Jaarrekening 2025

samengewerkt met de Gemeente Landgraaf. Hierbij zijn ook relevante stakeholders zoals woningcorporaties, zorginstellingen en welzijnsinstellingen betrokken. Woningcorporaties Ook in 2025 is constructief samengewerkt met de in Kerkrade actieve woningcorporaties. De sociale woningvoorraad zal de komen jaren steeds meer worden verduurzaamd en oude niet meer toekomstproof woonproducten zullen worden aangepast (herstructurering) naar kwalitatieve (nieuwbouw) woningen. Daarnaast wordt gestuurd op differentiatie van de buurten waarbij corporaties meer woningen in het zo noodzakelijke middenhuursegment gaan realiseren. De vernieuwing van de woningvoorraad gaat hand in hand samen met investeringen vanuit andere domeinen. Vanuit de volkshuisvesting gaat het over aantallen en typologie. Echter gaat het ook over goed, gezond, veilig wonen in een vitale veerkrachtige wijk. Gemeente en corporaties werken al aantal jaren samen bijvoorbeeld bij de aanpak van ondermijning, illegaal wonen, woonoverlast en de aanpak van schuldenproblematiek (o.a. via de Voorzieningenwijzer). Alle afspraken zijn vastgesteld in het document ‘Kansrijk wonen en vitaal leefbaar Kerkrade; kader meerjarige prestatieafspraken 20242028’ en de jaarschijf 2024. Regionaal zijn we met de woningcorporaties actief in Parkstad Limburg meerjarige Prestatieafspraken vastgesteld voor de periode 2024-2028.

Deze zijn onderdeel van de lokale prestatieafspraken. Rijkssubsidies Ook in 2025 hebben is weer gebruik gemaakt om rijksgelden aan te vragen voor de realisatie van nieuwe woningen. Voor de projecten Einderstraat en van Goghplein is de woningbouwimpuls-tranche 7 verkregen. In totaal betreft het € 2.103.604 voor beide projecten. Provinciaal beleid 2024 De provincie Limburg geeft samen met de gemeenten uitvoering aan de Woondeal Limburg (d.d. 9 maart 2023). In 2024 hebben de gemeenten en de provincie met het rijk de ambitie afgesproken om minimaal 3000 extra woningen (in heel Limburg) te realiseren bovenop de 26.000 woningen die in 2023 zijn overeen gekomen. Kerkrade werkt hieraan via het Woonoffensief. Dit zijn voortdurende werkzaamheden voor de komende jaren. Rijksbeleid 2025 Het rijkswoonbeleid zet in op (versnelde) realisatie van woningbouw om de krapte op de woningmarkt te verminderen en de betaalbaarheid te verbeteren. In 2025 is de wet Versterking regie volkshuisvesting nog niet vastgesteld. De verwachting is dat dit in 2026 gebeurd, na het aantreden van het nieuwe kabinet. In deze wet wordt het volgende geregeld: - Sturen op hoeveel, waar en voor wie bouwen. - Sturen op betaalbaarheid: betaalbare woningbouw is sociale huur (€ 932,93), middenhuur (€ 932,93 - € 1.228,07) )en betaalbare koop (€ 405.000).

- Verplichting van minimaal 30% sociale huurwoningen voor gemeenten die dat nog niet hebben (niet voor Kerkrade). - Verplichting van minimaal 40% middeldure woningen (huur en koop) bij nieuwbouw voor gemeenten die reeds boven 30% sociale huur zitten (wel voor Kerkrade). - Verplichting van minimale instandhoudingstermijn per categorie: sociaal minimaal 25 jaar, middelduur minimaal 10 jaar, betaalbare koop 1-10 jaar. - Provincie grotere rol in sturing betaalbaarheid o.a. via bepaling woonregio en de woondeal. - Gemeenten worden verplicht een gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma op te stellen. - Kortere beroepsprocedures voor woningbouwprojecten van 12 woningen, waarbij 1 gang naar rechter komt i.p.v. 2 en binnen 6 maanden uitspraak bestuursrechter. Tevens schrappen van Ladder voor duurzame verstedelijking. - Meer vergunningsvrije ruimte voor mantelzorgwoningen of familiewoningen. 84

-

Eerlijkere verdeling van urgent woningzoekenden door verplichte regionale urgentieregeling die gemeenten moeten opstellen in een huisvestingsverordening.

Deze wet zal veel invloed hebben op ons lokaal beleid. Omdat de wet al enige tijd in voorbereiding is, is onze gemeente hier al mee bezig en wordt al gewerkt in lijn met deze wet: o.a. de urgentieregeling en sturing op betere differentiatie. Doorkijk 2026 De focus voor het beleidsveld wonen ligt de komende periode op: • Uitvoering woonoffensief: o.a. advisering, aanjagen, ondersteunen en vermarkten van nieuwe woningbouwplannen en opstellen ontwikkelkaart. • Implementatie en start van de Parkstadwet. • Invoering diverse sturingsinstrumenten woningmarkt en leefbaarheid op lokaal en regionaal niveau (b.v. urgentieverordening, leegstandsverordening). • Uitvoering geven aan de nieuwe regionale/lokale woonvisie en opwerken naar een Volkshuisvestelijk Programma. • Nieuwe woningbouwinitiatieven worden getoetst op woonbehoefte, kwaliteit en kwantiteit en het effect op de woonomgeving. • Aanpak particulier bezit middels aankoop woningen via het Volkshuisvestingsfonds. • Deelname aan en input geven bij de uitvoering van de Toekomstvisie Wonen, welzijn en zorg zowel regionaal als lokaal niveau. • Deelname aan en input geven aan het project sociaal veilig. • Voorbereiden en implementeren van nieuwe verordeningen conform de wet Versterking regie op de volkshuisvesting. • Opstellen van de prestatieafspraken jaarschijf 2026 corporaties en de huurdersorganisaties.

• Kwalitatieve verbetering van de woningen en de woonomgeving. • Onderzoeken en aanvragen nieuwe (tranches) van rijksregelingen (b.v. regiodeal, VHF, WBI etc). • Uitvoering van nieuwbouwprojecten op de woningmarktprogrammering. • Onderzoek toepassing Wvg ten behoeve van realisatie plannen Volkshuisvestingsfonds. • Samenwerking op regionaal niveau en provinciaal niveau. • Samenwerking versterken tussen domeinen.

85

EXPLOITATIE Werkbudget wonen stedelijke ontwikkeling Om de ontwikkelingen op het beleidsterrein Wonen goed te kunnen volgen en hierop te anticiperen is vanaf 2023 structureel een werkbudget beschikbaar gesteld van € 75.000 (prijspeil 2023). Dit is noodzakelijk voor onder andere het verkrijgen van analyses van de woningvoorraad, onderzoekwoningenbehoefte, woningmarktcijfers (NVM – Calcasa), up to date houden van de Provinciale plancapaciteitsmonitor (JUNO), ondersteuning, monitoring en/of invoering van sturingsinstrumenten bestaande woningvoorraad etc. 2. Goede inbedding van de Omgevingswet en Omgevingsvisie Relatie met taakveld(en): 8.4 Omgevingswet Voor het behandelen van initiatieven, meldingen, vergunningen, het houden van toezicht en de handhavingsplicht zijn de werkprocessen bijna volledig geoptimaliseerd. Deze processen leiden tot een andere manier van (samen) werken, waarbij het doel is om binnen de keten van de fysieke leefomgeving nog beter te werken volgens de ja-mits gedachte. In 2025 heeft de gemeente verder ervaring opgedaan met de Omgevingswet en gewerkt aan verschillende kerninstrumenten onder de Omgevingswet, met name de omgevingsvisie, omgevingsvergunningen en het omgevingsplan. Voor alle kerninstrumenten zijn ook de verschillende softwarepakketten gebruikt. Het waarborgen van de dienstverlening en het faciliteren van nieuwe (bouw)plannen stond voorop.

In 2025 zijn het merendeel van de procedures afgerond die nog onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro) vielen er is daarnaast veel ervaring opgedaan met de nieuwe wetgeving. Omdat het aantal aanvragen waarbij de WKB (Wet Kwaliteitsborging Bouwen) aan de orde is, nog zeer gering is, is hier nog niet veel ervaring mee opgedaan. De implementatie van de Omgevingswet is een langdurige transitie die in ieder geval tot 1 januari 2032 zal doorlopen. In 2025 is op diverse vlakken ervaring opgedaan, onder andere met participatie, het werken in de informele fase, BOPA-procedures (Buitenplanse Omgevingsplanactiviteiten) en het opstellen van TAM-omgevingsplannen (Tijdelijke Alternatieve Maatregel). Daarnaast is de ‘Impactanalyse financiële gevolgen Omgevingswet’ opgesteld, waarin de financiële en personele consequenties van de Omgevingswet voor de korte en lange termijn inzichtelijk zijn gemaakt. Tot slot is de ‘Omgevingsvisie Kerkrade 2050’ vastgesteld, die het startpunt vormt van de beleidscyclus. Omgevingsvisie De gemeente Kerkrade werkt sinds december 2022 aan een omgevingsvisie. Na een planproces van drie jaar heeft de gemeenteraad van Kerkrade op 4 november 2025 de Omgevingsvisie Kerkrade 2050, getiteld ‘Verrassend Kerkrade, ’t sjunste óp de welt’, inclusief bijbehorende Omgevingseffectrapportage (OER) vastgesteld.

Met deze omgevingsvisie werkt de gemeente langs vier verhaallijnen met bijbehorende gebiedstypen, die samen een duidelijke ambitie en ontwikkelrichting voor de komende 25 jaar schetsen: de meergeneratiestad, de leefbare stad, de werkende stad en de klimaatbestendige stad. De Omgevingsvisie is het nieuw strategisch omgevingsbeleid over o.a. wonen, werken, klimaat, groen en landschap, voorzieningen, cultuurhistorisch erfgoed, gezondheid en mobiliteit. Tevens is de omgevingsvisie gepubliceerd in het Digitale Stelstel Omgevingswet (DSO) en is het document digitaal toegankelijk via de gemeentelijke website: www.kerkrade.nl/omgevingsvisie. De vaststelling van de Omgevingsvisie markeert het begin van de beleidscyclus; hiermee begint het “echte werk” pas. De visie moet worden uitgewerkt/door vertaald naar nieuwe projecten, programma’s, het Omgevingsplan en bij omgevingsvergunningen. Daarnaast is het belangrijk dat de omgevingsvisie goed wordt ingebed bij externe partijen en de gemeentelijke organisatie. Eind 2025 is het planproces van de omgevingsvisie geëvalueerd en is er een doorkijk gemaakt naar het jaar 2026, waarin een verdere uitwerking van de omgevingsvisie plaatsvindt: 1. De omgevingsvisie wordt uitgewerkt in een animatievideo waarin de vier verhaallijnen worden toegelicht; 86

2. Inbedding van de omgevingsvisie in het nieuwe collegeprogramma; 3. Opstellen van een Strategisch afwegingskader omgevingsvisie: toetsingskader voor wanneer welke belangen uit de omgevingsvisie prevaleren bij nieuwe initiatieven; 4. Uitwerking van de omgevingsvisie in thema- en gebiedsgerichte programma’s; 5. Uitwerking van de omgevingsvisie in het omgevingsplan. Omgevingsplan In 2025 lag de focus op het afronden van de omgevingsvisie. Om initiatieven mogelijk te maken die niet passen binnen het omgevingsplan is er in gebruik gemaakt van BOPA-procedure en TAMomgevingsplannen. Deze twee procedures zorgen ervoor dat de gemeente bouwplannen planologisch juridisch kan faciliteren. In 2025 is er één TAM-omgevingsplan vastgesteld: Erpostraat – Holzstraat en zijn drie TAM-IMRO plannen ter inzage gelegd: Locht 80, Nieuwstraat 93 en Luckerheide. De vaststelling van deze drie plannen zal plaatsvinden in 2026. Tevens zijn er in 2025 ruim 20 BOPAprocedures verleend. Vanaf 2026 kan de gemeente geen nieuwe TAM-omgevingsplannen meer opstellen, Vanaf dat moment moet de gemeente werken volgens de nieuwe digitale standaarden om een wijziging van het omgevingsplan mogelijk te maken. Dit gaat via de nieuwe standaard: Standaard officiële publicaties en toepassingsprofielen (STOP-TPOD).

Uiterlijk op 1 januari 2032 dient de gemeente Kerkrade over een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan te beschikken. 3. Realiseren stedenbouwkundige her-invulling van het terrein rondom Kaalheide, onder meer via 'Kaalheide bruist' Relatie met taakveld(en): 8.2 De betrokken partijen hebben in 2025 elk voor hun deel gewerkt aan haalbare businesscases. Begin 2026 verwachten we groen licht vanuit fase 2 Bruis en kan doorgepakt worden richting realisatie. Vooruitlopend hierop heeft de gemeente in 2025 een Inrichtingsplan opgesteld voor het bouw- en woonrijp maken en een Beeldkwaliteitsplan voor de bebouwing en de openbare ruimte. Op basis hiervan is gestart met de werkzaamheden aan de gemeentelijke grondexploitatie. Daarnaast is met partijen gezamenlijk al gestart met het opstellen van de Samenwerkingsovereenkomst. 4. Implementeren van wijk- en buurtbudgetten Relatie met taakveld(en): 8.2 Het wijkbudget heeft tot doel de leefbaarheid in de wijk te verbeteren en de actieve betrokkenheid, de zelfwerkzaamheid en de onderlinge samenwerking van inwoners, ondernemers en andere partners in de wijk te stimuleren, een en ander als onderdeel van participatie. Anders gezegd: initiatieven en moeten betrekking hebben op de verbetering van de kwaliteit van de (fysieke en/of sociale) leefomgeving in (een gedeelte van) de eigen wijk.

Er zijn diverse praktijkvoorbeelden van alle 5 stadia van bewonersparticipatie. Die voorbeelden gaan van het hoogste niveau van participatie, cocreatie tot de laagste vorm, het informeren van de inwoners. Het is altijd maatwerk. Om een meer actievere rol te kunnen vervullen, vragen bewoners om structureel (extra) financiële ondersteuning. 5. Herinvulling ruimte voormalig complex D’r Pool Relatie met taakveld(en): 8.2 Het bouwplan voorziet in 10 stadswoningen, 9 urban ville-appartementen, 41 appartementen en een gezamenlijke stallingsgarage. De afronding van de sloop van D’r Pool wacht op de sloop van de kelderwand aan de Engerweg. De overige gebouwdelen zijn reeds gesloopt. 87

Tegen het door de raad in april 2024 vastgestelde bestemmingsplan is door een aantal omwonenden beroep aangetekend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. 6. Gemeentelijke infrastructuur Relatie met taakveld(en): 8.2 De knelpunten in de gemeentelijke infrastructuur worden onderzocht en zullen dienen als onderlegger voor het programma weg reconstructies en civieltechnische kunstwerken.

C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 8

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 en stedelijke vernieuwing primair 1e form actueel bijst

LASTEN 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) 8.3 Wonen en bouwen TOTAAL LASTEN

423 901 5.261 6.586

371 2.368 3.855 6.593

531 2.046 5.518 8.096

584 1.096 5.414 7.095

880 1.096 5.405 7.380

73 966 3.821 4.860

29 374 1.049 1.451

38 1.333 2.371 3.742

58 937 2.604 3.600

58 937 4.775 5.770

BATEN 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) 8.3 Wonen en bouwen TOTAAL BATEN Investeringen 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening V/U¹ E/M² en stedelijke vernieuwing

Primaire raming krediet

Actuele raming krediet

Gevoteerd

Besteed

Niet gevoteerd 2025 naar 2026

I Reguliere investeringen 8 Projecten Volkshuisvestingsfonds 1.0

U

M

400

400

400

0

0

8 Projecten Volkshuisvestingsfonds 2.0

U

M

167

167

167

167

0

8 Projecten Volkshuisvestingsfonds 4.0

U

M

0

150

150

0

0

8 Herinrichten woonwagenplaatsen

U

E

150

150

150

151

0

8 Gebiedsexploitatie Rolduckerveld

U

E

450

450

450

456

0

U

E

0

312

312

312

0

-

-

0

1.500

1.500

500

0

1.167

3.129

3.129

1.585

0

II Overige investeringen 8 Leefbaarheid centrum III Leningen 8 Startersregeling 8 Totaal programma

88

D. Overige vermeldenswaardige zaken Gebiedsontwikkeling Rolduckerveld De eerste fase van de vernieuwing in Rolduckerveld is gereed. In februari 2025 zijn de eerste 44 nieuwe woningen aan de Dir. Geurtsstraat opgeleverd en inmiddels bewoond. In de loop van oktober 2025 zijn de volgende 52 woningen in deelgebied Noord overgedragen aan de nieuwe bewoners. Ook is het gebied woonrijp gemaakt met wegen, trottoirs en groenvoorziening. Verder is in 2025 gestart met de bouw van 2 woontorens aan de Dir. Schrijnenstraat en aan de Hertogenlaan. De woontoren aan de Directeur Schrijnenstraat met 41 appartementen en de woontoren aan de Hertogenlaan krijgt 45 appartementen. De gebouwen bestaan uit comfortabele 2 of 3 kamerappartementen en een gemeen-schappelijk ontmoetingsruimte. Deze ruimte is bedoeld om bewoners samen te brengen en de saamhorigheid te versterken. Kwaliteiten die precies passen binnen de nieuwe identiteit van Rolduckerveld. De oplevering van de beide complexen wordt verwacht in het 3e kwartaal van 2026. Verder worden de voorbereidingen getroffen voor de bouw van 62 appartementen aan de Mgr. van Gilsstraat. De start bouw van 2 wooncomplexen is voorzien in maart 2026. Ook in deze complexen zullen woningen in diverse huurklassen beschikbaar komen. In het eerste kwartaal 2026 start de sloop van de woningen aan de Ailbertuslaan.

In dit gebied zijn circa 102 nieuwbouwwoningen voorzien. Start bouw hiervan is gepland in 2027. Stand van zaken aankoop woningen hoogbouwflats Zonstraat Het traject van aankoop woningen in de beide hoogbouwflats aan de Zonstraat verloopt nog steeds voorspoedig en loopt zelfs enigszins voor op de prognose. In totaal zijn thans 170 van de 200 woningen door Wonen Zuid aangekocht. De resterende 30 woningen dienen uiterlijk eind 2030 te zijn aangekocht. Sloop van beide complexen is in 2031 voorzien. Openbare Ruimte Ook de buitenruimte wordt helemaal vernieuwd. Straten, groen, speelplekken en sport voorzieningen worden stap voor stap aangepakt. Bewoners en omwonenden mogen meedenken over de nieuwe inrichting. Hiervoor worden periodiek bijeenkomsten voor bewoners georganiseerd. Per deelgebied wordt de nieuwe inrichting samen met bewoners uitgewerkt. Buurt maken De doelstelling voor het nieuwe Rolduckerveld is het realiseren van een leefomgeving waarin mensen prettig wonen, leven en opbloeien. De focus ligt hierbij op het doorbreken van armoedecycli en het versterken van eigen kracht. Met het sociaal programma Rolduckerveld wordt ingezet op het verminderen van factoren die samenhangen met lage sociaaleconomische status, zoals taalachterstand, gezondheid, onderwijs en werk. Hierbij sluit de wijk aan op programmalijnen van Vie, zoals “Gezonde jeugd” en “Vitaal Ouder worden”.

Meer informatie hierover ontvangt u via de rapportages Vie. Sociale cohesie en bewonersparticipatie Naast individuele ontwikkeling ligt de nadruk op Samenleven en onderlinge verbondenheid zijn hierin kernbegrippen. Een lopend initiatief op dit gebied is buurttuin/ moestuin, waarin een basisschool, kinderopvang en welzijnswerk samen optrekken. Op het gebied van participatie wordt ingezet op het ondersteunen van actieve mensen om hun goede ideeën en initiatieven uit te voeren. Daarnaast vormt ook de Oostkamer een plek waar bewoners terecht kunnen met vragen en verzoeken voor hulpverlening rond de ontwikkelingen in het Rolduckerveld. De wijk wordt sociaal én fysiek versterkt via samenwerking tussen gemeente, corporaties, welzijn en andere partners. Rolduckerveld maakt deel uit van de bredere gebiedsaanpak Kerkrade-Oost binnen het programma (B)Oost. De aanpak blijft gericht op buurtniveau, met verdere uitwerking van organisatie en samenwerking in de komende periode. 89

Voorzieningen In de programmalijn voorzieningen wordt met name onderzocht of het mogelijk is om een retailer te laten vestigen in het plangebied. HEEMwonen en gemeente onderzoeken de financiële haalbaarheid van een nieuwe supermarkt binnen het plangebied. Uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek wordt medio 2026 verwacht. Communicatie De communicatie omtrent de gebiedsontwikkeling richting bewoners, omwonenden en burgers van de stad vindt plaats via diverse media. Regelmatig wordt nieuws gepubliceerd over nieuwe ontwikkelingen via de website www.mijnrolduckerveld.nl, social media, nieuwsbrieven en flyers. Mucherveld Bij deze herstructurerings- en Volkshuisvestingsfondslocatie zijn in 2023 de eerste 27 woningen door HEEMwonen aangekocht. In de tweede tranche van het Volkshuisvestingsfonds is een extra aanvraag gehonoreerd om de projectlocatie te kunnen uitbreiden met de resterende 12 woningen en commerciële ruimten. Eind 2025 komt de stand op 10 van de 12 appartementen welke zijn verworven door de gemeente. Voor het beheer van de appartementen is een tijdelijke overeenkomst gesloten met HEEMwonen. Daarnaast is de voormalige Bristollocatie met bijbehorende bovenwoning volledig aangekocht. Uitgangspunt is vooralsnog het vastgoed door te exploiteren tot 2029 om dan de opstallen te slopen en te starten met de nieuwbouw.

Dit project zal onderdeel gaan uitmaken van een grootschalige herstructurering van het sociale woningbezit (±200 woningen) van woningcorporatie HEEMwonen in Mucherveld. In 2025 hebben de eerste gesprekken plaatsgevonden. 2026 zal in het teken staan van de stedenbouwkundige verkenning en afstemming. Bleijerheide-Nulland Tot en met 2025 zijn met middelen uit Volkshuisvestingsfonds 1, 2 en 4 in totaal 17 panden aangekocht met daarin 24 woningen en 7 commerciële ruimtes. Voor een aantal locaties zijn bouwplannen gemaakt welke uitgevoerd kunnen worden, zodra voor een locatie alle benodigde panden verworven zijn. In overleg met HEEMwonen en Meander wordt gekeken naar de verdere (woning)bouwprogrammering voor deze locaties in combinatie met andere vastgoedposities. Voor de bredere wijkaanpak is een concept Wijkplan voor Bleijerheide-Nulland opgesteld in samenspraak met stakeholders, ondernemers en bewoners. Hierop zijn een aantal thematische uitwerkingen gemaakt op basis waarvan concrete acties in de buurten worden opgepakt. - In ’t Patronaat is gestart met een Buurthuis en een Projecthuis waar gemeente, HEEMwonen, impuls en Meander op buurtniveau samenwerken, onderling afstemmen en informatie uitwisselen en informatie verstrekken aan buurtbewoners.

- Vanuit de participatiegroep Club Bleijerheide-Nulland zijn diverse projecten opgestart waaronder een Geef-en-Neem-Huis, een Repairshop, versterking van het Wijkpreventieteam en vergroening en aankleding van de openbare ruimte. - In het kader van het onderzoek BuurtSaam van het College van Rijksadviseurs is gekeken naar de koppeling tussen de vastgoedontwikkelingen, de openbare ruimte en de sociaal-maatschappelijke functie van beide. In dit kader zijn een aantal locaties in de openbare ruimte uitgewerkt om samen met partners en buurtbewoners verder op te pakken in 2026. - Locatieonderzoek voor de nieuwe schoollocatie is opgestart in 2025. - Voor het Maria Gorettiplein is onderzoek en overleg opgestart voor een toekomstvisie. VHF Spekholzerheide Verwervingen in het complex Akerstraat/Kremerstraat zijn op 5 appartementen na afgerond. Kosten liggen echter hoger dan vooraf geraamd. HEEMwonen zoekt hier naar dekkingsmogelijkheden. Optie die nadrukkelijk wort bekeken is het eerder slopen van het complex. In de Pleinstraat zijn alle panden 90

verworven en wordt nu een plan uitgewerkt. Bij het Carboonplein is in de tweede tranche van het Volkshuisvestingsfonds een extra aanvraag ingediend. Mucherveld Alle appartementen met uitzondering van twee zijn inmiddels verworven. Gesprekken met de laatste twee eigenaren lopen. Appartementen zullen door geëxploiteerd worden tot ca. 2029, waarna sloopnieuwbouw aan de orde is. Deze ontwikkeling wordt meegenomen in plannen van HEEMwonen en gemeente voor de herstructurering van een groter deel van Mucherveld. Hopel-Erensteinerveld Wonen Zuid is in 2023 gestart met verduurzaming van haar eigen vastgoed in de buurten Hopel en Erensteinerveld. De gemeente heeft de mogelijkheden voor verduurzaming van het particuliere vastgoed onderzocht alsmede verduurzaming van vastgoed op andere locaties, maar geen haalbaar plan daarvoor kunnen maken binnen de beschikbare middelen uit het Volkshuisvestingsfonds. In 2026 zal gekeken worden naar de mogelijkheden om deze middelen in te zetten voor sloop-nieuwbouw op locaties elders in de gemeente. Industriestraat-Koempelstraat In 2025 is gestart met het bouwrijp maken van het terrein. Start woningbouw is voorzien Q1 2026. Het pand Industriestraat 41 is te koop aangeboden en verkoop wordt in 2026 afgerond. Erpostraat-Holzstraat In 2025 is de planologische procedure voor het nieuwbouwplan van HEEMwonen doorlopen.

Het Tamomgevingsplan is op 4 november 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Start van de sloop van de huidige bebouwing staat gepland voor 2026.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Omschrijving

Bron

Eenheid

Periode

Kerkrade

Nederland

Limburg

Gemiddelde WOZ-waarde CBS

€ 1.000

2025

214

398

311

Nieuw gebouwde woningen

BAG

Aantal x 1.000

2024

5,8

8,4

4,7

Demografische druk

CBS

%

2025

79

70,7

76,8

Gemeenschappelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

COELO

€

2025

969

957

963

Gemeenschappelijke COELO woonlasten meerpersoonshuishouden

€

2025

1044

1050

1040

91

Overige indicatoren 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 2

Omschrijving

Bron

Eenheid

Algemene kwaliteit van de woonomgeving

Burgeronderzoek Score 0-10

2021

2022

6,9

2023

2024

7,2

2025 n.n.b.

Gesloopte woningen BAG

Aantal

2

1

205

65

4

Toegevoegde BAG woningen nieuwbouw

Aantal

71

159

5

119

214

Toegevoegde woningen verbouw

Aantal

9

11

6

79

12

Leegstand woningen BsGW Limburg i.r.t. woningvoorraad % (woz-registratie) (1 jan.)

4,2

6,3

5,8

4

3,9

Leegstand nietwoningen i.r.t. voorraad niet-won.

22,4

19,7

17,4

16,7

18,4

1

BAG

BsGW Limburg % (woz-registratie)

1. Inclusief 50 tijdelijke wooneenheden noodopvang (Hammolenweg) 2. Resultaten Burgeronderzoek 2025 bekend in Q2-2026

92

Paragrafen

93

§1. Lokale heffingen

Algemeen In deze paragraaf staan het beleid van en de opbrengsten over de gemeentelijke heffingen en leges. In de jaarlijkse Tarievennota staan de tarieven, uitgangspunten en ontwikkelingen.

95

a. Beleid lokale heffingen en kwijtscheldingen Tarieven Tarievennota De tarieven voor 2025 zijn door de raad vastgesteld in de Tarievennota 2025 (raad december 2024). Daartoe is in het najaar van 2024 een zo nauwkeurig mogelijke inschatting gemaakt van de voor de tarieven relevante gegevens, mede op basis van alle gegevens die op dat moment beschikbaar waren. Er is sprake van een doorlopende ontwikkeling, o.a. als gevolg van definitieve afronding taxatieprocessen (WOZ) en bezwaar/beroep. Voor een toelichting op de diverse belastingen en heffingen wordt verwezen naar de jaarlijkse Tarievennota. Kostendekkendheid Voor zowel heffingen als rechten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Het gaat hier om de Rioolheffing, Afvalstoffenheffing, Markt- en (op begrotingsbasis) marktpromotiegelden, Leges en Lijkbezorgingsrechten. Bij de berekening van de kostendekkendheid wordt rekening gehouden met directe kosten, salariskosten en kosten van overhead. De kosten van overhead zijn gebaseerd op de naar de producten toegerekende uren. Onderstaand volgt voor diverse heffingen de gerealiseerde kostendekkendheid. • Rioolheffing en Afvalstoffenheffing Bij de afvalstoffenheffing en rioolheffing is het principe van 100% kostendekkendheid gevolgd. RIOLERING

2025

Directe kosten

1.548

1 Kapitaallasten

2.286

2 Doorbelastingen vanuit andere taken

1.822

Storting in voorziening

0

Totaal kosten

5.656

Rioolheffing

5.656

Onttrekking aan voorziening

0

Totaal opbrengsten

5.656

Kostendekkendheid

100%

1 In de tariefberekening houden wij rekening met de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) van de investeringen in de riolen. Vanaf 2017 is de regelgeving voor wat betreft de toe te rekenen rente gewijzigd. Voor de investeringen in riolering die gedaan zijn vóór 2017 gaan wij nog uit van de systematiek zoals deze werd toegepast vóór deze wijziging. Die kosten zijn destijds immers ook gemaakt en verantwoord. Voor de toe te rekenen rente over de investeringen in riolering vanaf 2017 wordt de nieuwe voorgeschreven systematiek gehanteerd. 2 Dit betreft overhead salarissen (€ 891.400), straatreiniging (€ 419.200), kwijtschelding (€ 428.000) en (toerekening)

compensabele btw (€ 83.400)

96

AFVAL

2025

1

Directe kosten

5.734

2

Doorbelastingen vanuit andere taken

1.330

Storting in reserve

0

Totaal kosten

7.064

Afvalstoffenheffing - vastrecht

5.048

Afvalstoffenheffing - variabele opbrengst

1.784

Overige opbrengsten

140

Onttrekking aan reserve

92

Totaal opbrengsten

7.064

Kostendekkendheid

100%

1 Dit betreft kosten Rd4 (€ 5.130.732), salarissen (€ 278.000), kosten diensten derden (€ 1.000) en kosten BsGW (€ 324.434). 2 Dit betreft overhead (€ 155.400), straatreiniging (€ 117.800), kwijtschelding (€ 413.738) en (toerekening) compensabele

Btw (€ 643.000).

• Overige rechten en heffingen MARKTEN/PROMOTIE

2025

Directe kosten Loonkosten en overhead Totaal kosten Opbrengsten Totaal opbrengsten Kostendekkendheid

136.253 326.835 463.088 104.558 104.558 23%

LIJKBEZORGING

2025

Directe kosten Loonkosten en overhead Totaal kosten Opbrengsten Totaal opbrengsten Kostendekkendheid

142.493 137.800 280.293 49.174 49.174 18%

LEGES Directe kosten Loonkosten en overhead Totaal kosten Opbrengsten Totaal opbrengsten Kostendekkendheid

Titel 1

Titel 2

Titel 3

2025 Totaal

158.722 627.034 785.756 467.316 467.316 59%

448.330 455.200 903.530 2.942.726 2.942.726 326%

0 186.670 186.670 37.149 37.149 20%

607.052 1.268.904 1.875.956 3.447.191 3.447.191 184%

Titel 1 - algemene dienstverlening Titel 2 - dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Titel 3 - dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn

97

De opbrengsten uit Titel 2 zijn beduidend hoger dan begroot vanwege een aantal grote projecten.

Kwijtschelding Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door BsGW. Bij het kwijtscheldingsbeleid wordt de maximale toegestane norm gehanteerd. Dat is 100% van de bijstandsnorm. De landelijke minimale norm is 90%. De kwijtscheldingsregeling beperkt zich tot de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing (vast tarief) en het rioolrecht. Voor het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding worden de criteria van de Invorderingswet 1990 gehanteerd. Vanwege het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid, worden de kosten van kwijtschelding voor riool en afval doorbelast.

b. Gerealiseerde opbrengsten uit heffingen (overzicht op hoofdlijnen) Bedragen x € 1.000

Progr

Heffing

2025

1

0.61 / 0.62

Onroerendezaakbelastingen

15.976

2

7.3

Afvalstoffenheffing

6.832

2

7.2

Rioolheffing

5.630

3

0.2

Leges persoonsdoc., burg.stand, rij/reisdocumenten

605

0.63 / 2.2

Parkeergelden/boetes

470

1,4 0.64

Hondenbelasting

81

1

0.64

Reclamebelasting

28

1

0.64

Precariorechten

68

1.2

Diverse leges uitvoering bijzondere wetten

37

3.3

Marktgelden en marktpromotiegelden

97

3.4

Toeristenbelasting en retributies GaiaZoo

239

1

3.4

Kermissen

1

7.5

Lijkbezorgingsrechten

8.3

Leges omgevingsvergunning

Div.

Diverse leges

49 2.943 42

Totaal

33.097

1. Niet bestedingsgebonden en geen eisen m.b.t. kostendekkendheid. Voor wat betreft reclamebelasting komen de middelen ten goede aan de ondernemers. 2. Budgettair neutraal via de voorziening riolen resp. egalisatiereserve afvalverwerking. 3. Onder aftrek van de af te dragen rijksleges 4. Inclusief opbrengsten parkeergarages welke privaatrechtelijk worden geïnd.

98

c. Lokale lastendruk Als we het hebben over de lokale lastendruk, wordt hiermee bedoeld de woonlasten voor de burger. Onder de woonlasten vallen de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing (vastrecht en diftar). De lokale lastendruk 2025 is door COELO (bronhouder) gemiddeld becijferd op € 1.044 voor een Kerkraads gezin (woonlasten eigenaar-bewoner, meerpersoonshuishouden). Volgens COELO is dit landelijk gemiddeld € 1.063 en in Limburg gemiddeld € 1.063. De mediaan is het middelste getal in een (oplopende) getallenreeks. De mediaan is € 1.034, dat wil dus zeggen dat het gemiddelde beïnvloed wordt door uitschieters aan de onderkant en bovenkant. Volgens COELO liggen in 67% van de Nederlandse gemeenten de gemiddelde woonlasten tussen de € 800 en € 1.100. Op de Limburgse ranglijst neemt Kerkrade in 2025 de 18e positie in. COELO gebruikt bij de berekening van de gemiddelde OZB aanslag de gemiddelde waarde van koopwoningen. Gemeenten moeten uiteraard bij hun tariefstelling wel rekening houden met de waarde van de huurwoningen. Een overzicht van de lokale woonlasten in de Parkstadgemeenten is opgenomen in onderstaande tabel. Bedrag x € 1 voor meerpersoonshuishouden

2025

Woonlasten

Rioolheffing

Afvalstoffen-/ reinigingsheffing

Gem. OZB woningen

Gem. woningwaarde (voorlopig)

Beekdaelen

1.162

351

365

445

372

Brunssum

1.021

286

343

392

277

Heerlen

1.041

206

401

434

280

Landgraaf

1.028

266

350

412

310

Kerkrade

1.044

240

343

461

265

Simpelveld

1.183

346

322

516

328

Voerendaal

1.281

382

347

553

402

Via de 'lokale lasten calculator' kunnen de inwoners hun woonlasten berekenen op basis van hun eigen specifieke situatie. De link naar de lokale lastencalculator is https://coelo.nl/atlas-lokale-lasten/lokalelasten-calculator/. Middels de jaarlijkse Tarievennota stelt de raad steeds in december de tarieven vast. In het najaar wordt een inschatting gemaakt van de gegevens die nodig zijn om de tarieven te bepalen. Er is sprake van een doorlopende ontwikkeling, o.a. als gevolg van definitieve afronding taxatieprocessen voor de wet WOZ en bezwaar en beroep. Tenslotte wordt opgemerkt dat in de landelijke cijfers van de basisset (COELO) op onderdelen standaard uitgangspunten worden gehanteerd voor de berekeningen, o.a. bij het hanteren van DIFTAR. De uiteindelijke lastendruk kan achteraf anders uitvallen. In Kerkrade zijn er bijvoorbeeld, in verband met het ledigingsschema van de Rd4, minder ledigingen mogelijk dan waar COELO standaard van uitgaat.

99