OPK Algemene Beschouwingen begroting 2022.docx

Algemene Beschouwingen 2022

Voorzitter, leden van het college, collega raadsleden en alle geïnteresseerden op de publieke tribune of thuis achter de pc, Voorzitter, Er is weer een jaar voorbijgesneld en in tegenstelling tot vorig jaar, toen we de Algemene Beschouwingen via Teams vanuit thuis over de bühne moesten zien te brengen, gaan deze Algemene Beschouwingen de geschiedenisboeken in als hybride beschouwingen: een deel van de raad zit in de raadzaal en de overige raadsleden zitten door het gebouw verspreid maar kunnen gelukkig het hier verhandelde meebeleven. Als Ouderenpartij spreken wij de hoop uit dat de Corona pandemie niet voor nog meer tweedracht in onze samenleving gaat zorgen en dat de verdraagzaamheid toe zal nemen. Voorzitter, na deze stichtelijke woorden zal ik me in deze Algemene Beschouwingen beperken tot de volgende thema’s: -

Wonen Financiën Parkeren en Onderwijs,

waarbij ik een tweetal moties in zal dienen.

Laat ik beginnen met het onderwerp Wonen. De woonopgave is een van de belangrijkste taken van de overheid. We hebben het dan over het vraagstuk van de doorstroming, de betaalbaarheid, de verhouding tussen koop en huur, over woningen voor doelgroepen (starters, jonge gezinnen, ouderen, statushouders, beschermd wonen), het afstemmen van vraag en aanbod en het sturen op kwaliteit. We constateren in Kerkrade dat er sprake is van onvoldoende doorstroming op de woningmarkt en dat is een belangrijke bottleneck in de huisvesting. Het versneld beschikbaar komen van de juiste woonruimte op de juiste plaats draagt bij aan een oplossing. Dat veronderstelt

maatwerk en dus kennis van vraag en aanbod op verschillende niveaus. Maar ook verkennen van en inspelen op nieuwe woonvarianten (flexwonen, tiny houses, tijdelijke woonruimte, kluswoningen ed). De Ouderenpartij wil dat er in onze gemeente een gericht onderzoek gestart wordt naar de behoefte aan woonruimte zodat duidelijk wordt aan welk type woning behoefte bestaat. Er bestaat bijvoorbeeld een grote behoefte aan appartementen voor senioren in het duurdere segment maar deze worden niet of althans in onvoldoende mate gebouwd. De ouderen zijn daardoor gedwongen langer in hun huis te blijven wonen met het gevolg dat de doorstroming op de markt stagneert. Die stagnatie op de woningmarkt merken als eerste de starters. Veel jonge gezinnen kunnen tegenwoordig geen huis meer kopen omdat het aanbod te gering is en de prijzen van koopwoningen de laatste jaren de pan uit rijzen. Verder is de huidige lage rentestand er debet aan dat het ook voor kleine beleggers interessanter is om te investeren in onroerend goed dan het geld op de bank te laten staan. Het gevolg is dat het geringe aanbod door de aankoop door investeerders nog kleiner wordt met het gevolg dat de prijzen nog meer onder druk komen te staan en woningen voor starters onbetaalbaar worden. Dat is een heel slechte ontwikkeling die de Ouderenpartij met lede ogen aanziet.

Dat is ook het geval bij het bouwen van woningen door particuliere investeerders op gronden die ze van de gemeente aankopen. Hier zouden de eigenaren verplicht moeten worden om de woningen voor bijvoorbeeld drie jaar zelf te moeten bewonen alvorens ze in de verkoop of verhuur gaan. Dit voorkomt speculatie op de woningmarkt dat een prijsopdrijvend effect heeft met het gevolg dat starters het kopen van hun eerste huis kunnen vergeten en daar moeten we als raad toch iets aan doen. Om deze situatie aan te pakken heeft de Ouderenpartij een motie voorbereid met de naam Zelfbewoningsplicht.

Motie: Zelfbewoningsplicht De Gemeenteraad van Kerkrade, in vergadering bijeen op woensdag 10 november 2021; Motie ex artikel 33 van het Reglement van Orde van de Raad van de gemeente Kerkrade

Constaterende dat: - Het aantal woningen, dat gekocht wordt om te verhuren, de laatste jaren is toegenomen; - Deze toename ertoe leidt dat er voor starters interessante koopwoningen aan de markt worden onttrokken, waardoor het voor starters moeilijker wordt een qua prijs geschikte koopwoning te vinden; - De woningmarkt voor woningzoekenden enorm onder druk staat en ook nog een behoorlijke tijd onder druk zal blijven staan; - De huidige lage rentestand het voor beleggers interessant maakt om te investeren in onroerend goed; - Middeninkomens en starters niet kunnen concurreren met kapitaalkrachtige beleggers en een woning voor deze groepen op deze wijze minder bereikbaar wordt.

Overwegende dat: - We in Kerkrade willen bouwen voor bewoners, niet voor beleggers; - Een zelfbewoningsplicht enkel mogelijk is bij verkoop van gemeentegrond aan een particulier; - Een zelfbewoningsplicht ervoor zorgt dat de koper van de gemeentegrond de verplichting heeft om na realisatie van de woning zelf in de woning te gaan wonen en dat deze clausule ervoor zorgt dat de woning niet gebouwd mag worden om te verhuren; - Meerdere gemeenten een zelfbewoningsplicht reeds hebben ingevoerd of onderzoek doen naar de mogelijkheden hiervoor; - De Kerkraadse woningmarkt onvoldoende voorziet in betaalbare koopwoningen voor starters en huishoudens met een lager of middeninkomen; - de gemeenteraad de juridische instrumenten van zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding in kan zetten om het speculeren met goedkope nieuwgebouwde koopwoningen tegen te gaan.

Verzoekt het college om: - een raadsvoorstel voor te bereiden waarmee Kerkrade de instrumenten van de zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding in kan inzetten bij nieuw te bouwen (goedkope) koopwoningen; - dit raadsvoorstel uiterlijk medio 2022 aan de gemeenteraad aan te bieden.

En gaat over tot de orde van de dag.

Jo Paas Fractievoorzitter Ouderenpartij Kerkrade

Financiën Voorzitter, het vreemd vermogen lang bedroeg eind 2017 € 83.720,00 miljoen euro. Eind 2021 bedroeg het vreemd vermogen lang 145.930,00 miljoen euro. Eind 2022 zal het vreemd vermogen lang 135.668 miljoen euro bedragen. De schuldenpositie van de gemeente is, als het om vreemd vermogen lang gaat, met 10 miljoen euro verbeterd. Dat is uiteraard een goede ontwikkeling. Zijn alle mogelijke financiële problemen voor de toekomst daarmee van tafel? Nee voorzitter. Zolang de bij de leningen behorende rentelasten gedekt worden in de begroting is dat op dit moment geen probleem. Echter: de rente is extreem laag en als de rente gaat oplopen, wat niet ondenkbeeldig is gezien de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt van de afgelopen maanden, en de gemeente moet aflopende leningen ten bedrage van bijvoorbeeld 50 miljoen euro gaan herfinancieren tegen een hogere rente dan kan het goed mis gaan. Nu is de rente nagenoeg nul maar bij een beetje rentestijging naar bv. 2% gaat het bij 50 miljoen te herfinancieren extra vreemd vermogen wel over 1 miljoen aan structurele rentelasten! Een van de inkomstenbronnen van de gemeente is de hondenbelasting. De Ouderenpartij vindt het heffen van belasting van een hondenbezitter niet meer van deze tijd.

Daarbij komt nog dat de hondenbelasting geen zogenaamde bestemmingsbelasting is: de gemeente hoeft de hondenbelasting niet in te zetten ten behoeve van honden en de bezitters of het opruimen van hondenuitwerpsels maar mag de gelden inzetten voor elk doel dat zij wil. Op deze manier betalen hondenbezitters mee aan een deel van de begroting waar slechts een geringe tegenprestatie van de kant van de overheid tegenover staat. Om aan deze ongewenste situatie mogelijk een einde te maken heeft de Ouderenpartij een motie voorbereid die ziet op het mogelijk op termijn afschaffen van de hondenbelasting. Deze motie wordt mede ingediend door de fractie van de SP.

De Gemeenteraad van Kerkrade, in vergadering bijeen op woensdag 10 november 2021; Motie ex artikel 33 van het Reglement van Orde van de Raad van de gemeente Kerkrade

Constaterende dat: -

-

-

Hondenbelasting in de middeleeuwen werd ingesteld met als doel om hondsdolheid te bestrijden en het aantal zwerfhonden terug te brengen; In die tijd hondenkarren als transportmiddel werden gebruikt wat de overheid aanzette om ‘over de ruggen van de honden’ transportbelasting te heffen; De hondenbelasting geen zogenaamde bestemmingsheffing is. De inkomsten uit hondenbelasting vloeien naar de algemene middelen. De gemeente kan deze middelen naar eigen inzicht gebruiken; De Gemeentewet in art. 226, lid 1, aangeeft dat de gemeente hondenbelasting kan heffen van de houder van een hond; Dit betekent dat de gemeente niet verplicht is om hondenbelasting te heffen; Een deel van de gemeenten in ons land geen hondenbelasting heft; In juni van dit jaar RTL nieuws meldde dat bij een rondgang langs Tweede Kamerleden een meerderheid van de kamer voor afschaffing van de hondenbelasting is; In Kerkrade relatief veel mensen wonen die financieel moeilijk rondkomen en Kerkrade hoog scoort op gevoelens van onveiligheid en eenzaamheid;

Overwegende dat: -

-

De redenen voor het indertijd heffen van hondenbelasting tegenwoordig niet meer relevant zijn; Het heffen van hondenbelasting een discriminatie vormt ten opzichte van houders van andere (huis)dieren zoals bijvoorbeeld katten en paarden; Het heffen van hondenbelasting als onrechtvaardig en willekeurig wordt ervaren; In Kerkrade voor het jaar 2022 en volgende jaren telkens een bedrag van € 443.000,00 is begroot dat op grond van de hondenbelasting naar de algemene middelen vloeit; Dat van dit geld slechts een deel (€ 118.400,00) wordt gebruikt om door honden veroorzaakte overlast tegen te gaan; Kerkraadse hondenbezitters door deze heffing onevenredig veel meebetalen aan de post algemene middelen of aan het begrotingstekort; Het houden van een hond als huisdier veel positieve gevolgen heeft, zoals het stimuleren van het verantwoordelijkheidsgevoel, het tegengaan van eenzaamheid, het opdoen van sociale contacten, het aanzetten tot meer bewegen en het verhogen van het gevoel van veiligheid,

Van mening zijnde dat: -

Van de kant van de gemeente tegenover het heffen van hondenbelasting geen zodanige tegenprestatie staat die het rechtvaardigt dat er van hondenbezitters een dergelijk bedrag aan hondenbelasting geheven wordt;

-

Het voor de hondenbezitters die hondenbelasting betalen duidelijk moet zijn waaraan hun belastinggeld wordt besteed; Hondenbezit ook voor mensen met de kleine beurs mogelijk moet zijn;

Verzoekt het college: -

Vooruitlopend op afschaffing van art. 226, lid 1 van de Gemeentewet te onderzoeken welke (financiële) consequenties exact zouden volgen uit het afschaffen van de hondenbelasting per 1 januari 2023 en daarbij tevens na te gaan op welke wijze de inkomstenderving voor de gemeente Kerkrade gecompenseerd zou kunnen worden.

En gaat over tot de orde van de dag.

Jo Paas Fractievoorzitter Ouderenpartij Kerkrade

Marianne Laumann Fractievoorzitter SP

Parkeren in Kerkrade De Ouderenpartij Kerkrade is het sinds jaar en dag niet eens met het door het college gevoerde parkeerbeleid. In het verleden heeft het college meermaals blijk gegeven geen of althans een onvoldoende visie op het gebied van parkeren te hebben. Tijdens de bouw van het nieuwe centrumplan heeft het college besloten parkeren in onze stad gratis te maken. Een prima initiatief. Dat veranderde toen het centrumplan gereed was. Toen ging men weer over naar betaald parkeren. En dat ging niet zonder slag of stoot: de slagbomen en camera’s werden van links naar rechts geschoven en weer terug van rechts naar links. Bij het parkeerterrein bij de Hub staan nu al een tijdje rood witte afzetborden. Wellicht kan de camera de kentekens van auto’s die iets te ver naar links de parkeerplaats op rijden niet goed lezen met het gevolg dat parkeerders een probleem bij het betalen ondervinden. Maar dit laatste voorzitter, is maar een aanname. Al met al heeft dit gedoe door de jaren heen tot heel veel extra kosten en ergernis geleid en tot op de dag van vandaag moet de gemeente elk jaar weer tonnen bijspijkeren omdat de kosten ver boven de baten uitgaan. Tijdens deze hele ‘parkeershow’ heeft de Ouderenpartij Kerkrade er voor gepleit in de gemeente gratis parkeren terug in te voeren.

Onze ondernemers hadden het in het verleden al bijzonder moeilijk en dat werd nog eens versterkt door de Corona crisis: veel ondernemers hebben hun zaak een tijd lang gedwongen moeten sluiten en hoewel de ondernemers gedeeltelijk door de overheid zijn gecompenseerd heeft deze hele ontwikkeling ze heel veel geld gekost.

Een ander nadeel van de gedwongen sluiting is geweest dat kopers steeds meer via internet zijn gaan bestellen met het gevolg dat dit koopgedrag ook tot negatieve gevolgen voor onze ondernemers heeft geleid en nog leidt. Wat kun je als gemeente dan voor je ondernemers doen? De meest simpele oplossing is het aantrekkelijk maken van Kerkrade als winkelstad. Het winkelaanbod kan de gemeente niet gemakkelijk beïnvloeden maar de gemeente kan wel het parkeren voor bezoekers bijzonder aantrekkelijk maken door dit gratis te maken en daar is de Ouderenpartij nog steeds een groot voorstander van. Daarbij realiseren wij ons ook dat bij afschaffing van de parkeerbelasting er toch een aantal kosten blijven doorlopen die zwaar op de begroting drukken.

Tenslotte voorzitter, een fijn item om mee af te sluiten: Onderwijs Tijdens de Algemene Beschouwingen 2021 gaf de Ouderenpartij te kennen dat we moeten voorkomen dat Kerkrade het bejaardenhuis van Parkstad wordt waarbij de partij de oproep deed om Kerkrade 2.0 op basis van volledig en goed voortgezet onderwijs te bouwen. De achterliggende gedachte was dat kinderen die buiten Kerkrade hun middelbare school volgen de binding met Kerkrade verliezen waardoor ze ook eerder definitief afscheid van Kerkrade nemen, met alle economische en demografische gevolgen van dien. Voorzitter, de Ouderenpartij heeft er jaren op gehamerd dat deze situatie moet veranderen en in 2019 waren we zeer verheugd dat de raad unaniem een motie had aangenomen inhoudende de opdracht aan het college om voortgezet onderwijs weer terug naar Kerkrade te halen. Het was duidelijk dat dit geen gemakkelijke opgave zou worden. In het begin van het proces was de Ouderenpartij sceptisch of het allemaal wel haalbaar zou zijn waarbij de Ouderenpartij zelf bij brief aan de wethouder heb gevraagd of hij wel voldoende gemotiveerd is om deze zware klus tot een goed einde te brengen. De wethouder en ik hebben er destijds uitgebreid over gesproken waarbij de wethouder aangaf er voor de volle 100% voor te willen gaan.

En zo waar voorzitter, de wethouder heeft zich aan zijn belofte gehouden en het begint er gelukkig steeds meer op te lijken dat een terugkeer van volledig voortgezet onderwijs in Kerkrade realiteit gaat worden. Met de 752 belangstellingsregistraties heeft Kerkrade een enorme stap gezet richting terugkeer van voortgezet onderwijs en de Ouderenpartij wil iedereen die zich heeft ingezet om zover in het proces te komen van harte danken. Daarbij denkt de partij aan het team maar ook aan de wethouder en onze burgemeester die met niet aflatende inzet deze succesvolle stap hebben weten te zetten. En voor het geval dat ik misschien nog iemand vergeet te bedanken dan zeg ik sorry want dat is uiteraard niet mijn bedoeling. Voorzitter, mocht het voortgezet onderwijs definitief terugkeren in onze stad dan mogen wij als raad daar buitengewoon trots op zijn en ik denk voorzitter, dat de opdracht van de raad aan het college om voortgezet onderwijs in Kerkrade te realiseren een van de meest belangrijke beslissingen in deze raadsperiode zal blijken! Voorzitter, tot zover in eerste termijn.