Jaaroverzicht_2023_GGDZL
Tekst van het document
GGÐ Zuid Limburg op koers
Rekening van baten en lasten 2023 CCD Programma Jeugdgezondheidszorg. Hananja Boonen, Staf-arts / Arts M+C / Jeugdarts
Rekening van baten en lasten 2C23 JCZ...
Rekening van baten en lasten 2O23V1......
48 ......-............. 49 ................5O
55
..........59
3
Mirjam Clermonts, voorzitter Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur & Frank Klaassen, directeur-bestuurder
"De GGD functioneert ols de spin Ìn het web"
"Als je ziet waar we vandaan komen, dan kun je vaststellen dat het takenpakket van de CCD de laatste jaren enorm is verbreed", zegt Mirjam Clermonts. "lk ben heel blij met de positie die de CCD
in het zorgnetwerk verworven heeft. De CCD functioneert als de spin in het web en weet voor alle componenten de noodzakelijke verbindingen te leggen. Neem bijvoorbeeld de uitvoering van het Cezond en Actief Leven Akkoord (CALA) en het lntegraal Zorgakkoord (lZA): daarin kunnen we als regio niet zonder de regierol van de CCD. En die rol heeft de CCD goed op zich genomen." Hoewel ze zich als bestuurder richt op de organisatie van processen, ligt haar hart nog altijd bij de zorg, omdat ze hier jarenlang in werkte. "lk zie dat gezondheid en preventie nu nadrukkelijk op het netvlies van lokale bestuurders staan. De Trendbreuk-aanpak is het fundament geweest van het
regionale gezondheidsbeleid. Het besef dat we het samen moeten doen, leeft breed. Want gezondheid stopt niet bij de gemeentegrens, het is een regionale opgave. Wat ik in2023 verder heb gemerkt is dat de verkiezingen van 2A22 dankzij de komst van nieuwe bestuurders veel nieuwe energie in het Algemeen bestuur hebben gebracht. Dat vind ik een groot winstpunt. Zij stellen vragen over wat we doen en waarom we dat zo doen en dat is goed." De CCD in de rol van verbinder is essentieel, vindt ook Frank Klaassen. "Als we de gezondheid van
mensen willen bevorderen is het belangrijk om de sociaaleconomische verschillen terug te dringen. Want een laag inkomen. lage opleiding en ongezonde leefomgeving hebben een negatieve invloed op de gezondheid van mensen. Het is zodoende belangrijk om de preventieve aanpak te koppelen aan de maatschappelijke beweging gericht op gelijke kansen", zegt hij. "Dat moeten we niet doen vanuit de zorg, maar we moeten wel de verbínding leggen met de zorg. ln de coronacrisis hebben we al laten zien dat we de buitenwereld én zorgpartijen goed kennen; als CCD kunnen wij die werelden heel goed met elkaar verbinden.
ln2023 zijn we daar ook volop mee bezig geweest, een rol die de gemeenten ons gunnen. We blijven natuurlijk zoeken naar manieren om die rol zo goed mogelijk vorm te geven. Daarin bouwen we voort op de basis die we hiervoor al eerder hebben gelegd. Zoals het verbinden van praktijk, beleid en wetenschap en de Trendbreukbeweging. Dat zijn concepten die we mede te danken hebben aan Fons Bovens, die in 2C23 met pensioen is gegaan. Een echte verbinder. Met hem is een autoriteit vertrokken, maar we blijven de komende jaren voortbouwen op de concepten díe met hem zijn vormgegeven."
5
Het dienstverleningspakket De CCD Zuid Limburg is de gezondheidsdienst van de 16 gemeenten in Zuid-Limburg.
Onderstaande diensten voert de CCD voor deze gemeenten uit. Alle diensten hebben een wettelijke basis. Het dienstverleningspakket sluit aan op de ambities uit de regionale nota gezondheidsbeleid 2O2O-2O23:'Zuid springt eruit' .
@
@
Jdilqd9¿ro¡dhe¡d.:orO
¡ly9i¿n¡ atr rñstacl¡o . ¡ ji:
r.i.-J,r[ t,!,rlrl!) :tt: |
i
1¡:
. 11. i;
@ @
So.:'.dl ûrèdrscl. ¡dv,súrúìg
'.ìrrir'-fì
.lI
| .r ':,
openb¡ro s€ðrtô!jko
@ @
FÕrens,s.ho qon..sk.¡do
, r1¡,
\
r./rr;.l;
.r: :.
;
ì..,:
;
,r., ¡ 'r rl
.ì. rr.-r .nr r. .::rr) rll r, ,l
rliill
7
nformatisering en automatisering Het leveren van gedegen en betrouwbare gezondheidsinformatie is essentieel voor de uitvoering I
van CCD-taken en voor het gezondheidsbeleid van gemeenten. Het ontsluiten van deze data vraagt met nieuwe technologische mogelijkheden steeds meer van de organisatie. Ook de
patiëntengegevens moeten te allen tijde beschikbaar zijn en tegelijkertijd optimaal beveiligd zijn opgeslagen. h 2A23 is er veel geïnvesteerd in informatie en security om te voldoen aan wettel'rjke en kwaliteitseisen.
9
te €s
mnN
RSq qqh \
ۖ
$
NêY
m
(o
q n
m .-ì
ry N
Or
@
EN
\
Or
o$(o ã(o(o
fl N n
aöH UNN \
$
n
ol(o o ì-ì oi (tr N ri o\ ñm
o
!o
o o lo m ñ n o m
\s N N
\
0q
n
tn
b €s Èñ
lt¡
NON
sæ@ o90 i^ñ Nxol | ', o
$H
.ì
o m o ñ o .1
c0
N (o
cci
oi
@
\o
OcÛo ÃNO
sô ola
n
qai n
t¡
oto NO n
$
d ('t
{ Ë
n $ q
NCO
-i õnn o$io
N
ol
s
o N
Í
frt
O
rrl
q o! n r¡l s q
N
m
$ al
n
(o
ñ
o
!c o
c o
o
c d
o)
'!c
o
,9
o¡d 'ä >e
õor o
au) cìflä.i On'YL õl oriü¡r O Oñ ';l>l O Êrc;
@
Anr
Ê-
Enó oo oo oo
søO¡Ël þctrOr!ËFV 3EI böEË À>l u<côu b l{¡ ôc
N
-n
Èñ ËH
or (o
ol (o
ñ o N
ñ o N
or\ o@
!o
s
Ol
ry
$
I
N
(l
be Èñ $H
Ol
N
{lc
m
{q NO
c!
$ n n n
ñq
(o
h
n $ N ñ
!o PC od o-o .9o o
võ >o|c aõ !>
o
c
.9
cL
o .14
o
CL >q 9L^ c¡.:D
g ci>Ë odcc @601
o EL -6
hõ
b.q tlc
!'-óa
Ë:EiEsl c-g:øl
9äo Ë Hl :3gcol )*Yodl töd.sr!l
iËË eo:l
ü cI
þl
EEò5;I n (o
lfi FoEc=d
ll
>!!.çgl ôr=oc.9, .EÊoO! P=úr9
2Ë9&ð
N
ÓæN¡i nnalñ
RÈ'P Nm ñjñ X ñ q'r m\ñ
f
N N
ô
5 õ
rd
ô
F N
(o
f
; ndlo
{ ¡o pI J
E
6 .¿
E
o o
! ffl
ñ ô It () vr
6 td
f=
o É
rõ
o
dt 6 _>l >
o c o
o o E
c
o
OJ
cc
srI
Uõ c0 d ., dõ 6cF >o
I
Y
uo .9tr o-õ
t> a-
>õ sF,
-i-s
CC
tË
c!-o rd õ
rd (ft
!Í
Ëe od L! 9l u9-Ëb ;qx'õoo) q.:å;bj.:
rd
U <>tHI !> c
O
ro
FË
ùo
P?)
.:
oo (J]!
-!t
o ln
Èd
!
o
Pãü U d OL
I>olõl :c: q
,ç
$
1'
ç¡J
tgN o 9î
@
oo o¡ co
CL
o
'1.i1 o
tc
f
co ool o!
o 0
d-o) o!.E
oì \o
P!
o
o N
N
fn
.; lr! d dt
d
o-
.9 E
ó q
öa
Ol
@
D c
¡
õì
:^N
(o
N ñ¡1 rri Õ a (o
N N
0
cd
ftt (\¡
N
N
o N o q I Ol
c
.0
-c
NOI
oì
c .o
c
oì
Oi
N ns Xp oln
o õ õ
-! oú O= ,!=
!'ì
(oo NN q v(o 00+ N $ 5{ñ ñ¡
m .1
N
rL
o ! o
ul
o Hffñft Nso.q
c0
rd
NS o6 .j.i
\ $
@
@ o'l
.¿
Ë Ë.;.e Þ,+ ùÈoË;9 CLcq-tu.! H-H.s,6 Io !+9Xoà ð 9';eò3
atL-= Ë õ e bt o!l!oØ
s N
n (o rl
ä
ä;å*Ëþ
Er$Er
co c0
$
õ
o ! Y'c hg øE* >L+->È øñ'drOÊv I ã ! 9õÌ
=.o
m
(o
4]4 u)9 coõ
rÚ
Døå
n
@
ø
UE o!! D> oo':
o o
o
Õç t!Y Oo ocyo, ñõo 6Ì¡ d.:
E
_gr
õt
>l
o
EI õl
l!
ol
d l! o
t-
o
EI cl ol
t,ró
ot
o o
tl
;:E:ç:Ë Ë': Sg R .:ö.s.eËo
RsËE I
>.Jo= o o 9
cLclO 9u
o
SeslPð
É E
J
td
6 2+ 9 d€ õ' E o Oiì L
E
õ
V
c õ
cô
ó
¡:u
o
o
õ 9x õ oú;o
tto o
E
o 5 J 3ú tô
F
o
Programma CGD Als inwoner van Zuid-Limburg kunt u voor veel verschillende onderwerpen bij de CCD terecht. Bijvoorbeeld bij vragen over gezondheid, gezond opgroeien en seksualiteit. Voor vaccínaties voor ziektes als kinkhoest. bof en baarmoederhalskanker. Maar ook voor onderzoek naar seksueel
overdraagbare aandoeníngen of als u wordt geconfronteerd met de woningvervuiling van uw buurman. Ook staat de CCD klaar om in te schatten of de stank in uw woonomgeving van invloed is op uw gezondheid of dat de rook van een brand schadelijke stoffen bevat.
ln dit programma leest u meer over de uitvoering van de wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid en vindt u informatie over trendbreuk, CALA en IZA als nieuwe opgave voor de CCD, versterking infectieziektebestrijding, gezonde leefomgeving, de ondersteuning van personen met verward gedrag en de forensische geneeskunde.
Trendbreuk, CALA en IZA: gezondheid centraal Trendbreuk De CCDZL heeft een lange traditie van samenwerken, niet alleen met de gemeenten maar ook met
Provincie Limburg, zorginstellingen, onderwrl-s, woningcorporaties en maatschappelijke organisaties. De gezondheidsachterstanden over meerdere generaties en de grote verschillen tussen groepen maken samenwerking en een gerichte aanpak ook noodzakelijk. De Ttendbreukaangak, die in 2019 is gestart, is vanuit die urgentie ontstaan. Deze aanpak richt zich op de jongste generatie, is langdurig en bundelt de ambitie van L6 Zuid-Limburgse gemeenten en partners om in 2O3O de achterstand in gezondheid met een kwart in te lopen ten opzichte van de rest van Nederland. Dat gebeurt met veel initiatieven en projecten, met de inzet van effectieve interventies in verschillende levensfasen van het kind , waarb'rj preventie centraal staat.
ln 2C,23 ¡s er stevig ingezet op de doorgaande lijn in alle levensfasen en is met name de samenwerking met kinderopvang en onderwijs versterkt. Hiermee hebben de betrokken partners het doel kinderen een gelijke kans op gezondheid te bieden in al hun levensfasen. Trendbreuk laat
zien dat er dan veel mogelijk is en vervult landelijk een voorbeeldfunctie. Trendbreuk is van programma tot netwerkorganisatie geworden, die laat zien dat krachten bundelen loont en dat dit leidt tot een succesvolle aanpak.
CALA en IZA De Rijksoverheid stimuleert met het Cezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en lntegraal Zorg Akkoord (lZA) de integrale aanpak van zorg en preventie. CALA is bedoeld om gezonde burgers te helpen zo lang mogelijk gezond te blijven. IZA gaat over het toegankelijk houden van zorg voor zieke mensen. Dit vergt een grote inspanning van gemeenten. Met de komst van deze akkoorden hebben de gemeenten aangegeven dat ze zoveel mogelijk willen samenwerken volgens de Trendbreukaanpak. Temeer omdat deze beleidsprogramma's nauw aansluiten bij de ambitie van Trendbreuk. Een gezonde generatie (CALA) en goed toegankelíjke en betaalbare zorg (lZA) moeten een beweging van zorg naar gezondheid in gang zetten. Daarvoor is regionale samenwerking van belang. CCDZL heeft van de gemeenten de opdracht gekregen om de regionale procesregie en inhoudelijke
coördinatie voor CALA en IZA uit te voeren. Dit, vanuit de idee dat CALA en IZA inhoudelijk samenhangen. Hierbij wordt gestreefd naar een integrale aanpak, waarbij verschillende domeinen (onder andere gezondheid, welzijn en zorg, brede welvaart en leefomgeving) met elkaar worden verbonden. ln 2C23 heeft de CCD deze rol met verve inhoud en vorm gegeven.
15
Pascalle Metsemakers en Bram Seetsen, COVID en VIPP-coördinatoren "Ook zonder coronocrisÌs gaot het voccineren door"
Ergens lijkt de coronacrisis alweer lang geleden, zegt Bram Seetsen, projectleider vaccineren & COVID-19. "Het was echt een enorme operatie met wel twee keer zo veel personeel in dienst als bij
de CCD zelf." Begin 2023 stopte het bron- en contactonderzoek en gingen de teststraten dicht. Medio 2023 zouden ook het callcenter en de vaccinatiestraten gesloten worden door het ontbreken van een opdracht en bijbehorende financiering.
Uiteindelijk kreeg Bram Seetsen de ruimte om een basisteam te formeren, gericht op de COVID-19 basisprikken en de vaccinatiecampagne in het najaar. "Want die kwam er in 2023 wel, zoals we ook
het hele jaar door mensen tegen COVID-19 moeten kunnen vaccineren die medisch kwetsbaar zijn en zwangere vrouwen", vertelt hij. Pascalle Metsemakers knikt instemmend. Zij werd half april 2O23 het nieuwe unithoofd infectieziekten, hiervoor was zij projectleider vaccíneren & COVID-19. "Voor veel medewerkers betekende het stopzetten van de financiering per l juli van de COVID-organisatie
het einde van een tijdelijk contract. Toch wisten we dat het vaccineren niet helemaal zou gaan stoppen. Dus het was fijn dat Bram die ruimte kreeg om een team te formeren, want je hebt wel een basisorganisatie nodig. Ook heeft de overheid in 2C23 geld toegekend aan de CCD'en voor het versterken van de pandemische paraatheid."
De COVID-19 najaarscampagne vergde opnieuw een omvangrijke pool van zowel 'prikkers' als
administratieve medewerkers. Deze kon opgezet worden dankzij de werving van veelal (zorg)medewerkers die ook t'rjdens de pandemie hadden meegewerkt. "Zo konden binnen drie maanden in totaal 106.087 mensen in Zuid-Limburg gevaccineerd worden",zegt Bram Seetsen. Of de organisatíe van de CCD veel veranderd is door de coronajaren? Pascalle Metsemakers: "Wat we hebben gezien, is dat er naast de bestaande organisatie een soort parallelle organisatie ontstond die geïntegreerd werd in de afdeling lnfectieziektebestrijding. De vraag luidt hoe zorgen we ervoor dat we een volgende keer goed voorbereid zijn op een pandemie? Daar werken we nu aan. En dan
gaat het onder andere om het beschrijven van processen." Bram Seetsen vult aan: "Daarbij krijgen we ondersteuning vanuit de Landelijke Functie Opschaling lnfectieziektebestrijding, een nieuwe crisisorganisatie die op 1 september 2C23 bij het RIVM is gestart."
17
I
nfectiezie kte bestrijd in g
CCDZL levert een grote bijdrage bij de totstandkoming van een slagvaardig, wendbaar en opschaalbaar stelsel van infectieziektebestrijding, toegerust voor een grootschalige uitbraak van een
infectieziekte. De infectieziektebestrijding (lZB) van de CCDZL signaleert wat er speelt in de regio en draagt bij aan preventie en bestrijding van infectieziekten die een risico vormen voor de volksgezondheid. Daarnaast is het een belangrijke schakel tussen de (eu)regionale en landelijke
infectieziektebestrijding. Er wordt (inter)nationaal informatie opgehaald, gedeeld en vertaald naar de uitvoering van regionaal beleid.
Versterking infectieziektebestrijding pandemische paraatheid De coronapandemie heeft aangetoond welke impact een (nieuwe) infectieziekte kan hebben op mensen, de economie en de samenleving. Om goed voorbereid te zijn op een volgende pandemie is het nodig om de infectieziektebestrijding te versterken. Om deze reden is, in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), door CCD CHOR Nederland de beleidsagenda'Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid' (VIPP) opgesteld voor 2023 en2024.VlPP bestaat in totaal uit vijf pijlers: kwetsbaarheden wegenemen voor pandemische paraatheid, versterken bovenregionale monitoring en surveillance, versterken van de wetenschappelijke kennisinfrastructuur lZB, samenwerken op bovenregionaal niveau en slim én versneld opleiden. CCDZL is voortvarend met VIPP aan de slag gegaan. Hierdoor is het aantal medische professionals (artsen, verpleegkundigen en doktersassistentes) binnen het team van de unit uitgebreid en is onze epidemiologische kennis en data-expertise verstevigd. Daarnaast is de werkwijze verder verbeterd en ons opleidingsbeleid geïntensiveerd. Hiermee is in 2023 een stev¡ge basis gelegd om de
infectiebestrijding en de pandemische paraatheid van de CGDZL te versterken voor de toekomst.
Najaarscampagne COVI D- 19 Met de najaarscampagne zijn in een tijdsbestek van iets minder dan drie maanden iOO.OOO vaccinaties gezet. Deze campagne was met name gericht op de doelgroep 6o-plussers, hoog medische risicogroep, zwangeren en zorgmedewerkers met direct patiëntcontact. Niet alleen op locaties in Heerlen. Celeen en Maastricht werden deze vaccinaties gezet, maar ook bij burgers thuis en in instellingen. Mede door in het verleden opgedane ervaringen is deze campagne succesvol verlopen. Naar verwachting moeten in de toekomst meerdere grootschalige vaccinaties uitgevoerd worden.
Onderzocht wordt daarom hoe dergelijke campagnes ondergebracht kunnen worden in een Vaccinatie Expertise Centrum (VEC). Een centrale plek voor uitvoering van en kennisontwikkeling over vaccinaties voor zowel burgers als professionals in Zuid-Limburg.
L9
Trends Oemelde ínfectieziekten (aantal per jaar)
2o20 2021 2c/22 2023 V raS e
22.820 94.L474
L60.397' 2.2276
! ouer nfecti ezi e ktenTí
2020
982
2o2t
2øø
2c/22 2c/23
371.
600
Patiënten met TBC (aantal per jaar)
zozo
2o2r 2022 2023
18 31
23
20
Recente infecties TBC (aantal per jaar)
2c/20
35
20.21
53
2022
BB
2c,23
90
lnkamende telefoongesprekken via co rona-i nformatíelîin
20.20
96.680
2o.2t 2022 2023
475.t22 93.68O
4.269
4 22.446 COVID-L9 meldingen 374 overige meldingen
s 160.176 CoVt D-19 metdíngen, 221 overíge meldingen 6 van 2.227 waren er 1954 COVIÐ-L9 en overíge 273 metdingen
7 Vragen over COVID-L9 zljn afgehandeld door de Corona-ínformatíelijn en ztin híer níet ¡n opgenomen.
21.
Seksuele gezondheid Het Centrum voor Seksuele Cezondheid heeft als doel de seksuele gezondheid in de regio te verbeteren, en richt zich daarbij vooral op kwetsbare groepen in de samenleving en risicogroepen voor seksuele overdraagbare aandoeningen (soa). Het Centrum voor Seksuele Cezondheid Limburg werkt daarin in de regio samen met andere zorgprofessionals, welzijnswerk en jeugdwerk, scholen etc. Sense Limburg is het centrum speciaal voor jongeren tot en metZ4jaar, die hier gratis terecht kunnen met al hun vragen over seks(ualiteit) en soa. ln Zuid-Limburg zijn locaties waar zij terecht kunnen in Maastricht, Heerlen en Sittard-Celeen.
Conorroe ln Zuid-Limburg zien wij een stijging van gonorroe onder heterojongeren jonger dan 25 jaar die de CCD bezochten. Vanaf het derde kwartaal van 2022 is deze stijging ingezet. Opvallend is de
toename van gonorroe onder de theoretisch opgeleiden (HBO/WO). Dit is specifiek de studentendoelgroep. Deze regionale stfging wordt ook landelijk gezien. Een duidelijke oorzaak die deze stijging
verklaart hebben wij vooralsnog niet. Hiervoor wordt een aantal interventíes ingezet, zoals maandelijks monitoren van de data, tijdens de introductieweek van hogescholen en universiteit aanwezig zijn, het publiek informeren, gezond en positief seksueel gedrag stimuleren. HPV 18+ ln2|.23 is een aanvullend vaccinatieprogramma voor HPV (humaan papillomavirus) opgezet voor de doelgroep L9- tot en met 29-jarigen. Een afgeronde vaccinatieserie bestaat uit 2 prikken met een tussentijd van 6 maanden. ln Zuid-Limburg kregen ruim 47.OOO jongeren een uitnodiging voor de HPV-vaccinatie. Er is een uitgebreide communicatiecampagne geweest, zowel landelijk als regionaal. ln de regio is er aandacht besteed aan de campagne middels promotie op festivals, via de inzet van
de HPV-vaccinatie bus en via radio en tv interviews. De vaccinaties zijn uitgevoerd op de COVIDlocaties in Maastricht, Heerlen en Celeen en op de poli's van de afdeling Seksuele Cezondheid.
Het opkomstpercentage was2O"/", dit was helaas een lager opkomstpercentage dan gehoopt. Tot 7 juni 2024 is er voor de doelgroep nog de mogelijkheid om de vaccinatieserie kosteloos af te maken.
Nu Niet Zwanger Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt vrouwen en mannen in een kwetsbare situatie bij het maken van een bewuste en geïnformeerde keuze met betrekking tot hun kinderwens. Het programma heeft als doel om cliënten de regie te geven over hun kinderwens en daarmee onbedoelde zwangerschappen te voorkomen. Professionals uit samenwerkingsorganisaties zijn getraind tot aandachtsfunctionaris om zelf het gesprek aan te gaan met cliënten over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie en dit onderdeel te maken van het dagelijkse werk.
23
Trendslo Soa consulten naar geslacht en seksue/e voorkeur. Verdeling bezoekers (în percentages)
Hetero Man MSM
2o4o
22
20.21
Vrouw
31
4A
22
33
45
2022 2023
22
36
43
21,
3B
4L
20.23
21.
38
4t
Aantallen Nu Niet Zwanger
Totaal
Begeleiding
Begeleiding door
aantal
NNZdoor verpleegkundigen
NNZ-aandacht functionarissen
casussen
rza t54
130
zoàz
282 2A4 ¿eo
168
292
¿oig
4,62
ra7
zis
2o2o,
'àozt
lrocegt sog top¡gs i9?g_9*19!1
154
<25 jlar 11
2020
56
20.21
54
2022
51
zoiai
49
ro Tot 2O2O was er jaarlijks een groei te zien van het aantal aanvragen om gebruik te kunnen maken van de diensten van het
Centrum Seksue/e Aezondheid, zowel voor so4 sense en PrEP. Omdat er sinds 2015 met een vaste lumpsumfinanciering wordt gewerkt z'tjn er momenteel geen mogelijkheden om als centrum verder uit te groe¡en en wordt er een strikte tr¡age toegepast ln 2O2O en 2O21 is het aantal bezoeken door de verschíllende lockdowns iets gereduceerd en zijn er minder mogeliikheden geweest om de echt kwetsbare doelgroepen te bezoeken en te motiveren gebruik te maken van zorgmogeliikheden die het Centrum Seksue/e 1ezondheîd biedt voor de regio. De verwachting is dat zodra de landel$ke lockdown wordt opgeheven er weer meet vraag naar soa/sense/prep zorg zat zijn dan de CCD vanu¡t de beschîkbare mÎddelen kan leveren. 11
Sense staatvoor betrouwbare informatie en hutpvertening rondom alles wat met liefde, verliefdheid, relaties en
seksua/iteit te maken heeft.
25
Hygiëne en lnspectie Toezicht kinderopvang Het toezicht op de kwaliteit van de voorzieningen kinderopvang is een taak van de CCD. Naast deze taak houdt Hygiëne en lnspectie toezicht op diverse onderwerpen in het kader van technische hygiënezorg, met als doel het voorkomen van infectieziekten. De toezichthouders kinderopvang van de CCD voeren mínstens één keer per jaar een onderzoek uit bij elke locatie voor dagopvang en/of buitenschoolse opvang. Vanaf 2O23 ¡s gestart met gefaseerde
invoering van flexibel toezicht binnen de gemeenten Heerlen, Maastricht en Sittard-Celeen. Het doel van het flexibel toezicht is om de voorspelbaarheid van het toezicht te verkleinen en meer ruimte voor maatwerk mogelijk te maken. Door deze flexibilisering kan het toezicht gerichter worden ingezet en bijdragen aan het bevorderen van de kwaliteit van de kinderopvang. Bij geregistreerde gastouders wordt er door middel van een steekproef beoordeeld of de opvang
veilig en verantwoord is. ln navolging van het kabinetsbesluit om met ingang van l januari 2022 toezicht en handhaving te intensiveren, is in 2023 bijSO% van alle gastouders in Zuid-Limburg een onderzoek uitgevoerd. Binnen een periode van drie jaar dient 1OO% van de gastouders bezocht te worden.
Vereniging van Nederlandse Cemeenten (VNC), Kennisbank VNC Naleving en CCD CHOR Nederland adviseren gemeenten en CCD'en vanaf 2019 om herstelaanbod als methode te gebruiken; zij hebben hiervoor een handreiking opgesteld. Herstelaanbod is het aanbod van de toezichthouder aan de houder om binnen de tijd van het opstellen van het concept-inspectierapport een geconstateerde overtreding te herstellen. ln 2023 is door de CCDZL het herstelaanbod geëvalueerd en in samenspraak met alle gemeenten is de werkwijze verder verruimd. Door deze verruiming, in combinatie met o.a. de invoering van het flexibel toezicht en maatschappelijke problemen die spelen waaronder het landelijke personeelstekort, is er in 2C23 meer herstelaanbod aangeboden .ln2023 werd er 2O5 keer herstelaanbod aangeboden, tegen t42keer in2022.
Calamiteitentoezicht Wmo ln opdracht van de zestien Zuid-Limburgse gemeenten voert de CCDZL het calamiteitentoezicht Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) uit. Een zorgaanbieder is verplicht een melding te doen van een calamiteit of geweld bij de verstrekking van een voorziening Wmo. De CCD controleert of het proces bij het melden van een calamiteit- en geweldsincident (door een zorgaanbieder) goed is verlopen. De CCD houdt daarbij in de gaten of een Wmo-aanbieder de calamiteit voldoende onderzoekt, zodat ervan geleerd wordt. De werkwijze voor het beoordelen van calamiteitenonderzoeken is in 2O23 door de toezichthouders Wmo herzien. Hierop aansluitend is de beoordelingsrapportage hernieuwd, hetgeen bijdraagt aan een uniforme werkwijze binnen de unit Hygiëne en lnspectie. Verder is het meldprotocol en de handvatten voor intern onderzoek en intern onderzoek su'itide geactualiseerd.
27
Trends Toezícht kinderopvanq: onderzoek voor registratíe (aantal per iaar)
KDV/BSO/GB Gastouder 2A20_
31
115
zo?t
27
!02
zlo22
35
82
2023
27
67
Kínd9çgpyang: iaartlik1 onlgrzoek (49119! pe_r ¡aa¡),
KDV/BSO/GB Gastouder to4
2o2t
206 4?t
2022 2023
422 426
185
2020
?4 241
K n d e ro pvan g : n ad e r an d erzoek/ in ci d e ntee I
jemelde calamiteiten Wmo
onderzoek (aantal per jaar)
(aantal per jaar)
2020 53
z:o29
t2
2_O2t
90
10
2022 2023
a7
2o.2t 2022 2023
9B
7
t2
V ergu n ni n gve rle ni n g tattoo & pi e rcin g
Verg u n nin gve rleni ng pe rmane n te m ake -u p (aantal
(aantal per jaar)
per jaar)
2020 30
2020 35
20.21
43
20.21
46
2022 2023
22
2022 2023
31
25
30
29
Medische Milieukunde Medische milieukunde (MMK) houdt zich bezig met de interactie tussen milieufactoren en gezondheid en krijgt hierover zeer diverse en complexe vraagstukken ter beoordeling voorgelegd. Het belangrUkste doel van de medische milieukunde is het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door risico's van milieufactoren te beperken en positieve omgevingsfactoren te stimuleren.
Burgervragen MMK ontvangt regelmatig vragen van burgers over gezondheid in relatie tot hun omgeving. Zowel in huis als buitenshuis zijn er milieufactoren die invloed kunnen hebben op de gezondheid. Burgers bellen MMK met vragen, voor advies of voor meer informatie. Binnenshuis. oftewel in het binnenmilieu, kunnen bewoners last hebben van vocht en schimmel. De bewoners nemen dan contact op over mogelijke gezondheidsrisico's en voor informatíe over hoe ze de schimmel het beste kunnen verwijderen en voorkomen. MMK helpt burgers ook met andere vragen, onder andere over geluidshinder, asbest, of PUR isolatie. Soms is hiervoor een huisbezoek noodzakelijk of aanvullende
informatie van het RIVM of de uitvoeringsdienst.
ln 2|.23 was kwik een actueel onderwerp. Het verkopen van producten met kwik erin, zoals kwikbarometers of -thermometers, is al bijna 20 jaar verboden. Mensen kunnen deze, vaak antieke, producten wel nog in huis hebben. Soms kan het gebeuren dat de kwikbarometer gaat lekken of
kapot valt. Wij adviseren dan over het veilig opruimen van kwik en geven uitleg over de mogelijke gezondheidsrisico's van kwik. Vragen over het buitenmilieu gaan bijvoorbeeld over de bezorgdheid over luchtkwaliteit, geurhínder of hitte. Vragen over houtstook, eikenprocessierups, of overlast door de industrie worden ook gesteld.
Cezondheid en milieu: bodemcasuTstiek ln 2|.23 heeft de unit MMK vanuit gemeenten verzoeken gekregen om een gezondheidskundige risicobeoordeling te maken en advies te geven over bodemverontreiniglngen. De oorsprong van de verontreinigingen was erg divers. Waar in het ene geval de bodem was verontreinigd met zware metalen, was in het andere geval de bodem en het grondwater verontreinigd met vluchtige stoffen afkomstig van voormalige industrieën. Naar aanleiding van deze bodemverontreinigingen heeft MMK gezondheidskundige risicobeoordelingen uitgevoerd om de mogelijke gezondheidseffecten in beeld te brengen. ln enkele gevallen werd door de verontreiniging een mogelijk gezondheidseffect verwacht voor de
bewoners rondom de verontreiniging. ln die gevallen heeft MMK naast de beoordelingen ook adviezen gegeven over hoe de gezondheidsrisico's beperkt kunnen worden en hoe de bewoners het beste geïnformeerd kunnen worden.
31
Trends Vragen van burgers
Huisbezoek met advies over gezond wonen
2020 174 2o2t 187 2022 1s2 2023 166
2020 s4 2o2L 32 2022 23 2023 27
Adviezen/ vragen onderzoek t.b.v. gemeenten, scholen en andere professionals (aantal per jaar)
2020 109 2o2L 81 2022 707 2023 BO
33
Vijf jaar Kansrijke Start:de successen in Zuid-Limburg De eerste ]OOO dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede start en goede gezondheid op latere
leeftijd. Kansrijke Start ondersteunt ouders om hun kind een goede start in het leven te geven. ln oktober 2023 was de landelijke jubileumweek Kansrijke Start, ter ere van het vijfjarig bestaan van het landelijke programma. Op 31 oktober vierden we ook in Zuid-Limburg het lustrum Kansrijke Start
middels een Kennisfestival Kansrijke Start. Met veel partners werd teruggeblikt op de samenwerking tussen verschillende organisaties, zorgprofessionals en hulpverleners en de vele ouders die we bereikten.
Ëuregionale samenwerking Voortbouwend op het succes van eerdere edities van de Euregionale Cezondheidsmonitor Jeugd in de Euregio Maas-Rijn, werd het initiatief in2C23 uitgebreid naar de Euregio Rijn-Maas-Noord. De
Euregionale Cezondheidsmonitor Jeugd 2C23 werd in het najaar gelijkt'Ûdig met de Cezondheidsmonitor Jeugd uitgevoerd onder leerlingen uit de tweede en vierde klas van het voortgezet onderwijs in de deelnemende regio's in Duitsland, Nederland en België. Op de Euregional Health Atlas presenteert de CCDZL sinds 2OL9 in samenwerking met EuPrevent en Euregíonale partners cijfers en informatie over de gezondheid en het welzijn van de inwoners van de Euregio Maas-Rijn (EMR).
ln het project PROFILE heeft de CCDZL meegewerkt aan de preventie en het verkleinen van eenzaamheid bij ouderen uit de Euregio Maas-Rijn. Zeven projectpartners, onze netwerkpartners en een gevarieerde groep van betrokkenen uit de hele Euregio Maas-Rijn hebben hun krachten
gebundeld om het bewustzijn van de gevolgen van eenzaamheid te vergroten, om de beste praktijkvoorbeelden en ontwikkelingen op dit gebied te delen tussen partners in Belgiö, Nederland en Duitsland en om professionals en vrijwilligers te trainen in hun dagelijkse aanpak van het probleem. De resultaten van PROFILE zijn gepubliceerd.
35
Trends 3ezonde School BO
JOCG Aemeenten
2020 2o2L 2022 2023
2020 16 2o2t 16 20.22 16 20,23 16
73
76 81
86
Cezonde School VO
Aantal scholen in Zuíd-Límburg met een Vignet
2o,2c 13 2o.2L 13 2022 12 2023 13
Aezonde School
2020 86 2o2L 89 2022 94 2023 100
37
Trends Advíezen totaal (aantal per jaar)
Casusbespreking in het Medisch Advies Team
20,20 , 2.459 1.976 2o?J '...*¡
|
Q99-t9rp9¡19t¡ , .
2o.2o 3.460
,20.21
3.814
?o?z 2023
4 -ro1:
20.22' ---.=- -i
2023
r 19_¡ .
r.125
3.416
Soort adviezen
2020 2o4t 2022 2023
Participatiewet
Leerlingenvervoer/ Leerplicht
zo
55-2
105
1,.O23
1,4
76
721,
9
570
5
446 258 724
CPK
Wmo
?7r
t:zr|
417
424 369
Bijzondere
Bijstand
71.
53
39
Trends Totaal aantal meldingen en advíes- en
,2020 657 2o2t-
ín behandeling (aantal per jaar)
202t 178 20.22 103
pa2_
ss!
2023
4BB
ryyt ry_g,m_e1!i|_9_en
2020 284 2o.2L
254
20??
z1B-
2023
230
(aalta:tpgr jgll.
2020 , va
,
_
292_?
Meldíngen uít eerdere jaren
2o23 34 (aantal per iaar)
A/ylg :_A c o-? s u Ilati e v r ag e n
--2020' 195 ?o?t* 2s9 ?o??' 233
2023 224
41
Trends Lijkschol44t lgantal per iaar)
20.20 4BO
532
2020 .37,
2021 33
202t 466 2022 555 2023
!9_?9{ vqlg\sen (aantat Per iaar) -,...--_,,-,-,.*t
20.22 29
2023 43 t
fytltanryie_ þ11;tat per iaar)
r(f( þg1t3t_p.er iaa) 20.20 2
zg?_t_
?37
2922
3_?s
2g?r 2022
2o2-?
!25
2020 300
2023 17
ryOD9l Onde_rzoek (aantal per iaar)
20.20 2 2021
1
20-22
,5,
2023
5
43
Daarbij geeft Het Veiligheidsbeeld Limburg inzicht ín de actuele risico's en dreigingen en signaleert verhoogde dreigingen waarop geanticípeerd kan worden. De GHOR geeft binnen het Veiligheidsbeeld invulling aan de tegel 'Zorg en gezondheid'. Hierin worden de ontwikkelingen rond infectieziekten, dierziekten en zorgcontinuiteit wekelijks bijgehouden.
ô wlþlgino€n
(ì, Contlnu'fi€lt
{i lnfsctlsrl€ktÊn
o c'o.o
a'..o.o
van do
zq9
o'o-o.o
lnformatiedeling tijdens de crisisbeheersingsfase
Om de informatiedeling tijdens de crisisbeheersingsfase te verbeteren is in 2023 een doorstart gemaakt met het project 'Zorg voor Verbinding'. Het project Zorg voor Verbinding ontwikkelt een informatiemanagementsysteem voor en met alle zorgpartners in Limburg. Dit systeem richt zich op het verzamelen en delen van informatie tijdens een crisis of ramp, vanaf CRIP 2.Zorgpartners kunnen hierdoor actief meelezen met het multidÍsciplinair situatiebeeld en geografisch plot van de Veiligheidsregio. Bovendien is er inzicht in het geneeskundige totaalbeeld en de situatie in andere zorgsectoren. Daarnaast zijn zorginstellingen in staat de eigen sítuatie en knelpunten te delen. Met als resultaat dat informatie tijdens een crisis sneller gedeeld kan worden en er beter op geanticipeerd kan worden.
Zorgrisicoprofiel ln2f,23 is de CHOR Zuid-Limburg in samenwerking met CHOR Límburg Noord, het Netwerk Acute Zorg en alle zorgorganisaties in Limburg aan de slag gegaan met het Zorgrisicoprofiel. Een Zorgrisicoprofiel is een document dat per Veiligheidsregio weergeeft welke soort incidenten de
grootste impact hebben op de zorg. Het Zorgrisicoprofiel kan beschouwd worden als een aanvulling op het Regionaal Risicoprofiel (RRP) en het Provinciaal Risicoprofíel. Het RRP stelt elke regio op conform de Wet Veiligheidsregio's. Het Provinciaal Risicoprofiel is voortgekomen uit de intensievere samenwerking tussen de Veiligheidsregio's Limburg-Noord en Zuid-Limburg. Het Zorgrisicoprofiel bouwt voort op deze nauwe samenwerking.
45
Trends Aan tal m aatw e r k advi e zen voor evenementên rnet een verhoogd rísico
Totaal aantal GRlP-incidenten per iaar
2o,2o |
19
2o2t
34
2020' 126 202t 122
2022 2023
199
2022 111
26r
2023
116
aflllncideqtenp_ï jgar
CRIP GRIP
o1
GRIP
GRIP
GRIP
2
3
4
_21929
104
1B
3
20.21
97
20
3
2022
96
11
4
z:o23
105
11
1
i
47
Program ma Jeugdgezond heids zorg De Jeugdgezondheidszorg (JCZ) is het fundament voor een gezonde jeugd. Alle ouders en kínderen
kunnen er terecht voor informatie en ondersteuning op het gebied van een gezonde, veilige ontwikkeling en positieve opvoeding. De JCZ heeft hierdoor als enige partij in de gezondheidszorg en het sociaal domein vrijwel alle kinderen in Nederland in beeld en weet of ze gezond opgroeien. Op 3 juli ZOLB besloten de zestien gemeenten in Zuid-Limburg unaniem voor het samenvoegen van de vier organisaties voor jeugdgezondheidszorg (JGZ) in Zuid-Limburg. De gemeenten spraken hiermee de wens uit dat elk kind, ongeacht ín welke Zuid-Limburgse gemeente het opgroeit, recht heeft op dezelfde goede kwaliteit van zorg en ondersteuning van de JCZ. Ook hebben gemeenten
de ambitíe uitgesproken om de groep kinderen in Zuid-Limburg waar het goed mee gaat groter te maken.
49
Jeugdgezondheidszorg De jeugdgezondheidszorg (JCZ) verricht preventie voor jeugdigen tot 18 jaar. Het aanbod, vastgelegd in het basispakket JCZ, bestaat uit het r'tjksvaccinatieprogramma, screeningprogramma's, voorlichting en advies ter preventie van ontwikkelingsachterstanden. De JCZ volgt systematisch de psychosociale en fysieke ontwikkeling van alle kinderen, analyseert en beoordeelt deze teneinde de juiste interventies te kunnen ontwikkelen en uitvoeren. Het systematisch volgen
van kinderen biedt gemeenten en andere partners informatie voor beleid en uitvoering van o.a. ieugdhulp.
Toename kinderen die recht hebben op jeugdgezondheidszorg JCZ heeft als doel gezond opgroeien van de Zuid-Limburgse kinderen, zodat kinderen actief (kunnen) deelnernen aan onze samenleving. De ambitie van JCZ is om de groep gezonde kinderen groter te maken dan die nu is en de zorg vooral daar in te zetten waar die het hardst nodig is. Daarmee willen we kansengelijkheid op een goede gezondheid vergroten. Er ziin meer dan 1OO duizend kinderen in beeld bij de JCZ in Zuid-Limburg (met een kinddossier in het digitale systeem), waarvan de meesten bij JCZ in zorg zijn. Er is sprake van een toename in 2C23 van circa I.OOO kinderen inzorgvanwege de uitbreiding van activiteiten, zoals de inhaal HPV-vaccinatie bij jongeren
en de groep nieuwkomers (kinderen van asielzoekers, van statushouders en van Oekraiênse vluchtelingen), terwijl er niet meer kinderen geboren zijn. De kinderen van Oekraiênse vluchtelingen z'rjn volledig opgenomen in de reguliere dienstverlening.
Van alle geboren baby's in Zuid-Limburg (4.608) hebben de meesten een hielprik en gehoorscreening gehad. De toestemmingsprocedure voor wetenschappelijk onderzoek naar de hielprik is veranderd. Werd eerst gevraagd of ouders bezwaar hebben, vanaf l januari wordt toestemming gevraagd. Dit is nodig om de voldoen aan de privacywetgeving.
Doorontwikkeling reguliere dienstverlening: passende zorg op mâat Het JCZ dienstverleningspakket is in 2O23 verder doorontwikkeld. Ceheel in lijn met het vernieuwde Landelijk Professional Kader (LPK) ligt de nadruk op aansluiten bij waar behoefte aan is en doen wat
nodig is. Per kind wordt de juiste afweging gemaakt. Dat gebeurt op basis van (wetenschappelijke) kennis en de eigen praktijkervaringen, gecombineerd met de wensen en behoefte van de jeugdige en ouder zelf . Zo beslis je samen, doe je wat werkt én kun je kinderen die een steuntje in de rug nodig
hebben iets extras bieden. Dit is passende zorg op maat. Hiervoor is een aantal wijzigingen doorgevoerd in de JCZ-dienstverlening (frequentie van de contactmomenten, het sturen van digitale nieuwsbrieven aan ouders met opgroeiende kinderen, taakherschikking van JCZ-functies van arts naar speciaal opgeleide verpleegkundige, toegang tot de CroeiCids-chat voor ouders).
5L
Trends Aantallen: kinderen in Zuid-Límburg
2020
2o2t
2022
2023
ln Beeld
93.238
93.sBO
100.BoB
ln Zorg
91.315
91,.824
98.982
ln zorg O-18
89.862
89.538
Geboortes
4.58813
4.A29
90.304 4.649
1'hielprik
4.2r5
4.677
4.513
100.400 98.sB6 9c.522 4.608 4.282
1" gehoorscreening
4.333
4.620
4.459
4.473
7" Vaccinaties* 72/13
(Aantal)
Maternale Maternale Klnkhoesfa Grlepprlk¡5 2020
Zulgellngen tot 2Jaar (%)
{Aantal}
DKTP
91,6
3.519
2027
3.439
q?2
2022
3.297
89,8
¿34
Men
9Jaat
4Jaar (%\
V"l
laar melsles
%l
14Jaar (%,
MenACWY
Hlb
HepB Pneu
BMR
92,A
91,5 92,3
93,1
92,7
93,9 90,6
93,O 93,5 89,9 90,8
94,2
94,O
90.1
91,6
9t7
63,6
9c,7
92,7
93,O
90,5
49,7
90,1
70,4
87,O
ACWY
DKTP
91,1
DTP
90,9
BMR
91,,4
HPV
53,1
88,4
Stevíg Ouderschap en VoorZorg
Stevig Ouderschap
VoorZorg
Nieuw gestarte trajecten 2O23
127
26
Trajecten die doorlopen Totaal gez¡nnen in zorg 2o23
Lo9
36
236
62
bevat hoog aantal onbekenden, dit heeft te maken met adreskoppeling in kÍnddossier+. Vaak is adres van kind nog niet bekend wanneer wel al híelprik / gehoorscreening is gezet. ra Aantal zwangeren gevaccineerd, 13 Aanta! kinderen 1" hielprik en gehoorscreening
15
Aantal zwangeren gevaccineerd.
53
Rekening van baten en lasten 2023 JCZ Rekening van baten en lasten JGZ
Rekening 2023in€ Begroting na wijzigingen
2O23ín€ Opbrengsten Bijdrage gemeenten basispakket
19.112.227
19.712.216
Tarieven gemeenten
1..19r.974
1.O54.OOO
Bijdrage Rijk/Provincies
950.213
242.OOO
Overige bijdragen
a70.tt4
891.OOO
Bijdrage centrurngemeente
Onvoorzien
9.225
lncidentele baten
21,.133.753
27.299.216
Personeelslasten
14.727.335
14.848.388
Huisvestingslasten
r.849.126
1.518.300
Afschrijvingslasten
tzg.O23
96.OOO
Rentelasten en bankkosten
2c.aoz
Beheers en adm. lasten
132.57r
Lasten vervoermiddelen
7l
Lasten automatisering
331..423
22B.OOO
Lasten medische middelen
105.911
61.OOO
Lasten uitvoering derden
19.963
2.OOO
Totale opbrengsten
Exploitatiekosten
147.OOO
Onvoorzien L7A1
lncidentele lasten Totale exploitatiekosten
17.317.00,6
16.900.688
Overhead
5.O79.467
4.398.528
Resultaat voor ve
-262.720
Vennootschaps
Mutaties in reserves
rende het
Nog te bestemmen resultaat
-262.720
55
Ook werden 19 klachtgesprekken gevoerd. Deze feedback is gebruikt om de dienstverlening verder te verbeteren. Conform de cyclus plan-do-check-act is doorlopend de werkbaarheid, haalbaarheid en effectiviteit van de werkprocessen geëvalueerd in 2023. Ook ís met netwerkpartners aandacht aan de samenwerking besteed om deze naar een hoger plan te tillen. Niet alleen is op deze wijze de
samenwerking met netwerkpartners geoptimaliseerd, maar is ook de samenwerking met CCDafdelingen versterkt.
Professionalisering en doorontwikkeling middelen Er is veel aandacht besteed aan tools en methodieken om verbetering van de interne organisatie en werkwijze te realiseren. Dat gaat van het registratiesysteem tot aan een dashboard per medewerker. Ook ís de zichtbaarheid en benaderbaarheid van VT bevorderd. Dat betreft de leesbaarheid van brieven aan cliënten en foldermateriaal, het aanbieden van informatiematerialen, de berichten op sociale media en de bijdrage aan campagnes om aandacht te vragen voor het belang van signaleren en bewustwording over diverse vormen van geweld te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn de Orange The World campagne tegen geweld tegen vrouwen en meisjes en de campagne Knuffels kunnen niet praten van de Beweging Limburg Tegen Kindermishandeling. ln het kader van professioneel werken zijn er effectieve werkwijzen en methodieken ontwikkeld en geTmplementeerd. Zo is er in een pilot met 90 kinderen gesproken conform het NICHD-protocol. Dit is een wetenschappelijke werkwijze om kinderverhoren af te nemen. ln 2C23 zijn collega's getraind om kindgesprekken te kunnen voeren conform dit protocol.
57
Rekening van baten en lasten 2O23VT Rekening van baten en lasten VT
Rekening 2023 in € Begroting na wijzigingen
2O23in € Opbrengsten 6.A60777
Bijdrage gemeenten basispakket
6.A6C.776
14.145
Tarieven gemeenten
1.128.310
Bijdrage centrumgemeente
1.128.310
Bijdrage Rijk/Provincíes
9.500
Overige bijdragen Onvoorzien
326
lncidentele baten
B O13.O58
7.865.sO3
Personeelslasten
5.391.461
6.499.794
Huisvestingslasten
342.635
98.OOO
91,.O25
60.500
100.o39
60.ooo
Totale exploitatiekosten
s.925.160
6.718.294
Overhead
2.O4t.869
t.270.744
Totale Exploitatiekosten
Afschrijvingslasten Rentelasten en bankkosten Beheers en adm. lasten Lasten vervoerrniddelen Lasten automatisering Lasten medische middelen Lasten uitvoering derden Onvoorzien
lncidentele lasten
46.O29
Resultaat voor vennootsch Venn
Mutaties in reserves Nog te bestemmen resultaat
het 46.O29
59