat veel mensen komen winkelen in het centrum binnen Beleef Kerkrade; zoeken naar organisatoren voor kwalitatief passende evenementen in het centrum; • organiseren van overleg tussen en met ondernemers; zorgen voor saamhorigheid en een gezamenlijk belang, samen voor een sterker Kerkrade centrum; • beheren en monitoren van de Beleef Kerkrade Kadokaart; • ondersteunen van startende ondernemers en nieuwe initiatieven (naast en samen met Streetwise); • communicatie met bewoners van Kerkrade centrum en eigenaren van gebouwen (vastgoed); • actief inzetten op leegstaande panden voor bestaande en nieuwe ondernemers maar ook bij langdurige leegstand voor pop-up activiteiten, zoals Fietspunt. Er is in 2023 een aanvalsplan opgesteld om deze versterking verder vorm te geven waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc.
De uitvoering van het aanvalsplan is in 2024 gestart en gaat de komende tijd meer zichtbaar worden. Zo laten we als gemeente zien dat er iets gebeurt. In 2025 zal gestart worden met het oppakken van de midden langetermijnvisie.
39
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Functiemenging Vestigingen
CBS/BAG/LISA LISA
% Aantal per 1.000 inwoners 15 - 64 jaar
2023 2023
39,9 142,3
54,2 197,1
51,1 177,9
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Bedrijfsvestigingen (per 1 januari) Werkzame personen (per 1 januari) Werkgelegenheidsin dex (arbeidsplaatsen vs. beroepsbevolking *) Vestigingen detailhandel (per 1 januari) Werkzame personen detailhandel (per 1 januari) Bezoekers GaiaZOO
Vestigingenregis ter Limburg Vestigingenregis ter Limburg Vestigingenregis ter Limburg / Etil
Bezoekers Discovery Museum
Discovery Museum
Bezoekers Roda JC wedstrijden competitie Bezoekers Rodahal
Roda JC Kerkrade
Bezoekers ZLSM
ZLSM
Opbrengst toeristenbelasting (op rekeningbasis)
BsGW
Eenhei d Aantal Aantal %
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2.918
2.998
3.098
3.218
3.428
3.578
15.39 1 70
15.75 4 72
15.74 5 75
15.83 7 72
16.17 5 74
16.02 3 70
Vestigingenregis ter Limburg
Aantal
333
324
327
323
335
340
Vestigingenregis ter Limburg
Aantal
2.099
2.137
2.250
2.000
2.013
2.000
GaiaZOO Kerkrade
Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Bedrag * € 1.000
450
510
310
300
465
470
133
142
53
31
57
100
184
119
23
36
124
178
54
58
24
4
41
36
26
35
4
19
32
36
155
151
171
142
233 187
Rodahal
* Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met (voornemen tot) betaald werk van minstens één uur.
40
4 Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing
Taakvelden 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid 1. Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 Na een aanzienlijke aanloopperiode, heeft het Martin Buber in 2024 dan eindelijk haar deuren mogen openen en de eerste lichting scholieren mogen ontvangen voor het schooljaar 2024/2025. In 2025 zal verder worden gebouwd aan het toekomstbestendig maken van het Martin Buber. Naast de inspanningen die samenhangen met de groei van de school, door de komst van de tweede lichting scholieren voor het schooljaar 2025-2026, worden de voorbereidingen gecontinueerd voor het nieuwe schoolgebouw.
41
2. Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 Onder meer door de inzet van cultuurcoaches vanuit de regeling combinatiefunctionarissen, zet het college zich in om kinderen en jongeren breed cultuurprogramma aan te bieden. Als onderdeel van het onderwijsprogramma en als buitenschools aanbod. De cultuurcoaches adviseren en coördineren de onderwijsinstellingen over de inrichting van een programma waarbij kinderen en jongeren in aanraking komen met diverse culturele activiteiten. Hierbij zoeken de cultuurcoaches actief de verbinding met partners, zowel professionele- als ook vrijwilligersorganisaties. Ook in 2025 zetten we deze lijn voort en continueren we onder andere de programma’s ‘Meer harmonie in de Samenleving’, de ‘Topweken VMBO Holz’ en de inzet van cultuurcoaches in de ‘Sjpassweken’. Uiteraard met continu oog voor verdere doorontwikkeling en het benutten van kansen.
42
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 4
REK.
Onderwijs
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2024
2025
2023
2026
2027
2028
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting
3.269
6.258
3.850
3.784
3.683
3.679
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.501
3.640
1.679
1.679
1.606
1.581
TOTAAL LASTEN
6.770
9.898
5.528
5.462
5.290
5.260
642
1.111
137
137
137
137
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.333
2.283
366
366
341
316
TOTAAL BATEN
2.975
3.393
502
502
477
452
BATEN 4.2 Onderwijshuisvesting
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2024
2025
2026
2027
2028
2024 2028
I Reguliere investeringen 4.2 het Martin Buber
u
e
2.800
1.300
4.500
4.500
1.000
14.100
4.2 Onderwijsvoorzieningen
v
e
0
200
200
200
200
800
4.2 IKC Droomhof
u
e
3.649
0
0
0
0
3.649
u
-
1.800
0
0
0
0
1.800
8.249
1.500
4.700
4.700
1.200
20.349
II Overige investeringen
III Leningen 4.2 HMB lening Totaal Programma 4
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Leerlingenvervoer We kijken continu naar kansen en mogelijkheden om onze dienstverlening zo efficiënt mogelijk in te regelen binnen de geldende kaders. Zo ook voor het leerlingenvervoer. Gezien de huidige druk op het leerlingenvervoer (te weinig chauffeurs en busjes, het grote aantal leerlingen en de toename in locaties) en de financiële uitdagingen in de nabije toekomst is hier een nog grotere noodzaak toe. Dit sluit ook aan bij het beter kijken naar de eigen mogelijkheden van ouders en kinderen om hen zo zelfstandig mogelijk naar school te laten gaan. Een mogelijkheden die recent onderzocht is, is op welke manier het vervoer richting de Mgr. Hanssenschool zo efficiënt mogelijk ingeregeld kan worden. Vanuit dit onderzoek is gebleken dat het efficiënter is om dit in te regelen middels een touringcar, in plaats van losse taxibusjes. Dit kan een besparing opleveren van maximaal € 30.000 op jaarbasis. De precieze besparing zal afhankelijk zijn van het daadwerkelijke gebruik van de voorzieningen.
43
Investeringen N.v.t.
Overige vermeldenswaardige zaken Onderwijshuisvesting (4.2) Na de goedkeuring door de Raad van de update van het Integraal Huisvestingsplan voor het primair onderwijs in Kerkrade-Oost, is een haalbaarheidsonderzoek gestart naar een gezamenlijke huisvesting voor basisschool St. Ursula en basisschool De Diabolo. Dit onderzoek richt zich in eerste instantie op het bepalen van een geschikte locatie. HEVO begeleidt de gemeente en Onderwijsstichting MOVARE in dit proces. Tegelijkertijd voert Onderwijsstichting MOVARE, samen met de twee scholen, een onderzoek uit naar de mogelijke mate en vorm van samenwerking, mocht deze in de toekomst onder één dak plaatsvinden. In lijn met het Integraal Huisvestingsplan is daarnaast een verkenning gestart naar de mogelijkheden voor een nieuwe onderwijslocatie in Bleijerheide, ter vervanging van de huidige locaties van openbare basisschool De Schatkist en basisschool Bleijerheide.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado
2023
2,8
6,3
5,8
Relatief verzuim
DUO/Ingrado
2023
39
27
24
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
DUO/Ingrado
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen %
2023
4,1
2,4
2,6
Omschrijving
Bron
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Trajecten RMC: schoolverlaters zon-der startkwalificatie* (schooljaar eindigend in): - oude - nieuwe Vrijstellingen wv. schoolbezoek buitenland (schooljaar eindigend in) schoolverzuim: - meldingen - leerlingen (schooljaar eindigend in) ***
Bureau VSV
Aantal
303
227
294
327
464
538
211 92
194 103
206 74
192 77
208 89
146
152
154
155
163
122
130
132
133
142
229 109
355 109
664 126
665 178
819 185
Overige indicatoren
Bureau VSV
Bureau VSV
Aantal
226 100
Aantal
44
Onderzoeken absoluut schoolverzuim (schooljaar eindigend in) **** Maatregelen (schooljaar eindigend in) Thuiszitters (per 1 augustus) Deelname peuterspeelzaal Indicatie doelgroep-peuter t.b.v. VVE door JGZ (bij 14 maanden consult) *
** *** ****
Bureau VSV
Aantal
8
5
8
6
7
10
Bureau VSV
Aantal
3
5
3
-
1
4
Bureau VSV
Aantal
15
11
9
10
4
13
Kinderopvang Parkstad (KOP) Meander JGZ
% van 2 en 3jarigen Aantal
63,9
58,3
45,3
53,1
51,4
46,8
191
171
74
110
96
103
Door de overstap naar een nieuw systeem zijn vanaf 2017 alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en geen startkwalificatie hebben, geregistreerd incl. de groep kwetsbare jongeren (o.m. uit Praktijkonderwijs of VSO met uitstroomprofiel onderwijs of arbeid) die voorheen niet tot de doelgroep van het bureau VSV behoorden. voorlopig cijfer Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar. Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven.
45
5 Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen, en op recreatie.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).
Taakvelden 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie
B. Speerpunten van beleid 1. Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3
46
Kerkrade is gezegend met een rijk verenigingsleven. Op het vlak van cultuur, sport, welzijn en zorg zijn vele vrijwilligers aan de slag met allerlei activiteiten en evenementen. Zij vormen de kern van onze samenleving en zorgen voor verbinding en kwaliteit van leefbaarheid. Verenigingen zijn voor inwoners de plek waar zij door deelname aan activiteiten sociaal maatschappelijke participeren en op betekenisvolle wijze meedoen in de samenleving. Aangetoond is dat lid zijn van en meedoen aan de activiteiten van een vereniging zowel de fysieke gezondheid als het mentale welbevinden van de inwoner bevorderd. Het op passende wijze ondersteunen en faciliteren van verenigingen en vrijwilligers op basis van geïnventariseerde behoeften vormt een belangrijk uitgangspunt van het collegeprogramma 2022-2026. Het verenigingsleven blijft onder druk staan. Het blijft moeilijk om leden en vrijwilligers te vinden en behouden. In samenwerking met onze combinatiefunctionarissen worden de lokale sportverenigingen hierin ondersteund. Thema’s als toekomstbestendigheid, vrijwilligersmanagement, samenwerking, veilig sportklimaat, Team:Fit blijven actueel en worden actief aangeboden middels diverse sportcafés en verenigingstrajecten. Daarnaast hebben de combinatiefunctionarissen een rol in het activeren van onze minder actieve inwoners.
Waar mogelijk proberen ze hen door te verwijzen naar het reguliere sportaanbod, waaronder sportverenigingen. Indien fuseren een mogelijke optie is kunnen we verenigingen hierbij ook ondersteunen.
2. Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 Vanuit het Sportakkoord Kerkrade bouwen we in 2025 verder voort op ambities en doelen die met diverse partners zijn vastgesteld om samen de sport toekomstbestendig, leuk en toegankelijk te maken voor iedereen. Net als in 2024 zullen we ook in 2025 sportbijeenkomsten organiseren om kennis en goede voorbeelden te delen en samenwerkingen tussen verschillende (sport)aanbieders verder te versterken. Hierbij ligt een accent op het laten bewegen en sporten van kinderen. Denk aan ook de pijler “gezonde jeugd” onder Vie. Maar ook de rol van de onze combinatiefunctionarissen, die een rol hebben in het versterken van sport- en beweegaanbod op en rond de scholen, uitvoeren van naschools sportaanbod in de wijken en het organiseren van gratis sport- en beweegactiviteiten voor kinderen tijdens vakanties. Voor de minima blijven we ook in 2025 inzetten op Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Met als doelstelling dat de gemeente voor deze kinderen kan blijven inzetten op maximaal gebruik.
3. 3. Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 Het gedachtegoed van Vie is in 2021 opgebouwd rond de drie pijlers Gezonde jeugd, Vitaal ouder worden en Vitale wijken. Vanuit de gedachte ‘de jeugd heeft de toekomst’, de levenscyclus met een leven lang leren, wonen, werken en leven en daarnaast het belang van een omgeving waarin dit allemaal mogelijk is, zijn deze pijlers die nog steeds toereikend en actueel. Nu, 3 jaar later, zijn echter ook steeds meer de gevolgen zichtbaar van de toename van de zorgvraag. Waar welzijn en de sociale cohesie de sleutel tot een zelfredzame samenleving vormen, zijn ze tegelijkertijd ook nog te veel buiten beeld om de toekomstige opgaven het hoofd te kunnen bieden. Nog nadrukkelijker zal voor de pijler Vitale wijken dan ook een ombuiging plaats vinden van zorg naar welzijn/voorliggend veld. Waar Vitale wijken in 2021 al als randvoorwaarde werden gezien, wordt de komende jaren hierop nadrukkelijker ingezet Evenals voor 2023 en 2024 biedt ook voor 2025 de begroting helaas niet de ruimte om, net zoals in 2021 en 2022 €500k extra vrij te maken voor Vie voor experimenten en pilots. Binnen de reguliere €1,2mln/jaar waarop vanuit de subsidieverplichtingen van Provincie en Stadsregio niet op bezuinigd kan worden, worden daarom binnen de bestaande programma’s keuzes gemaakt om hierop toch te blijven inzetten.
4. Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 Begin 2024 is de combinatiefunctionaris bij de HuB van start gegaan. Waar in de eerste helft van 2024 de nadruk lag op opstarten, verbinden en ontwikkelen, zien we nu dat de HuB brede culturele programmaring neerzet met activiteiten voor diverse doelgroepen, waarbij plezier, talentontwikkeling en ontmoeten centraal staan. Er is een sterke verbinding gelegd met de HuB partners onderling en met het culturele veld van Kerkrade en omgeving. Daar waar de HuB gestart is met het zoeken naar verbinding en het versterken van elkaar, weten de partners nu de HuB ook steeds beter te vinden. De programmering voor 2025 staat reeds in de startblokken, waarbij de HuB als culturele huiskamer van de stad steeds meer vorm krijgt.
47
5. Oog voor het materiële en immateriële erfgoedor het mater Relatie met taakveld(en): 5.5 Archeologie Het archeologisch erfgoed betreft overblijfselen uit ons verleden. Van de allereerste sporen uit het Stenentijdperk, via de latere Romeinse samenleving, de Middeleeuwen tot aan de start van het industriële tijdperk toe. Het is een grotendeels ongeschreven verleden, bestaande uit afval, funderingsresten, grondsporen en vondsten en bijzondere schatten. Het streven om het publiek hier ook actief mee in aanraking te laten komen zetten wij ook in 2024 voort. Zo is de opwaardering van de informatievoorziening bij de romeinse villa Kaalheide, die al in 2023 is opgestart met de plaatsing van een nieuw informatiebord, in 2024 afgerond met het - alweer vijfde – infopunt in het kader van de Archeoroute Limburg. Door middel van augmented reality wordt ter plekke aan de bezoeker het verhaal van deze romeinse villa en haar bewoners verteld. Wij blijven zowel proactief als facilitair optreden bij het uitzetten van archeologische en cultuurhistorische routes in onze gemeente. Immaterieel erfgoed Het bewust zijn en blijven van de eigen identiteit wordt met name door de instandhouding van de eigen taal, het bekend zijn met de historie van de eigen streek en de beleving van de traditionele volkscultuur bevorderd.
Wij blijven de inzet die op deze terreinen met veel enthousiasme wordt verzet, ondersteunen.
6. Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): 5.1 Urban onderzoeksbureau LINES by CityLegends gaat samen met de Vie Innovatie Hub Parkstad en zes Parkstadgemeenten aan de slag met Urban Sports & Culture. Het urban domein wordt onderzocht met de ambitie om meer levendige gemeentes te realiseren met ruimte voor opkomende jeugdculturen. De Parkstadgemeenten richten zich met deze aanpak op de leefstijl van jongeren van 13 t/m 24 jaar. Met behulp van een ‘Urban Parkstad Scan’ worden de belangrijkste spelers in kaart gebracht en de behoeften opgehaald over thema’s zoals de infrastructuur, lopende activiteiten, events en hoe de communicatie verloopt binnen het domein urban, als ook richting publieke stakeholders. De gemeenten Heerlen, Kerkrade, Beekdaelen, Brunssum, Voerendaal en Simpelveld nemen hieraan deel. Aan het eind van 2023 moet de verkenning klaar zijn, zodat we inzicht hebben in de urban doelgroep. Vanaf 2024 gaan we deze kennis delen en benutten om betere ondersteuning te bieden, onze jeugd te versterken en gezamenlijk te bouwen aan een bloeiende Parkstad regio met een levendige urban sports en cultuurscene.
48
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 5
REK.
Sport, cultuur en recreatie
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2024
2025
2023
2026
2027
2028
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering
988
1.287
816
667
433
433
5.2 Sportaccommodaties
3.345
3.413
3.312
3.263
3.193
3.128
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
6.397
6.173
6.016
5.538
5.347
5.326
306
185
361
157
155
151
5.6 Media
1.286
1.566
1.155
1.155
1.098
1.097
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.759
4.803
4.643
4.461
4.323
4.314
16.079
17.426
16.303
15.242
14.549
14.448
418
412
393
370
142
142
1.101
963
894
889
884
879
335
355
356
362
362
360
2
1
1
1
1
1
5.6 Media
230
400
99
99
99
99
5.7 Openbaar groen en recreatie
448
248
233
67
67
67
2.534
2.377
1.976
1.787
1.554
1.547
5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL LASTEN BATEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. 5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2024
2025
2026
2027
2024 2028
2028
I Reguliere investeringen 5.2
Sportaccommodaties
0
0
5.5
Rolduc "kanjermonument"
0
5.7
Opembaar groen Leefbomenbos/ Kloosterp.Pannesh.
v
5.7
220
875
975
0
0
1.000
0
0
500
750
625
u
0
50
450
0
-
-
30
0
800
3.075
300
0
2.370
0
0
1.000
625
625
3.125
0
0
500
0
0
0
30
1.600
925
625
7.025
III Leningen 5.2
Stg. OGE KVC Oranje
Totaal Programma 5
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
49
D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Sport Op dit momenten ontvangen Sportfondsen Kerkrade B.V. en Optisport een zogeheten exploitatiebijdrage voor de exploitatie van een aantal van onze binnensportaccommodaties. In de onderliggende overeenkomsten is vastgelegd dat de exploitatiebijdrage jaarlijks geïndexeerd wordt. Hierdoor is hier jaarlijks extra budget genodigd. Momenteel wordt de opdracht voor de exploitatie van de binnensportaccommodaties die nu onder Sportfondsen vallen opnieuw aanbesteed. De benodigde exploitatiebijdrage die hieruit zal volgen is nog onbekend en de financiële vertaling daarvan kan daarom nog niet meegenomen worden in de nu voorliggende begroting. Reserve verenigingen en vrijwilligers Ten behoeve van het sluitend maken van de begroting is voorgesteld om deze reserve hiervoor in te zetten. Hiermee vervalt het reservepotje in deze en is er geen ruimte voor additionele uitgaven in dit kader. VSV Gemeenten zijn verplicht om uitvoering te geven aan de leerplichtwet. Gemeente Kerkrade heeft deze taak, net als alle andere gemeenten uit Parkstad, weggezet bij bureau VSV. Bureau VSV heeft in de afgelopen jaren meerdere taken erbij gekregen vanuit regionale afspraken. Echter er is geen uitbreiding van formatie bijgekomen.
Op basis van de formatietool vanuit Ingrado zou er 6,35 fte toegevoegd moeten worden aan de huidige formatie van 10,95 fte. Er is voorgesteld om een tussenstap van twee jaar aan te houden. Deze tussenstap houdt in dat we de formatie in de komende twee jaar verhogen met 3,5 fte (3 fte consulenten en 0,5 voor ondersteuning) in plaats van 6,35 fte. Met deze extra 3,5 fte gaat bureau VSV proberen de wettelijke taken uitvoeren en hun preventieve en outreachende taak voort te zetten. Na twee jaar volgt een evaluatie om te kijken of de opgehoogde formatie voldoende is. PLT De bijdrage aan het Parkstad Limburg Theater zal dienovereenkomstig omlaag worden bijgesteld voor de komende jaren. Dit vanuit de insteek, dat het theater hiervoor haar eigen reservepositie kan in zetten. Dit gebeurt bestuurlijk in nauwe afstemming met de gemeente Heerlen, als mede betrokkene in deze. Muziekschool De grote kostenstijgingen in 2022 en 2023 hebben een zware last gelegd op de begroting en de financiële mogelijkheden van SMK muziek en dans. Het college acht cultuur, en daarmee ook muziek, van groot belang in de Kerkraadse samenleving. Daarom verhoogt het college de jaarlijkse gemeentelijke financiële bijdrage aan SMK muziek en dans, om deze kostenstijgingen op te vangen en de gevolgen voor Kerkraadse inwoners zoveel mogelijk te beperken.
Botanische tuin De Botanische Tuin heeft de afgelopen jaren te maken met oplopende kosten onder andere op het gebied van personeelslasten voor de bestaande bezetting. De loonontwikkeling voor medewerkers van de Botanische Tuin is gelijk aan die voor gemeentelijk personeel. Voor deze meerkosten lukt het niet binnen de exploitatie van de tuin dekking te vinden. Ook heeft de tuin geen financiële reserves die aangesproken zouden kunnen worden. Vandaar dat vanaf 2024 de gemeentelijke exploitatiebijdrage structureel met € 55.000 zal worden verhoogd. Openbare ruimte Om de uitstroom van WSP-medewerkers i.v.m. leeftijdspensioen op te vangen is het noodzakelijk dat er vanaf 2024 structureel € 70.000 wordt toegevoegd aan de loonsom voor de werving van nieuwe medewerkers.
50
Voor het jaar 2024 en 2025 is jaarlijks € 450.000 beschikbaar om een extra impuls te geven aan het onderhoud en beheer van openbaar groen in de stad. En vanaf 2026 is er structureel € 225.000 extra beschikbaar voor onderhoud openbaar groen. De gemeente Kerkrade heeft een zorgplicht voor het in stand houden van buitengebieden. Met betrekking tot de uitvoering hiervan werken wij samen met de bosgroep Zuid-Nederland die hierin expertise hebben. De Bosgroep stelt jaarlijks een beheerplan op. Bij het beheren en onderhouden van deze buitengebieden lopen we tegen hogere uitvoeringskosten aan die aannemers doorberekenen met name voor het specialistisch werk of het werken op steile hellingen. Het is echter noodzakelijk om deze werkzaamheden uit te voeren. Hiermee houden we de buitengebieden veilig voor recreatief gebruik. Voor de jaarschijf 2024 is hiervoor een extra bedrag van € 25.000 voor gereserveerd in de begroting.
Investeringen Openbaar Groen Het investeringsbudget voor openbaar groen wordt verhoogd aangezien de jaarlijkse (her)inrichtingen steeds groter van omvang worden als gevolg van het realiseren van meer groen in onze stad. Door voortdurende prijsstijgingen kunnen steeds minder groeninrichtingen gerealiseerd worden voor hetzelfde budget. Om de groenkwaliteit in wijken te kunnen waarborgen en waar mogelijk extra accenten te kunnen realiseren die bijdragen aan de versterking en herkenbaarheid van Kerkrade, is het noodzakelijk dat er extra groeninvesteringsmiddelen worden vrijgemaakt. Groenvoorzieningen vormen een essentieel onderdeel in het kader van een gezonde leefomgeving van onze inwoners en ondernemers. Hiervoor wordt de reeks in het investeringsprogramma vanaf 2025 € 250.000 en vanaf 2026 structureel met € 125.000 verhoogd. In 2025 wordt een nieuw levensbomenbos gerealiseerd. De beoogde locatie is gelegen langs de Roderlandbaan tussen Rolduc en Berenbos. Daarnaast vindt een herinrichting/opwaardering plaats van het park rond het klooster Pannesheide. Voor beide projecten is in het investeringsprogramma voor 2024 een bedrag van € 50.000 en voor 2025 € 450.000 opgenomen. Rolduc "Kanjermonument" Voor het Kanjermonument Rolduc is voor de jaarschijf 2024 is in het investeringsprogramma € 1.000.000 begroot.
Voorbereiding, planvorming, aanbesteding, ontvangst beschikking subsidie Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en Provincie alsmede beschikbaarheid zal plaatsvinden in 2025. Hierdoor schuift het investeringsbudget van € 1 miljoen door naar 2025.
Overige vermeldenswaardige zaken Beheer buitensportaccommodaties (5.2) De gemeente voert het onderhoud uit aan de gemeentelijke buitensportaccommodaties. Voor het beheren van de buitensportaccommodaties is in de begroting van 2025 € 218.500 beschikbaar.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Niet sporters
GGD/CBS/RIVM
%
2022
56,8
46,4
50,2
2018
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Deelname sport/actieve sporters - waarvan 1 of meer keren per week
Burgerond erzoek
%
51
2019
2020
2021
2022
2023
47
53
53
87
92
91
Sportverenigingen (per 1 januari) * - jeugd (<18 jaar) - volwassenen Verenigingen nietprofessionele kunstbeoefening (per 1 januari) * - jeugd (<18 jaar) - volwassenen Bibliotheek Kerkrade - volwassenen - bezoekers
*
**
Welzijn
% 28,8 9,7
Welzijn
%
1,8 3,6 Bibliothee k Kerkrade
Cursisten Muziekschool / Vrije academie Parkstad - langlopend - kortlopend
SMK / VAP
Tevreden over onderhoud groen Oppervlakte groen (dec.) **
Burgerond erzoek Stedelijk beheer
Oppervlakte stedelijk groen (dec) **
Stedelijk beheer
%≥ 18 jr. Aantal * 1.000 %
Aantal % m² per inwone r m² per inwone r
3,7
4,4
4,3
3,7
3,4
3,3
176
225
106
73
158
231
3,0
4,0
4,0
4,1
4,4
5,4
1.197 1.071
1.222 628 48
1.457 369
1.591 253 38
1.618 370
1.999 428 42
112,0
82,3
115,6
114,4
121,7
27,9
29,1
29,3
28,9
28,2
Op basis van de huidige subsidieverordening wordt het aantal leden van een vereniging één keer op de 4 jaar geteld; de percentages in 2012 waren voor de sportverenigingen bij de jeugdleden 34,5% en volwassen leden 10,5%. Bij de verenigingen op het gebied van niet-professionele kunstbeoefening was het percentage jeugdleden 6,9% in 2012. Na een volledige revisie van de registratie zijn de cijfers vóór 2019 niet meer vergelijkbaar.
52
6 Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de cliënt, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving.
Relatie met paragrafen N.v.t.
53
Taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
B. Speerpunten van beleid 1. Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede Relatie met taakveld(en): 6.1. Het vanaf 2020 ingezette beleid voor Armoede en Schuldenaanpak is in 2024 geëvalueerd. De uitkomsten hiervan zijn meegenomen in de vormgeving van het nieuwe beleidskader ‘Koersvast’ 2025-2027. De eerder ontwikkelde aanpakken worden voortgezet in samenwerking met de in Kerkrade actieve organisaties op dit vlak. Kerkrade kent veel voorzieningen voor het bestrijden van kinderarmoede en zal dit nadrukkelijk blijven doen. Dit door gerichte samenwerking met Stichting Leergeld, het Jeugd (Sport & Cultuur)fonds en het Jeugdeducatiefonds. Om nog meer mensen met betalingsproblemen te bereiken wordt preventieve Vroegsignalering doorgezet en geïntensiveerd. Dit gebeurt in samenwerking met de stichting Impuls en de Kredietbank Limburg. Samen met de bibliotheek, het onderwijs, Schuldhulpmaatje, Senioren en Clientenraad wordt continu aandacht gegeven aan preventie en minimaregelingen. Dit door gerichte informatie aan de kwetsbare doelgroepen zoals kinderen, ouderen en minima.
2. Onderhouden van de zorginfrastructuur Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 Gezond en Actief Leven Akkoord & Integraal Zorg Akkoord: naar een gezond en actief leven in Kerkrade De zorginfrastructuur (manier waarop de zorg georganiseerd is) in Nederland, en daarmee ook in Kerkrade, komt onder druk te staan door stijgende kosten, personeelstekorten en een stijgende zorgvraag. Ook de drempel tot de zorg (agv de stijgende eigen bijdragen, dalende toeslagen) is gestegen voor met name voor mensen in kwetsbare situaties en met een laag inkomen. Dit zet de kwaliteit van zorg onder druk en kan gezondheidsachterstanden verder vergroten. We willen met elkaar toewerken naar een nieuwe zorginfrastructuur (slimmer met elkaar organiseren van zorg), waarbij mensen weer meer voor zichzelf en voor anderen gaan zorgen en alleen als dat niet genoeg is, een beroep doen op de zorg. Waarbij we ervoor zorgen dat kinderen gezond opgroeien en volwassenen gezond blijven. En waarbij we gezondheidsachterstanden verkleinen. Het doel is een gezonde generatie in 2040, met weerbare, gezonde inwoners die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving en een sterk sociaal netwerk van familie, vrienden en wijkbewoners.
Middels het Integraal Zorgakkoord (IZA, van eind 2022) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA, van begin 2023) verbindt gemeente Kerkrade zich aan deze doelen, die naadloos aansluiten op onze eigen gezondheidsprogramma’s Vie en Trendbreuk en deze verder versterken. Met verschillende partijen uit het sociaal en medisch domein (gemeente, buurtwerk, GGD, vrijwilligersorganisaties, huisartsen etc. in Kerkrade en samen met diverse zorgpartijen in Zuid-Limburg) willen we nog beter met elkaar samen werken aan preventie en gezondheid in Kerkrade (vanuit het GALA) en aan goed toegankelijke en betaalbare zorg in Zuid-Limburg (vanuit het IZA). Vanuit het GALA is in 2024 gestart met de uitvoering van de acties uit het vastgestelde Plan van Aanpak GALA Kerkrade 2024-2026 op het gebied van: a. gezondheid en veerkracht, b. sport, bewegen en cultuur, c. sociale basis/netwerk en d. gezonde leefomgeving. Dit doen we in afstemming met onze
54
gezondheidsprogramma’s Vie en Trendbreuk en onze Regiodeal Parkstad Limburg 2.0. Hierbij zal ook in 2025 nog sterker worden ingezet op een integrale aanpak en het nog sterker verbinden van beleid binnen en over domeinen heen. Waar van toepassing willen we doelgroepgericht en wijkgericht werken. En willen we onze inwoners, verenigingen, ondernemers en partners nauw betrekken, zodat we samen Kerkrade gezond en vitaal kunnen maken. Vanuit het IZA wordt uitvoering gegeven aan het Regioplan Zuid-Limburg, vastgesteld eind 2023 op basis van het regiobeeld. Dit sluit aan op de 5 belangrijkste uitdagingen in onze regio Zuid-Limburg: a. kloof tussen zorgvraag en zorgaanbod, b. gezondheidsachterstanden, c. grote verschillen tussen wijken, gemeenten, d. hoog zorggebruik en e. integrale domeinoverstijgende aanpak noodzakelijk. Intensieve regionale samenwerking over domeinen heen is nodig om de gezondheidsachterstanden te verkleinen, knelpunten op te lossen en de zorg en ondersteuning in Zuid-Limburg (nog) slimmer met elkaar te organiseren. Belangrijk is dat we in onze aanpak in Kerkrade, ons niet alleen richten op het verbeteren van leefstijl en gedrag, die vaak symptomen zijn van onderliggende maatschappelijke oorzaken. Maar dat we gezondheid uitdrukkelijk verbeteren vanuit de nauwe samenhang met wonen, werk, inkomen, onderwijs en leefomgeving.
Mantelzorg Momenteel is ruim 26% van de inwoners van Kerkrade ouder dan 65 jaar. Het aantal inwoners van 65 jaar en ouder stijgt snel. Dat betekent dat de behoefte aan zorg toeneemt. Maar er werken steeds minder mensen in de zorg. Dat zorgt voor extra druk op mantelzorgers. Mantelzorgers zijn mensen die voor een naaste zorgen, zonder dat ze daarvoor betaald worden. Denk bijvoorbeeld aan een vrouw die voor haar moeder op leeftijd zorgt. Mantelzorgers zijn onmisbaar voor (kwetsbare) mensen die zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven wonen. Dit zijn personen met lichamelijke en/of geestelijke beperkingen (waaronder ook ouderen). Daarom blijft het waarderen en ondersteunen van mantelzorgers en zorgvrijwilligers erg belangrijk. De gemeente helpt met subsidie en een gezamenlijke website De gemeente geeft subsidie aan partijen die ondersteuning bieden aan mantelzorgers en zorgvrijwilligers (Steunpunt voor Mantelzorgers en Ruggesteun, SGL Buddyzorg en Levanto Vrijwilligers). Dit doen we samen met gemeenten in de regio. Daarnaast maken we het aanbod voor hulpvragers, mantelzorgers en zorgvrijwilligers beter toegankelijk door een gezamenlijke website. Ook dit doen we in samenwerking met de regio. Jonge mantelzorgers Bij mantelzorgers denken we vaak aan ouderen. Ongeveer 50% van de mantelzorgers is nu tussen 50 en 75 jaar en 10% is 75 jaar en ouder.
Onze aandacht blijft ook uitgaan naar jonge mantelzorgers. Dit zijn jongeren tot 24 jaar die zorgen voor een ziek familielid en daardoor taken hebben die niet passen bij hun leeftijd en ontwikkeling. We bieden ondersteuning aan deze jongeren zodat ze tijdig hulp vragen en ook kunnen ontspannen. Ook organiseert de gemeente ieder jaar de Week van de Jonge Mantelzorger.
3. Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving Relatie met taakveld(en): 6.1 Inwoners, bedrijven, instellingen, overheid, verenigingen: samen maken zij vitale wijken waarin het vitaal ouder worden is. ‘Vitale wijken’, die aan alle generaties ruimte bieden om te kunnen leren,werken, wonen en (be)leven. ‘Vitale wijken’ waarbinnen burgers in staat worden gesteld de regie te voeren over hun leven. Om de regie te kunnen voeren over het eigen leven naar werk en ouderschap is een goede start van levensbelang. Een gezonde jeugd biedt het fundament voor een vitaal leven. Niet iedereen is in staat om dit op eigen kracht te doen. Wij blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving. Voor de meest kwetsbare inwoners geldt dat problemen veelal met elkaar verweven zijn en ook meerdere leefgebieden raken. Armoede- en schuldenproblematiek gaat vaak gepaard met problemen op het gebied van werk & opleiding,tijdsbesteding, huisvesting, huiselijke relaties, geestelijke gezondheid, lichamelijke gezondheid, middelengebruik, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie en justitie. Juist voor deze doelgroep is het van belang dat we samen met onze partners het vangnet blijven bieden voor deze inwoners en blijven investeren in vaardigheden, zelfredzaamheid en mogelijkheden.
55
Toegankelijkheid In deze bestuursperiode maakt het college ook extra werk van toegankelijkheid. Dat geldt voor gebouwen maar ook voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte alsmede de bekendheid van openbare toiletvoorzieningen. Knelpunten worden in beeld gebracht en waar mogelijk aangepakt. De fysieke toegankelijkheid maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 – 2025). Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen in 2025 In 2022 hebben de gemeenten in Parkstad de visie 'Samen Thuis 2023-2026' aangenomen, waarin diverse belangrijke punten zijn vastgelegd: • De vernieuwing van het aanbod voor Beschermd Wonen. • De instelling van één toegangspunt voor Beschermd Wonen, namelijk het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW). • De onderlinge afspraken tussen gemeenten betreffende de decentrale uitvoering van Beschermd Wonen. Bij Beschermd Wonen streven we ernaar om de meest kwetsbare inwoners een veilig onderkomen en de benodigde begeleiding te bieden. Samen met de aanbieders van begeleiding stellen we kwaliteitsnormen op. Het is een gedeelde overtuiging dat iedereen die behoefte heeft aan hulp, deze ook moet krijgen. Aanbieders van Beschermd Wonen worden aangespoord om samen te werken, zodat alle cliënten op een adequate manier geholpen worden.
Daarnaast is het van groot belang om een soepele overgang van jeugdhulp naar Beschermd Wonen te faciliteren, zodat jongeren die begeleiding nodig hebben, deze ook ontvangen wanneer zij volwassen worden. Met de uitvoeringsagenda 2023-2025 wordt werk gemaakt van de realisatie van de nog resterende doelstellingen naast de reeds behaalde resultaten zoals de vernieuwing van het aanbod en de realisatie van één toegangspunt, het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW), Dit ook ter voorbereiding op de naar verwachting in 2026 door het Rijk door te voeren decentralisatie. Woonzorgvisie Jaarlijks maakt de gemeente afspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties over verschillende thema's gerelateerd aan volkshuisvesting. Een van de steeds belangrijker wordende onderwerpen is de combinatie van wonen en zorg. De vraag naar woningen met begeleiding en/of zorg groeit, mede door de vergrijzing en het streven om langer thuis te kunnen wonen. Wonen, zorg en welzijn komen steeds meer samen in onze woningen en de woonomgeving. Dit betreft bijvoorbeeld senioren die langer thuis moeten wonen en daardoor meer zorg en aanpassingen in huis nodig hebben. Ook gaat het om mensen die kwetsbaar zijn en extra ondersteuning behoeven, evenals kwetsbare burgers die vanuit beschermd wonen of maatschappelijke opvang uitstromen naar een reguliere woning.
Vanaf 2023 is in samenwerking met de gemeente Landgraaf een stevige coalitie gevormd met een door alle partijen breed gedragen woonzorgvisie. Deze visie is ook overgenomen door het regionaal woonzorgtraject. De visie wordt in gezamenlijkheid regionaal aan de gemeenteraden van de betrokken gemeentes en bestuursorganen van de betrokken partners voorgelegd. Ondertussen wordt in Kerkrade wel verder gewerkt aan het versterken van de verbindingen en samenwerking tussen de partners die op het vlak van wonen, welzijn en zorg actief zijn binnen de gemeente.
4. Samen met sociaal maatschappelijke organisaties digitalisering/ICT beter toegankelijk maken voor ouderen Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 De gemeente is steeds meer digitaal in contact met burgers, bedrijven en gerelateerde instanties of organisaties. In de afgelopen jaren is hiervoor een solide basis gelegd en zijn een groot aantal werkprocessen gedigitaliseerd. De dienstverlening is open, transparant en klantgericht. Door een adequaat ingerichte digitale informatievoorziening vindt communicatie tussen klanten en de gemeente op een snelle en betrouwbare manier plaats. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat klanten ook nog via andere kanalen (telefonisch, balie, per post) contact kunnen zoeken met de gemeente. Het zorgen voor en verbeteren van de digitale toegankelijkheid van de gemeente voor kwetsbare inwoners, maakt onderdeel uit van de inclusie agenda die nu samen met de betrokken adviesraden en partners wordt opgesteld en aan de raad wordt aangeboden. 56
In 2025 zal de website van de gemeente Kerkrade worden vernieuwd. Hierbij worden verbeteringen m.b.t. de digitale toegankelijkheid in gebruik genomen.
5. Bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren en ouderen Relatie met taakveld(en): 6.7 Eenzaamheid is een probleem van alle leeftijden waarvan de gevolgen ernstig kunnen zijn. De aanpak van eenzaamheid is en blijft de komende jaren daarom een belangrijk punt van beleid. Dit komt onder andere tot uiting in het Sociaal Programma Rolduckerveld en het Programma ‘VIE, leven in beweging’. We zetten in op vasthouden en blijven verbeteren van deze aanpak. We doen dit samen met de coalitie tegen eenzaamheid. Dat zijn ruim 30 in Kerkrade actieve partijen, uiteenlopend van achtergrond. Het stimuleren van ontmoeting gebeurt onder andere met een gerichte ondersteuning aan de huis- en buurtkamers in Kerkrade, de inzet van de BoodschappenPlusBus (Impuls Kerkrade) en Ontmoetingsbus (Leger des Heils). Ook de KWIEK routes waarbij bewegen en ontmoeten samengaan, hebben een belangrijke plek. Daarnaast versterken we de aandacht voor eenzaamheid onder jongeren.
6. Inzetten op integraal ouderenbeleid/ stimuleren van zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en blijven meedoen Relatie met taakveld(en): 6.2, 6.7 Binnen het beleidsveld Wmo en Zorg zijn veel maatregelen opgenomen die ook toezien op de oudere inwoners. Het aantal ouderen zal in de komende jaren in Kerkrade verder in omvang toenemen. Dit vraagt dat de maatregelen ook in samenhang met de vragen die hierbij komen kijken worden opgepakt. Hiervoor zal dan ook een specifiek en integraal ouderenbeleid worden uitgewerkt krijgt. Gezond ouder worden in de eigen leefomgeving, waarbij gezond gedrag en betekenisvolle ontmoetingen gestimuleerd worden, is essentieel. Daarom de programmalijn ‘Vitaal ouder worden’ van VIE. Er is in onze stad een breed aanbod aan activiteiten beschikbaar waarmee zowel ontmoeten als ook een gezonde levensstijl wordt gestimuleerd. Zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen in eigen (t)huis is een wens van veel mensen en een uitgangspunt voor de gemeente Kerkrade. De te ontwikkelen woonzorgvisie zal de antwoorden dienen te geven op welke wijze inwoners hierin kunnen worden gestimuleerd en ondersteund. Hierin zullen ook de al lopende projecten als ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ een plek krijgen. Daarnaast willen we de thema’s dementie en ouderdomsdepressie bespreekbaar maken.
We zetten in op “Samen Dementievriendelijk” in samenwerking met Alzheimer Nederland. Er is een Geheugentafel in de bibliotheek en het Alzheimercafe Kerkrade-Centrum (Kapelhof), dat met zijn activiteiten en voorlichtingsavonden bijdraagt aan het realiseren van een seniorvriendelijke gemeente. Wmo 2015 Het uitgangspunt van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) is dat de eigen kracht van de persoon (en zijn omgeving) centraal staat om zoveel mogelijk mee te doen in de samenleving (zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie). Eigen kracht betekent dat burgers zelf verantwoordelijk zijn voor hoe ze hun leven vormgeven en dus problemen zelf kunnen oplossen. Wanneer een persoon niet (voldoende) zelfredzaam is of kan meedoen aan de maatschappij, kan er ondersteuning worden geboden. Gemeenten moeten op basis van de Wmo 2015 ervoor zorgen dat iedereen kan meedoen aan de maatschappij en zo zelfstandig mogelijk kan blijven wonen. Een inwoner kan een melding indienen bij de Wmo. Mogelijk krijgt men direct een antwoord op de hulpvraag of wordt een geschikte oplossing gevonden. Als dit niet direct mogelijk is, vindt een aanvullend gesprek plaats. In dit gesprek komt aan bod: - wat iemand zelf kan doen; - óf en hoe de omgeving kan ondersteunen; - de mogelijkheden van het inzetten van algemene of algemeen voorliggende voorzieningen (in de wijk).
Als dit niet tot een oplossing leidt voor de hulpvraag, kan een maatwerkvoorziening worden ingezet. Onafhankelijke Clientondersteuning De Wmo 2015 verplicht gemeenten te zorgen voor deskundige, onafhankelijke en kosteloze clientondersteuning. Een cliëntondersteuner helpt bij het regelen van zorg en ondersteuning. 57
In Kerkrade zorgen de Meedenkers voor clientondersteuning Een Meedenker helpt mensen om goede keuzes te maken. Meedenkers zorgen er ook voor dat de eigen kracht wordt vergroot. Dat is niet alleen fijn voor de mensen zelf, maar zorgt ook voor minder inzet van professionele zorg en ondersteuning. Er zijn drie momenten waarop clientondersteuning plaatsvindt 1: Het moment dat er gekeken wordt naar de vraag (in het sociaal domein); 2: het moment van toegang tot voorzieningen of zorg; 3: het moment dat de client al gebruik maakt van voorzieningen en hierin keuzes moet maken. Kerkrade heeft een Meedenkersnetwerk Dit netwerk bestaat uit zeven vrijwillige partijen en twee beroepsmatige partijen (Impuls en MEE). Doelen voor de komende periode zijn: • borgen van de aanpak en verbeteren waar nodig; • verder versterken van de samenwerking binnen het netwerk en met de samenwerkingspartijen (waaronder de gemeente); • communicatie: inwoners, professionals en vrijwilligers blijven informeren over de aanwezigheid en de mogelijkheden van de Meedenkers. Wmo - Hulp bij het huishouden De kosten van Hulp bij het huishouden zijn sterk gestegen. Deze trend zet enerzijds door ten gevolge van de CAO-ontwikkelingen en anderzijds door de stijging in het gebruik van hulp bij het huishouden als belangrijke voorziening om (langer) thuis te kunnen blijven wonen.
Hierbij geldt dat deze ontwikkeling in de voorgaande jaren werd versterkt door de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijs Wmo 2015 en het abonnementstarief. We stellen ons tot doel om de kosten voor Hulp bij het Huishouden af te remmen. Daarom zetten we in op het dempen van de volumetoename ondanks de sterke vergrijzing. Dit doen we in samenwerking met de 4 zorgaanbieders ((MeanderGroep Zuid-Limburg, Ambulante Thuiszorg, Buurtdiensten en Tzorg). Er is een vernieuwde aanpak waarin centraal staat een kennismakingsperiode van 6 weken waarin de thuissituatie goed in beeld komt. Voorheen was er vaak alleen een telefonisch gesprek tijdens de intake, maar met de vernieuwde aanpak gebeurt dat uitgebreider tijdens meerdere contactmomenten in het eigen huis. Dat zorgt voor meer begrip voor de persoonlijke situatie van de klant en kan nog betere zorg op maat worden geboden. We helpen klanten om hun vaardigheden uit te breiden, kijken samen naar mogelijke hulpmiddelen en ontdekken sneller andere zorgbehoeften. We maken daarbij gebruik van ‘voor doen, samen doen, zelf doen’. Door deze manier van werken, kunnen inwoners langer thuis blijven functioneren. Ze worden fitter, bewegen makkelijker en voelen zich beter als ze bepaalde taken weer zelf kunnen uitvoeren, al dan niet met ondersteuning.
De uitkomsten van de vernieuwde werkwijze bieden input voor nieuwe contracten Hulp bij het Huishouden. Deze zullen in 2025 opnieuw worden aanbesteed en ingaan op 1 januari 2026. Hulpmiddelen Een hulpmiddel is een maatwerkvoorziening die binnen de Wmo ingezet kan worden. Voorbeelden zijn: scootmobielen, (elektrische)rolstoelen en aangepaste (driewiel)fietsen. Hulpmiddelen zijn voor mensen met een lichamelijke aandoening vaak van levensbelang om zelfredzaam te blijven. De laatste jaren heeft een toename plaatsgevonden in het totaal aantal hulpmiddelen en de complexiteit ervan. Bij veel hulpmiddelen is maatwerk nodig, denk hierbij aan een elektrische rolstoel. Deze middelen zijn aangepast op de persoonskenmerken van de gebruiker. Andere hulpmiddelen zijn eerder standaard, zoals de scootmobielen. Bij een scootmobiel is het van belang dat er een geschikte stalling aanwezig is, waar het middel veilig opgeborgen en opgeladen kan worden. Door een aanpassing in het bouwbesluit is het niet meer in alle wooncomplexen mogelijk om meerdere middelen adequaat te stallen. Hierdoor zou niet meer iedereen die aangewezen is op een scootmobiel hier gebruik van kunnen maken. Het is echter bij deze groep hulpmiddelen mogelijk om meerdere personen gebruik te laten maken van hetzelfde middel (deelscootmobielen). Dat is mogelijk een oplossing voor de stallingsproblemen en zorgt voor een daling van het
58
aantal scootmobielen. Hiervoor worden in 2023 – 2024 nieuwe mogelijkheden onderzocht. De inbreng van de gebruikers van deze hulpmiddelen is hierbij erg belangrijk en wordt meegenomen bij het onderzoek. Daarnaast zijn de contracten voor de levering en het onderhoud van de hulpmiddelen opnieuw aanbesteed in samenwerking met omliggende gemeenten. De nieuwe contracten zullen per 1 januari 2025 in werking treden. Bij dit proces is gebruik gemaakt van de ervaringen en de inbreng van de inwoners en gebruikers van hulpmiddelen en de vanuit VWS en VNG opgestelde verbeteragenda Hulpmiddelen. Lokale Inclusie Agenda Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap is in Nederland in juni 2016 bekrachtigd. Het doel van dit verdrag is een inclusieve samenleving waarbij mensen met een beperking dezelfde rechten hebben als mensen zonder beperking en als volwaardige personen aan de maatschappij kunnen deelnemen. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om de bereikbaarheid van onderwijs, werk, wonen, omgeving, informatie, gebouwen, mobiliteit, passende zorg en ondersteuning, participatie en dienstverlening voor inwoners met een beperking goed te regelen. Elke gemeente is verplicht om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. Hierin staat hoe de gemeente uitvoering wil geven aan het VN-Verdrag.
Belangrijk is dat het plan afgestemd is met de inwoners met een beperking (niets over ons, zonder ons). Op die manier kunnen er voldoende en passende maatregelen worden genomen. Hierdoor kunnen inwoners met een beperking zo zelfstandig en zo onafhankelijk mogelijk leven. De Inclusie Agenda heeft betrekking op de gehele gemeente. Uitgangspunt is dat de uitvoering van de inclusie activiteiten en maatregelen binnen de beschikbare financiële kaders vallen. In 2021 is de startsituatie bepaald. Er hebben verschillende gesprekken plaatsgevonden. Bijvoorbeeld met de werkgroep Ongehinderd, met een afvaardigging van de Kerkraadse adviesraden, met verschillende ervaringsdeskundigen, met beleidsmedewerkers en met belangenorganisaties. Op basis van de informatie uit deze gesprekken wordt de Kerkraadse Lokale Inclusie vormgegeven (2022-2025). Komend jaar zal op basis van evaluatie en in samenspraak met de eerdergenoemde betrokkenen de agenda vanaf 2026 worden ontwikkeld.