Document · PDF

JAARREKENING 2025 met ACV gekaft 2026.06.23

Gemeenteraad 1 juli 2026, gemeente KerkradeBij agendapunt: Ontwerpbesluit jaarrekening 202531.574 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

In dit kader is het tweejarige project Dementievriendelijke gemeente Kerkrade gestart. Dementie heeft grote impact op inwoners, mantelzorgers en de samenleving. In 2025 telde Kerkrade circa 1.100 inwoners met dementie; dit aantal stijgt naar verwachting tot 1.600 in 2050 (+60%). Het project richt zich op bewustwording, informatie, sociale inclusie en het creëren van een ondersteunende omgeving. Onderdeel hiervan zijn trainingen, activiteiten en aanpassingen in de leefomgeving. Alzheimer Parkstad organiseert daarnaast acht keer per jaar een Alzheimercafé in Kerkrade. In 2025 is in Zuid-Limburg ook de publiekscampagne We zijn zelf het medicijn uitgerold. Deze campagne vergroot het bewustzijn over het belang van leefstijl voor hersengezondheid, met speciale aandacht voor moeilijk bereikbare doelgroepen. Aansluiting bij de programmatische aanpak VIE – Leven in Beweging ligt hierbij voor de hand. 60

Wmo 2015 Het uitgangspunt van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) is dat de eigen kracht van de persoon (en zijn omgeving) centraal staat om zoveel mogelijk mee te doen in de samenleving (zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie). Eigen kracht betekent dat burgers zelf verantwoordelijk zijn voor hoe ze hun leven vormgeven. Ze staan in principe zelf aan de lat voor het oplossen van hun problemen. Wanneer zelfredzaamheid of maatschappelijke participatie onvoldoende mogelijk is, kan ondersteuning worden geboden. Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen en zo zelfstandig mogelijk kan blijven wonen. Inwoners kunnen zich met een hulpvraag melden bij de Wmo. Waar mogelijk wordt direct een passende oplossing gevonden. Zo nodig volgt een gesprek waarin wordt gekeken naar wat iemand zelf kan doen, welke ondersteuning het netwerk kan bieden en welke algemene of voorliggende voorzieningen beschikbaar zijn. Alleen als dit onvoldoende is, wordt een maatwerkvoorziening ingezet. In 2025 zijn aanbestedingen voor hulp bij het huishouden en begeleiding uitgevoerd. De opdrachten zijn in samenwerking met zorgaanbieders, de Adviesraad Maatschappelijke Ondersteuning en welzijnsorganisatie Impuls voorbereid via dialoogtafels.

Daarbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: normaliseren en herstelgericht ondersteunen (gedachtegoed reablement), wijkgericht werken met nauwe samenwerking tussen betrokken partijen en hybride toegang. Deze aanpak combineert algemene en maatwerkvoorzieningen om de toegankelijkheid te verbeteren, de efficiëntie te vergroten en passend maatwerk te bieden bij complexe hulpvragen. Onafhankelijke Clientondersteuning Op grond van de Wmo 2015 heeft iedere inwoner recht op gratis en onafhankelijke cliëntondersteuning bij uiteenlopende levensvragen, zoals wonen, zorg, financiën, werk en participatie. Doel is het versterken van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van inwoners en hun mantelzorgers. Een Meedenker ondersteunt bij het maken van keuzes en het benutten van de eigen kracht, wat kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven en minder inzet van professionele zorg. In Kerkrade wordt deze ondersteuning geboden via Meedenkers Kerkrade, een netwerk van professionele en vrijwillige organisaties. Goede bekendheid van deze ondersteuning is belangrijk, zowel bij inwoners als bij verwijzers. Daarom wordt gebruikgemaakt van gerichte communicatie, waaronder flyers en bestaande kanalen. Daarnaast vond op 25 maart een interactieve informatiebijeenkomst plaats in het Catharinahoes voor ruim 60 verwijzers.

Wmo - Hulp bij het huishouden De vraag naar hulp bij het huishouden blijft groot door de demografische ontwikkelingen, versterkt door het abonnementstarief, terwijl de beschikbare middelen (financiën – personeel) achterblijven. De gemeente heeft samen met de zorgaanbieders de uitdaging opgepakt om de ondersteuning op een toekomstbestendige wijze te organiseren. De toenemende druk op het zorgsysteem fungeerde als stimulans om te onderzoeken hoe ondersteuning anders kon worden vormgegeven, zonder concessies te doen aan kwaliteit maar met nadrukkelijke aandacht voor de eigen mogelijkheden en bijdragen van inwoners bij het vervullen van hun behoeften. Na een triage door de Wmo-toegang start een kennismakingstraject van 6 weken waarin getrainde medewerkers Hulp bij het Huishouden de inwoner en zijn situatie goed leren kennen. Hierdoor ontdekken ze samen met de klant welke taken deze (gedeeltelijk) zelf kan uitvoeren door het inzetten van hulpmiddelen, het aanleren van vaardigheden (voordoen, samen doen, zelf doen) of welke opties er zijn vanuit het netwerk. De aanpak, gebaseerd op het gedachtegoed van reablement, ondersteunt inwoners om zo zelfstandig mogelijk te blijven, met een sterke focus op eigen kracht en regie en leidt daardoor overwegend ook tot een lagere indicatie.

Ook draagt de manier van werken bij aan meer zelfvertrouwen bij cliënten en wordt het werkplezier van dienstverleners verhoogd door persoonlijke groei en motivatie. 61

Er is veel interesse voor de werkwijze van de gemeente Kerkrade, zowel op regionaal als ook landelijk niveau. Op uitnodiging van de VNG werd de werkwijze voor hulp bij het huishouden, die gebaseerd is op het gedachtegoed van reablement, op 11 juni tijdens de VNG- expertmeeting ‘Vitaal ouder worden’ voor een groep van ongeveer 100 bestuurders en beleidsambtenaren gepresenteerd. Sindsdien is het aantal verzoeken voor achtergrondinformatie over de aanpak in Kerkrade nog verder toegenomen. De ruimte die door de vernieuwende aanpak ontstaat, levert een bijdrage aan het bereikbaar houden van hulp bij het huishouden voor alle burgers die deze ondersteuning nu en in de toekomst nodig hebben. De Kerkraadse werkwijze voor hulp bij het huishouden is verankerd in de nieuwe contracten die per 2026 zijn ingegaan met de aanbieders. Hulpmiddelen Hulpmiddelen zijn voor mensen met een lichamelijke aandoening of verstandelijke beperking essentieel om zo goed en zelfstandig mogelijk te kunnen meedoen. De gemeente dient inwoners vanuit de Wmo te compenseren ter bevordering van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. Daarbij wordt eerst onderzocht of mensen de ervaren beperkingen zelf (op eigen kracht), met behulp van het sociaal netwerk of met behulp van voorliggende voorzieningen kunnen oplossen.

Eén van de onderdelen binnen de Wmo is compensatie via een maatwerkvoorziening in de vorm van een hulpmiddel, zoals een rolstoel of een scootmobiel. De laatste jaren heeft een toename plaatsgevonden in het aantal hulpmiddelen en de complexiteit. Per 1 januari 2025 zijn, na afronding van een Europese aanbestedingsprocedure, twee nieuwe Wmo hulpmiddelenleveranciers gestart in Kerkrade. In de afgesloten contracten worden onze vastgestelde beleidsuitgangspunten nageleefd met specifieke aandacht voor kostenbeheersing en duurzaamheid. Daarnaast bieden de contracten ruimte voor innovatie. De samenwerking met deze hulpmiddelenleveranciers verloopt naar tevredenheid. De monitoring van zowel de dienstverlening als de kosten vindt doorlopend plaats. Hierbij wordt gebruik gemaakt van ervaringen vanuit de afdeling Wmo, signalen vanuit onze Adviesraad Maatschappelijke Ondersteuning (AMO) en onze werkgroep Ongehinderd in Kerkrade. Maandelijks wordt een managementrapportage ontvangen en minimaal vier keer per jaar vindt een evaluatiegesprek plaats met de leverancier op de betreffende vestiging. Lokale Inclusie Agenda Het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap is in Nederland in 2016 bekrachtigd en heeft als doel een inclusieve samenleving waarin mensen met en zonder beperking gelijkwaardig kunnen deelnemen.

Gemeenten zijn verplicht hiervoor een Lokale Inclusie Agenda op te stellen, in afstemming met inwoners met een beperking. De Inclusie Agenda geldt voor de gehele gemeente en richt zich op het zo zelfstandig en onafhankelijk mogelijk leven van inwoners met een beperking, binnen de beschikbare financiële kaders. In Kerkrade is dit uitgewerkt in de Inclusie Agenda “In Kerkrade doet iedereen mee!”, met daarin uitgangspunten en speerpunten voor beleid en uitvoering. De agenda wordt samen met de werkgroep Ongehinderd uitgevoerd, bestaande uit gemotiveerde inwoners met ervaring met fysieke en visuele beperkingen. In 2025 zijn er acties uitgevoerd op de speerpunten: • Bewustwording en betrokkenheid; • Verbetering fysieke toegankelijkheid en inclusie; • Voldoende openbare toegankelijke toiletten; • Zorgen voor informatie die voor iedereen toegankelijk en begrijpelijk is. De speerpunten uit de huidige Inclusie Agenda sluiten nog steeds aan bij de huidige praktijk. De werkgroep Ongehinderd stelt voor deze te continueren en in de loop van 2026 te evalueren en eventueel bij te stellen. 62

7. Het ontwikkelen van kansrijke initiatieven met het oog op de aanwezigheid van gemeenschapshuizen Relatie met taakveld(en): 6.1 In 2025 is een start gemaakt met de uitvoering van het “Uitvoeringsplan gemeenschapshuizen Kerkrade”. Het Westhoes, Sjevemethoes, Patronaat en Catharinahoes worden op sociaalmaatschappelijke wijze beheerd. Daarmee is het gemeenschapshuis er voor en door de inwoners van de wijken. De kwartiermaker gemeenschapshuizen is in juli 2025 gestart. In gesprekken met gebruikers en beheerders zijn successen, knelpunten en ontwikkelopgaven geïnventariseerd. Hierover is aan het einde van 2025 een themabijeenkomst georganiseerd voor raads- en commissieleden, waarbij eveneens input is opgehaald voor de verdere doorontwikkeling van de gemeenschapshuizen.

8. Herstellen van de sociale samenhang in wijken/ herstellen van de gevolgen van Corona Relatie met taakveld(en): 6.7, 8.3 De ontwikkelingen in de gemeenschapshuizen, waar volop ruimte wordt geboden aan sociaalmaatschappelijke activiteiten, dragen bij aan de sociale samenhang in de wijken. Het gemeenschapshuis is er voor en door de inwoners van de wijken. Aanvullend worden vanuit het oogpunt van wijkontwikkeling diverse initiatieven ondersteund die een bijdrage leveren aan de sociale samenhang in de wijken. Tot slot is in oktober 2025 in het Sjevemethoes en Patronaat gestart met het wijkgericht werken. Vrijwilligers en professionals van welzijnsorganisatie Impuls en de gemeente Kerkrade werken integraal samen om inwoners te ondersteunen met passende dienstverlening. 9. Geen kind tussen wal en schip mede met behulp van vroegsignalering Relatie met taakveld(en): 6.72 In 2025 is uitvoering gegeven aan het door de raad vastgestelde preventief jeugdbeleid 2023–2027. Dit heeft de volgende doelen: - Zorgen dat jongeren en jeugdigen gezond, veilig en kansrijk opgroeien. - Voorkomen dat kleine vragen grote problemen worden. - Voorkomen dat uiteindelijk duurdere en intensievere nodig is. De uitvoering van het preventief jeugdbeleid vond integraal plaats in samenwerking met partners uit onderwijs, zorg, welzijn, sport en veiligheid.

De tussenevaluatie laat zien dat samenwerking en inzicht in het preventieve aanbod zijn verbeterd, terwijl maatschappelijke ontwikkelingen blijvende aandacht vragen. In 2026 wordt ingezet op verdere verkenning, verdieping en structurering, met meer samenhang en minder incidentgestuurd handelen. Het doel van deze verkenning is om te bepalen waar gerichte investeringen de meeste impact kunnen hebben en hoe de preventieve koers verder kan worden versterkt. 10. Het hanteren van de menselijke maat bij de totstandkoming en uitvoering van regelgeving Relatie met taakveld(en): 6.3 In 2025 is “Participeren in beweging” verder verankerd binnen de dienstverlening. Tegelijkertijd zijn de beschikbare instrumenten voor onze participatieklanten verder doorontwikkeld en aangescherpt. Een van de belangrijkste uitgangspunten binnen onze dienstverlening is dat er niet alleen aandacht is voor personen die op korte termijn weer aan het werk kunnen, maar juist ook voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We willen dat iedereen mee kan doen aan de samenleving, naar 63

zijn of haar eigen vermogen. Middels de verschillende instrumenten, zoals trajecten als Krachtig Vitaal en Creatief in Beweging, stimuleren we participatieklanten om zichzelf te ontwikkelen, ook wanneer een ontwikkeling richting werk niet altijd haalbaar blijkt. Tevens zijn in 2025 de drie werkleerlijnen binnen het ontwikkelcentrum Flexiforum volledig operationeel. Ze worden actief ingezet en verder geoptimaliseerd, waarbij blijvend verbindingen worden gelegd met netwerkpartners. Zo worden de ontwikkelmogelijkheden binnen kansrijke sectoren optimaal benut. Het bij het ontwikkelcentrum behorende voorschakeltraject blijft daarbij gericht op het stimuleren van de juiste klant op de juiste plek. Door een heldere diagnose bij de instroom starten klanten direct in een traject dat passend is bij de persoon en de afstand tot de arbeidsmarkt. Met één aanspreekpunt voor de klant voor zowel inkomen als activering kiezen we voor een integrale aanpak, waarbij we vanuit de omgekeerde toets maatwerk leveren en de menselijke maat bevorderen. In 2025 is opnieuw gebleken dat deze aanpak succesvol is. Daarnaast zijn in 2025 ook de wijzigingen uit spoor 1 van Participatiewet in Balans succesvol doorgevoerd, met name op het gebied van inkomen, waarbij processen voor burgers zijn vereenvoudigd én er meer ruimte is voor het verrichten en ontvangen van mantelzorg.

We blijven in de regio samenwerken met omliggende gemeenten om de dienstverlening voor onze inwoners zo effectief mogelijk te organiseren, waarbij we optimaal gebruikmaken van elkaars faciliteiten. Ook voor mensen die al langere tijd tot onze participatieklanten behoren, is gebleken dat ontwikkeling mogelijk is. Met Participeren in beweging zetten we onze participatieklanten dan ook optimaal in hun kracht. 11. Integraal jeugdbeleid en jongerenvoorzieningen Relatie met taakveld(en): 6.1 Zo veel mogelijk Kerkraadse kinderen en jongeren groeien in Kerkrade normaal, gezond en veilig op. Ze worden volwassen en kunnen later voor zichzelf zorgen en meedoen in Kerkrade. Ouders, familie en vrienden ondersteunen daarbij zoveel als mogelijk is. Als er dan toch nog hulp nodig is, zorgt de gemeente Kerkrade daarvoor. Niet alleen, maar samen met de inwoners, zorgverleners en andere organisaties. Dan zijn er genoeg vrijwilligers en professionals die daar veel verstand van hebben en echt helpen. Daar hoeft niet lang op te worden gewacht, het duurt zo kort als mogelijk en zo lang als nodig is. Lokaal in Kerkrade 1. Stevig lokaal team en toegang tot jeugdhulp. Dit is een continu proces. In het laatste kwartaal 2024 is ons team jeugdhulp gestart met een nieuwe werkwijze. Werkzaamheden zijn anders verdeeld tussen de jeugdconsulenten, gedragswetenschappers en kwaliteitsmedewerkers.

Hierdoor kan gerichter worden ingegaan op de taken: toegang/1e triage, onderzoek, regie en spoedzaken (i.v.m. veiligheid). Meer oog en oor voor de kinderen, jongeren en hun ouders/verzorgers en hun hulpvragen. Meer tijd voor het juiste gesprek op de juiste plek (zo thuis mogelijk, achter de voordeur, op de plek waar de hulpvraag ontstaat, op school enz.). En meer regie op de uitvoering van de jeugdhulp door de zorgaanbieders. Zodat de afgesproken hulp ook daadwerkelijk wordt geboden, wordt gewerkt aan de afgesproken doelen en zo nodig tijdig wordt bijgesteld. Dit met als doel een effectieve en efficiënte jeugdhulp waardoor de afgesproken doelen worden bereikt. Het ontwikkelproces van de nieuwe werkwijze loopt nog. Dus ook in 2025 was hier sprake van. Dat levert positieve resultaten op. Ouders en hun kinderen die zich meer gehoord voelen en beter worden geholpen. Hulp zo lang en zwaar als nodig, maar ook zo kort en licht als mogelijk (hier wordt meer regie op gevoerd). En alleen hulp met verblijf elders als het echt niet anders kan. Het uitgangspunt is, dat zo veel mogelijk kinderen thuis in hun eigen vertrouwde omgeving worden 64

geholpen. Dit vereist meer tijd, kennis en ervaring. Terwijl de arbeidsmarkt krap is. Het is en blijft een uitdaging om het niveau van het team op peil te houden. Temeer omdat dit team het werk in een zeer dynamische, continue veranderende, veeleisende en complexe omgeving en omstandigheden moet doen. 2. WIJ.K: laagdrempeligere lokale hulp in plaats van regionale jeugdhulp. Door middel van WIJ(K) is lokaal zelf (lichte) hulp verstrekt. Dit samen met medewerkers van Impuls, een aantal jeugdhulpaanbieders en praktijkondersteuners jeugd van de huisartsen. 3. Doorontwikkeling. Subregionaal in Parkstad (gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld) • Ontwikkeltraject ambulante jeugdhulp Wat willen we bereiken? In samenwerking met de gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld en de in deze gemeenten werkzame onderwijs- en zorgorganisaties een bijdrage leveren aan de veranderingen die nodig zijn voor een effectievere, duurzame en betaalbare jeugdzorg (transformatie jeugdzorg). Ontwikkeltraject ambulante jeugdhulp. In 2024 is het meerjarig ontwikkeltraject van start gegaan. Samen met de gemeenten Brunssum en Simpelveld, jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, maatschappelijk werk, huisartsen, onderwijs en de hiervoor gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Het traject kent op dit moment 2 centrale thema’s: • Stevige lokale teams/toegang tot jeugdhulp. • Normaliseren.

Stevige lokale teams Teams met meer aandacht voor preventie, normaliseren en hulp dicht bij huis. Waardoor minder zware, gespecialiseerde residentiële zorg nodig is en een betere verbinding met onderwijs en welzijn ontstaat. Hiervoor zijn teams nodig met voldoende expertise die integrale hulp bieden, gezinnen centraal stellen en beschikken over een mandaat om sneller de juiste ondersteuning in te zetten. In oktober 2025 is gestart met het wijkgericht werken in het Sociaal Domein in Kerkrade-Oost. Daar zijn nu in het Patronaat en Sjevemethoes wijkteams actief die bestaan uit vrijwilligers, medewerkers van Impuls en consulenten Wmo en jeugd. Daarmee is de 1e stap gezet richting stevige lokale teams in Kerkrade (en zo mogelijk ook in Brunssum en Simpelveld). De volgende stap is de doorontwikkeling tot een nog breder integraal wijkteam (bestaande uit medewerkers van Impuls, gemeente (consulenten), praktijkondersteuners jeugd van huisartsen en jeugdhulpaanbieders). Een wijkteam als centrale spil in de wijk voor inwoners en organisaties die met jeugdigen werken, dat hulpvragen beoordeelt en zo mogelijk beantwoordt. Normaliseren Normaliseren is een belangrijk doel in de jeugdhulp, de jeugdgezondheidszorg en het onderwijs. Maar wat is “normaal” en wat is niet “normaal” in het opgroeien en opvoeden? Normaliseren heeft 2 doelen: 1.

Het realiseren van een inclusieve samenleving waarin alle kinderen en jongeren mee kunnen doen. Normaliseren zorgt voor minder uitsluiting en stigmatisering en bevordert de kansengelijkheid. 2. Als middel om de inzet van specialistische hulp te verminderen en de zorgkosten te beheersen. Normaliseren zorgt er dan ook voor dat kinderen en jongeren die echt specialistische zorg nodig hebben, die ook krijgen.

Hobbels in het leven van kinderen, jongeren en ouders worden soms te veel geproblematiseerd, gemedicaliseerd en geïndividualiseerd, zonder aandacht voor de gezinssituatie en de maatschappelijke context. Er is gewerkt aan handvatten die professionals helpen om normaliserend te werken. De handvatten bevorderen een gezamenlijke en bewuste normaliserende werkwijze. Die wordt toegepast door stevige lokale teams. Subregionaal in Parkstad (gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Simpelveld en Voerendaal) Wat willen we bereiken? Ieder kind in Parkstad groeit op in een veilige en gezonde omgeving, kan zich optimaal ontplooien en ontwikkelen tot een actief en zelfstandig burger en krijgt de bescherming en zorg die nodig zijn. Hoewel lokaal en regionaal al veel gebeurd, werken ook de 6 Parkstadgemeenten samen voor hun jeugdigen. Het betreft onderwerpen/activiteiten waarvoor het relevant is dat die op het niveau van de sub regio Parkstad worden opgepakt (bv omdat we op dat niveau met dezelfde problematiek of samenwerkingspartners te maken hebben). In verband hiermee hebben de Parkstadgemeenten in 2025 samen inhoud gegeven aan een aantal (met name preventieve) activiteiten.

Onder andere gericht op het voorkomen van complexe echtscheidingen, de samenwerking met de Raad voor de Kinderbescherming, het bevorderen van een goede hechting tussen ouders en kinderen en samenwerking tussen onderwijs en zorg in de scholen. Regionaal in Zuid-Limburg Wat willen we bereiken? De 16 Zuid-Limburgse gemeenten werken samen op het gebied van jeugdhulp. Zowel als het gaat om inkoop en subsidiëring alsook beleidsvorming en afstemming over bedrijfsvoeringszaken en toegang. De inhoud en organisatie van de samenwerking is beschreven in: • • •

•

Het Regionaal beleidskader 2024-2028: in het regionaal beleidskader staat aangegeven wat we voor de jeugd in Zuid-Limburg willen bereiken op het gebied van jeugdhulp. De Regiovisie op de governance 2024-2028: de Regiovisie op de governance geeft aan hoe dat bereikt gaat worden. De Centrumregeling: In het document ‘Centrumregeling verwerving Jeugdhulp regio Zuid-Limburg 2019’ zijn de 16 gemeenten in Zuid-Limburg een (inkoop)samenwerking aangegaan waarin Team Inkoop Sociaal Domein van de gemeente Maastricht als centrumgemeente is gemandateerd de jeugdhulp namens de deelnemende gemeenten te verwerven. De vigerende centrumregeling is aangegaan voor onbepaalde tijd. Het Service Level agreement (SLA): De nadere invulling van de centrumregeling is uitgewerkt in het SLA. In het SLA zijn de taken, rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen de deelnemende gemeenten en het inkoopteam van de centrumgemeente vastgelegd. Voor de periode 2023 tot en met 2028 is er een SLA afgesloten.

Leidende principes voor de samenwerking zijn: • • • •

Integraal samenwerken Normaliseren Eerder juiste hulp op maat bieden Sturen op resultaat

In het kader van deze samenwerking wordt een groot aantal werkzaamheden uitgevoerd (structurele en incidentele). De gemeente Maastricht in haar hoedanigheid van centrumgemeente, alle andere gemeenten leveren ieder ook hun bijdrage (bestuurlijk, ambtelijk en financieel).

Een korte opsomming van de projecten die in 2025 het meest belangrijk/omvangrijk zijn geweest en niet behoorden tot structurele basisactiviteiten: •

Het advies van de Tasforce duurzaam zorglandschap Limburg.

Meerdere cruciale jeugdzorgaanbieders in de provincie Limburg verkeren in financiële problemen (zie ook volgend punt). Daardoor staat de continuïteit van de jeugdzorg onder druk. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor deze continuïteit terwijl ze geen of maar zeer beperkt invloed hebben op keuzes van de aanbieders die deze financiële problemen veroorzaken. Vervolgens zijn de kosten die gemaakt moeten worden voor het behoud van de continuïteit voor rekening van de gemeenten. Dit wordt gezien als een tekortkoming van het huidig jeugdzorgstelsel. Wat de drie Limburgse jeugdzorgregio’s (Noord, Midden en Zuid) hebben aangekaart bij het Ministerie van VWS, de VNG en de Jeugdautoriteit. Gezamenlijk is de behoefte aan meer robuustheid in het zorglandschap en minder (grote) afhankelijkheid van één of enkele zorgaanbieders erkend. Daarom werd een Taskforce in het leven geroepen om vooruit te kijken en te bepalen wat nodig is voor een dekkend zorglandschap in Limburg. In 2025 verscheen het definitieve rapport van de Taskforce, vond een analyse plaats van het rapport en de aanbevelingen en werden raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd. Voor een dekkend zorglandschap moet worden gewerkt aan vier thema’s en de daarbij aanbevelingen: o o o o

Een divers en gebalanceerd zorglandschap Grip en sturing (strakker sturen op contractvoorwaarden) Bovenregionale samenwerking Financieel gezonde zorgaanbieders

De wethouders jeugdzorg van de jeugdregio Zuid-Limburg (G16) hebben de aanbevelingen van de taskforce met enkele amenderingen overgenomen en daarop aansluitende beslissingen genomen. De gemeenteraden zijn daarover met (raads)informatiebrieven geïnformeerd. De Limburgse gemeenten zijn een gezamenlijk implementatietraject gestart. In eerste instantie gaat het over de volgende 3 thema’s (het Ministerie van VWS ondersteunt hierbij): o

o o

•

In gesprek komen met de zorgaanbieders over herstel van vertrouwen en gezamenlijk komen tot de inrichting van een robuust zorglandschap aan de hand van een strategische agenda voor de transformatie van de jeugdzorg Een inventarisatie van de 24 uurs voorzieningen in Limburg om vervolgens te kunnen bepalen welke zorg in de toekomst op provinciaal niveau wordt gecontracteerd Een basis leggen voor een governance voor samenwerking op provinciaal niveau aan de hand van bijvoorbeeld de bij de eerste prioriteit genoemde transformatieagenda

Projecten zorgcontinuïteit. Het projectteam zorgcontinuïteit heeft zich, samen met de regio Noord en Midden-Limburg, gericht op oplossingen voor de continuïteitsproblemen van cruciale zorgaanbieders. Xonar is inmiddels door de Jeugdautoriteit ingedeeld in trede 2 van het draaiboek. Voor Mutsaersstichting wordt in het eerste kwartaal 2026 een besluit genomen in de 16 gemeenteraden over een bijdrage in de vorm van een lening aan het herstelplan. Ook in 2026 zal een projectteam actief blijven om deze zorgaanbieders te monitoren en gezamenlijk met Noorden Midden-Limburg te sturen op structurele verbetering van de continuïteit.

•

Aanbesteding jeugdhulp met verblijf (intensief klinische jeugdhulp, woonvormen en crisishulp). Dit project is gestart in juni 2025. Een zeer omvangrijk traject bestaande uit onder andere evaluatie, knelpuntenanalyses, marktconsultaties, dialoogfase, beoordeling, gunning en start implementatie. Met als beoogde ingangsdatum 1.1.2027. 67

•

Nieuwe governance/organisatie van de jeugdhulpregio Zuid-Limburg. In 2024 is onderzoek gedaan naar de governance en samenwerking van de regio Zuid-Limburg. Het rapport bevat aanbevelingen, die in 2025 al deels zijn opgepakt: o Investeer voor de hele doelgroep in persoonlijk leiderschap o Organiseer eens per kwartaal bezielde bijeenkomsten o Verbeter werving en behoud met ontwikkelassessments o Implementeer nieuwe regiostructuur o Wijzig werkwijze integrale advisering o Neem afscheid van mensen die niet (meer) mee kunnen of willen Dit heeft in 2025 geleid tot de werving van een regioteam dat gezamenlijk sturing zal geven aan de jeugdhulp in Zuid-Limburg. Ook is er in 2025 geïnvesteerd in de samenwerking en inspiratie van medewerkers via inspiratie bijeenkomsten. Het oppakken van de 6 aanbevelingen zal doorgezet worden in 2026 met de start van de nieuwe regiostructuur waarbij het regioteam zal zorgen voor meer betrokkenheid van de professionals van de 16 gemeenten en een integrale advisering aan de stuurgroep Jeugd en overleg van de 16 wethouders Jeugd. In 2025 is een nieuwe governance/organisatie voorbereid (op basis van onderzoek en aanbevelingen naar de bestaande samenwerking).

C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 6

Sociaal domein

REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst

LASTEN 6.1 Samenkracht en burgerparticip.

6.821

4.236

16.091

20.303

19.925

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorz. 6.22 Toegang/eerstelijnsvoorz Jeugd

123 0

0 0

1.160 1.831

1.239 1.485

1.239 1.457

6.23 Toegang/eerstelijnsvz Integraal 6.3 Inkomensregelingen

0 36.816

0 36.137

1.531 38.119

1.107 37.927

1.055 37.565

6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

18.495 1.616 4.351 0 7.682

17.733 2.946 4.520 0 9.186

19.707 3.274 5.077 0 7.996

19.642 2.971 5.063 0 8.286

18.675 2.908 5.071 0 8.286

6.712 Begeleiding (WMO) 6.713 Dagbesteding (WMO)

4.477 2.564

4.608 2.731

4.357 2.692

4.333 2.674

4.645 2.830

6.714 Overige maatwerkarrang.(WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

322 0

295 0

0 0

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

0 0

1.087 13.787

1.116 12.878

1.117 12.260

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp verblijf landelijk

0 0 0 0

600 1.700 7.932 600

200 1.971 9.747 500

183 1.973 9.494 493

6.792 PGB Jeugd

500

442

26 1.492 362 0 85.146

171 1.437 154 0 84.155

207 1.600 400 1.647 131.897

26 1.640 400 1.311 135.259

26 1.526 343 1.322 132.831

6.1 Samenkracht en burgerparticip.

10.751

2.497

9.687

15.112

14.781

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorz. 6.22 Toegang/eerstelijnsvoorz Jeugd

0 0

6.23 Toegang/eerstelijnsvz Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie

0 29.564 0 194

0 27.612 0 0

366 27.717 0 148

326 27.878 0 165

525 28.571 21 152

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) 6.712 Begeleiding (WMO) 6.713 Dagbesteding (WMO) 6.714 Overige maatwerkarrang.(WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp verblijf landelijk 6.792 PGB Jeugd 6.812 Maatschap.vrouwenopv (WMO) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd TOTAAL BATEN

260 0 662 12 14 318 0 0 0 0 0 0 0 0 4 6 0 0 41.784

211 0 650 0 0 295 0 0 0 0 0 0 0 0 10 0 0 0 31.275

241 0 650 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 4 0 0 125 38.937

291 0 659 0 0 0 0 9 0 0 69 0 0 0 3 0 0 46 44.556

291 0 659 0 0 0 0 9 0 0 69 0 0 0 3 0 0 46 45.126

6.812 Maatschap.vrouwenopv (WMO) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd TOTAAL LASTEN BATEN

Investeringen

6 Sociaal domein

V/U¹ E/M²

Primaire raming krediet

Actuele raming krediet

Gevoteerd

Besteed

Niet gevoteerd 2025 naar 2026

I Reguliere investeringen 6 Wmo-hulpmiddelen

425

345

6 Wmo-trapliften

155

500

6 Totaal programma ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering

² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.

D. Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 6. Sociaal domein Omschrijving

Bron

Eenheid

Banen

CBS/LISA

Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar

2024

626,8

850,2

828,2

Jongeren met een delict voor de rechter

CBS

2023

Kinderen in uitkeringsgezin

CBS

2024

Netto arbeidsparticipatie CBS

2025

64,7

73,2

69,5

Werkloze jongeren

CBS

2024

Personen met een bijstandsuitkering

CBS

Aantal per 10.000 inwoners

2025

384,7

281,2

270,5

Lopende CBS reïntegratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar

2024

160,5

203,1

192,8

Jongeren met jeugdhulp

CBS

% Jongeren tot 18 jaar

2024

17,9

15,6

Jongeren met jeugdbescherming

CBS

2024

1,9

1,4

Jongeren met jeugdreclassering

CBS

2024

0,9

0,4

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

CBS

Aantal per 10.000 inwoners

2025

1110

660

808

Periode

Kerkrade Nederland

Limburg

Overige indicatoren 6. Sociaal domein 1

2 2

2 2 2 1 1

Omschrijving

Bron

Eenheid

Maatschappelijke participatie

Burgeronderzoek score 0-10

2021

2022

3,3

2023

2024

3,2

2025 n.n.b.

Unieke klanten begeleiding Afd. WIZ

aantal

1.065

1.046

1.075

1.050

1.061

Unieke klanten dagbesteding

Afd. WIZ

aantal

517

503

473

471

459

Unieke klanten hulp bij het Afd. WIZ huishouden

aantal

2.453

2.620

2.573

2.682

2.607

Unieke klanten kortdurend Afd. WIZ verblijf

aantal

Voorzieningen rolstoel

Afd. WIZ

aantal

784

765

732

677

Vervoervoorzieningen

Afd. WIZ

aantal

3.003

3.011

3.142

3.136

3.089

Woonvoorzieningen

Afd. WIZ

aantal

741

785

887

881

893

Vrijwilligers

Burgeronderzoek %

n.n.b.

Tevredenheid buurtvoorzieningen

Burgeronderzoek %

n.n.b.

Sociale cohesie

Burgeronderzoek score 0-10

5,5

5,6

n.n.b.

1. Resultaten Burgeronderzoek 2025 bekend in Q2-2026 2. De historische cijfers zijn eveneens aangepast op basis van verbeterde managementinformatie. Zo zijn in eerdere jaren sommige voorzieningen per abuis dubbel geteld, doordat zowel het middel als het onderhoud als aparte producten meegenomen zijn. Terwijl ze samen één voorziening vormen.

7. Volksgezondheid en milieu

A. Algemeen Omschrijving van het programma Beschermen van de volksgezondheid van de gehele lokale bevolking, met speciale aandacht voor de meest kwetsbare personen. De gemeente zorgt voor een goed en leefbaar milieu in Kerkrade. Dit doen we door bijvoorbeeld met zorg om te gaan met onze grond en gebouwen en het opwekken van duurzame energie zoals zonneenergie uit zonnepanelen. Klimaatbeleid of energiebesparing kan de aanjager zijn voor onderwijs en het scheppen van nieuwe banen door klimaat- en energieprojecten. Het bewust omgaan met natuur, gezondheid en milieu wordt waar mogelijk aangemoedigd. Hier hoort ook voorbeeldgedrag van de gemeente zelf bij. De gemeente staat op dat gebied open voor nieuwe ontwikkelingen en ideeën. Op het gebied van de inzameling van het huishoudelijk afval, controleert de gemeente Rd4. Daarnaast beheert de gemeente de riolering en begraafplaatsen. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Lokale heffingen (§1) en Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Voor het project VIE, zie programma 5 (programmalijnen) en programma 8 (fysieke realisatie). Taakvelden • 7.1 Volksgezondheid • 7.2 Riolering • 7.3 Afval • 7.4 Milieubeheer • 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

B. Speerpunten van beleid 1. Inwoners bewust maken van het belang van duurzaamheid Relatie met taakveld(en): 7.4 In 2024 is gestart met de vormgeving van het gemeentelijke duurzaamheidsbeleid. Hiervoor zijn de communicatiestrategie duurzaamheid, het Hitteplan Kerkrade 2024, het uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair en het uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2025-2028 opgesteld. In 2025 zijn hier de startnotitie Buurtuitvoeringsplannen, de subsidieverordening “lokale aanpak isolatie” de regionale beleidsnotitie voor het programma Water en Klimaatadaptatie en het actieprogramma klimaatbestendig Kerkrade 2025-2027 bijgekomen, en is gestart met de energievisie 2040. Op basis van deze documenten zijn in 2025 verschillende projecten opgestart om de gestelde duurzaamheidsdoelen te bereiken. De thema’s klimaatadaptatie en energiezekerheid hebben een belangrijke rol ingenomen in de omgevingsvisie Kerkrade 2050; Verrassend Kerkrade, 't sjunste op de wélt. Klimaatadaptatie vormt de basis voor één van de vier verhaallijnen (ambities) in deze visie, om te werken naar een klimaatbestendige stad in 2050. Energiezekerheid is als één van de thema’s opgenomen dat de verschillende verhaallijnen doorkruist en als randvoorwaarde gezien moet worden. Uiteindelijk moet Kerkrade in 2050 een gezonde, veilige en duurzame gemeente worden om te wonen, te werken, te leren, te reizen en te recreëren.

Stimuleren van burgers Om de samenwerking met burgers te verbeteren, informatie uit te wisselen, en de participatie te versterken, is de communicatiestrategie duurzaamheid opgesteld. Deze strategie moet zorgen voor een eenduidigere en gerichtere communicatie bij gemeentelijke activiteiten en projecten. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van de slogan “’t Kirchroa va Mörje” die hoort bij het festival dat in 2023, 2024 en 2025 gehouden is. In 2025 is ook actief informatie opgehaald bij de burgers. Via de Gemeentepeiler en een enquête is onderzocht wat burgers al doen en waar zij de meeste interesse voor hebben. Als reactie hierop kwam met name het vergroenen van de leefomgeving, energie besparen, en recyclen als de meest aansprekende thema's naar voren. Wat hebben we ervoor gedaan? Actie Organisatie Festival Kirchroa va Mörje

Start samenwerking met de energiecoöperatie Heerlen Duurzaam

Witgoedregeling

Resultaat • 24 evenementen, waarvan 8 uitverkocht, en waaronder 1 succesvolle baby- en kinderkledingbeurs. • 2 specifieke projecten om kinderen (kleurplatenactie, in samenwerking met Discovery) en jongeren (in samenwerking met The New Generation) te bereiken. • 739 gasten in totaal, plus rond de 300 gasten tijdens de maandkalender activiteiten doorheen het hele jaar. • Procesomschrijving voor de oprichting van een energiecoöperatie in Kerkrade. • Toekenning Europese subsidie Enercom aan de energiecoöperatie t.h.v. € 45.000 voor het project Buurtbatterij Bleijerheide. • Voorbereiding solar carport Gaia Zoo. • Voorbereiding zonnepanelenproject industrieterrein Julia. • In 2025 zijn 87 huishoudens geholpen aan een nieuw witgoedapparaat.

Project De Warme Huiskamer

•

In 2025 zijn 120 huishoudens geholpen met verschillende energiebesparende middelen en bespaaradvies. Eind 2025 is een evaluatie opgesteld en is besloten het project met tenminste 1 jaar te verlengen.

2. De gevolgen van klimaatverandering onder controle krijgen Relatie met taakveld(en): 7.2 Klimaatadaptatie moet ervoor zorgen dat we de gevolgen van de klimaatverandering onder controle krijgen. Dit houdt in dat alle partijen in Kerkrade zich voorbereiden en aanpassen aan het veranderende klimaat en daardoor beter kunnen omgaan met de gevolgen en de risico’s van extremer weer. Dit omvat op nationaal niveau de vier thema’s: wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Voor de gemeente Kerkrade zijn wateroverlast, hitte en droogte van belang. Door te investeren in de (her)inrichting van de openbare ruimte en particuliere terreinen (woongebieden en bedrijventerreinen) moet Kerkrade binnen 25 jaar klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht. Kerkraadse inwoners en bedrijven kunnen niet alleen een bijdrage leveren aan een duurzamere toekomst, maar zichzelf ook beter voorbereiden op de uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt. Wat hebben we ervoor gedaan? Actie Resultaat Uitvoering geven aan • Begin januari 2025 is informatie beschikbaar gesteld over subsidie de vastgestelde verordening voor groene daken en gevels. Via de sociale media is dit bekend "Stimuleringsregeling groendaken gemaakt.

en groengevels Gemeente • In 2025 zijn in totaal 30 subsidieaanvragen ingediend, waarvan 5 Kerkrade 2025-2027" subsidies zijn verleend (totaal € 10.300) en is een oppervlakte van 207 m2 aan groene daken aangelegd. Deelname aan NK Tegelwippen 2025

• •

•

• Hitteplan Kerkrade

•

Beoordeling nieuwe plannen met betrekking tot klimaatadaptief bouwen en inrichten

•

In 2025 heeft gemeente Kerkrade voor het eerst meegedaan het NK Tegelwippen. In de zomer is een website opgesteld met informatie. Samen met bewoners zijn er in het najaar (13/9, 27/9, 4/10 en 11/10) in totaal 51 geveltuinen aangelegd en 29 voortuinen beplant. In totaal is 643 m2 verharding verwijderd in de vorm van 7.073 tegels (155 tegels per 1000 inwoners). Op de lijst met kleine gemeenten (< 50.000 inwoners) is Kerkrade op de 68e plaats geëindigd. De uiteindelijke ambitie is dat we jaarlijks 1 tegel per inwoner weghalen, in dit geval 45.500 tegels, 4.137 m2. Uitvoering gegeven aan het Hitteplan Kerkrade, met twee hittegolven in 2025 (28 juni t/m 2 juli en 11 t/m 15 augustus). Er is naar zorginstellingen/ouderen gecommuniceerd en er zijn posters en flyers uitgedeeld in het voorjaar van 2025. In 2025 zijn in juni/juli korte interviews/tv-rapportages, regionale krantenartikelen en een radio 1 uitzending (met het oog op morgen) over het enige lokale hitteplan in Limburg en koelteplekken geweest. Ruim 100 adviezen verstrekt voor bouwplannen en ruimtelijke ontwikkelingen met betrekking tot klimaatadaptatie en waterhuishouding.

3. Windmolens worden alleen geplaatst, als 95 tot 100% van de direct omwonenden instemt Relatie met taakveld(en): 7.4 Bij de overstap van fossiele brandstoffen naar een mix van nieuwe energiebronnen zal samenwerking en participatie essentieel zijn om zo snel en zoveel als mogelijk werk te maken van de energietransitie en energieopgave. Het opwekken van energie, maar zeker ook het verminderen van het energieverbruik moet ervoor zorgen dat de burgers ook de vruchten van de energietransitie kunnen plukken. Er moet bij de aanpak rekening gehouden worden met de betaalbaarheid van de maatregelen op zowel korte als ook lange termijn om energiearmoede om te buigen naar energierechtvaardigheid. Door het opzetten van buurtgerichte projecten kan iedereen worden betrokken. Hierdoor is niet alleen participatie mogelijk, maar kunnen burgers die het nodig hebben ook optimaal ontzorgd worden. Wat hebben we ervoor gedaan? Actie Deelname Provinciaal overleg Energie Deelname Expertisetafel RES

Resultaat • Ontwerp concept visie “Provinciale Energie Visie Industrie”.

• • Deelname regionale werkgroepen • energie binnen Parkstad • •

• • •

Ondersteuning energie coöperaties. Kennissessie Gebiedsgerichte aanpak energiegemeenschappen. Stimuleringsaanpak zon-op-dak VvE’s. Stimuleringsaanpak zon-op-dak MKB-bedrijven. Opzet ondersteuningsprogramma Lokale Aanpak Isolatie (Isolatieproject Parkstad). Verdere uitwerking van het Isolatie en Verduurzamingsprogramma (IVP). Voorbereiding warmteprogramma en onderzoekslijn Kleinschalige Collectieve Warmtenetten (KCW). Opstellen regionaal uitvoeringsprogramma PALET. Kennisuitwisseling met Universiteit Maastricht, Rijksuniversiteit Groningen, Fontys Hogeschool Sittard, Radboud Universiteit en de Universität Münster. Standpunt ACM met betrekking tot uitwisseling stroom over de grens opgehaald. Opwekprofiel Rolduc laten opstellen. Samenwerkingstraject Nievelsteiner Sandwerke vervolgd. Afronding onderzoeks- en procesplan.

• •

Afronding Pilot industrieterrein Dentgenbach. Start project netcongestie industrieterrein Julia.

• •

Lijst met potentiële gemeentelijke compensatieplekken opgesteld. Onderzoeksplan SMP opgesteld.

• • • Uitvoering projectplan Aansluiting • Rolduc op Duits energienetwerk •

Uitvoering projectplan Buurtbaterij Bleijerheide Uitvoering Onderzoek Verduurzamen bedrijventerreinen. Voorbereiden opstellen Soorten Management Plan (SMP) tbv eenvoudiger maken van natuurvriendelijk isoleren

Circulaire economie Bevorderen van een circulaire economie houdt in dat het thema circulaire economie hoog op de agenda gezet wordt bij nieuwe ontwikkelingen of beleidsthema’s. Door efficiënt met grondstoffen om te gaan zijn er weinig nieuwe materialen nodig en is er bijna geen afval. En de grondstoffen die wél nodig zijn, zijn hernieuwbaar. Het draait om een rondgaande kringloop van materialen waarbij een circulair gedrag hoort. Dit betekent zo min mogelijk nieuw kopen,

zo lang mogelijk met dingen doen, repareren wat kapot is, producten delen en na gebruik de grondstoffen niet verloren laten gaan door ze goed weg te gooien. Wat hebben we ervoor gedaan? Actie Uitvoeringsplan (UVP) Circulaire economie Parkstad uitvoeren

Resultaat • In het vierde kwartaal is Ingenieursbureau RA+ gestart met de ontwikkeling van het Handboek Openbare Ruimte. • Het ECCBT (Europees Centrum voor Circulaire Bouw en Transformatie) is volledig operationeel, waardoor koppeling met het onderwijs geborgd is. Kennisprogramma Parkstad • Informerende posters zijn ontworpen en gemaakt en ‘reizen’ langs de circulair is voortgezet en de verschillende deelnemende Parkstad gemeenten. verdieping hiervan is voorbereid • Verdiepende leerlijn circulair bouwen is voorbereid om in 2026 te kunnen uitvoeren. Opzet Circulair Ambachtscentrum • Bedrijfsplan CAC is afgerond. (CAC) in samenwerking overige • Vacature voor kwartiermaker is afgestemd en begin 2026 uitgezet. Rd4-gemeenten • Binnen het CAC is een onderzoekslijn gestart gericht op ketensamenwerking rondom bouwmaterialen. Het Urban Minerapport vormt hiervoor een belangrijke basis en dient een vervolg te krijgen om verdere concretisering en implementatie mogelijk te maken.

4. Bevorderen van een circulaire economie Relatie met taakveld(en): 7.4 Circulaire economie Bevorderen van een circulaire economie houdt in dat het thema circulaire economie hoog op de agenda gezet wordt bij nieuwe ontwikkelingen of beleidsthema’s. Door efficiënt met grondstoffen om te gaan zijn er weinig nieuwe materialen nodig en is er bijna geen afval. En de grondstoffen die wél nodig zijn, zijn hernieuwbaar. Het draait om een rondgaande kringloop van materialen waarbij een circulair gedrag hoort. Dit betekent zo min mogelijk nieuw kopen, zo lang mogelijk met dingen doen, repareren wat kapot is, producten delen en na gebruik de grondstoffen niet verloren laten gaan door ze goed weg te gooien. Wat hebben we ervoor gedaan? Actie Uitvoeringsplan (UVP) Circulaire economie Parkstad uitvoeren

krijgen om verdere concretisering en implementatie mogelijk te maken. Om uitvoering te kunnen geven aan de opgaven binnen duurzaamheid is gestart met het op orde brengen van de ambtelijke capaciteit. Dit heeft zich niet alleen beperkt tot de interne organisatie. Omdat voor het thema duurzaamheid in veel gevallen specialistische kennis nodig is, heeft ook in Parkstadverband capaciteitsuitbreiding plaatsgevonden. Om deze uitbreiding, zowel intern alsook extern te verwezenlijken is gebruik gemaakt van verschillende subsidies. Naast de uitbreiding van capaciteit is in 2025 vooral ook ingezet op samenwerking over de grenzen. Hierbij gaat het niet alleen om de samenwerking met partners in Duitsland, zoals bij het Interregproject Cross-Heat, maar ook om samenwerking over de team- en domeingrenzen heen. Bij het proces rondom de buurtuitvoeringsplannen zijn alle domeinen meegenomen in het kennistraject. In 2026 zal dit proces voortgezet worden om ook de onderliggende teams mee te nemen. Wat hebben we ervoor gedaan? Actie Inzet SPUK CDOKE-middelen

Resultaat • Uitbreiding team Duurzaamheid. • Inhuur projectleider, projectondersteuner en communicatieadviseur voor het Interreg-project Cross-Heat. • Inhuur ondersteuning bij de samenwerking met Mijnwater B.V. Afstemming SPUK-middelen • Overzicht inzet gemeentelijke subsidiestromen op het gebied van de energietransitie. Inzet subsidie Regio Deal Parkstad • Inhuur projectleider voor het project Buurtbatterij Bleijerheide. Limburg II • Inhuur ondersteuning bij voor het project Aansluiting Rolduc op Duits energienet.

C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 7

Volksgezondheid en milieu

REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst

LASTEN 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

3.150 3.317 5.320 2.743

3.136 3.151 5.837 2.267

3.237 3.377 5.734 5.511

3.386 3.481 5.734 4.664

3.257 3.481 5.734 4.483

7.5 Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL LASTEN

188 14.717

154 14.544

195 18.054

201 17.467

201 17.156

706

272

555

661

550

7.2 Riolering 7.3 Afval

5.639 6.728

5.659 6.852

5.681 6.878

5.657 6.972

7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL BATEN

1.892 72 15.036

634 54 13.471

3.507 44 16.665

3.231 49 16.570

3.082 49 16.309

BATEN 7.1 Volksgezondheid

Investeringen 7 Volksgezondheid en milieu

V/U¹ E/M²

Primaire raming krediet

Actuele raming krediet

Gevoteerd

Besteed

Niet gevoteerd 2025 naar 2026

I Reguliere investeringen 7 Klimaatadaptatie

250

265

2.700

3.145

1.983

2.950

3.445

3.410

1.995

II Overige investeringen 7 Riolen III Leningen 7 Woonwijzerwinkel 7 Totaal programma ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.

D. Overige vermeldenswaardige zaken Mijnwater In de Transitie Visie Warmte 2.0 is het collectieve warmte- en koelingssysteem van Mijnwater genoemd als één van de mogelijke opties voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving van Kerkrade. In 2025 heeft Mijnwater een “Startvergunning” bij het ministerie van Klimaat en Groene Groei aangevraagd voor het boren naar een warmtebron in Kerkrade. In dat kader heeft in 2025 regelmatig zowel bestuurlijk als ambtelijk afstemming en overleg plaatsgevonden tussen Mijnwater en gemeente Kerkrade om een mogelijke uitrol van het Mijnwaternetwerk in Kerkrade goed af te stemmen op de visie, mogelijkheden en ontwikkelingen in onze gemeente. Internationale erkenning project Buurtbatterij Bleijerheide Kerkrade beschikt niet over een eigen energiecoöperatie. Om inwoners toch actief te betrekken bij lokale energieprojecten is in 2025 een samenwerking aangegaan met de energiecoöperatie Duurzaam Heerlen. Deze samenwerking krijgt concreet vorm door onder andere het door de gemeente geïnitieerde project Buurtbatterij Bleijerheide, waarin participatie en innovatie samenkomen. De grensoverstijgende opzet van dit gemeentelijke project heeft geleid tot een internationale spin-off. In het kader van dit project heeft Duurzaam Heerlen een Europese subsidieaanvraag ingediend bij de European Energy Communities Facility.

De subsidie Enercom ter hoogte van € 45.000 is toegekend. Hiermee behoort het project Buurtbatterij Bleijerheide tot één van de drie gehonoreerde projecten in Nederland (van in totaal 73 in Europa). Deze toekenning onderstreept dat de samenwerking met energiecoöperaties en het initiëren van grensoverstijgende energieprojecten niet alleen bijdraagt aan lokale verduurzaming en participatie, maar ook leidt tot internationale erkenning en externe financiering. Samenwerking Universiteit Maastricht - Integrated Sustainability Project In 2025 kregen we, in samenwerking met de Universiteit Maastricht, de mogelijkheid om via het Integrated Sustainability Project (ISP) - onderdeel van de masteropleiding Sustainability Science, Policy & Society - onderzoek te doen naar de manier waarop jongvolwassenen bereikt, betrokken en gemotiveerd kunnen worden om een actieve rol te spelen in de duurzaamheidstransitie van Kerkrade. Het onderzoek richtte zich daarbij onder andere op de barrières die participatie in de weg staan. De aanbevelingen in het rapport benadrukken het belang van het ontwikkelen van een upcycling

cultuur met bijbehorende vaardigheden, het versterken van eigenaarschap onder jongeren en het vergroten van digitale betrokkenheid via kanalen die aansluiten bij hun leefwereld. Vanwege het succesvolle verloop van het traject en de positieve beoordeling door zowel studenten als begeleiders heeft het kennisinstituut de gemeente Kerkrade opnieuw uitgenodigd om in 2026 een vervolgonderzoek op te zetten. Interreg-project Cross_HEAT Eind 2024 is gestart met de voorbereidingsfase van het Europese samenwerkingsproject Interreg Cross_HEAT, gericht op grensoverschrijdende warmtesystemen in de Euregio Maas-Rijn. In augustus 2025 is het project officieel goedgekeurd, waarna de uitvoering direct van start is gegaan. Binnen Cross_HEAT werkt Kerkrade samen met gemeenten, kennispartners aan gezamenlijke analysekaders, scenario’s en governance modellen voor collectieve warmtenetvoorzieningen. De resultaten ondersteunen de verdere uitwerking van de energievisie en het Warmteprogramma van Kerkrade. Het project bevindt zich in een eerste haalbaarheidsfase waarin wordt onderzocht of, en onder welke voorwaarden, de realisatie van een warmtenet kansrijk kan zijn.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving

Bron

Eenheid

Periode

Kerkrade

Nederland

Limburg

Omvang huishoudelijk restafval

CBS

Kg /inwoner

2024

142

148

111

Hernieuwbare elektriciteit

Berekening

2023

20,7

Overige indicatoren 7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving

Bron

Eenheid

2021

2022

2023

2024

2025

Kosten BsGW / afd. Milieu kwijtschelding i.r.t. % en Bouwen kst afvalverwerk.

7,5

6,9

6,5

5,9

Kosten BsGW / afd. kwijtschelding i.r.t. Stedelijk Beheer kst riolering

9,2

8,8

7,7

7,6

Ervaren goede gezondheid volw.

GGD Zuid Limburg

Aangeboden restafval

Rd4-monitor

Tonnage

6.646

6.134

6.139

6.413

6.631

Aangeboden GFT

Rd4-monitor

Tonnage

5.754

4.764

5.230

5.073

4.758

61,7

62,8

8. Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

A. Algemeen Omschrijving van het programma Het scheppen van optimale condities voor het woningaanbod en de woon- en leefomgeving alsook een wervend vestigingsklimaat. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7). Taakvelden • 8.1 Ruimte en leefomgeving • 8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) • 8.3 Wonen en bouwen

B. Speerpunten van beleid 1. Inzetten op een verantwoorde mix van woningaanbod Relatie met taakveld(en): 8.1 en 8.3

Inleiding Het jaar 2025 stond in het teken van voortgang en verdieping binnen het beleidsveld Wonen. Naast de start en realisatie van meerdere woningbouwprojecten is intensief gewerkt aan de voorbereiding van nieuwe plannen, in samenwerking met woningcorporaties en marktpartijen. De uitvoering van de woonvisie en het woonoffensief heeft zich niet alleen gericht op aantallen, maar nadrukkelijk op kwaliteit. Daarbij is gestuurd op toekomstbestendige woningen, een aantrekkelijke en klimaatadaptieve openbare ruimte en een zorgvuldige stedenbouwkundige inpassing in bestaande wijken. Om projecten haalbaar te houden zijn aanvullende financiële middelen aangetrokken via de woningbouwimpuls. Een ander belangrijk thema afgelopen jaar was de aanvraag Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek. Met deze aanvraag, waarover de minister in februari 2026 een positief besluit heeft genomen, heeft de gemeente meer mogelijkheden om de leefbaarheid te verbeteren door de instroom naar Kerkrade beter te reguleren. In regionaal verband zijn aanvullende instrumenten verkend om beter te kunnen sturen op programmering en uitvoering. De uitwerking hiervan wordt in 2026 aan de raad voorgelegd. In september is de raad tijdens een algemene informatieavond integraal geïnformeerd over de stand van zaken binnen het beleidsveld Wonen en de samenhang tussen de verschillende opgaven.

Beleidsdocumenten 2025 a) Iédereen een thuis, Regionale Toekomstvisie Wonen, Welzijn & Zorg, (2025) b) Woonbehoefteonderzoek regio Parkstad Limburg (2025) c) Jaarschijf prestatieafspraken gemeente Kerkrade 2025 (2024) d) Kansrijk wonen en vitaal leefbaar Kerkrade; kader meerjarige prestatieafspraken 2024-2028 (2024) e) Regionale woonvisie Parkstad Limburg en lokale woonvisie gemeente Kerkrade 2023-2028 (2023); f) Beleidsregel ‘Woningsplitsing & gebruikswijziging naar wonen gemeente Kerkrade’ (2023); g) Woondeal Limburg – wonen in Limburg bereikbaar voor iedereen (2023). h) Beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen’ (2021); i) Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (2016); Algemene woningmarktontwikkelingen 2025 Kerkrade volgt de landelijke ontwikkelingen op de woningmarkt. In 2025 was sprake van stijgende verkoopprijzen, korte verkooptijden, overbiedingen en een aanhoudend woningtekort. Met name starters en senioren ondervinden belemmeringen bij het vinden van een passende woning. De gemiddelde verkoopprijs bedroeg in 2025 ca. €270.000,- 1 . Hoewel dit onder het landelijk gemiddelde ligt, bevestigt ook deze ontwikkeling dat onze gemeente de landelijke prijsstijging volgt. Om de krapte op de woningmarkt te verminderen, wordt via het woonoffensief ingezet op uitbreiding van de woningvoorraad.

In 2025 zijn meer omgevingsvergunningen verleend dan in voorgaande jaren, waarmee de productiecapaciteit voor de komende periode is vergroot. De effecten hiervan zullen de komende jaren zichtbaar worden in de realisatiecijfers. Woonbeleid Het beleid is gericht op het bouwen aan leefbare buurten. In de jaren ’50 van de vorige eeuw ontstond er een grote vraag naar betaalbare woningen. Kerkrade bouwde toen snel nieuwe buurten, met oog voor sociale samenhang. Deze wijken kregen hun eigen identiteit en voorzieningen, en vormen nog steeds een belangrijk onderdeel van de stad. Vandaag, zo’n 70 jaar later, kampen sommige van deze buurten met verouderde woningen en sociale uitdagingen. Hierdoor is gerichte inzet voor leefbaarheid en sociale samenhang nodig. Dat doen we op meerdere manieren. 1) Een breed woningaanbod: Kerkrade werkt hard aan een bredere woonagenda. Het woonoffensief laat zien wat we doen, wat we bereikt hebben en waar we naartoe gaan. We zetten in op: • Geschikte woningen voor elke levensfase. 1 Bron: Parkstad in Cijfers - Woningmarkt - Kerkrade

• • • •

Betaalbaarheid en een gezonde woningmix. Kwaliteit en leefbaarheid in alle wijken. Nieuwe woningen in het hogere segment. En het verkorten van wachtlijsten door meer kwalitatieve (huur)woningen aan te bieden.

2) Balans herstellen: Een onderdeel van dit verhaal is de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (de zogeheten Rotterdamwet). Kerkrade past deze wet toe om de instroom in kwetsbare wijken te reguleren en de balans te herstellen. Dit helpt om lopende projecten voor leefbaarheid en veiligheid beter te laten werken. We pakken illegale bewoning en ongewenste kamerverhuur aan, zodat de woonkwaliteit in alle wijken behouden blijft. Ook toezicht en handhaving dragen bij aan veiligheid, leefbaarheid en vertrouwen in de buurt. 3) Aanpak leefomgeving: Naast nieuwbouw en herstructurering werken we ook aan het verbeteren van de bestaande woningvoorraad en de kwaliteit van de leefomgeving. Het gaat om hoe mensen hun buurt ervaren – om rust, ruimte en ontmoeting. Daarom zet Kerkrade in op een integrale aanpak van leefbaarheid in brede zin. Dit doen we door: • Groen en natuur dichter bij de mensen brengen. • Contact en verbinding tussen bewoners stimuleren, door ontmoetingsplekken, en buurtinitiatieven. • Een overzichtelijke, schone en veilige inrichting van de openbare ruimte. • En een structurele aanpak, waarin ruimtelijke, sociale en duurzame maatregelen elkaar versterken. 4) De inwoner centraal: We zetten in op positieve gezondheid, sociale samenhang en ondersteuning van kwetsbare inwoners.

Via preventie, vroegsignalering en maatwerkprogramma’s versterken we zelfredzaamheid, bestrijden we armoede en verbeteren we kansen op werk en participatie. Laagdrempelige voorzieningen, herstelgerichte ondersteuning, maatschappelijke opvang en beschermd wonen zorgen dat hulp dichtbij de inwoners is georganiseerd en dat beleidsterreinen met elkaar verbonden zijn om sociale inclusie te stimuleren en dagelijks verschil te maken voor de meest kwetsbaren. Samen met bewoners, woningcorporaties, politie en maatschappelijke organisaties werken we aan veilige, leefbare en sociale buurten. Programma’s zoals (B)OOST in Kerkrade-Oost laten zien hoe bewoners kunnen meedenken en meedoen bij het verbeteren van hun eigen buurt. Want de kracht van Kerkrade zit in de mensen zelf. Woonoffensief Met het woonoffensief geven we concreet uitvoering aan onze woonbeleid. We zetten stevig in op de ontwikkeling en realisatie van toekomstbestendige woningen die aansluiten bij de vraag van vandaag én morgen. Nieuwbouw krijgt ruimte, maar kwaliteit staat voorop: plannen moeten bijdragen aan betaalbaarheid, duurzaamheid en een evenwichtige stedelijke ontwikkeling. Wij sturen actief op de juiste woning op de juiste plek — levensloopbestendig, duurzaam en met een passende dichtheid — op locaties die onze stad versterken.

Dit doen we samen met woningcorporaties en marktpartijen, waarbij we kansen benutten en knelpunten wegnemen. Het woonoffensief is geen eenmalige actie, maar een structurele inzet die jaarlijks terugkomt in onze reguliere werkzaamheden. De gemeenteraad wordt jaarlijks geïnformeerd over het totale woningbouwprogramma (woonoffensief). Dit is september 2025 gebeurd middels een algemene informatieavond.

In 2025 zijn 226 woningen gerealiseerd, waarvan 50 tijdelijke woonunits voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. In de onderstaande tabel staat de stand van zaken m.b.t. het woonoffensief. De planlijst van het woonoffensief is uiteraard veel langer. In onderstaande tabel staan alleen de realisaties, aanvragen en gestarte woningbouwplannen.

Aanvraag en implementatie Parkstadwet In december 2025 een aanvraag ingediend bij het ministerie van VRO voor de invoering van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp), bekend als de Rotterdamwet en in onze regio omgedoopt tot de Parkstadwet. Zowel Heerlen als Brunssum voeren deze wet eveneens in. Deze wet geeft gemeenten de mogelijkheid om in specifiek aangewezen gebieden met grote leefbaarheidsproblemen de woningtoewijzing te reguleren. Het doel van de wet is om de leefbaarheid en veiligheid in gebieden waar deze onder druk staan te verbeteren. Aanleiding betreft de verminderde veerkracht en de leefbaarheid die onder druk staat in sommige buurten en straten. De aanvraag is gedaan voor 6 buurten en 17 straten/complexen in Kerkrade. De aanvraag is in februari 2026 bij besluit goedgekeurd door de minister. De start zal rond juli 2026 zijn en duurt vervolgens minimaal 4 jaar, waarna de gemeente eventuele verlening kan aanvragen. Wonen en zorg Begin 2025 heeft de gemeenteraad de Regionale Toekomstvisie Wonen, Welzijn Zorg vastgesteld. In regioverband wordt gewerkt aan de uitvoering. Daarnaast werkt Kerkrade, onder leiding van Domein Burger, aan een lokale woonzorgagenda met uitvoeringsprogramma. Hierbij wordt nauw 83

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Kerkrade&id=2c22f5b5-ada3-4e25-9329-dba0e57744c2