Jaarverslag 2020 nieuw def.pdf

Jaarverslag Milieu & VTH 2020

BLOEI

VEILIGHEID LEEFBAARHEID

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma Milieu en Bouwen 2020

Aanleiding Voor u ligt het jaarverslag over het Uitvoeringsprogramma 2020 van de Afdeling Milieu en Bouwen. Dit verslag dient tevens om invulling te geven aan verslaglegging over de uitvoering van taken op het gebied van Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (VTH) in 2020. Beleidsplan, uitvoeringsprogramma en jaarverslag maken deel uit van de zogenaamde 'Big 8' die voor vergunningverlening, toezicht en handhaving landelijk is geformuleerd en volgens welke gemeenten in Nederland programmatisch vormgeven aan de uitvoering van VTH.

In de programmatische aanpak wordt het vaststellen van beleid en de uitvoering daarvan opgevolgd door evaluatie en bijsturing en vormt daardoor een cyclisch proces. De beleidsnota biedt het strategisch kader en de uitgangspunten voor de jaarlijkse uitvoeringsprogramma's. In de jaarverslagen wordt teruggeblikt en wordt de planning en programmering van activiteiten, capaciteit en middelen vergeleken met hetgeen is gerealiseerd. De documenten worden door het college vastgesteld en ter informatie aan de gemeenteraad gestuurd. De gemeente Kerkrade beschikt over handhavingsbeleid voor bouw- en ruimtelijke regelgeving en een handhavingsuitvoeringsprogramma voor milieu en bouwen. Gemeenten hebben de zorgplicht om de kwaliteit van de WABO-VTH taken te verankeren en dienen de basistaken milieu, bodem en asbest bij de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) te beleggen. Toezicht, handhaving en andere milieutaken zijn vastgelegd in een Uitvoeringsprogramma waarvan de uitgangspunten gebaseerd zijn op een risicoanalyse die beschreven is in voorgenoemd beleidskader. Voor inrichtingen die vallen onder het “Basistakenpakket RUD” is de taak “toezicht en handhaving Milieu” sinds juli 2013 overgedragen aan de RUD Zuid Limburg, waarbij de gemeente bepaalt welke inrichtingen gecontroleerd dienen te worden door de RUD.

Aan de hand van de probleemanalyse en prioriteitenstelling worden voor VTH jaarlijks handhavingsprogramma’s opgesteld, die realistisch moeten zijn in relatie tot beschikbare uren en capaciteit. Uitgangspunt is dat de beschikbare capaciteit zo verstandig mogelijk moet worden

2

ingezet, zodat overtredingen op de meest essentiële zaken worden voorkomen dan wel aangepakt. Handhaven is dus keuzes maken. Het aantal beschikbare uren bij de RUD voor handhaving maakt het mogelijk om alle “zinvolle inrichtingen” één keer per twee jaar te controleren. De IPCC-inrichtingen worden jaarlijks gecontroleerd door de RUD. De niet-basistaken worden uitgevoerd door de gemeente Kerkrade. Het monitoren en rapporteren van VTH-resultaten uit de jaarprogramma’s vormt een belangrijk onderdeel van de bovenstaande beleidscyclus. Het college dient op basis van de evaluatie en rapportage VTH een jaarverslag uit te brengen over handhaving van de fysieke leefomgeving, dat zij tevens ter kennisname aanbieden aan de gemeenteraad. Dit jaarverslag geeft het beeld weer van hoe uitvoering is gegeven aan de handhaving van de fysieke leefomgeving en wat de belangrijkste uitkomsten daarvan zijn. De uitvoering van de VTH-taken is in 2020 uitgevoerd conform het door het college vastgestelde Uitvoeringsprogramma Milieu en Bouwen 2020. In aansluiting op het Uitvoeringsprogramma 2020 Milieu en Bouwen heeft dit jaarverslag in ieder geval betrekking op de VTH-taken in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) aangevuld met andere taken waarover rapportage niet verplicht is maar waar door het college prioriteit aan toegekend is.

De VTH-taak op het vlak van milieu wordt voor de gemeente deels uitgevoerd door de RUD ZuidLimburg. De RUD heeft een eigen jaarverslag waarin wordt gerapporteerd over de activiteiten van de RUD in haar deel van de provincie Limburg. Dat jaarverslag is als bijlage bij dit jaarverslag 2020 van de gemeente Kerkrade gevoegd.

3

Gevolgen Corona op bedrijfsvoering Vanaf medio maart 2020 tot aan het eind van het verslagjaar heeft het Corona-virus in toenemende mate grote gevolgen gehad op de uitvoering van taken op het gebeid van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Een wezenlijke invloed heeft de opdracht gehad om zo veel mogelijk van thuis uit te werken en enkel op kantoor te verschijnen wanneer hiertoe aanleiding bestaat. Aan de technische kant viel de opgave wel mee omdat de mogelijkheid om van thuis uit op het gemeentelijke netwerk in te kunnen loggen reeds bestond. Het voeren van zowel informeel als formeel inhoudelijk overleg is wel wezenlijk gewijzigd en heeft zeker in het begin een zekere gewenning gevraagd. De wijze waarop hierdoor afstemming over zaken plaatsvonden heeft, is daarmee anders geworden en zal zeker in bepaalde gevallen tot langere doorlooptijden geleid hebben. Op het uitvoeren van controles bij burgers of bedrijven heeft Corona een wezenlijke invloed gehad. Er zijn controles uitgevoerd in die gevallen waarin betrokken partijen deze als relevant en qua uitvoering acceptabel beoordeeld hebben. Een aantal controles is op grond van die criteria ook uitgesteld tot latere datum.

Omdat bouwcontroles en milieucontroles alleen zijn uitgevoerd als ze relevant waren en verantwoord (binnen de geldende Corona-regels) uitgevoerd konden worden, is het aantal controles hierdoor bij benadering 30% lager uitgevallen dan wanneer er geen Corona geweest zou zijn. Hoewel niet aantoonbaar, als gevolg van Corona is geconstateerd dat het aantal bouwaanvragen en principeverzoeken juist toegenomen is in de Coronatijd, hetgeen een toegenomen druk legt op de toch al bijzondere bedrijfsvoering in Coronatijd.

4

Uitvoeringsprogramma 2020 In het Uitvoeringsprogramma 2020 (UP 2020) heeft het college aan de hand van een elftal onderwerpen op het gebied van Milieu, Ruimtelijke Ordening en Bouwen een programmering opgezet aan de hand van onderstaande hoofdactiviteiten. Tevens zijn een aantal concrete doelen gesteld, deze zijn onderstaand opgenomen. 1. Wabo-vergunningverlening activiteit Bouwen a. afronden implementatie nieuwe VTH-applicatie Squit 20/20 - implementeren zaakgericht werken in voorbereiding Omgevingswet b. aanpassen nota welstand aan ambitieniveau gemeente Kerkrade c. uitvoering subsidieregeling gevelverbetering d. afhandeling Wabo-vergunningsaanvragen e. afhandeling klantcontacten (info bouwrecht, bestemmingsplannen)

2. Wabo-toezicht en handhaving activiteit Bouwen f. afronden implementatie nieuwe VTH-applicatie Squit 20/20 - implementeren zaakgericht werken in voorbereiding Omgevingswet g. afhandeling klachten milieu- en bouwregelgeving h. integrale uitvoering handhavingsprogramma Wabo (milieu, bwt, ro, brandpreventie) i. organisatieontwikkeling VTH-taken Bouwen (invullen vacante posities)

3. Oriëntatie op invoering "privatisering bouwtaken" j. voorbereiden implementatie omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw

4. Wabo-vergunningverlening activiteit Milieu k.. voorbereiden overgang asbesttaken (basistaken) naar RUD-ZL

5. Wabo-toezicht en handhaving activiteit Milieu l. uitvoering Activiteitenbesluit milieubeheer (periodieke controles en oplevercontroles na melding Activiteitenbesluit) m. organisatieontwikkeling Milieu(invullen vacante posities)

5

n. afhandeling klachten milieu- en bouwregelgeving o. opvolging energieproject RUD-ZL (energiebesparing kantoren) p. integrale uitvoering handhavingsprogramma Wabo (milieu, bwt, ro, brandpreventie)

6. Handhaving en Vergunningverlening Milieu 7. Afval 8. Geluid 9. Energie/Duurzaamheid h. uitvoering Zonnepanelenproject tranche 2 10. Luchtkwaliteit 11. Nazorg Steenkoolwinning m. beleidsadvisering bodem in relatie tot mijnverleden

Deze programmering is nader uitgewerkt in een drietal bijlagen bij het UP2020, waarbij eveneens de uitvoering van de taken die zijn belegd bij de RUD-ZL is opgenomen. Op de volgende pagina’s wordt verslag gedaan van de invulling die gegeven is aan bovenstaande onderwerpen en doelen, hoe ver programma en uitvoering elkaar dekken en waar doelen of inhoud van onderwerpen bijstelling behoeven voor komende jaren of dat er leermomenten geweest zijn.

6

1. Wabo vergunningverlening activiteit Bouwen Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

Deze taak omvat de inhoudelijke toetsing en procedurele afhandeling van ingediende aanvragen aan geldende wet- en regelgeving op ruimtelijke gebied (bestemmingsplan) en technisch gebied (bepalingen uit het Bouwbesluit). Deze taak wordt door de afdeling Milieu en Bouwen uitgevoerd. Hierbij wordt mede gebruik gemaakt van een raamcontract met de Omgevingsdienst Nederland BV om in voorkomende situaties (grote drukte door veel aanvragen, uitval personeel of anderszins) de capaciteit te vergroten om zo aanvragen binnen termijnen te kunnen afhandelen. Wat zouden we volgens ons VTH plan 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma:

“De werkzaamheden bestaan op hoofdlijn uit het geven van voorlichting over bouwvergunningen, het toetsen van aanvragen bouwvergunning aan bouwverordening, aan Bouwbesluit, aan redelijke eisen van welstand, aan bestemmingsplanvoorschriften en aan de Algemene wet bestuursrecht. Verder worden vrijstellingsprocedures WRO gevoerd en juridische procedures afgehandeld. Bij de bouwplantoetsing in Kerkrade is aansluiting gezocht bij het project "collectieve kwaliteitsnormering bouwvergunningen". In dit project is een collectief (landelijk) minimum verantwoord niveau van bouwplantoetsing afgesproken waarbij checklists gegenereerd worden voor iedere soort veel voorkomende bouwvergunningaanvraag. Door op deze heldere wijze de voorschriften te prioriteren en deze op een gestructureerde wijze te ontsluiten ontstaat er een realistisch werkpakket. Deze aanpak is een initiatief van het "platform bouw- en woningtoezicht grote gemeenten". Bovendien wordt hiermee voldaan aan een van de aanbevelingen van de (voormalige) VROM-inspectie, namelijk het inzichtelijk maken van de ontvankelijkheidstoets en de toetsing van het bouwbesluit transparant te maken. Momenteel wordt daarvoor het systeem CKB van Bris toegepast. Aldus is een systematische, transparante, adequate en professionele toetsing mogelijk. Het niveau van bouwplantoetsing is door het college vastgesteld.

Op het gebied van toetsing aan welstand vindt in 2020 de voorbereiding plaats voor het formuleren van nieuw beleid dat past bij het ambitieniveau van de gemeente Kerkrade”. Specifieke doelen: a. afronden implementatie nieuwe VTH-applicatie Squit 20/20 - implementeren zaakgericht werken in voorbereiding Omgevingswet b. aanpassen nota welstand aan ambitieniveau gemeente Kerkrade c. uitvoering subsidieregeling gevelverbetering d. afhandeling Wabo-vergunningsaanvragen e. afhandeling klantcontacten (info bouwrecht, bestemmingsplannen) Gedaan:

Onderstaand wordt weergegeven hoe VTH-taken binnen bouw en ruimtelijke ordening in 2020 binnen de gemeente Kerkrade zijn verlopen op basis van het Uitvoeringsprogramma 2020. Aantal vergunningen omgeving/sloop Aantal aanvragen omgevingsvergunning Intrekken aanvragen omgevingsvergunning Van rechtswege verleende omgevingsvergunning Buiten behandeling omgevingsvergunning Geweigerde omgevingsvergunning Kennisgeving omgevingsvergunningsvrij Aantal verleende omgevingsvergunning

7

2020 363 22 11 31 15 8 253

Aantal ingekomen sloopmeldingen

183

Ten aanzien van de specifieke doelen: a. afronden implementatie nieuwe VTH-applicatie Squit 20/20 - implementeren zaakgericht werken in voorbereiding Omgevingswet De VTH-applicatie Squit 20/20 werkt an sich, de koppeling met het zaaksysteem Liber en het postsysteem Corsa nog niet. Redenen zijn van technische (ontwikkelings)aard en zullen naar verwachting in 2021 opgelost zijn waardoor de koppeling tot stand kan worden gebracht en zaakgericht werken ook technisch in de applicatie kan worden ingericht. b. aanpassen nota welstand aan ambitieniveau gemeente Kerkrade De nota is in het verslagjaar niet opnieuw vastgesteld. De gedachte over de inhoudelijke vorm van de aanpassing is wel nader uitgewerkt. Gedachte is om met de raadswerkgroep Omgevingswet in de geest van deze wet een tijdelijke proef op te zetten waarbij specifieke bouwactiviteiten zonder welstandstoetsing gerealiseerd mogen worden. Op basis van de resultaten van het meer aan initiatiefnemers laten van invulling van welstand zal worden afgewogen of deze weg verder wordt ingeslagen. In het verslagjaar is door prioriteitskeuzes en de beperkingen als gevolg van Corona voor wat betreft overleg met de raadswerkgroep de verdere uitwerking niet tot stand gebracht en doorgeschoven naar 2021. c.

uitvoering subsidieregeling gevelverbetering De subsidieregeling gevelverbetering is een stimuleringssubsidie om eigenaren te stimuleren om in verval geraakte gevels op te knappen om zo de kwaliteit van het straatbeeld te verbeteren. In het verslagjaar is slechts één aanvraag ingediend, wellicht als gevolg van Corona is dit aantal beduidend lager dan in voorgaande jaren. d. afhandeling Wabo-vergunningsaanvragen Het aantal aanvragen lag, ondanks of juist vanwege Corona, hoger dan in voorgaande jaren. e. afhandeling klantcontacten (info bouwrecht, bestemmingsplannen) Het aantal vragen over mogelijkheden binnen bestemmingsplannen en voortoetsingen voor plannen (“principeverzoeken”) was groot in het verslagjaar en legde een wezenlijk beslag op de beschikbare capaciteit. Er heeft inhuur plaatsgevonden om de capaciteit te vergroten.

8

2. Wabo-toezicht en handhaving activiteit Bouwen Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

Deze taak omvat het houden toezicht op de uitvoering van bouwwerkzaamheden in overeenstemming met een verleende vergunning dan wel in overeenstemming met geldende regelgeving. Daarnaast wordt toezicht gehouden op het gebruik van gebouwen of terreinen overeenkomstig de bepalingen in het ter plaatse geldende bestemmingsplan. Ten slotte worden klachten in behandeling genomen over bijvoorbeeld in uitvoeringen zijnde bouwwerken, het gebruik van houtkachels of illegale woningsplitsing. Deze taak wordt door de afdeling Milieu en Bouwen uitgevoerd. Hierbij wordt mede gebruik gemaakt van een raamcontract met de Omgevingsdienst Nederland BV om in voorkomende situaties (grote drukte door veel aanvragen, uitval personeel of anderszins) de capaciteit te vergroten. Wat zouden we volgens ons VTH plan 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma:

“Handhaving bestaat uit het houden van toezicht in het veld op de uitvoering van bouwwerkzaamheden, het optreden tegen geconstateerde overtredingen evenals het bewaken van de bouwtechnische kwaliteit van de bestaande woningvoorraad. Handhaving van de bouwregelgeving staat niet op zichzelf: er is een directe relatie met de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Toezicht en handhaving vinden enerzijds plaats op basis van afgegeven Omgevingsvergunningen bouw, op basis van controles in wijken, en op basis van klachten en meldingen. Prioritering vindt hierbij plaats op basis van risico's en naleving. De gemeente sluit hierbij zoveel mogelijk aan bij de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS). Toezicht en handhaving van bouwen en planologisch gebruik is vastgelegd in een uitvoeringsprogramma. De uitgangspunten voor dit programma zijn gebaseerd op een risicoanalyse zoals beschreven in het "Beleidskader voor uitvoering van de VTH-taken fysieke omgeving, gemeente Kerkrade, februari 2015” Specifieke doelen: f. afronden implementatie nieuwe VTH-applicatie Squit 20/20 - implementeren zaakgericht werken in voorbereiding Omgevingswet g. afhandeling klachten bouwregelgeving h.. integrale uitvoering handhavingsprogramma Wabo (milieu, bwt, ro, brandpreventie) i. organisatieontwikkeling VTH-taken Bouwen (invullen vacante posities) Gedaan:

Onderstaand wordt weergegeven hoe VTH-taken binnen bouw en ruimtelijke ordening in 2020 binnen de gemeente Kerkrade zijn verlopen op basis van het Uitvoeringsprogramma 2020. Bouwcontroles Bouwcontroles Bouwcontroles klachten

450 33

9

Bijzonderheden bouwcontroles Bouwcontroles zijn in 2020 op basis van gemelde bouwactiviteiten uitgevoerd waarbij de beschikbare capaciteit vooral is ingezet op het aspect constructieve veiligheid. Hierbij is door de afdeling Milieu en Bouwen specifieke aandacht geweest voor twee grote bouwprojecten in Kerkrade, te weten Super Circular Estate/Super Local (door gemeentelijke toezichthouders) en Center Court / Vie (door toezichthouders Omgevingsdienst Nederland BV). Daarnaast heeft toezicht plaatsgevonden op basis van meldingen en klachten. In het kader van de BAG zijn in 2020 de controles vooral gericht op bouwwerken in het voorerfgebied (met en zonder vergunning). In 2020 is melding gemaakt van kleine incidenten. Hierbij moet gedacht worden aan bijvoorbeeld betonnen schuttingen die dreigen om te vallen, losse boeiboorden of dakpannen en achterstallig onderhoud. Deze incidenten zijn in overleg met de burger opgelost. Handhaving bestemmingsplannen De prioriteit bij de handhaving van bestemmingsplannen heeft ook in 2020 met name gelegen op de voorbereiding van de handhaving tegen woningsplitsing (op basis van bestemmingsplan) en kamerverhuur (op basis van APV). Daarnaast worden ook zaken waarbij om handhaving wordt verzocht opgepakt en bekeken of tot legalisatie over gegaan kan worden.

De handhaving heeft met name betrekking op de realisatie van een (ruim) teveel aan bijgebouwen die niet passen binnen het bestemmingsplan, panden die worden gebruikt in strijd met het bestemmingsplan en de al eerder genoemde woningsplitsing. Specifieke doelen: f. afronden implementatie nieuwe VTH-applicatie Squit 20/20 - implementeren zaakgericht werken in voorbereiding Omgevingswet De VTH-applicatie Squit 20/20 werkt an sich, de koppeling met het zaaksysteem Liber en het postsysteem Corsa nog niet. Redenen zijn van technische (ontwikkelings)aard en zullen naar verwachting in 2021 opgelost zijn waardoor de koppeling tot stand kan worden gebracht en zaakgericht werken ook technisch in de applicatie kan worden ingericht. g. afhandeling klachten bouwregelgeving In het verslagjaar zijn 33 klachten ontvangen, onderzocht en afgehandeld. h. integrale uitvoering handhavingsprogramma Wabo (milieu, bwt, ro, brandpreventie) Gecombineerde controles op gebied van milieu, bouw- en woningtoezicht, ruimtelijke ordening en brandpreventie hebben in het verslagjaar slechts zeer beperkt plaatsgevonden. In samenwerking tussen Stedelijke Ontwikkeling, Milieu & Bouwen, en Openbare Orde en Veiligheid is projectmatig gewerkt aan het aanpakken van (illegale) kamerverhuur en woningsplitsing middels flexcontroles. i.

organisatieontwikkeling VTH-taken Bouwen (invullen vacante posities) In het verslagjaar is de vacature van bouwinspecteur per 1 oktober ingevuld. Tevens is besloten een vacature Clusterleider Bouwen, Omgevingsvergunningen, Geo-Informatie open te stellen die in 2021 ingevuld zal worden.

10

2a. Wabo vergunningverlening, toezicht en handhaving Brandveiligheid Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

Gebouwen moeten altijd brandveilig zijn. Hiervoor zijn landelijke regels gemaakt die zijn vastgelegd in het Bouwbesluit 2012. De eigenaar en/of gebruiker is er verantwoordelijk voor dat het gebouw hieraan voldoet. Voor gebouwen met grote risico’s is een omgevingsvergunning ‘Brandveilig gebruik’ of een gebruiksmelding nodig. Zoals bijvoorbeeld voor een hotel of een school. Het is onze taak om te controleren of een gebouw brandveilig is. Hoe doen wij dat? Door het toetsen van een vergunningaanvraag of melding aan het Bouwbesluit 2012. Ook houden wij toezicht op het brandveilig gebruik van gebouwen. Wij maken bij deze taak gebruik van de vakkennis van de Veiligheidsregio, namelijk de Brandweer Zuid-Limburg. Welke prioriteit heeft deze taak? Het doel van de brandveiligheidsvoorschriften in het Bouwbesluit 2012 is kort samengevat: ● het voorkomen van brand en, ● het beperken van slachtoffers als er toch brand uitbreekt. Als een gebouw niet voldoet aan deze eisen, kan de veiligheid en gezondheid direct in gevaar zijn. Zodra een gebouw net gebouwd is voldoet het bijna altijd aan de geldende brandveiligheidseisen. Zeker als er een vergunning of melding voor het gebouw is verleend. De gemeente heeft dan de uitvoering van het gebouw uitgebreid getoetst op papier, en vaak ook nog ter plaatse tijdens de bouw. Maar in de loop van de jaren verandert de indeling van een gebouw vaak.

Dan ontstaat de kans dat het gebouw niet meer voldoet aan de brandveiligheidseisen. Dit is natuurlijk gevaarlijk. Daarom heeft deze taak een hoge prioriteit. Wat zouden we volgens ons VTH plan 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma:

“Het toezicht op de naleving van de regels op het gebied van brandpreventie wordt voor de gemeente Kerkrade uitgevoerd door de Brandweer Zuid-Limburg. Met de Brandweer zijn afspraken gemaakt over de invulling van het controleprogramma 2020, waarin onder andere wonen met zorg, leisure en horeca met carnaval zullen worden opgenomen. Op locaties waar de Brandweer in 2020 niet zal controleren maar wel verminderde zelfredzaamheid van aanwezigen een rol speelt, zal vanuit de afdeling Milieu en Bouwen ingezet worden op controlebezoeken om de primaire veiligheidsvoorzieningen zoals noodverlichting, vluchtwegen en brandblusmiddelen op deugdelijkheid te toetsen. Ook voorlichting kan hierbij ingezet worden. Dit betreft in 2020 met name basisscholen en kinderopvang.” Gedaan:

Conform jaarplan heeft de Brandweer onder andere sport- en fitnessinrichtingen gecontroleerd. Op locaties waar de Brandweer in 2020 niet heeft gecontroleerd maar wel verminderde zelfredzaamheid van aanwezigen gegeven is, heeft de afdeling Milieu & Bouwen ingezet op controlebezoeken om de primaire veiligheidsvoorzieningen zoals noodverlichting, vluchtwegen en brandblusmiddelen op deugdelijkheid te toetsen. In 2020 hebben vanwege Corona en de beperkingen die hier bij horen nagenoeg geen inspecties kunnen plaatsvinden. In het kader van risicobeheersing heeft de brandweer een aantal toetsingen uitgevoerd c.q adviezen uitgebracht. Product Bouwvergunning adviezen Gebruiksmeldingen Gebruiksvergunning Controles

Aantal 2020 16 4 4 5

11

In 2020 is 1 flexcontrole uitgevoerd. Bij deze vorm van integrale controles wordt multidisciplinair gewerkt. Dit gebeurt naar aanleiding van meldingen die gedaan worden aan de verschillende dienstencontroles. De brandweer maakt met diverse partners deel uit van het flexteam Kerkrade. Het flexteam komt ongeveer tweemaandelijks bij elkaar om uiteenlopende controles uit te voeren waaronder horeca en wonen. Vanwege Corona heeft maar 1 flexcontrole op locatie kunnen plaatsvinden. Ook zijn door de brandweer gebruiksvergunningen gecontroleerd bij verzorgingstehuizen en andere woonvormen teneinde maximale veiligheid voor deze kwetsbare groepen bewoners te waarborgen. Verder heeft de brandweer de gebruiksvergunningen gecontroleerd van bijvoorbeeld bedrijven op de Roda J.C. Ring. Afhankelijk van de adviezen door RIVM en overheid kunnen de geplande controles die in 2020 geen doorgang hebben gevonden nog in 2021 plaatsvinden indien enige versoepeling optreedt. In 2020 zijn bij 14 horecagelegenheden controles met betrekking tot de brandveiligheid door de gemeente uitgevoerd. Bij 7 horecagelegenheden werd de brandveiligheid niet in orde bevonden en hiervan zijn er 2 aangeschreven in verband met het niet kunnen vluchten tot de openbare weg. Hercontroles in de horecagelegenheden hebben nog niet plaatsgevonden in verband met sluiting door corona.

Indien de horeca weer geopend wordt, worden de hercontroles alsnog uitgevoerd om te controleren of de brandveiligheid alsnog voldoet aan de gestelde eisen.

Terugblik:

De beperkingen die er in 2020 golden als gevolg van Corona hebben grote invloed gehad op de mogelijkheden om verantwoord controles te kunnen uitvoeren. Uitvoeren van controles heeft alleen kunnen plaatsvinden wanneer dit verantwoord was voor zowel eigen personeel, personeel Brandweer als gebruikers van panden waar de controles op gericht waren. In veel gevallen, is dit niet mogelijk geweest en zijn de controles uitgesteld.

12

3. Oriëntatie op “privatisering bouwtaken” (Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen) Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

De ministerraad heeft 13 mei 2015 ingestemd met de privatisering van een aantal bouwtaken die nu door medewerkers van gemeenten worden uitgevoerd. Dit wetsvoorstel beoogt verbetering van de bouwkwaliteit, versterking van de eigen verantwoordelijkheid van de bouwers voor de bouwkwaliteit en versterking van de positie van de bouwconsument. Het beoogde doel moet voornamelijk worden bereikt door de verantwoordelijkheid voor kwaliteitsbewaking voortaan bij marktpartijen zelf te leggen. Deze marktpartijen blijven ook langer dan voorheen aansprakelijk voor de kwaliteit van het gebouwde. Bij het afgeven van een bouwvergunning is er vanuit de gemeente geen bouwtechnische beoordeling meer nodig en is er op die punten ook geen technisch toezicht tijdens de bouw nodig. In plaats daarvan komt een nieuw systeem van kwaliteitsbewaking waarin marktpartijen zorgen dat aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Marktpartijen in de bouw moeten zelf methodes ontwikkelen voor voorgestelde kwaliteitsbewaking zodat aannemers zich houden aan de bouwtechnische eisen uit het Bouwbesluit, bijvoorbeeld via erkenning of certificering. Een onafhankelijke publieke toelatingsorganisatie zal beoordelen of een methode voldoet. De gemeente blijft bij het afgeven van een vergunning voor het bouwen wel kijken naar de lokale welstandseisen, het bestemmingsplan en de veiligheid voor de omgeving.

Ook controleert de gemeente of de aannemer werkt met een goedgekeurde methode voor kwaliteitsbewaking. Ook andere items uit de Omgevingswet zoals bouwen vanuit vertrouwen, deregulering en maatwerk en integrale advisering vragen om een totaal andere werkwijze dan tot nu bij veel gemeenten gebruikelijk is. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma:

Het bovenstaande betekent een nieuwe werkwijze en inrichting van taken die gericht zijn op de fysieke leefomgeving waarbij meer dan voorheen taken als Vergunningverlening, Handhaving en Ruimtelijke Ontwikkeling in samenhang moeten worden beoordeeld en uitgevoerd. Uitgaande van de uitgangspunten van de Omgevingswet moet de gemeente in samenhang inspelen op wat burgers en bedrijven willen, met de juiste balans tussen enerzijds vertrouwen, maatwerk, meedenken en anderzijds handhaving op het gebied van veiligheid en het algemeen maatschappelijk belang. In januari 2019 is tussen minister en VNG een bestuursakkoord "implementatie en invoering wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen" afgesloten. De beoogde invoeringsdatum daarbij is 1 januari 2021, gelijktijdig met de Omgevingswet. Inmiddels wordt steeds meer duidelijk hoe e.e.a. in de praktijk moet gaan uitzien. In 2020 vindt een verdere oriëntatie plaats op de impact en noodzakelijke acties voor milieu en bouwen, waarna de daadwerkelijke overgang wordt voorbereid. Ook de invulling van de vacante positie van Bouwinspecteur door pensionering wordt in het licht van voorgaande oriëntatie beoordeeld en indien noodzakelijk aangepast. De acties worden nadrukkelijk gekoppeld aan de implementatie van de Omgevingswet. Specifiek doel:

j. voorbereiden implementatie omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw Gedaan:

Doordat de invoering van de “Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen” gekoppeld is aan de invoering van de Omgevingswet gold voor beide in het begin van het verslagjaar dat de invoeringsdatum 1 januari 2021 zou zijn. In de loop van het verslagjaar werd duidelijk dat de invoeringsdatum voor beiden naar 1 januari 2022 verschoven wordt. Dit heeft er toe geleid dat er beperkt verdere oriëntatie op impact en noodzakelijk acties plaatsgevonden heeft. Hierbij is

13

nauw samengewerkt met het kernteam Implementatie Omgevingswet. De vacature bouwinspecteur is per 1 oktober 2020 ingevuld en brengt de formatie op 2fte bouwinspectie.

4./5./6. Vergunningverlening, toezicht en handhaving Wabo activiteit Milieu Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

Tot "Vergunningverlening, toezicht en handhaving" behoren de thema's “handhaving bij inrichtingen op grond van de Wet milieubeheer (Wm)", "vergunningverlening op grond van de Wm", “afhandeling meldingen Activiteitenbesluit Milieubeheer”, "behandeling van klachten over zowel Wm-plichtige inrichtingen als particulieren", “toezicht op naleving sloopregelgeving c.q. asbestregelgeving" alsmede de thema's "Besluit Bodemkwaliteit" en "externe veiligheid". Een deel van deze taken wordt door de RUD-ZL uitgevoerd. In het "Beleidskader voor uitvoering van de VTH-taken fysieke omgeving, gemeente Kerkrade, februari 2015" is een probleemanalyse op het gebied van milieu opgenomen. Op basis van deze analyse is voor de milieuhandhaving een programma opgesteld voor het jaar 2020. Vergunningverlening houdt concreet in het namens het college door de RUD verlenen van nieuwe vergunningen dan wel controleren van oude vergunningen op noodzaak tot actualisatie of herziening. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma

“Op basis van een risicoanalyse is voor toezicht en handhaving een uitvoeringsprogramma voor het jaar 2020 opgesteld. Voor inrichtingen die vallen onder het" Basistakenpakket RUD" wordt de taak “toezicht en handhaving Milieu" ingevuld door de RUD Zuid-Limburg. Voor 2020 bepaalt de gemeente welke inrichtingen gecontroleerd dienen te worden door de RUD-ZL. Samen met de andere gemeenten in Zuid-Limburg en de RUD-ZL wordt in 2020 een "Uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid (basistaken) regio Zuid-Limburg" opgesteld. Op basis van aanvragen worden nieuwe vergunningen verleend dan wel oude vergunningen bezien op noodzaak tot actualisatie of herziening. Daarnaast worden milieuklachten in behandeling genomen.” Specifieke doelen:

k.. voorbereiden overgang asbesttaken (basistaken) naar RUD-ZL l. uitvoering Activiteitenbesluit milieubeheer (periodieke controles en oplevercontroles na melding Activiteitenbesluit) m. organisatieontwikkeling Milieu(invullen vacante posities) n. afhandeling klachten milieu- en bouwregelgeving o. opvolging energieproject RUD-ZL (energiebesparing kantoren) p. integrale uitvoering handhavingsprogramma Wabo (milieu, bwt, ro, brandpreventie) Gedaan

Onderstaande tabel vat de VTH-activiteiten van milieu voor de gemeente Kerkrade samen voor het jaar 2020. Hierbij is gespecificeerd welke activiteiten door de RUD-ZL zijn uitgevoerd en welke door de gemeente zelf. Het betreft enerzijds inrichtingsgebonden controles (reguliere en ad hoc controles van bedrijfsmatige activiteiten) en anderzijds niet-inrichtingsgebonden controles (bijv. controles in het kader van het Besluit Bodemkwaliteit of controles in het buitengebied).

14

Taken die de gemeente Kerkrade zelf conform uitvoeringsprogramma 2020 heeft uitgevoerd betroffen vooral inrichtingen voor motorvoertuigen, benzinestations zonder LPG, handel en ambacht, horecabedrijven (vooral oprichtings- of veranderingscontroles), inrichtingen met opslag en transport van gevaarlijke stoffen en installaties en voorzieningen (stook- en koelinstallaties).

Jaar

2020

Vergunningen en meldingen Meldingen Activiteitenbesluit Milieubeheer (art. 8.40 Wet Milieubeheer) Wet algemene bepalingen omgevingsrecht vergunningen (Milieu)

32 6

Controles Wet Milieubeheer / Activiteitenbesluit Milieubeheer RUD-ZL (basistaken) Gemeente Kerkrade (niet basistaken)

33 42

Milieuklachten RUD-ZL Gemeente Kerkrade (totaal) - luchtverontreiniging d.m.v. geur - trilling - diverse klachten (ongedierte, verloedering, vervuiling, overlast) - geluidshinder - afval

9 96 15 1 12 38 30

Overtredingen Wet Milieubeheer / Activiteitenbesluit Milieubeheer

RUD-ZL Gemeente Kerkrade (totaal) -

25 62 7 10 2 3 2 11 5 9 13

veiligheid bodem geluid afvalbeheer luchtvoorschriften energiemaatregelen installatie/onderhoud brandveiligheid Administratief

Meldingen Ongewoon Voorval Wet Milieubeheer

15

1

Ondanks dat sinds maart 2020 beperkingen gelden, zijn de controles toch zoveel mogelijk uitgevoerd volgens het Uitvoeringsprogramma Milieu en Bouwen 2020. Zowel bij de RUD-ZL als bij de gemeente zelf zijn enkele inrichtingen niet in 2020 planmatig gecontroleerd doordat afhandeling van controles en/of meldingen meer capaciteit gevraagd heeft of niet-geplande controles toch noodzakelijk bleken. De niet-uitgevoerde controles zijn doorgeschoven naar een volgend jaar. Hierbij is steeds de keuze om door te schuiven gemaakt op basis van de risicoinschatting. Het moge duidelijk zijn dat de coronacrisis de bedrijfsvoering heeft belemmerd maar door aanpassingen in de bedrijfsvoering heeft uitvoering van controles in redelijkheid plaats kunnen vinden. Overtredingen Naar aanleiding van de uitgevoerde controles zoals die in het jaarprogramma voor de RUD gemeente Kerkrade zijn opgenomen, zijn door de RUD-ZL in 2020 25 overtredingen geconstateerd. De overtredingen hebben voornamelijk betrekking op de volgende thema’s: -

Externe veiligheid (o.a. administratieve verplichtingen, opslag gassen, opslag gevaarlijke stoffen, afstandseisen en onderhoud); Installaties (o.a. administratieve verplichtingen, keuringen, onderhoud); Bodem (o.a. voorzieningen, keuringen); Energie (onderzoek en voorzieningen); Illegale activiteiten.

Bij de controles die uitgevoerd zijn door milieuhandhaving van de gemeente Kerkrade zijn 62 overtredingen geconstateerd. De uitsplitsing is in bovenstaande tabel weergegeven. De betreffende inrichtingen zijn aangeschreven door de RUD-ZL of gemeente Kerkrade teneinde de geconstateerde overtredingen te beëindigen. Middels nacontroles is vastgesteld of dit inderdaad het geval is geweest. In 2020 heeft een bedrijf in Kerkrade, gespecialiseerd in grond- en sloopwerken, veel inzet gevraagd van de RUD Zuid-Limburg. Bij dit bedrijf loopt sinds 2019 een handhavingstraject op gebied van milieu, waarbij ook de bodemtoezichthouders van de RUD Zuid-Limburg zijn betrokken. Het betreft hier een complex toezichttraject waarbij diverse controles zijn uitgevoerd. Naar aanleiding van een eerder genomen besluit tot het opleggen van een dwangsom, zijn diverse hercontroles/dwangsomcontroles uitgevoerd. Naar aanleiding van deze controles is gebleken dat alle overtredingen zijn beëindigd. Er zijn dan ook geen dwangsommen verbeurd. Wel is het toezicht verdere geïntensiveerd. Tijdens een nieuwe controle zijn er wederom overtredingen geconstateerd. Het gaat dan onder meer om opslag op plekken waar dat niet vergund is. Tijdens een hercontrole (eind september 2020) is geconstateerd dat ook deze overtredingen zijn opgelost.

Stikstofproblematiek In 2020 is in samenwerking met de afdeling Stedelijke Ontwikkeling aandacht besteed aan de gevolgen van de gerechtelijke uitspraak over stikstofdepositie in relatie tot vergunningverlening en ruimtelijke ontwikkeling. Hierbij is gezocht naar een pragmatische aanpak voor de gemeente Kerkrade binnen de wettelijke kaders. Onder andere is door een adviesbureau een verkennende studie verricht naar de relevante stikstofdepositie in gevoelige Natura-2000 gebieden door enkele referentieprojecten op locaties in de gemeente Kerkrade te laten doorrekenen.

16

Specifieke doelen:

k. voorbereiden overgang asbesttaken (basistaken) naar RUD-ZL De verplichte overdracht van asbesttaken naar de RUD heeft reeds voor 1-1-2021 in goed overleg met de RUD plaatsgevonden. Ook de bijbehorende toegenomen kosten zijn door de raad geaccordeerd. l. uitvoering Activiteitenbesluit milieubeheer (periodieke controles en oplevercontroles na melding Activiteitenbesluit) De controles (zowel geplande periodieke controles als oplevercontroles) zijn in het verslagjaar door de RUD en gemeente grotendeels conform jaarplanning uitgevoerd. Op basis van risicoinschatting zijn enkele controles niet uitgevoerd (door keuzes in capaciteit in verband met controles die meer tijd vergden dan gepland en door beperkingen ten gevolge van corona). Deze zijn doorgeschoven naar 2021. m. organisatieontwikkeling Milieu(invullen vacante posities) In het verslagjaar is de functie van Adviseur Duurzame Ontwikkeling vacant gesteld en ingevuld. Start nieuwe medewerker per 1-2-2021. n. afhandeling klachten milieuregelgeving In het verslagjaar zijn in totaal 105 milieu-gerelateerde klachten ontvangen door RUD (9) en gemeente (96), die in behandeling zijn genomen, zijn onderzocht en zijn afgehandeld. o. opvolging energieproject RUD-ZL (energiebesparing kantoren) In het verslagjaar is door de RUD uitvoering gegeven aan controles in het kader van energiebesparing.

Niet alle geplande controles zijn uitgevoerd. Enkele worden opnieuw ingepland in 2021. p. integrale uitvoering handhavingsprogramma Wabo (milieu, bwt, ro, brandpreventie) Gecombineerde controles op gebied van milieu, bouw- en woningtoezicht, ruimtelijke ordening en brandpreventie hebben in het verslagjaar slechts zeer beperkt plaatsgevonden. In samenwerking tussen Stedelijke Ontwikkeling, Milieu & Bouwen, en Openbare Orde en Veiligheid is projectmatig gewerkt aan het aanpakken van (illegale) kamerverhuur en woningsplitsing middels flexcontroles. Terugblik De beperkingen die in 2020 golden als gevolg van Corona hebben ook invloed gehad op de mogelijkheden om verantwoord controles te kunnen uitvoeren. Uitvoeren van controles heeft alleen kunnen plaatsvinden wanneer dit verantwoord was voor zowel eigen personeel, personeel van de RUD als voor personeel van bedrijven en instellingen waar de controles op gericht waren. In enkele gevallen is dit niet mogelijk geweest en zijn de controles uitgesteld.

17

7. Afval Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

De gemeente heeft de wettelijke taak om de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen in haar gemeente te organiseren. Kerkrade heeft de uitvoering van deze taak samen met negen andere gemeenten in de regio georganiseerd binnen de Gemeenschappelijke Regeling Rd4. Huishoudelijke afvalstoffen worden zowel met een haalsysteem ingezameld als met brengsystemen. Huis-aan-huis ingezameld (haalsysteem) worden restafval, GFT, papier, PMD, BEST en op afroep grof vuil, snoeiafval en oud-ijzer. Via brengsystemen kunnen aangeboden worden papier, glas, textiel in straatvoorzieningen en vele afvalstromen op milieuparken. De samenwerking tussen de gemeenten is qua beleid benoemd in het gezamenlijke Afvalbeheersplan, de visie op het bedrijf Rd4 is vastgelegd in de Strategische Meerjarenbeleidsplan. Het vormen van beleid en het volgen en bijsturen van de effecten vindt plaats in maandelijkse overleggen van de “werkgroep Beleid” waarin alle gemeenten en Rd4 vertegenwoordigd zijn. Het volgen van financiële ontwikkelingen vindt plaats in de “werkgroep Financiën” waarin eveneens alle gemeenten en Rd4 vertegenwoordigd zijn. Daarnaast is er de bestuurlijke vergadercyclus van AB en DB. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Uit programma:

“In 2020 bevindt het Afvalbeheerplan zich in de beheerfase, grootse projecten op dit gebied zijn dan ook niet voorzien. De werkzaamheden zullen voornamelijk bestaan uit het adviseren van de wethouder ten aanzien van vergaderingen van Rd4 en het voorbereiden en bijwonen van vergaderingen binnen Rd4-verband waarin regionaal beleid bepaald wordt. In 2020 wordt gestart met het opstellen van een "Strategisch Meerjarenbeleidsplan" in Rd4-verband. Voor deze werkzaamheden Afval wordt een urenbesteding van 100 uur geraamd.” Gedaan:

In 2020 zijn geen relevante wijzigingen in het inzamelsysteem doorgevoerd. Wel is besloten de samenwerking met de regio Maastricht en Heuvelland te versterken door milieuparken voor wederzijds gebruik open te stellen tegen gelijke tarieven. De inzameling van huishoudelijk afval heeft als gevolg van Corona enige beperking ondervonden voor inzameling van papier onder inzet van verenigingen. Deze inzameling is tijdelijk stopgezet zonder grote gevolgen. De milieuparken zijn geopend gebleven, de Kringloopwinkels daarentegen zijn tijdelijk gesloten geweest en de activiteiten in het Kringloopsorteercentrum hebben tijdelijk stilgelegen als gevolg van Corona waardoor ook de inzameling van de BEST-tas tijdelijk is gestopt. De voorbereidingen voor het opstellen van een nieuw Grondstoffenplan 2021-2024 (Afvalbeheersplan is nu omgedoopt in Grondstoffenplan om meer de nadruk op circulariteit te leggen) als ook een nieuw Strategisch Meerjarenbeleidsplan zijn door Corona vertraagd in 2020. De aanzet is gemaakt, zij het later dan gepland, waardoor deze stukken in 2021 gereed zullen komen en aan de gemeenten c.q. het Algemeen Bestuur Rd4 zullen worden aangeboden. Vergaderingen van het bestuur hebben plaatsgevonden en zijn ambtelijk voorbereid. Tot slot is tijd besteed aan incidentele klachten over de inzameling van afval. Terugblik:

De beperkingen als gevolg van Corona hebben beperkte invloed gehad op de bedrijfsvoering Rd4 en de daarbij horende voorgenomen activiteiten ten aanzien van het opstellen van nieuwe plannen. De opgelopen vertraging bij het opstellen van nieuwe plannen heeft geen relevant negatief gevolg. Voorzien is besluitvorming in 2021. De uitvoering van de taak is hiermee gelijk gelopen aan het voornemen en de tijdsbesteding is niet groter geweest dan geraamd.

18

8. Geluid Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

De taak Geluid kent een aantal onderdelen: -beoordelen van akoestische onderzoeken ten behoeve van bouwaanvragen; -beoordelen van akoestische onderzoeken ten behoeve van hogere grenswaarden; -beoordelen van akoestische onderzoeken ten behoeve van inrichtingen, niet zijnde een basistaak; -beheren van zonebewakingsmodellen; -en het begeleiden van gevel-isolatieprojecten. Daarnaast vinden in het kader van milieuhandhaving en klachtenafhandeling geluidsmetingen plaats door of in opdracht van de gemeente. De werkzaamheden worden deels vanuit de afdeling Milieu en Bouwen uitgevoerd dan wel door inhuur van adviesbureaus in geval van nietstandaard geluidmetingen. Zonebeheer van geluidgezoneerde industrieterreinen is op contractbasis belegd bij adviesbureau Antea. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma

“De werkzaamheden op het gebied van "Geluid" zullen in 2020 bestaan uit reguliere werkzaamheden zoals het beoordelen van akoestische onderzoeken ten behoeve van bouwaanvragen en de daarmee samenhangende procedures voor hogere grenswaarden, het beoordelen van akoestische onderzoeken ten behoeve van inrichtingen, het beheer van zonebewakingsmodellen en het begeleiden van gevel-isolatieprojecten. Daarnaast vinden in het kader van milieuhandhaving en klachtenafhandeling geluidsmetingen plaats door of in opdracht van de gemeente. Voor een deel worden de werkzaamheden op het gebied van geluid bepaald door externe factoren (aantallen bouwprojecten en aangevraagde milieuvergunningen) en is op voorhand niet exact aan te geven hoeveel tijdsbeslag deze activiteiten op de beschikbare capaciteit zullen leggen. Zonebeheer van geluidgezoneerde industrieterreinen is op contractbasis belegd bij adviesbureau Antea. In 2020 vindt een actualisatie en aanpassing van de geluidszone Dentgenbach plaats in samenwerking met adviesbureau Antea zodat ontwikkelingen daar mogelijk blijven.” Gedaan:

Voor zover aan de orde zijn akoestische onderzoeken ten behoeve van bouwaanvragen of hogere grenswaarden behandeld. Over het zonebeheermodel Dentgenbach hebben overleggen plaatsgevonden om de optimale wijze te bepalen waarop de rekenkundig “volle zone” zodanig aangepast/uitgebreid kan worden dat er “akoestische ruimte” beschikbaar komt. De complexe afwegingen hierover hebben geleid tot enkel een beperkte vooruitgang in het proces. Verwachting is dat in 2021 een besluit genomen zal worden over de wijze waarop uitbreiding van de beschikbare geluidruimte gerealiseerd kan worden. In het kader van “sanering wegverkeerslawaai” is in het verslagjaar gewerkt aan een tweetal saneringsprojecten, te weten “Drievogelstraat” en “Heerlenersteenweg-Kaalheidersteenweg”. In het verslagjaar zijn 38 klachten ontvangen over geluid waarvan er meerdere op dezelfde bron betrekking hebben. Alle klachten zijn behandeld en hebben deels geleid tot het (laten) uitvoeren van geluidmetingen.

19

Terugblik:

Er is invulling gegeven aan hetgeen in het uitvoeringsprogramma beschreven stond. Corona heeft weinig invloed gehad op de uitvoering van deze taak. Er is niet gebleken dat het geraamde aantal uren te laag geweest is. 9. Energie/Duurzaamheid Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

De taak energie/duurzaamheid houdt in dat invulling wordt gegeven aan hetgeen in het collegeprogramma 2018 – 2022 staat over duurzaamheid. “De opgaven waar Kerkrade voor staat zoals de energietransitie, duurzame economische ontwikkeling, integratie en participatie en de inzet voor een schone leefomgeving, zijn steeds meer verbonden met wereldwijde opgaven. Ons lokale handelen in Kerkrade is immers nauw verweven met ontwikkelingen om ons heen, waarbij deze ontwikkelingen elkaar wederzijds in positieve of negatieve zin beïnvloeden. In 2015 heeft de VN de 17 ‘Global Goals’ vastgesteld die samen voor de periode tot 2030 een belangrijke wereldwijde agenda vormen voor de aanpak van de genoemde opgaven, die zich manifesteren op internationaal, nationaal en lokaal niveau. Deze VN-doelen raken aan belangrijke gemeentelijke opgaven waartoe we op onze beurt weer nauw samenwerken met maatschappelijke organisaties, burgers en bedrijven. We gaan bepalen hoe we deze duurzame ontwikkelingsdoelen kunnen gebruiken als referentiekader voor ons duurzaamheidsbeleid […]”. Ook wordt in deze taak invulling gegeven aan de uitvoering van wettelijke verplichtingen of verplichtingen uit (inter)nationale akkoorden op het gebied van energie, klimaat en duurzaamheid.

Middels beleidsadvisering en voorbereiding, uitvoering en evaluatie van projecten en nauwe afstemming met partners uit de regio, zoals bijvoorbeeld in Stadsregio Parkstad-Limburg, voert de afdeling Milieu en Bouwen deze taak uit. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma

“De werkzaamheden op het gebied van "Energie/Duurzaamheid" zullen in 2020 voor het grootste deel bestaan uit het uitvoeren van werkzaamheden uit het regionale project "Palet" waarin ingezet wordt op een energieneutrale regio in 2040. Voor de inhoud van dit programma wordt hier kortheidshalve direct naar verwezen. Speerpunten in 2020 vormen het opzetten van een Regionale Energie Strategie, het beoordelen van mogelijkheden voor windenergie in Kerkrade en het opzetten van een Warmteplan. Ook zal in 2020 verder gewerkt worden om de uitrol van de laadinfrastructuur elektrisch vervoer te faciliteren doordat het college een keuze maakt welke rol de gemeente zal aannemen om gebruikers van elektrisch vervoer verder te stimuleren. Daarnaast vindt vanaf 2020 toezicht plaats op de naleving van de Energy Efficiency Audits (EED). Voor de totale werkzaamheden wordt vooralsnog een urenbesteding van 2.500 uur geraamd. Afhankelijk van gevraagde inzet vanuit Parkstad kan de urenbesteding echter hoger uitvallen. In 2020 wordt een vervolg gegeven aan energietoezicht bij bedrijven en kantoren in Parkstadverband door de RUD-ZL.” Specifiek doel:

h. uitvoering Zonnepanelenproject tranche 2 Gedaan:

In 2020 heeft de focus voor duurzaamheid vooral gelegen op het vormgeven van de energietransitie in de gebouwde omgeving en de transitie naar aardgasloze nieuwbouw en wijken. In Parkstadverband is gewerkt aan het opstellen van een Regionale Energiestrategie (RES) waarin de gemeente Kerkrade samen met de regio Parkstad invulling geeft aan de opdracht om de doelstellingen van het Klimaatakkoord te halen. De RES-bijdrage van de

20

gemeente Kerkrade wordt onderdeel van de RES Zuid-Limburg. Kerkrade kijkt vooral naar de mogelijkheden voor windenergie en grootschalige zonne-energie op daken van bedrijven of braakliggende percelen op bedrijventerreinen. Daarnaast is in 2020 gestart met de voorbereidingen voor de Transitievisie Warmte (TVW) waarin beschreven wordt hoe op een slimme en verantwoorde manier kan worden overgestapt van aardgas naar duurzame manieren van koken en verwarmen. Ook de TVW wordt in Parkstadverband opgezet. De voorbereidingen voor zowel de RES als TVW zijn erop gericht om in 2021 beide strategieën vast te stellen in de raad zodat daarna gewerkt kan worden aan de daadwerkelijke uitwerking van plannen. Om inwoners te ondersteunen in de verduurzaming van hun woning is in 2020 in Parkstadverband de Woonwijzerwinkel Limburg gestart die gevestigd is aan de Rodaboulevard in Kerkrade. Hier kunnen inwoners advies krijgen over verduurzaming en financiering en wordt zoveel mogelijk gewerkt met lokale ondernemers. Via het Zonnepanelenproject ParkstadKerkrade zijn in totaal tot nu toe op ongeveer duizend woningen zonnepanelen geplaatst. Daarnaast zijn er ook al veel panelen op eigen initiatief geplaatst door woningeigenaren. Een voorbeeld van een bedrijf dat zonnepanelen heeft geplaatst is Emma Safety Footwear aan de Tunnelweg.

Zij hebben niet alleen zonnepanelen op de daken van het bedrijf geplaatst, maar hebben ook een zonneweide met panelen aangelegd op het bedrijfsterrein waarbij voor inwoners van Kerkrade de mogelijkheid bestaat om financieel te participeren. Daarnaast is in 2020 gestart met de aanleg van een zonneweide in het gebied Locht-Zuid (tussen Buitenring, Hamstraat en stadsautoweg). Op het gebied van windenergie is in 2020 gewerkt aan de voorbereidingen voor het initiatief van het bedrijf E-max op bedrijventerrein Dentgenbach. Zij willen een windturbine realiseren om zo hun eigen energieverbruik te kunnen verduurzamen. Daarnaast is samen met de gemeenten Heerlen en Simpelveld verder gewerkt aan de voorbereidingen voor windturbines in ParkstadZuid. Eind 2020 zijn door de raad van de gemeente Kerkrade voorwaarden vastgesteld waaraan de gemeente alle initiatieven om windenergie te realiseren zal toetsen. Om ook kansen te benutten van samenwerking met de gemeente Herzogenrath op het gebied van energietransitie en uitwisseling van energie over de landsgrens is in 2020 door gemeente Kerkrade, samen met de gemeenten Emmen en Losser en de provincies Limburg, Drenthe en Overijssel een lobby richting de overheid gestart om ruimte te vragen voor grensoverschrijdende samenwerking. Doel van het project is om grensoverschrijdende levering van duurzame elektriciteit mogelijk te maken.

Het grote opgestelde vermogen duurzame elektriciteit in het energiepark Nivelsteiner Sandwerke kan dan bijdragen aan verduurzaming van de gemeente Kerkrade. In lijn met de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL)-doelstellingen, ligt op korte termijn de focus in de regio in hoofdzaak op de proactieve uitrol van een uniform, gebruiksvriendelijk en toekomstbestendig netwerk van publieke laadpunten voor personenauto’s. Hiertoe is in samenwerking met onder andere de provincies Limburg en Noord-Brabant een nieuwe aanbesteding voor de plaatsing van laadpalen in de openbare ruimte gehouden, die een meer proactieve en intensieve samenwerking vereist dan voorheen. Laadpalen worden niet alleen op aanvraag geplaatst maar zullen op voorhand op basis van prognose op strategisch gewenste locaties in de wijken worden geplaatst.

21

Ook de gemeente Kerkrade staat aan de vooravond van een grote mobiliteitstransitie. Het nationaal Klimaatakkoord stimuleert de grootschalige toename van elektrische personenauto’s op de weg. De gemeente wordt als verantwoordelijke gezien voor het opstellen van visie en beleid, waarmee de uitrol van laadpunten in de openbare ruimte en op privaat terrein wordt geborgd. Om te komen tot een lokaal visiedocument zijn in 2020 de voorbereidingen gestart. In het verslagjaar is verder gewerkt aan de uitrol van laadinfrastructuur in Kerkrade door het op aanvraag van gebruikers van elektrische voertuigen plaatsen van extra openbare laadpalen, in samenwerking met provider Vattenfall. Toezicht op energiebesparing is uitgevoerd in het kader van het Uitvoeringsprogramma 2020 door zowel toezichthouders van de RUD als van de gemeente, zoals beschreven onder 4/5/6. Specifiek doel:

h. uitvoering Zonnepanelenproject tranche 2

In 2020 is in samenwerking met Parkstad-Limburg en Volta Solar verder uitvoering gegeven aan het zonnepanelenproject. Terugblik

Er is invulling gegeven aan hetgeen in het uitvoeringsprogramma beschreven stond. Corona heeft weinig invloed gehad op de uitvoering van deze taak. Er is gebleken dat het geraamde aantal uren echter beperkt is, zeker gezien de grote opgaven op het gebied van de energietransitie en klimaatverandering/adaptatie en de capaciteit die hiervoor in (eu)regionaal verband gevraagd wordt. In Parkstad-verband is hier ook aandacht voor gevraagd.

22

10. Luchtkwaliteit Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

In het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) werken de overheden samen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Hierover wordt jaarlijks gerapporteerd. De invoer van verkeersgegevens en andere emissiebronnen gebeurt door de respectievelijke wegbeheerders, gemeenten, provincie en Rijk. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan? Programma

“De werkzaamheden op het gebied van "Luchtkwaliteit" zullen in 2020 enerzijds betrekking hebben op de rapportage over de lokale luchtkwaliteit in het kader van de landelijke Monitoringstool zoals deze door het ministerie aangeboden wordt. Verder kan er in het kader van verlening van milieuvergunningen toetsing van ingediende luchtkwaliteitsrapporten aan de orde zijn. Ook bij het wijzigen van bestemmingsplannen kan toetsing van de luchtkwaliteit aan de orde zijn. Het opstellen van luchtkwaliteitsplannen om wettelijke overschrijdingen ongedaan te maken is in Kerkrade niet aan de orde. Uit de meest recente rapportage luchtkwaliteit blijkt dat binnen Kerkrade geen overschrijdingen van de grenswaarden voor luchtkwaliteit voorkomen. Gezien de ruimtelijke omstandigheden sindsdien niet ongunstig gewijzigd zijn, is er geen reden om aan te nemen dat er nu wel overschrijdingen zijn.” Gedaan

In 2020 zijn er geen negatieve wijzigingen opgetreden in de verkeersgegevens ten opzichte van 2019. Aannemelijk is dat de verkeersbelasting als gevolg van de Corona-maatregelen zelfs lager gelegen heeft dan in 2019 hetgeen uiteraard een gunstige invloed heeft op de luchtkwaliteit. Terugblik

Uit de landelijke monitoringsrapportage 2020 blijkt dat de luchtkwaliteit iets verder is verbeterd. In vrijwel heel Nederland liggen de concentraties stikstofdioxide en fijnstof in 2019 onder de Europese grenswaarden.

23

11. Nazorg Steenkoolwinning Wat houdt deze taak in? En wie voert deze taak uit?

In 1974 sloot de laatste steenkoolmijn in Nederland. Daarmee kwam een eind aan de belangrijkste industrie in Limburg. Het einde van de mijnbouw bleek echter niet het einde van de bodembeweging te zijn. De steenkoolwinning heeft sterk ingegrepen in de diepe ondergrond. Dit heeft in het verleden plaatselijk tot zettingen en ook mijnschade geleid. Maar ook nu nog kan de vroegere steenkoolwinning na-ijlende effecten hebben. Hiertoe is in 2016 onderzoek in opdracht van het ministerie van EZK opgeleverd in de vorm van een risicokaart, een monitoringsvoorstel en een menukaart met maatregelen. Een deel van de te nemen maatregelen rond met name (pre)industriële mijnschachten speelt in Kerkrade. Door de provincie is een projectsubsidie van 6,2 miljoen euro aan Kerkrade verleend voor het uitvoeren van een deel van het Maatregelenpakket. De subsidie loopt over de jaarschijven 2018 - 2022. Een deel van de hieruit voortvloeiende werkzaamheden wordt in 2020 uitgevoerd. Wat zouden we volgens ons Uitvoeringsprogramma 2020 doen? En wat hebben we daadwerkelijk gedaan?

m. beleidsadvisering bodem in relatie tot mijnverleden Gedaan:

Voor de uitgevoerde werkzaamheden zij verwezen naar de subsidieverantwoording 2020 richting Gedeputeerde Staten. Terugblik

Ondanks een aantal beperkingen als gevolg van Corona-maatregelen zijn de voorgenomen werkzaamheden uit het Maatregelenpakket grotendeels uitgevoerd. Voor zover te voorzien zal het Maatregelenpakket tot eind 2021 afgewerkt worden conform planning, met uitzondering van de sanering van industriële schachten, deze taak zal naar verwachting in 2022/2023 afgerond worden.

24

Kwaliteitscriteria Op het onderwerp “Kwaliteitscriteria” is de Verordening kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving omgevingsrecht gemeente Kerkrade van toepassing. Daarin staat aangegeven dat de gemeente gaat voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.1. die landelijk in het kader van de Wabo (specifiek: het Besluit omgevingsrecht) zijn vastgesteld. Daarbij worden procescriteria en criteria in verband met kritieke massa van de capaciteit gehanteerd. De gemeente voldeed in 2020 gedeeltelijk aan de criteria. Procescriteria hebben betrekking op de eisen die gesteld worden aan het proces van taakuitvoering door een overheidsorganisatie. Zij richten zich op de cyclus van beleid en uitvoering en op de kwaliteitsborging daarvan. Transparantie, bestuurlijke vastlegging en waarborging van onafhankelijke oordeelsvorming spelen daarin een belangrijke rol. De analyse van de resultaten over het realiseren van doelen zoals opgenomen in het Jaarverslag 2019 was te laat gereed om te dienen als input voor het Jaarprogramma 2020. Ook onderhavige analyse 2020 is inmiddels te laat gereed om te dienen als input voor 2021. Om te voorkomen dat herhaling van dit punt optreedt zal het verslagjaar 2021 verkort worden tot 15 november. Volgende verslagjaren lopen dan telkens vanaf 15 november tot 15 november.

De resterende anderhalve kalendermaand beslaat vanwege feestdagen praktisch gezien uit 4-5 werkweken. Deze worden gebruikt om analyse lopend jaar en programma volgend jaar op basis van de analyse uit te voeren. Op die manier wordt de beleidscyclus adequaat gesloten. De huidige probleemanalyse is toe aan een actualisering. Hoewel het niet te verwachten is dat er grote verschuivingen in risicoprofiel of probleemanalyse zullen optreden, is een periodieke actualisatie aan de orde. Met criteria voor kritieke massa wordt inzichtelijk gemaakt of een organisatie en haar medewerkers in principe in staat zijn om de taken en onderliggende operationele activiteiten uit te voeren, gegeven de minimaal benodigde deskundigheid voor de uitvoering van deze taken en de continuïteit daarvan. De criteria hebben betrekking op de mate waarin sprake is van voldoende opleiding, ervaring, kennis en het onderhouden en borgen daarvan. Bij het borgen gaat het om beperken van de kwetsbaarheid van de beschikbare capaciteit. In 2020 voldeed de RUD Zuid-Limburg en daarmee de gemeente aan de landelijke kwaliteitseisen voor de milieutaakuitvoering in het kader van de Wabo. Ook de afdeling risicobeheer van de Veiligheidsregio Limburg-Zuid voldeed als adviseur brandpreventie voor de gemeente in 2020 aan de kwaliteitseisen.

De eigen organisatie van de gemeente Kerkrade voldeed in 2020 niet geheel aan de eigen verordening. Voor de meeste Wabo-taken was er voldoende capaciteit aanwezig (in de meeste gevallen geldt de eis van minimaal 2 medewerkers die beiden minimaal 2/3 van hun tijd besteden aan de vergunningverlening en toezicht & handhavingsacties). Vanwege uitval aan personeel is in 2020 gebruik gemaakt van diensten van de Omgevingsdienst Nederland BV om capaciteit aan te vullen op het gebied van Wabo-casemanagement en inhoudelijke toetsingen van bouwaanvragen. Er dient nog een belangrijke verbeterslag te worden gemaakt op het vlak van registratie en rapportage over prestaties, producten en diensten in het kader van zowel de Wabo als ook in het kader van vergunningverlening, toezicht en handhaving van overige regelgeving. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is een goed functionerend registratiesysteem als onderdeel van het workflow managementsysteem. Het systeem Squit 20/20 was in 2020 al operationeel.

25

Doordat enerzijds technische koppelingen met Corsa als postregistratiesysteem en Liber als zaaksysteem nog niet functioneel waren en anderzijds registratieprocessen nog onvoldoende beschreven waren, is hier de nodige ruimte voor verbetering. Voorzien is dat deze punten in 2021/22 opgelost worden.