KBL.Jaarrekening 2023 concept 4 april 2024

Openbaar lichaam

Concept

Jaarstukken 2023

4 april 2024

_____________________________________________________________________________________________ 1

Jaarstukken 2023

Inhoudsopgave Jaarverslag

3

Voorwoord Financieel resultaat over 2023 Economische situatie

3 4 5

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen

6 6 10 12 15

Organisatie en ontwikkelingen Controlling Dienstverlening 2023

16 16 16

Kerngegevens

28

Jaarrekening 2023

29

Balans per 31 december 2023 (na resultaatbestemming) Overzicht van baten en lasten 2023 Toelichtingen: Grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting op het overzicht van baten en lasten Analyse afwijkingen t.o.v. de begroting Begrotingsrechtmatigheid Rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur Verdeling van de lasten in directe kosten en overhead Overzicht van structurele en incidentele baten en lasten Kasstroomoverzicht Wet normering bezoldiging topfunctionarissen Bijlage taakvelden Ondertekening jaarrekening

Overige gegevens

30 31 32 32 35 46 54 55 55 57 58 59 60 62 63

64

Statutaire bepalingen betreffende resultaatbestemming Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

64 65

Bijlagen niet behorende bij de jaarrekening

69

_____________________________________________________________________________________________ 2

Jaarstukken 2023

Jaarverslag Het Bestuur van het Openbaar Lichaam Kredietbank Limburg biedt hierbij zijn jaarrekening aan voor het boekjaar dat is geëindigd op 31 december 2023. In dit jaarverslag zijn ook de verplichte paragrafen opgenomen zoals deze zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Voorwoord Met dit jaarverslag kijken we terug op 2023. Een jaar waarin Kredietbank Limburg wederom vanuit ervaring en expertise een belangrijke bijdrage heeft kunnen leveren in het tegengaan van schuldenproblematiek en het ondersteunen van inwoners die financieel in zwaar weer verkeren. We zien dat bestaanszekerheid landelijk en lokaal steeds prominenter op de agenda komt. Het inzicht in de negatieve effecten van schuldenproblematiek op de levens van burgers in sociale, economische, psychische en gezondheid technische zin neemt toe. En daar vloeit uit voort dat het urgentiebesef om te handelen groter wordt. Meer aandacht en zicht op de problematiek landelijk en lokaal is een goede zaak. Maar we zijn er nog lang niet. Het afgelopen jaar was de mate waarin er een beroep werd gedaan op de dienstverlening van KBL in een stijgende trend. Dat zien we ook landelijk terug. Met meerdere crises achter elkaar en een nog steeds merkbaar verhoogd prijsniveau voor alledaagse dingen heeft Kredietbank Limburg volop inzet geleverd om snel en daadkrachtig rust, stabiliteit en perspectief aan onze cliënten te bieden. De ontvlechting van de samenwerking met Heerlen heeft veel aandacht gevergd gedurende het afgelopen jaar. Voorop stonden en staan de belangen van onze cliënten en onze medewerkers.

De continuïteit van goede hulpverlening voor mensen met financiële problemen heeft onze grootst mogelijke aandacht. Met de deelnemende gemeenten sluiten we 2023 af en spreken we het vertrouwen uit dat we met KBL naar een gezonde toekomst uit kijken. Waarin we dagelijks het verschil kunnen maken en huishoudens die een steuntje in de rug nodig hebben weer rust en perspectief bieden.

Mevrouw J. Bühler Voorzitter Bestuur Kredietbank Limburg Geleen, april 2024

_____________________________________________________________________________________________ 3

Jaarstukken 2023

Financieel resultaat over 2023 In 2023 heeft KBL gebruik gemaakt van een begrotingswijziging. Conform afspraak in het bestuur wordt jaarlijks aan het begin van het begrotingsjaar een begrotingswijziging opgesteld, indien daartoe aanleidingen zijn. De begrotingswijziging resulteerde in meer ingecalculeerde opbrengsten en kosten t.o.v. de primaire begroting. Het bestuur heeft in maart 2023 besloten de gecalculeerde voorschotten niet te verrekenen met de feitelijke dienstverlening bij onderuitputting. Het saldo van baten en lasten conform de primaire begroting en 1e begrotingswijziging 2023 was € 0. Het positieve exploitatieresultaat over 2023 vóór toevoeging aan de reserve bedraagt € 318.000. Samenvattend: Qua omzet is een stijgende lijn te zien ten opzichte van 2022. De omzet is ook hoger dan begroot voor 2023. Daarnaast is de stijging aan de batenkant hoger dan de stijging aan de lastenkant. De feitelijke bedrijfsopbrengsten (exclusief de mutatie in de voorzieningen, bijdrage in het exploitatieresultaat en opbrengsten KOT) zijn in 2023 € 2.056.000 hoger dan in 2022 (€ 12.398.000 t.o.v. € 10.341.000). Preventie, vroegsignalering en educatie (incl. projecten) Instroom en diagnose Sociale kredietverstrekking (intake) Budgetbeheer Budgetbeheer Maatwerk Bewindvoering Schuldenaanpak Nazorg Overige bedrijfsopbrengsten Rentemarge Totaal

€ 147.000 € 60.000 € 38.000 € 2.000 € 352.000 € 740.000 € 244.000 €0 € 340.000 € 133.000 € 2.056.000

De gerealiseerde overuitputting van de voorschotten is in rekening gebracht, evenals de 90% clausule m.b.t. de DVO’s van niet-GR gemeenten. Daarnaast wordt de toename van de baten ook veroorzaakt door het toepassen van kostendekkende tarieven v.w.b. Beschermingsbewind en Budgetbeheer Maatwerk. De lasten zijn in 2023 met € 1.142.000 gestegen ten opzichte van 2022 (€ 12.087.000 t.o.v. € 10.945.000). Salarissen WW-uitkeringen Inhuur medewerkers Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Bureau/administratielasten Beheerslasten Mutatie voorziening kredietport. Mutatie voorziening bovenwettelijke vak. dagen Totaal

€ 769.000 € 10.000 € 275.000 € 28.000 € 2.000€ 47.000 € 181.000 € 15.000 € 2.000€ 178.000€ 1.143.000

_____________________________________________________________________________________________ 4

Jaarstukken 2023

De kosten van de uitvoering van de activiteiten in het kader van Kinderopvangtoeslagaffaire zijn niet verwerkt in bovenstaande cijfers. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten worden deze kosten gespecificeerd bij salarissen, WW-uitkeringen, inhuur, huisvestingslasten en bureau/administratielasten. Deze lasten zijn 1 op 1 verrekend met de opbrengsten. Derhalve loopt de KOT budgetneutraal in de exploitatie van KBL. Voorschotten vs. gerealiseerde dienstverlening Het Algemeen Bestuur heeft op 30 maart 2023 besloten om ook voor 2023 de voorschotten niet te verrekenen op basis van mogelijk lagere gerealiseerde dienstverlening. Dat was ook de bestuurlijke lijn van de voorgaande jaren. Onderstaand volgt een overzicht van de voorschotten vs. de realisatie in 2023:

Realisatie Voorschot Saldo

Brunssum

Voorschotten vs realisatie 2023 Heerlen Kerkrade Landgraaf

Maastricht

330.019 368.172 38.153-

1.732.272 1.710.672 21.600

2.508.627 2.508.040 587

1.776.014 1.665.856 110.158

374.124 470.584 96.460-

SittardGeleen 2.883.346 2.676.160 207.186

Totaal 9.604.403 9.399.484 204.919

Een specificatie is opgenomen in de “Bijlage niet behorende bij de jaarrekening”.

Economische situatie Uit de halfjaarlijkse cijfers van de Nederlandsche Bank (december 2023) blijkt dat de Nederlandse economie in de tweede helft van 2023 nauwelijks groeit (0,1%). Als oorzaken hiervoor worden genoemd de hoge inflatie en de scherp gestegen rente. De verwachting is dat de economie in 2024 zich weer zal herstellen en dat huishoudens hun beschikbare inkomen gemiddeld gezien weer zien toenemen. In 2025 wordt verwacht dat economische groei nog verder aantrekt. De geraamde inflatie zal nog enige tijd boven de 2% liggen wat vooral te maken heeft met een overspannen economie en de krapte op de arbeidsmarkt. Wel zal de werkloosheid langzaam oplopen naar 4% in 2025.

_____________________________________________________________________________________________ 5

Jaarstukken 2023

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt onder weerstandscapaciteit verstaan: “de middelen en mogelijkheden waarover provincies of gemeenten beschikken om niet begrote kosten te dekken.” De weerstandscapaciteit bestaat uit vier componenten: • Het eigen vermogen • De voorzieningen • De onbenutte belastingcapaciteit • De ruimte op de begroting Voor KBL betekent dit concreet dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan het eigen vermogen, zoals dit op de balans wordt vermeld. Het begrip risico wordt gedefinieerd als het gevaar voor schade of verlies als gevolg van interne en externe omstandigheden, dan wel als gebeurtenissen waarvan de kans bestaat dat ze optreden en negatieve gevolgen met zich mee kunnen brengen. Het gaat daarbij om de volgende risico’s: • Risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd, omdat het niet mogelijk is een redelijke schatting van het bedrag van de schade of het verlies te maken; • Risico’s die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of het eigen vermogen.

Conform de statuten van de GR dient door het Algemeen Bestuur het maximale weerstandsvermogen (Eigen vermogen) te worden vastgesteld. Het betreffende artikel 30 lid 3 luidt als volgt: “Indien en voor zover de in het vorig lid bedoelde reserverekening een door het algemeen bestuur te bepalen bedrag overschrijdt, wordt het batig saldo in lid 1 bedoeld uitgekeerd aan de gemeenten op de basis, vermeld in lid 5.” Dit betekent concreet dat, indien het eigen vermogen een bepaalde hoogte overschrijdt, het meerdere wordt uitgekeerd aan de GR-deelnemers cf. de GR-methode. Deze vastgestelde hoogte is gelijk aan 6% van de exploitatielasten (exclusief mutatie voorzieningen). Het weerstandsvermogen is gelijk aan 6% van de exploitatielasten (exclusief mutatie voorzieningen), zoals besloten tijdens de Bestuursvergadering d.d. 19 januari 2012. Voor 2023 zou het maximale weerstandsvermogen € 749.000 mogen bedragen. Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2023 € 336.000 zodat er over 2023 geen terugbetalingsverplichting is conform de statuten van de GR artikel 30 lid 3b. Ten behoeve van de begroting 2023 is door KBL een risico-inventarisatie opgesteld. De samenvatting van de uitkomsten hiervan wordt in onderstaande risicoparagraaf beschreven waarnaar wij verwijzen. Deze risico-inventarisatie resulteert in een totaalbedrag van mogelijke financiële risico’s ad € 552.000.

_____________________________________________________________________________________________ 6

Jaarstukken 2023

Risicoparagraaf Onderstaand wordt in beknopte vorm de risico-inventarisatie van KBL weergegeven met daarbij een inschatting van de mogelijke (financiële) consequenties. Geen van de genoemde risico’s heeft zich in het afgelopen jaar in ernstige mate voorgedaan. In dit jaarverslag kunt u in de toelichting op de baten en lasten lezen, hoe de verschillende posten zich ontwikkeld hebben in 2023 en hoe hierop gestuurd is als dat noodzakelijk was. 1. Kostendekkendheid van dienstverlening Als KBL dit gaat invoeren bestaat de kans dat duurdere vormen van dienstverlening gefaseerd afgestoten kunnen worden waardoor er frictiekosten zullen ontstaan. Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan. In de loop van 2024 zal een andere bekostigingsstructuur worden ontwikkeld. De consequenties hiervan zijn nog niet te overzien. 2. Diensttijdtoelage Er is geen rekening gehouden met de mogelijke toepassing van de diensttijdtoelage in 2023. Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan en kan komen te vervallen in de toekomst. 3. Stratech De laatste releases van het primaire systeem Stratech hebben verbeteringen opgeleverd. Het risico wordt beperkt door wekelijks overleg en strakke afspraken met de leverancier te maken over plannen van aanpak die in een goed werkend en ondersteunend systeem moeten gaan resulteren.

Het maximale risico is geschat op € 200.000 en dat zou betekenen dat we (deels) afscheid nemen van Stratech en opnieuw moeten aanbesteden. Dit risico heeft zich in 2023 voorgedaan. Stratech heeft aangegeven dat enkele modules van Stratech na 1 januari 2025 niet meer ondersteund worden. KBL moet op zoek naar geschikte applicaties. 4. Verkoop kantoorpand KBL Medio 2022 is het kantoorpand van KBL verkocht aan een commerciële vastgoedbeheerder. Dit heeft wellicht financiële consequenties welke momenteel worden onderzocht. De gemeente Sittard-Geleen zal de faciliteiten zoals energie en schoonmaak etc. blijven leveren aan KBL. Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan. 5. AVG Door de invoering van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) op 25 mei 2018 worden er hogere eisen gesteld aan de beveiliging van persoonsgegevens. Het risico op datalekken is aanzienlijk en kan worden bestraft met hoge boetes. Het risico wordt door KBL beperkt door informatiemanagement en cybersecurity te optimaliseren. Hiervoor zijn medewerkers aangetrokken om de beveiliging te waarborgen en datalekken (inbraak, diefstal, verlies) te voorkomen. _____________________________________________________________________________________________ 7

Jaarstukken 2023

Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan. 6. Flexibele schil van medewerkers in relatie tot WW-uitkeringen Van de organisatie wordt gevraagd flexibel om te gaan met de fluctuerende vraag naar dienstverlening. Daarom is het in stand houden van een flexibele schil van medewerkers noodzakelijk. Het werken met jaarcontracten en het aansluitend eventueel niet verlengen kan leiden tot WW-uitkeringen. KBL betaalt deze uitkeringen zelf omdat ze eigen risicodrager is. KBL beperkt bovengenoemde risico’s door het optimaal afstemmen van de formatie op de gevraagde dienstverlening. Maandelijks wordt de benodigde formatie bewaakt en waar nodig bijgestuurd. Onderlinge uitwisseling van formatie bij over- of onderbezetting tussen de regio’s wordt ook toegepast. Ook zetten we een re-integratiebedrijf in om van werk naar werk te begeleiden. Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan. 7. Aanslag vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor overheidsbedrijven een feit. Ook op de KBL is deze nieuwe wetgeving in beginsel van toepassing. Middels een inventarisatie in samenspraak met de fiscalisten van Deloitte en drie andere kredietbanken in Nederland zijn de gevolgen voor KBL inzichtelijk gemaakt. De uiteindelijke fiscale positie voor de vennootschapsbelasting is in december 2016 formeel afgestemd met de Belastingdienst.

Uitgangspunt van de stellingname is dat alle activiteiten van KBL niet zullen leiden tot Vpb-plicht. De Belastingdienst heeft in een brief d.d. 28 februari 2017 geantwoord dat er in 2016 geen belastingplicht voor de vennootschapsbelasting is ontstaan. Jaarlijks zal dit worden beoordeeld. De verwachting is dat ook over 2023 geen belastingheffing zal ontstaan. 8. Renterisico’s De onrust op de financiële markten kan resulteren in een rentestijging. De kans dat de huidige historisch lage rentepercentages op termijn zullen gaan stijgen is aanwezig. Het risico is beperkt omdat KBL in 2023 geen geldleningen heeft. Het risico is beperkt tot het saldo van de rekening-courant. Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan. 9. Inklinken van de kredietportefeuille De kredietportefeuille werd jaren gestaag kleiner, wat resulteerde in lagere renteopbrengsten. Met name door het verstrekken van saneringskredieten als instrument van schuldhulpverlening is de kredietportefeuille in 2020 weer gaan stijgen. Medio 2019 is door het bestuur van KBL besloten meer saneringskredieten in te laten zetten als instrument van schuldhulpverlening. Dit risico heeft zich in 2023 niet voorgedaan. De kredietportefeuille is in 2023 ca. € 800.000 gestegen, met name door het verstrekken van saneringskredieten.

_____________________________________________________________________________________________ 8

Jaarstukken 2023

10. Aansprakelijkheidsrisico’s De aansprakelijkheidsrisico’s, voor zover alle risico’s bekend zijn, worden grotendeels afgedekt door de bedrijfs- en beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen. In onderstaande tabel zijn de mogelijke financiële consequenties weergegeven van de hierboven beschreven risico’s: Risico

1 Kostendekkendheid van dienstverlening 2 Diensttijdtoelage 3 Stratech 4 Verkoop kantoorpand KBL 5 AVG 6 Flexibele schil 7 Aanslag vennootschapsbelasting 8 Renterisico's 9 Inklinken van de kred.portefeuille 10 Aansprakelijkheidsrisico's Totaal

Maximaal fin. gevolgen

Kans

Perc.

Financieel risico

300.000 250.000 200.000 200.000 100.000 100.000 50.000 15.000 10.000 -

Middel Middel Laag Middel Middel Middel Laag Hoog Laag

50% 50% 25% 50% 50% 50% 25% 75% 25%

150.000 125.000 50.000 100.000 50.000 50.000 13.000 11.000 3.000 -

1.225.000

552.000

Uit bovenstaande opstelling blijkt dat de som van de potentiële financiële risico’s € 552.000 bedraagt.

Rusland/Oekraïne De impact van de oorlog in Oekraïne op de wereldwijde economie is groot. Directe gevolgen zijn bijvoorbeeld de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de impact van economische sancties op burgers en ondernemers. Ook zijn er macro-economisch ingrediënten aanwezig voor een recessie (stijgende inflatie, tekort aan grondstoffen, tekort aan fossiele brandstoffen, verstoring van productielijnen en oplopende rente). Wij hebben beoordeeld of deze gebeurtenis van invloed is op de jaarrekening 2023, dan wel op de continuïteit. Op basis van deze analyse is geconcludeerd dat deze oorlog geen materiële impact heeft op de jaarrekening 2023.

Financiële kengetallen Conform artikel 11 van het BBV wordt de financiële positie weergegeven door middel van een uniforme basisset van financiële kengetallen. Dit betreft de volgende vijf kengetallen: - Netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen - Solvabiliteitsratio - Grondexploitatie - Structurele exploitatieruimte - Belastingcapaciteit De eerste twee kengetallen worden in dit jaarverslag gepresenteerd. De overige kengetallen zijn niet van toepassing voor de KBL. De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en het jaarverslag van provincies en gemeenten (Stct. 2015, 20619).

_____________________________________________________________________________________________ 9

Jaarstukken 2023

Kengetallen

2023

2022

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle vertrekte leningen

-3%

-1%

43% 2%

43% 0%

Solvabiliteitsratio

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de Gemeenschappelijke Regeling ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen (zie artikel 36 lid b en c, van het BBV Besluit begroting en verantwoording). De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin KBL in staat is zijn financiële verplichtingen te voldoen. De GR-gemeenten staan garant voor de financiële risico’s van de KBL.

Financiering Treasurybeleid Het treasurystatuut van de KBL gaat in op het besturen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen. KBL heeft voor 2023 geen specifieke beleidsvoornemens geuit ten aanzien van treasury. De organisatie heeft gedurende 2023 geen uitzettingen van gelden gedaan. Het renteprotocol is een vast agendapunt binnen KBL. Op basis van dit protocol wordt regelmatig de financieringsbehoefte in beeld gebracht en bepaald hoe deze wordt ingevuld, t.w. met kort, (middel-)lang of lang vermogen. Uitgangspunt hierbij is dat een aandeel van het uitstaand saldo (incl. achterstanden) als een “ijzeren voorraad” wordt beschouwd welke in principe op (middel-)lange termijn moet worden gefinancierd. De ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt worden hierbij nauwlettend gevolgd. De financiering in 2023 bestaat uit de rekening-courantkredietfaciliteit van de BNG. Medio 2022 is de kredietfaciliteit teruggebracht naar € 0.

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet voor het jaar 2023 is op basis van de werkelijke cijfers vastgesteld op € 1.027.000 (8,2% van het lastentotaal). Ultimo 2010 is met de provinciale toezichthouder afgesproken dat de kasgeldlimiet met ingang van 2011 werd bepaald op € 2.500.000. Deze ontheffing is op 1 november 2018 verlengd voor de jaren 2018 tot en met 2022. Deze ontheffing was nodig in verband met bovengenoemde rekening-courantkredietfaciliteit met een maximum destijds van € 2.500.000. Zoals bovenstaand vermeld is het maximum per 1 januari 2019 teruggebracht naar € 1.000.000 en medio 2022 naar € 0.

_____________________________________________________________________________________________ 10

Jaarstukken 2023

Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie van KBL wordt vanuit de vlottende activa exclusief de uitstaande kredieten (Quick ratio) in verhouding tot de vlottende passiva bepaald. Dit geeft het volgende beeld:

Quick ratio 0,78 0,75

0,76 0,74 0,71

0,72 0,70 0,68

0,67

0,66

2023

2022

0,66 0,64 0,62 0,60 2021

2020

Quick ratio

De liquiditeitsplanning bij KBL ten behoeve van de intensivering van de treasury activiteiten is een maandelijks terugkerende activiteit. Doel hiervan is inzicht te verschaffen in de liquiditeitspositie en de financieringsbehoefte. Ten aanzien van het beheer van de leningenportefeuille (o/g) heeft KBL haar activiteiten primair gefinancierd met de rekening-courant van de BNG. De BNG heeft aanvullende mogelijkheden om de financieringsbehoefte, indien nodig, in te kunnen vullen.

EMU-saldo Het EMU-saldo geeft aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden).

_____________________________________________________________________________________________ 11

Jaarstukken 2023

Balansstand 31-12-2023

Balansstand 31-12-2022

EMU SALDO

Mutaties 2023 320.184

Financiële vaste activa

Kredieten

5.905.303

5.037.580

867.723

Vlottende activa

Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa

504.363 6.776.840 726.580

588.375 6.748.647 111.626

-84.012 28.193 614.954

Vaste passiva

Voorzieningen Vaste schulden

247.748 615.611

222.000 615.611

25.748 0

Vlottende passiva

Netto vlottende schulden Overlopende passiva

11.999.378 869.187

11.254.173 533.466

745.206 335.721

Bedrijfsvoering Informatiemanagement, -veiligheid en -technologie Na het opschonen van de archieven zijn in 2023 de over te brengen stukken fysiek verplaatst naar de archiefbewaarplaats (Historisch Centrum Limburg). De audit informatiebeheer is afgerond. De resultaten daarvan zijn in het kader van horizontaal toezicht gedeeld met het bestuur en verwerkt in een plan van aanpak. Er wordt gestaag verder gewerkt aan DPIA’s (Data Protection Impact Assessment) voor onze primaire processen. Vanwege o.a. de ‘lokale smaken’ vergt het meer tijd en energie dan verwacht om de gegevensverwerkingen tussen KBL, haar opdrachtgevers, partners en andere organisaties in het sociaal domein in kaart te brengen en te beschrijven welke risico’s voor betrokkenen daarbij horen. Na het afronden van de DPIA’s kunnen de benodigde afspraken rondom gegevensverwerking gemaakt worden met opdrachtgevers en anderen. Het jaar 2023 kenmerkt zich door het doorpakken op de verbeterstappen die in 2022 zijn ingezet èn het (deels noodgedwongen) voorbereiden van majeure wijzigingen in onze ICT/Informatievoorziening. De ICT strategie is vastgesteld in het MT en vormt de leidraad voor alle ICT gerelateerde beslissingen. De afdeling Functioneel Beheer evenals de eindgebruikers zijn voor de afwikkeling van incidenten en problemen evenals on boarding en off boarding van medewerkers geëquipeerd met Topdesk.

Daarnaast is gestart om contractbeheer en asset management (met name laptops en mobiele telefoons) in deze applicatie onder te brengen. Het project superusers is verlengd om stapsgewijs processen en bijbehorend gebruik van de applicatie Stratech te kunnen verbeteren. Rondom het gebruik van Stratech is in 2023 de escalatieprocedure voor (grote) problemen met betalingen 3 maal toegepast. We stellen vast dat deze procedure ons helpt om sneller besluiten te nemen in dit soort situaties. In het najaar is duidelijk geworden dat leverancier Stratech vanaf 1 januari 2025 onze diensten kredietverstrekking en beschermingsbewind niet meer zal ondersteunen. Dit noopt ons om voor die datum deze modules te vervangen. Inmiddels is een traject gestart waarbij we tevens de kans grijpen om de dienstverlening te optimaliseren. _____________________________________________________________________________________________ 12

Jaarstukken 2023

Klachtenafhandeling KBL handelt binnengekomen klachten af op basis van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde klachtenregeling. In 2023 zijn in totaal 6 klachten ingediend. In 2022 betrof dit 10 klachten en in 2021 13. Ten opzichte van het aantal aanvragen, mutaties en feitelijke handelingen, die KBL jaarlijks verwerkt blijft dit aantal relatief gezien heel erg laag. We zien daarnaast over de afgelopen jaren een dalende lijn in het aantal klachten. Een klacht omarmen we als lerende organisatie als een kans om onze dienstverlening nog beter af te stemmen op onze kernwaarden.

Personeel 2023 heeft voor ons personeel vooral in het teken gestaan van de uittreding Gemeente Heerlen en alle onzekerheden dat dit met zich mee bracht. Uiteindelijk heeft 1 medewerker de overstap naar de gemeente Heerlen gemaakt. Uitstroom: Ondanks het feit dat we met de beperkte middelen proberen onze medewerkers te binden en te boeien is de uitstroom in 2023 aanzienlijk geweest. In totaal hebben 16 medewerkers KBL verlaten waarbij 13 die langer dan 4 jaar bij ons werkzaam zijn geweest. Gezien de specialistische functies die wij hebben (met name Casemanagers, Schuldregelaren, Bewindvoering en ICT) is het ook mede door een krappe arbeidsmarkt moeilijk geweest om deze functies in te vullen. We merken dat het ervaringsniveau terugloopt als we extern werven. We proberen de vacatures ook voor een gedeelte in te vullen met interne doorstroom maar ook hier merken we dat we tegen de limiet aanlopen van hoeveel “onervaren” medewerkers je op een afdeling kunt hebben.

_____________________________________________________________________________________________ 13

Jaarstukken 2023

Instroom: In 2023 zijn 9 medewerkers bij KBL begonnen en dat dekt niet de lading gezien de uitstroom. Doorstroom: Zoals al aangegeven hebben we door onderlinge uitwisseling en het intern opvangen van vacatures geprobeerd om de bezetting op orde te krijgen. De doorstroom blijft daarom aandacht vragen. Opleidingen In 2023 hebben 15 medewerkers de Incompany cursus “van budget-beheren naar budgetbegeleiden” afgerond. Verder hebben 10 casemanagers de training budgetcoaching gevolgd. In onderstaand overzicht is de bezetting ultimo 2023 weergegeven:

2023 Management Staven en ondersteuning Planning & Control, Finance Trajectmananagement

7 8 6 43

BBR Schuldregeling

12 6

Frontoffice Bewindvoering/BBR Maatwerk

10 32

Totaal aantal fte

123

Ziekteverzuim Het ziekteverzuimcijfer is voor 2023 uitgekomen op 5,26%. Een verschil t.o.v. vorig jaar (4,78%), vooral het middellang verzuim (43-365 dagen) is gestegen. Dit vormt samen met het kort verzuim een aanzienlijk gedeelte van het ziekteverzuim en heeft onze aandacht. Met 5,26% zitten we net onder het landelijk gemiddelde voor openbaar bestuur en overheidsdiensten in 2023 van 5,5% (bron: CBS 3de kwartaal 2023).

Aanbestedingen Met behulp van externe ondersteuning hebben we dit jaar een Europese Aanbesteding uitgevoerd om een nieuwe partij uit te kiezen voor onze managed ICT services. In december is de voorlopige gunning geweest. Deze wordt begin 2024 definitief en zal er een implementatietraject volgen waarbij we naar een nieuwe (en modernere) technische omgeving overstappen.

Voorziening op kredietportefeuille De mutatie 2023 in de voorziening met betrekking tot de kredietportefeuille bedraagt € 24.000-. In de jaarrekening 2008 is gestart met het treffen van een voorziening voor oninbaarheid op de kredietportefeuille van vóór 2005 in het bijzonder. Afboekingen op oninbare kredieten vormden in de laatste jaren van de Stichting KBL (tot 2005) een in het _____________________________________________________________________________________________ 14

Jaarstukken 2023

oog springende post bij de verklaring van de negatieve resultaten. Om die reden is in 2008 een inschatting gemaakt van het incassorisico met betrekking tot alle kredieten die voor 2005 zijn verstrekt. Dit resulteerde in een oninbaarheidsschatting van € 2,4 miljoen. Ter hoogte van dit bedrag is een voorziening gevormd, welk bedrag ineens ten laste van het resultaat in 2008 is gebracht. Dit had tot gevolg dat de afboekingen vanaf 2009 en volgende jaren ten laste van deze voorziening zijn gebracht en het exploitatieresultaat daardoor niet meer negatief wordt beïnvloed door deze afboekingen. Jaarlijks wordt de volledige kredietportefeuille beoordeeld op oninbaarheid hetgeen kan leiden tot mutaties in de stand van de voorziening. Met betrekking tot de financiering van de totale voorziening voor oninbaarheid is afgesproken dat alleen de daadwerkelijke afboekingen in een boekjaar in rekening worden gebracht bij de GR-gemeenten op basis van de GR-methode waarbij de side-letter van de gemeente Sittard-Geleen wordt gerespecteerd.

Rechtmatigheidsverantwoording De Kredietbank Limburg heeft over 2023 voor het eerst zelf de rechtmatigheidsverantwoording uitgevoerd. In de verantwoording zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd die meetellen voor het rechtmatigheidsoordeel. Desalniettemin zal KBL de komende jaren scherp toezien op de naleving van de 3 criteria voortkomend uit de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV. Tevens zullen wij in 2024 opnieuw één zo nauwkeurig mogelijke begroting opstellen om begrotingsoverschrijdingen zo veel mogelijk te voorkomen en zullen verwachte kostenoverschrijdingen ook tijdig, correct en transparant met het algemeen bestuur gecommuniceerd worden.

Verbonden partijen “De Droomfabriek” is een uniek samenwerkingsverband tussen KBL, MIK Kinderopvang, Trajekt en Bureau Jeugdzorg Limburg. Het verband is ontstaan uit een vraag van het Elisabeth Strouven Fonds te Maastricht. Zij waren op zoek naar partners die voor hun een project zouden kunnen realiseren voor de doelgroep alleenstaande moeders die weinig toekomstperspectief hebben. Met bovenstaande vier partijen is een samenwerkingsverband aangegaan in de vorm van een coöperatie. Het betrof een project van drie jaar lang voor 2 keer 10 alleenstaande moeders. Het project dient kosten neutraal te verlopen. Als KBL zorgden wij in dit project vooral voor het wegnemen van stress door schulden. Het project is inmiddels met het nodige succes afgerond. Momenteel zijn we als Droomfabriek aan het kijken of we met diverse funding dit project kunnen behouden voor Limburg om meer jonge alleenstaande moeders perspectief te geven. Gesprekken hierover hebben volop plaats gevonden maar nog niet geleid tot concrete nieuwe projecten. Besloten is dit samenwerkingsverband te beëindigen in 2024. De coöperatie Droomfabriek U.A. is op 4 december 2017 opgericht. De coöperatie Droomfabriek heeft in haar statuten vastgelegd hoe de aansprakelijkheid verdeeld is bij haar bestaan en bij de ontbinding van de coöperatie.

Bij de vorm uitgesloten aansprakelijkheid (U.A.) zijn de leden niet aansprakelijk voor het tekort. Het betreft hier ook een strak afgebakend traject dat gebaseerd is op de subsidie van het Elisabeth Strouven Fonds. Het eigen vermogen ultimo begrotingsjaar bedraagt € 7.538. Het vreemd vermogen ultimo begrotingsjaar bedraagt € 0. Het negatieve financiële resultaat over 2022 bedraagt € 1.508.

_____________________________________________________________________________________________ 15

Jaarstukken 2023

Organisatie en ontwikkelingen Controlling Op basis van de realisatie van 2021, de dienstverleningsovereenkomsten 2022 (niet-GR) en de verwachte ontwikkelingen voor 2023 is de primaire begroting 2023 inclusief de meerjarenbegrotingen 2024 en 2025 opgesteld. In juli 2022 is deze begroting door het Algemeen Bestuur van KBL vastgesteld. Begin 2023 is de begrotingswijziging over 2023 opgesteld en begin juli 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. De ontwikkelingen ten opzichte van deze begrotingswijziging zijn in de voorjaars- en de najaarsmanagementrapportage 2023 aan het Dagelijks Bestuur bekend gemaakt.

Dienstverlening 2023 Na Corona kwam de inval van Rusland in de Oekraïne en vervolgens was er eind 2022 onverwacht de mededeling dat de gemeente Heerlen ging uittreden. Het jaar 2023 heeft in het teken gestaan van deze uittreding en de daarmee gepaard gaande onrust die dit heeft veroorzaakt. Eind 2023 werd het wel iets rustiger en zijn de contouren voor de uittreding duidelijk geworden. De dienstverlening in 2023 hebben we goed vorm en inhoud gegeven en overall gezien is een lichte toename van de dienstverlening van KBL te constateren. Wel moeten we constateren dat het aantal mensen met schuldenproblematiek is toegenomen in Nederland. Het aantal gezinnen en huishoudens met betalingsachterstanden is volgens het CBS gegroeid naar bijna 726.000. Ruim anderhalf tot twee miljoen volwassenen en kinderen leven met geldstress en de daarmee gepaard gaande negatieve gevolgen. De ambities van de demissionair Minister van Armoede en Schulden zijn onverkort hoog. Zij streeft naar een halvering van deze problematiek in de komende jaren. De tendens van de laatste jaren is er echter een van toenemende stijging van alle prijzen waardoor het besteedbaar inkomen behoorlijk onder druk is komen te staan. Dat begon al met de Corona pandemie in begin 2020.

Als we rekenen van die datum met de statistieken dat mensen gemiddeld 4 tot 5 jaar wachten voor ze hulp zoeken met hun schuldenproblematiek dan zou de veronderstellen dat er in de loop van 2024 een toename te verwachten is van de schuldenproblematiek. De CBS cijfers van oktober 2023 bevestigen het beeld dat de schuldenproblematiek is toegenomen. Aan de voorkant van onze dienstverlening zien we met name dat de aanmeldingen voor de intake van onze dienstverlening zijn toegenomen met 10%. Als de statistieken blijven kloppen dan zal deze stijgende lijn ook in 2024 gaan doorzetten.

Preventie, vroegsignalering en educatie In Nederland hebben 1,4 miljoen mensen risicovolle of problematische schulden. Het duurt gemiddeld 4 tot 5 jaar voordat mensen de eerste stap maken om financiële hulp in te schakelen. Te veel mensen zijn niet bij machte om hulpbronnen in te schakelen. Om die drempel te verlagen maken steeds meer gemeenten gebruik van de laagdrempelige inlooplocaties in de wijken voor financiële hulp. Burgers kunnen er terecht met al hun financiële vragen. Bijvoorbeeld wanneer ze willen weten of hun inkomsten en uitgaven nog in balans zijn of hulp nodig hebben bij het invullen van ingewikkelde formulieren, het _____________________________________________________________________________________________ 16

Jaarstukken 2023

corrigeren van loonbeslagen of het aanvragen van toeslagen. KBL organiseert inloopspreekuren of sluit aan bij bestaande initiatieven. Behalve het bieden van praktische hulp, zijn de inlooplocaties ook een uitstekende plek om in een eerder stadium financiële problemen te signaleren, ze bespreekbaar te maken en passende hulp in te schakelen. In de gemeenten Maastricht, Sittard-Geleen en Kerkrade is in 2023 samen met KBL en diverse maatschappelijke partners veel gerichte tijd en energie gestoken in het door ontwikkelen van de zogenaamde vroegsignalering, waarbij mensen met betalingsproblemen en schulden vroegtijdig op basis van eerste signalen worden gecontacteerd/bezocht (outreachende hulpverlening). Zo reduceren wij de inzet van ingrijpende schuldregelingstrajecten of beschermingsbewind door er snel bij te zijn. De eerste (landelijke en lokale) ervaringen, bevindingen en resultaten zijn positief en op deze activiteiten zal in 2024 dan ook zeker verder worden ingezet. Ook voor verschillende Heuvelland gemeenten zijn we actief aan de slag gegaan met de vroegsignalering. Zo zijn Valkenburg a/d Geul en Meerssen aangesloten op het systeem van RIS en worden afhankelijk van het soort signaal huisbezoeken afgelegd. Vanuit Vaals is er extra tijd beschikbaar gesteld om intensiever de samenwerking met netwerkpartners op te zoeken.

Dit heeft ertoe geleid dat veel meer inwoners uit Vaals de toegang tot schuldhulpverlening hebben gevonden. Binnen regio Parkstad hebben we vanaf 2021 de nauwe samenwerking met WSP Parkstad verder doorontwikkeld. Werkgeversdienstverlening in de vorm van vroegtijdige laagdrempelige gespreksvoering met open spreekuren, educatieve informatiesessies en gebruik maken van financiële signalering instrumenten (Mesis) om ook hier preventief en dus vroegtijdig ingrijpende schuldhulpverlening of beschermingsbewind te voorkomen. Inmiddels zijn er in het verlengde van deze werkgeversdienstverlening ook opdrachten in uitvoering bij uiteenlopende andere werkgevers zoals Abbott, Emma Shoes, RD4, Relim, EKK Eagle simrax en VDL Nedcar. Inzetten op een laagdrempelige uitstraling en outreachend handelen richting onze klanten zijn belangrijke ingrediënten binnen onze vroegsignalering en preventie activiteiten. Een mooi praktijkvoorbeeld was het KBL initiatief “Sinterkerst kienen” te gemeente Kerkrade. In samenwerking met diverse maatschappelijke partners en gemeente Kerkrade werd er medio november 2023 een educatieve (sponsor)avond georganiseerd voor minderbedeelde gezinnen. De media aandacht van L1 radio was een symbolische pluim voor een succesvol georganiseerde avond. Leren omgaan met geld zou al moeten beginnen bij de jeugd.

Uit onderzoek blijkt dat steeds meer jongeren financiële problemen ervaren. In de gemeente Sittard-Geleen zijn de handen van Jongerenpunt en KBL ineengeslagen om jongeren met financiële problemen laagdrempelig en outreachend te benaderen. Samen geven we uitvoering aan het project Start Schuldvrij om juist deze jongeren sneller te bereiken en een schuldenvrij perspectief te bieden. Omdat we weten dat schaamte, vooroordelen en stress belangrijke factoren zijn die mensen met schulden tegenhouden om hulp te vragen hebben we in Sittard-Geleen samen met partnerorganisaties een “escapecaravan voor schulden” ontwikkeld. De escapecaravan en de daaraan verbonden lessen zijn op steeds meer scholen en plekken in Limburg inzetbaar. Om hier een bijdrage aan te leveren hebben KBL medewerkers en ervaringsdeskundige jongeren samen met onderwijsinstellingen en partnerorganisaties een programma voor en door jongeren opgezet. Tot juli 2024 is er een provinciale subsidie toegekend aan het project voor de duur van 2 jaar. Doel is het aanbieden van het lesprogramma op 20 onderwijsinstellingen en organisaties in de gehele provincie.

_____________________________________________________________________________________________ 17

Jaarstukken 2023

Daarnaast hebben we als KBL ook dit jaar diverse groepen vrijwilligers van diverse organisaties geschoold en worden de samenwerkingsafspraken met de vrijwilligersinstanties versterkt. Voor volwassenen verzorgen we ook lessen en workshops door middel van cursussen. In 2023 werden deze bijeenkomsten voornamelijk via de digitale weg aangeboden. Ook hebben we in 2023 verscheidene trainingen en intervisiebijeenkomsten georganiseerd voor de vrijwilligers die betrokken zijn in de schuldhulpverlening. Door KBL zijn over 2023 de volgende bedragen gerealiseerd: PREVENTIE, VROEGSIGNALERING & EDUCATIE Realisatie 2023 Brunssum 28.912 Heerlen Kerkrade 258.836 Landgraaf 44.304 Maastricht 244.920 Sittard-Geleen 344.262 Niet GR 35.410 Totaal 956.644

Realisatie 2022 32.820 9.973 228.184 21.527 233.129 172.526 31.200 729.359

Verschil -3.908 -9.973 30.652 22.777 11.791 171.736 4.210 227.285

De hogere realisatie van Sittard-Geleen heeft te maken met het overhevelen van verschillende producten. In het kader van uniformiteit zijn een aantal producten (spreekuren en uitvoeringsoverleg) overgeheveld van de dienst Intake naar de dienst Preventie, Vroegsignalering & Educatie.

Intake Het huidige intakeproces sluit aan bij de nieuwe wetgeving zijnde de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS) en het Besluit Gemeentelijke Schuldhulpverlening (BGS). De berekening van de beslagvrije voet, het proces van vroegsignalering, de BKR-registratie, de wettelijke termijnen in het intakeproces, toelatingsbeschikkingen zijn geïmplementeerd voor de gemeenten waarvan wij deze verantwoordelijkheid ook toebedeeld hebben gekregen. De wijze van gegevens verzamelen in het intakeproces vraagt nog om een digitale doorontwikkeling. Een deel van de uitvoering van de WGS en de BGS is in 2023 nog niet ingeregeld omdat we in afwachting zijn van de landelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld het opvragen van data via een aansluiting op het Inlichtingenbureau of een Suwinet-inkijk voor schuldhulpverleners. De aantallen intakes in 2023 blijken uit onderstaand overzicht:

_____________________________________________________________________________________________ 18

Jaarstukken 2023

Intake GR

Niet GR

SHV Intake I&D Zij-instroom

2023 1.293 328

2022 1.158 316

1.621

1.474

169 35

124 53

204

177

1.825

1.651

SHV Intake I&D Zij-instroom

Totaal

In 2023 heeft KBL 1.825 aanvragen schuldhulpverlening ontvangen. Dit is een toename van circa 10% ten opzichte van het aantal aanvragen in 2022 (1.651). Na de daling die we in 2022 in de volle breedte zagen zien we deze in bijna alle gemeenten in 2023 weer omslaan naar een stijging. Gemeente Landgraaf vormt hier wel een uitzondering op. De verklaring hiervoor lijkt te liggen in de personeelswisselingen die zich hebben voorgedaan bij het voorportaal in deze gemeente. De vroegsignalering heeft een belangrijke rol in gemeenten om sneller en beter met mensen die financiële problemen ervaren in gesprek te komen. In meerdere gemeenten lijkt dit zijn effecten te krijgen op de toegenomen instroom. Landelijk beeld laat zien dat de instroom in de schuldhulpverlening ongetwijfeld verder zal gaan toenemen. Gezien het toenemen van kosten zoals de hoge kosten voor het levensonderhoud verwachten we dat de intakes in 2024 weer zullen gaan toenemen. Tegelijkertijd zien we ook weer een aantal tijdelijke noodregelingen voor energiekosten ontstaan die ongetwijfeld effect zullen hebben op het aantal intakes/I&D zij-instroom voor 2024.

Onderstaand overzicht geeft de aantallen geregistreerde instroom in 2023 per GR-gemeente weer, waarbij wordt vergeleken met de aantallen volgens de begroting 2023 en de realisatie in 2022: Aantallen gerealiseerde instroom Realisatie 2023 Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Totaal

36 247 246 45 579 468 1.621

Realisatie 2022 26 209 240 81 485 433 1.474

Begroot 2023 40 209 250 80 550 425 1.554

Verschil realisatie 10 38 6 -36 94 35 147

In 2023 zijn de volgende bedragen gerealiseerd:

_____________________________________________________________________________________________ 19

Jaarstukken 2023

INTAKE

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

Realisatie 2023 18.720 128.440 182.832 23.400 423.696 344.760 272.523 1.394.371

Realisatie 2022 13.000 104.500 175.200 40.500 345.375 413.325 199.554 1.291.454

Verschil 5.720 23.940 7.632 -17.100 78.321 -68.565 72.969 102.917

De lagere realisatie van Sittard-Geleen heeft, ondanks een toename in het aantal intakes, te maken met het overhevelen van verschillende producten. In het kader van uniformiteit zijn een aantal producten (spreekuren en uitvoeringsoverleg) overgeheveld van de dienst Intake naar de dienst Preventie, Vroegsignalering & Educatie.

Sociale kredietverstrekking Naast de bij het onderdeel Schuldenaanpak genoemde saneringskredieten verstrekt KBL van oudsher ook kredieten voor consumptieve doeleinden. De doelgroep waaraan deze consumptieve kredieten verstrekt mogen worden, is beperkt door de Wet Fido. In beginsel mag een kredietbank alleen maar consumptieve kredieten verstrekken aan mensen met een inkomen tot 130% van het bruto minimumloon. Mocht het inkomen hoger zijn, maar iemand wordt niet geholpen door een commerciële bank, dan behoort deze ook tot de doelgroep van sociale kredietverstrekking van een kredietbank. Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat sociale kredietverstrekking heel iets anders is dan de zogenaamde saneringskredieten. Zoals gezegd is een saneringskrediet een krediet om schulden tegen finale kwijting af te kopen (vorm van schuldregelen) en gelden voor deze kredieten de richtlijnen van een schuldregeling. Sociale kredietverstrekking via KBL gebeurt zorgvuldig, betrouwbaar en zonder winstoogmerk. Het is bedoeld om tegemoet te komen aan een gezonde kredietbehoefte in de samenleving. Een verantwoord krediet bevordert de financiële participatie van burgers, lost tijdelijke financiële knelpunten op en heeft een preventieve werking. Wij zien erop toe dat het krediet, inclusief de rente, door de klant binnen een redelijke termijn kan worden afgelost.

Hierbij letten we erop dat een klant niet over gecrediteerd raakt. Een sociaal krediet kent in principe een looptijd van maximaal 60 maanden. Om als gemeente te voldoen aan de nieuwe Wet Inburgering wordt voor het verplicht financieel ontzorgen van nieuwkomers steeds vaker de samenwerking met KBL gezocht. Naast het overnemen van de betalingen via Budgetbeheer voorziet een consumptief krediet ook in de behoefte de woninginrichting te faciliteren en kan met een zogenaamd “Bufferkrediet” direct worden gestart met het betalen van de vaste lasten totdat alle bronnen van inkomsten daadwerkelijk beschikbaar zijn voor de klant. Beide kredietvormen vallen onder het regulier sociaal consumptief krediet dat KBL kan verstrekken. In 2023 hebben wij 1.367 aanvragen voor een consumptief krediet ontvangen. Daarvan zijn er 904 kredietaanvragen toegekend. In 2022 waren dat er 738 van de 1.197 aanvragen. In 2023 hebben we 624 aanvragen voor een saneringskrediet ontvangen. Daarvan zijn 586 kredietaanvragen toegekend. In 2022 waren dat 568 van de 597 aanvragen.

_____________________________________________________________________________________________ 20

Jaarstukken 2023

In totaal heeft KBL in 2023 € 4.669.776 uitgeleend aan consumptieve- en saneringskredieten. In onderstaande tabel is een overzicht van de bestedingsdoelen van die kredietbedragen opgenomen: Bestedingsdoel Betaling schulden Buffer Huishoudelijke apparatuur Kleding en schoeisel Medische kosten Overbruggen vaste lasten Overbrugging inkomsten Overige Oversluiting Saneringskredieten Vakantie Vervoersmiddelen Woninginrichting Totaal

Bedrag 233.483 855.020 82.663 1.500 14.899 39.968 3.113 2.000 187.114 1.659.752 5.850 97.656 1.486.756 4.669.776

In 2023 zijn de volgende bedragen gerealiseerd: Sociale kredietverstrekking (intakes) Realisatie 2023 Brunssum 9.568 Heerlen 33.696 Kerkrade 19.968 Landgraaf 10.400 Maastricht 61.776 Sittard-Geleen 19.760 Niet GR 73.144 Totaal 228.312

Realisatie 2022 10.800 45.400 24.400 9.600 69.200 24.200 61.044 244.644

Verschil 1.23211.7044.432800 7.4244.44012.100 16.332-

Inkomensbeheer en -ondersteuning Budgetbeheer In 2023 is het aantal huishoudens met budgetbeheer bij KBL licht gestegen, van 1.743 pakketten in 2022 naar 1.767 pakketten in 2023 (+1,3%). KBL biedt twee verschillende vormen van budgetbeheer: bij de inzet van “Budgetbeheer Basis” zijn de betalingen van de primaire lasten gewaarborgd. Binnen “Budgetbeheer Totaal” worden daarnaast alle overige lasten van de klant betaald. Budgetbeheer is een instrument dat zowel preventief ter voorkoming van het ontstaan van huishoudelijke betalingsachterstanden als ook als flankerende hulp gedurende een traject van schuldhulpverlening kan worden ingezet. Budgetbeheer speelt niet alleen een heel belangrijke rol bij het voorkomen van een toestroom naar langdurige en duurdere bewindvoeringstrajecten, maar wordt ook regelmatig ingezet om een zachte landing mogelijk te maken als bijvoorbeeld de grondslag voor beschermingsbewind komt te _____________________________________________________________________________________________ 21

Jaarstukken 2023

vervallen. In de meeste gevallen is dit van toepassing op de zogenaamde schuldenbewinden nadat de schulden zijn opgelost. Onderstaand een overzicht en een grafiek waarin de verdeling naar de verschillende budgetbeheerpakketten is weergegeven vanaf 2021:

Budgetbeheerrekeningen 2023 Basispakket Totaalpakket Pluspakket* Totaal

2022 246 1.521 0 1.767

2021

246 1.492 5 1.743

195 1.502 18 1.715

*= het pluspakket wordt niet meer aangeboden De ontwikkeling van het totaal aantal klanten per ultimo boekjaar van de GR-gemeenten blijkt uit onderstaande tabel: Budgetbeheerrekeningen Aantal klanten Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Totaal

ultimo 2023

ultimo 2022 77 283 148 101 572 299 1.480

73 317 159 99 549 290 1.487

Verschil 4 -34 -11 2 23 9 -7

Door KBL zijn over 2023 de volgende bedragen gerealiseerd: Budgetbeheerrekeningen

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Totaal

Realisatie 2023 54.496 165.120 96.848 75.072 386.448 230.000 123.484 238.382 1.369.850

Realisatie 2022 44.308 181.638 103.095 56.178 355.440 215.324 95.048 258.082 1.309.113

Verschil 10.188 -16.518 -6.247 18.894 31.008 14.676 28.436 -19.700 60.738

Budgetbeheer Maatwerk Van oorsprong als pilot opgestart om als mogelijk alternatief te dienen voor een traject beschermingsbewind is Budgetbeheer Maatwerk (hierna: BBR MW) inmiddels uitgegroeid tot een volwaardige vorm van dienstverlening binnen KBL. Elke klant krijgt een op maat gesneden aanpak waarmee deze in zijn/haar eigen tempo kan werken aan behoud van de financiële redzaamheid en toewerken naar de maximale vergroting hiervan. Het tijdspad, de _____________________________________________________________________________________________ 22

Jaarstukken 2023

intensiteit en mate van begeleiding kan per situatie verschillen maar de gemene deler blijft altijd: ”zo lang als nodig en zo kort als mogelijk”. De gemiddelde doorlooptijd van een traject BBR MW bedroeg over de in 2023 beëindigde trajecten circa 11 maanden. Alle KBL-budgetconsulenten zijn KIWA-gecertificeerde budgetcoaches waarmee de kans op succesvolle afronding van de trajecten gemaximaliseerd wordt. Daarnaast hebben zij een ruime werkervaring opgebouwd als budgetbeheerder, schuldhulpverlener en/of beschermingsbewindvoerder waardoor de klant kan rekenen op een professionele begeleiding gedurende hun traject. Hierbij is jaarlijkse bijscholing een verplicht onderdeel voor de medewerkers om actueel vakbekwaam te blijven. Het klantenbestand Budgetbeheer Maatwerk is evenals in voorgaande jaren ook in 2023 weer gestegen en wel van 211 naar 261 actieve dossiers. Dat is een stijging van 24% ten opzichte van het voorgaande kalenderjaar en blijft hiermee in lijn met de afname van het aantal beschermingsbewinden. Meer maatwerk, minder beschermingsbewind. Zie onderstaand een overzicht van de ontwikkeling van de dossiers Budgetbeheer Maatwerk: Ontwikkeling dossiers BBR Maatwerk 2023 Begin boekjaar Gestart Beëindigd Totaal

2022 211 175 125 261

2021 161 190 140 211

99 159 97 161

Door KBL zijn over 2023 de volgende bedragen budgetbeheer maatwerk gerealiseerd: Budgetbeheer Maatwerk

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

Realisatie 2023 27.749 320.356 269.008 20.913 189.214 298.187 35.148 1.160.575

Realisatie 2022 27.395 171.754 135.028 7.434 100.558 134.817 40.650 617.636

Verschil 354 148.602 133.980 13.479 88.656 163.370 5.502542.939

Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van beschermingsbewind in de afgelopen 12 jaar weer. Sinds 2016 biedt KBL BBR Maatwerk als activerend alternatief. Inmiddels is het aandeel maatwerkdossiers in verhouding tot het totaal aantal klanten in bewindvoering gegroeid tot 24% in 2023. Deze ontwikkeling bevestigt de toegenomen populariteit van deze intensieve, maar kortdurende vorm van dienstverlening die ervoor zorgt dat de toename van bewindsdossiers bij KBL een halt is toegeroepen. BBR Maatwerk is korter en intensiever en uiteindelijk goedkoper dan beschermingsbewind.

_____________________________________________________________________________________________ 23

Jaarstukken 2023

Ontwikkeling dossiers beschermingsbewind en BBR Maatwerk 2008 - 2023 1.200

Aantallen

1.000 800 600 maatwerk

400

bewind

200 0

Jaren

Beschermingsbewind Naast de hierboven reeds weergegeven diensten Budgetbeheer, Budgetbeheer Maatwerk en Budgetcoaching biedt KBL als sluitstuk van het inkomensbeheer en de inkomensondersteuning de wettelijke taak Beschermingsbewind aan. Dit is bestemd voor en voorbehouden aan meerderjarige burgers die voor langere duur en soms voor de rest van hun leven, op grond van lichamelijke of geestelijke beperkingen, niet meer in staat zijn om hun financiële zaken te regelen. Daarnaast kunnen mensen op grond van problematische schulden onder beschermingsbewind geplaatst worden. De duur van deze maatregel is in eerste instantie beperkt tot de duur van 5 jaar. In 2023 is KBL onverminderd doorgegaan op de ingeslagen weg om burgers bij wie de grondslag voor beschermingsbewind wegvalt proactief te stimuleren en begeleiden om het beschermingsbewind op een passende wijze te laten eindigen. Hand in hand met de budgetconsulenten, casemanagers en externe samenwerkingspartners wordt de klant toegeleid naar een situatie waarin deze weer deels en waar mogelijk zelfs geheel zelfstandig verantwoordelijk wordt voor de eigen financiën. Deze trend is cijfermatig dan ook terug te zien in onderstaande tabel. In 2023 zijn er 87 dossiers gestart en 126 dossiers beëindigd. Het klantenbestand van de onderbewindgestelden is daarmee gedaald van 852 naar 813 dossiers.

In 2023 is daarmee het bestaande klantenbestand met ca. 5% gedaald. Hiermee tekent zich inmiddels wel een lichte stabilisatie van de bewindsportefeuille af. De gemiddelde looptijd van een beschermingsbewinddossier bij KBL bedroeg over deze in 2023 beëindigde dossiers 4 jaar en 3 maanden. Ontwikkeling dossiers beschermingsbewind 2023 Begin boekjaar Gestart Beëindigd Totaal

2022 852 87 126 813

2021 879 103 130 852

956 83 160 879

_____________________________________________________________________________________________ 24

Jaarstukken 2023

Door KBL zijn over 2023 de volgende bedragen beschermingsbewind gerealiseerd: Beschermingsbewind

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Totaal

Realisatie 2023 86.934 471.816 398.993 83.691 217.142 710.554 729.472 2.698.602

Realisatie 2022 43.878 172.237 240.300 44.945 70.317 427.029 822.742 1.821.448

Verschil 43.056 299.579 158.693 38.746 146.825 283.525 93.270877.154

De bedragen in 2023 zijn hoger als gevolg van het bestuursbesluit om met ingang van 2023 kostendekkende tarieven voor beschermingsbewind te hanteren conform het rapport van BMC. De verdeling van het aantal klanten beschermingsbewind per ultimo 2023 over GRgemeenten en zelfbetalers is als volgt: Aantallen Beschermingsbewind

Zelfbetalers

Facturatie Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

23 0 99 25 0 206 0 353

Totaal 6 247 20 2 114 10 61 460

29 247 119 27 114 216 61 813

Ten aanzien van de 61 zelfbetalers uit niet-GR gemeenten zij vermeld dat dit doorgaans klanten betreft die voorheen wel binnen 1 van de 6 GR-gemeenten woonachtig waren, doch op grond van een verhuizing nu buiten de GR woonachtig zijn. Een verhuizing wordt door de rechtbank niet gezien als grond voor een wijziging van bewindvoerder. Het beleid om geen beschermingsbewindklanten van buiten de GR-grenzen toe te laten tot beschermingsbewind was ook in 2023 onverkort van toepassing.

Schuldenaanpak Schuldregeling is één van de instrumenten binnen het brede pallet aan diensten binnen de schuldhulpverlening. Een schuldregeling houdt in dat schulden van de klant in kaart worden gebracht waarna een voorstel aan de schuldeisers tegen finale kwijting wordt gedaan. KBL kan schulden op twee manieren regelen, namelijk via een schuldbemiddeling of via een saneringskrediet. Bij een schuldbemiddeling spaart de klant gedurende 36 maanden (3 jaar) zijn aflossingscapaciteit boven het berekende vrij te laten bedrag. Het voorstel aan de schuldeisers is dan ook een prognose omdat het inkomen van een klant kan fluctueren. De schuldeiser gaat akkoord met het gegeven dat het een prognose betreft waarbij KBL toeziet op het sparen boven het vrij te laten bedrag. Gedurende deze drie jaar wordt één keer per jaar aan de schuldeisers het reeds gespaarde bedrag uitbetaald. Vanaf 1 juli 2023 is de _____________________________________________________________________________________________ 25

Jaarstukken 2023

termijn waarin de klant moet sparen/aflossen door de wetgever voor de wettelijke schuldsanering gehalveerd tot 18 maanden. De branchevereniging voor de minnelijke schuldhulpverlening (NVVK) heeft deze termijn per zelfde datum overgenomen voor de minnelijke trajecten. Dit betekent dat voorstellen aan schuldeisers verstuurd na 1 juli 2023 gebaseerd zijn op 18 in plaats van 36 maanden. Bij een saneringskrediet (SK) wordt aan de start van het traject de aflossingscapaciteit van de klant berekend. Ook hier gebeurt dat op basis van 36 maanden (3 jaar). Dit is de basis voor het te verstrekken krediet waarmee schuldeisers ineens en vooraf worden afgekocht. Bij deze manier van werken weten schuldeisers direct waar ze aan toe zijn en hoeven zij niet gedurende drie jaar de vordering in de boeken te houden. Voor de klant is er rust en overzicht. De klant heeft nog maar één schuldeiser, namelijk KBL. Hier betaalt hij/zij de lening in 36 termijnen terug. Ook hier geldt dat voorstellen verstuurd na 1 juli 2023 gebaseerd zijn op een aflostermijn van 18 maanden. Zoals bekend spant KBL zich in om schulden met een SK te regelen, “tenzij”. Inmiddels wordt ook landelijk de meerwaarde om schulden met een SK te regelen breed gedragen en wordt door het Ministerie van SZW een fonds gesubsidieerd om het risico van deze kredieten vanuit dit fonds te dragen.

Steeds meer gemeenten zijn aangesloten bij de Waarborgfonds Saneringskredieten. De betaalmoraal van mensen met een SK is onverminderd hoog. Het achterstandspercentage ten opzichte van het uitstaande volume bedraagt per 31-12-2023 1,39%. Daarbij opgemerkt dat in die achterstand een aantal keren een 1 e termijn zit omdat machtigingen ten behoeve van de aflossing buiten invloed van de klant later zijn verwerkt dan gepland. In 2023 zijn 714 trajecten schuldregeling gestart en 936 beëindigd. Een aantal trajecten gestart in 2023 zijn nog in behandeling. Aanvragen schuldregeling 2023 Aantal aanvragen Aantal beëindigingen

2022 714 936

2021 808 952

952 1.310

In 2023 zijn er in totaal 648 minnelijke voorstellen geaccepteerd waarvan in 528 gevallen een akkoord via een saneringskrediet is bereikt. In 120 gevallen is een akkoord via een schuldbemiddeling bereikt. Geaccepteerde schuldregelingen 2023 Saneringskrediet Schuldbemiddeling Totalen

2022 528 120 648

2021 484 214 698

505 253 758

Uit het overzicht blijkt dat de saneringskredieten steeds vaker worden ingezet als instrument van schuldhulpverlening. Door KBL zijn over 2023 de volgende bedragen gerealiseerd:

_____________________________________________________________________________________________ 26

Jaarstukken 2023

SCHULDEN AANPAK

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Totaal

Realisatie 2023 95.472 581.256 530.400 107.328 921.856 927.576 528.725 224.497 3.917.110