integrale beantwoording vragen raadsfracties Begroting 2027
Tekst van het document
- Het bereiken van prijsovereenstemming door gemeente met aannemer Van Heur Bouw & Onderhoud voor de uitbreiding van de entree en kantine. - Het tijdig slopen van het bestaande trappenhuis door Brix. - De planning en realisatie van Brix met Van Heur m.b.t. de realisatie van de 9 appartementen. - Inlopen van de opgelopen vertraging ten gevolge van het opnieuw moeten doen van de aanbesteding van de afbouw. - Aanleg van de complexe gelijktijdige aanleg van de infra aan de Vieboulevard. Capaciteit elektriciteit: De beschikbaarheid van elektriciteit voor Het Martin Buber is thans geen issue meer. Er worden in combinatie met de zwaarste huisaansluiting (3 x 80A), 2 batterijen geplaatst met een capaciteit van 250 kWh en een vermogen van 100 kW. De aanbesteding van de benodigde batterijen vindt op korte termijn plaats. 4. Jeugdzorg (Bron: Begroting 2027, p. 82–85, programma Sociaal domein.) De begroting voorziet vanaf 2028 een tekort op de jeugdhulp van € 588.000 per jaar. Daarbij zijn mogelijke prijsaanpassingen buiten de gehanteerde indexeringen nog niet meegenomen.
Vraag: Op welke ontwikkeling van het aantal cliënten, de gemiddelde kosten per cliënt en de zorgzwaarte is deze raming gebaseerd? Welke gegevens zijn beschikbaar over wachttijden, toegankelijkheid en passende hulpverlening, zodat de financiële ontwikkeling ook in relatie tot de feitelijke zorgverlening kan worden beoordeeld? De raming is gebaseerd op prognoses aan de hand van historische aantallen, zorgzwaarte, duur, lopende hulptrajecten en de tendens met betrekking tot de verschillende vormen van jeugdzorg. Daar zitten dan ook de factoren als wachttijden, toegankelijkheid en passende hulpverlening in. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp is al jaren redelijk stabiel. In de ingevoerde werkwijze wordt nog beter gekeken naar de best passende zorg. De noodzakelijke inzet per jeugdige varieert sterkt, evenals de daarmee gepaard gaande kosten. Over alle jeugdigen fluctueert de inzet niet enorm in verschillende jaren. Daarmee vormen de gegevens van afgelopen jaren een goede basis. Uiteraard is en blijft dit een inschatting/begroting. De jeugdhulp is constant in ontwikkeling en het verloop is grillig. 5. Inzet van AI bij ondermijnende criminaliteit (Bron: Begroting 2027, p.
31, programma Veiligheid.) In de begroting staat dat de gemeente in 2027 wil onderzoeken hoe AI kan worden ingezet om verhoogde risico’s op ondermijnende criminaliteit te analyseren naar buurten, locaties en branches. Vraag: Kan het college aangeven welke concrete toepassing wordt onderzocht, welke categorieën gegevens daarvoor worden overwogen en welke juridische en privacy-toetsen vooraf zijn voorzien? Graag tevens toelichten hoe menselijke beoordeling, controleerbaarheid en besluitvorming zijn ingericht of worden meegenomen in het onderzoek, voordat resultaten aanleiding kunnen geven tot bestuurlijke interventies. De aanpak van ondermijnende criminaliteit begint vrijwel altijd met een ‘niet-pluis’-gevoel van oplettende burgers of veiligheidspartners zoals politie, boa of gemeentelijke toezichthouders. Dat gevoel is en blijft mensenwerk, AI kan dat niet vervangen. Welke AI-instrumenten mogelijk toepasbaar zijn wordt nog onderzocht en er zijn nog geen concrete toepassingen/systemen in beeld. In de te maken keuzes is een belangrijk uitgangspunt dat systeem enkel ondersteunend wordt ingezet en niet leidend/bepalend voor onze acties is. De AI-toepassing richt zich bijv. op het snel en efficiënt kunnen analyseren van bulkinformatie uit openbare informatie zoals gegevens Kadaster, Kamer van Koophandel, CBS-informatie etc.
Dergelijke analyses zijn behulpzaam om te inschatten of er in een bepaald gebied en/of bedrijfstak een verhoogd risico op ondermijnende criminaliteit is. Dergelijke analyses worden nu ook al gedaan maar is nog ouderwets handwerk dat tijdrovend is. De analyses helpen om focus in de aanpak aan te brengen. Toezichts- en handhavingscapaciteit kan daarmee gerichter ingezet worden en daar waar de meeste impact te verwachten is. Het daadwerkelijk verder onderzoeken van het gebied of branche blijft echter mensenwerk. AI-toepassingen binnen het veiligheidsdomein worden niet ingezet voordat deze beoordeeld en akkoord bevonden zijn door de Functionaris Gegevensbeheer en Privacyofficer. Bij de dataverwerking wordt daarbij ook zoveel mogelijk gewerkt met niet tot personen herleidbare informatie (de bulkanalyses). Pdas bij concrete signalen over specifieke personen of bedrijven worden de persoonsgegevens zorgvuldig verwerkt en in lijn met de strikte AVG-regels. 6. Buurtbatterij Vraag 6a.
— Projectinhoud, voortgang en betrokken partijen Wat is de concrete doelstelling, beoogde locatie, technische omvang en huidige uitvoeringsstatus van het project ‘Buurtbatterij op Duits energienet’? Welke werkzaamheden zijn sinds de start in 2025 daadwerkelijk uitgevoerd, welke partijen zijn betrokken en wat is de rol van de gemeente Herzogenrath? Het project ‘Buurtbatterij op Duits energienet’ is een verkennings- en kennisontwikkelingsproject en richt zich niet op de directe realisatie van een buurtbatterij. Doel is inzicht te verkrijgen in de mogelijkheden voor lokale energieopslag, grensoverschrijdende energie-uitwisseling en het beter benutten van lokaal opgewekte duurzame energie. Daarbij wordt onderzocht hoe netcongestie kan worden beperkt, hoe energiearmoede en energiebesparing aan elkaar gekoppeld kunnen worden en hoe een toekomstbestendig energiesysteem kan worden ontwikkeld. Het project richt zich op de buurten Bleijerheide en Nulland. Er is momenteel nog geen definitieve locatie of technische omvang vastgesteld. Het project bevindt zich in de onderzoeks- en ontwikkelfase. Sinds de start zijn onder meer verkenningen uitgevoerd naar technische, juridische en organisatorische mogelijkheden, stakeholderbetrokkenheid en de ontwikkeling van een businesscase voor grensoverschrijdende samenwerking.
De gemeente Herzogenrath is als partner betrokken bij het onderzoek naar grensoverschrijdende energiesamenwerking en kennisontwikkeling. Het subsidietraject richt zich daarbij op het wegnemen van grensbelemmeringen voor energie-uitwisseling en het ontwikkelen van toepasbare kennis voor toekomstige projecten. Vraag 6b. — Kosten, subsidies en besteding Hoe is het totale projectbudget van € 120.000 opgebouwd en waarvoor is de voor 2027 geraamde € 116.000 bestemd? Welk deel betreft onderzoek, voorbereiding, personeelsinzet of daadwerkelijke technische realisatie? Hoe verhoudt deze raming zich tot de genoemde € 113.000 aan subsidies voor 2027? Het totale projectbudget bedraagt € 120.000 en bestaat uit € 50.000 aan personele inzet van de gemeente, € 15.000 cofinanciering van Stadsregio Parkstad Limburg en € 55.000 subsidie vanuit de Regio Deal Parkstad Limburg II. De geraamde kosten hebben betrekking op projectleiding, interne capaciteit, onderzoeken, communicatie en een post onvoorzien. Van de gemeentelijke bijdrage is al omme nabij € 4.000 aan personele inzet geleverd. Daarnaast is een groot deel van de subsidiemiddelen reeds als voorschot ontvangen. Het in de vraag genoemde bedrag van € 113.000 betreft de combinatie van de gemeentelijke personele inzet en de reeds ontvangen subsidiemiddelen.
Het resterende deel van de subsidie wordt na afronding en financiële vaststelling van het project ontvangen. De voor 2027 geraamde middelen zijn bestemd voor de verdere uitvoering van het project. Dit betreft voornamelijk projectleiding, ambtelijke capaciteit, onderzoek en de uitwerking van de projectresultaten. Het project bevindt zich in deze fase nog nadrukkelijk in de onderzoeks- en ontwikkelfase. Van daadwerkelijke technische realisatie is nog geen sprake. Vraag 6c. — Resultaten voor de Kerkraadse energieopgave Welke concrete resultaten worden van deze pilot verwacht en in hoeverre kan het project bijdragen aan vermindering van netcongestie, betaalbaarheid van energie voor inwoners en lokale benutting van duurzaam opgewekte energie? Wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen effecten op het Nederlandse en het Duitse elektriciteitsnet? De pilot is gericht op kennisontwikkeling rondom lokale energieopslag en grensoverschrijdende energie-uitwisseling. Het project moet inzicht geven in de mogelijkheden om lokaal opgewekte duurzame energie beter te benutten, vraag en aanbod van energie beter op elkaar af te stemmen en daarmee de druk op het elektriciteitsnet te verlagen. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre dergelijke oplossingen kunnen bijdragen aan een betaalbaar, betrouwbaar en toekomstbestendig energiesysteem voor inwoners.
Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de kansen en effecten aan zowel de Nederlandse als de Duitse zijde van de grens. Omdat het project zich nog in de onderzoeks- en ontwikkelfase bevindt, kunnen op dit moment nog geen concrete uitspraken worden gedaan over de omvang van deze effecten. De pilot moet juist inzicht bieden in de technische, juridische en organisatorische haalbaarheid van dergelijke oplossingen. Vraag 6d. - Aanvullende verduidelijkingsvraag Betreft ‘Buurtbatterij Bleijerheide’ uit de eerdere Regio Deal-voortgangsmelding hetzelfde project als ‘Buurtbatterij op Duits energienet’ (kostenplaats 9740183) in de Begroting 2027? Zo ja, hoe verhouden de genoemde subsidiebronnen, samenwerkingspartners en mijlpalen zich tot elkaar? Zo nee, welke afzonderlijke projecten lopen er en hoe worden deze administratief en bestuurlijk onderscheiden Ja, het gaat hierbij om hetzelfde project. Het verschil is enkel dat de uitvoeringsperiode verlengd is van 31-12-2026 naar 31-12-2027. 7. WMO Pag.83. Exploitatie / 6.711 huishoudelijke hulp ( WMO). 2027: € 9.316.000,- 2029: € 5.461.000,- Vraag: Het voornemen van het rijk is om in 2029, hulp bij huishouden uit de WMO te halen.
Hoe gaat de gemeente toekomstig om met dit grote verschil binnen deze kostenpost? Omdat nog veel onzeker is over de voorgenomen rijksmaatregel om Hulp bij Huishouden uit de Wmo te halen, is ervoor gekozen de financiële effecten vanaf 2029 voorlopig budgettair neutraal te verwerken in de begroting. Dat wil zeggen dat de geraamde daling van de uitgaven gelijk is aan de verwachte korting op het gemeentefonds. Per saldo leidt deze verwerking daarom niet tot een financieel voordeel voor de gemeente. Zodra het Rijk meer duidelijkheid biedt over de inhoud, invoering en financiële gevolgen van de maatregel, zal worden beoordeeld welke gevolgen dit heeft voor de uitvoering van Hulp bij Huishouden en zal de raad hierover worden geïnformeerd. Zie ook het antwoord op vraag 6.7 van PRO Kerkrade. 8. Uitwisseling van ambtenaren tussen Kerkrade en Herzogenrath In de begroting wordt gesproken over het intensiveren van de uitwisseling van ambtenaren tussen de gemeenten Kerkrade en Herzogenrath. Vraag: Hoeveel ambtelijke uitwisselingen hebben in 2026 daadwerkelijk plaatsgevonden? Om welke functies of afdelingen ging het en wat waren de concrete resultaten van deze uitwisselingen? In 2026 hebben 3 ambtelijke uitwisselingen tussen de gemeenten Kerkrade en Herzogenrath daadwerkelijk plaatsgevonden.
Vanuit Herzogenrath hebben twee medewerkers in opleiding (Auszubildende) ieder drie dagen meegelopen bij de afdelingen P&O en Handhaving van de gemeente Kerkrade. Daarnaast heeft een medewerker van de afdeling P&O van Kerkrade drie dagen meegelopen bij het Haupt- und Personalamt van Herzogenrath. De uitwisselingen hebben bijgedragen aan een beter inzicht in elkaars werkwijzen, beleidsaanpak en organisatorische structuren. De deelnemende medewerkers hebben kennis en inspiratie opgedaan die zij kunnen meenemen in de vormgeving en uitvoering van hun eigen werkzaamheden en beleid. Een belangrijk bijkomend resultaat is dat de onderlinge contacten tussen medewerkers zijn versterkt. De deelnemers weten elkaar inmiddels rechtstreeks te vinden voor het uitwisselen van kennis en ervaringen en kunnen gemakkelijker een beroep op elkaar doen bij vragen of behoefte aan informatie en ondersteuning. Daarnaast is uit deze uitwisseling het voorstel gekomen periodieke overlegmomenten te organiseren tussen de betrokkenen afdelingen. 9. Spreekvaardigheid In de Begroting 2027 staat dat de gemeente Kerkrade de cursus spreekvaardigheid Duits voor haar medewerkers voortzet, om de grensoverschrijdende samenwerking met Herzogenrath te versterken.
Vraag: Wordt er vanuit de gemeente Herzogenrath een vergelijkbaar initiatief georganiseerd, waarbij Duitse ambtenaren de mogelijkheid krijgen om een cursus Nederlands te volgen (Of van Ons Kerkrade mag dit ook een cursus Limburgs zijn)? En mocht dat nog niet het geval zijn, is het college bereid dit binnen Eurode bespreekbaar te maken? De Stadt Herzogenrath organiseert momenteel geen vergelijkbaar initiatief voor het leren van de Nederlandse taal of Limburgs dialect. Het college is bereid dit onderwerp binnen het Openbaar Lichaam Eurode bespreekbaar te maken en zal het daarom als bespreekpunt agenderen voor het Dagelijks Bestuur van Eurode. Hierbij kan worden verkend of er, rekening houdend met de beschikbare financiële middelen, mogelijkheden zijn om ook in Herzogenrath een soortgelijk initiatief aan te bieden. 10. Robotisering en vermindering van de werkdruk De begroting vermeldt dat de gemeente steeds meer inzet op robotisering en automatisering binnen de bedrijfsvoering. Vraag: Kan men hier enkele concrete voorbeelden van geven van processen waarbij robotisering inmiddels is toegepast of in 2027 zal worden ingezet? Wij werken aan verschillende toepassingen van procesautomatisering en AI om terugkerende administratieve werkzaamheden te verminderen.
Concrete voorbeelden zijn: • Factuurverwerking: het automatiseren van het doorzetten van per e-mail ontvangen facturen naar het financiële systeem. • Documentregistratie: de voorbereiding van een AI-assistent binnen het documentmanagementsysteem die automatisch metadata uit documenten haalt. • Informatie zoeken: het voorbereiden van een toepassing waarmee medewerkers vragen in gewone taal kunnen stellen en antwoorden krijgen op basis van de inhoud en context van documenten. • Gespreksverslaglegging: het verkennen van het transcriberen van gesprekken naar conceptgespreksverslagen en actielijsten. • Digitale informatieverstrekking: de voorbereiding van een AI-chatbot op de gemeentelijke website, waarmee inwoners en bedrijven ook buiten openingstijden vragen kunnen stellen. Daarnaast loopt binnen Kerkrade een pilot met SafeGPT. De genoemde toepassingen bevinden zich in verschillende fasen van voorbereiding en beproeving. Waar de centrale beoordeling nog niet is afgerond, moet deze plaatsvinden voordat over inzet wordt besloten. Onze aanpak begint bij het werkproces: welke stappen zijn nodig en welke handelingen kunnen eenvoudiger of vervallen? Digitalisering is daarbij een middel. Soms kan de werkdruk ook worden verminderd door betere werkafspraken of het wegnemen van dubbele handelingen, zonder nieuwe technologie.
De verwachte opbrengsten zijn minder administratief werk, kortere doorlooptijden en meer ruimte voor inhoudelijke werkzaamheden en persoonlijk contact met inwoners. De daadwerkelijke tijdwinst moet per toepassing worden vastgesteld. 11. Grensoverschrijdende samenwerking en de rol van Eurode Op pagina 38 van de begroting staat dat Stadsregio Parkstad met Aken in gesprek is over de uitrol van het elektrische deelfietsensysteem. Vraag: Is het samenwerkingsverband Eurode, waarin Kerkrade en Herzogenrath samenwerken, bij deze gesprekken betrokken? Zo nee, waarom niet? En ziet het college mogelijkheden om Eurode nadrukkelijker te betrekken bij dergelijke grensoverschrijdende mobiliteitsprojecten? Het Openbaar Lichaam Eurode vervult in dit project een verbindende rol. Eurode is in dit geval vertegenwoordigd via de ambtelijke samenwerkingsstructuren van beide gemeenten. Omdat alle gemeenten van zowel de Stadsregio Parkstad als de Städteregion Aachen geïnteresseerd zijn in de uitrol van het Nextbike systeem is ervoor gekozen om de stadsregio’s de kartrekkende rol te laten vervullen. De ambtenaren van beide gemeenten zijn nauw betrokken bij de betreffende stadsregio’s. Het college ziet mogelijkheden om de Euroderaad periodiek te informeren over de voortgang van dit project, zodat ook binnen het samenwerkingsverband Eurode de ontwikkelingen gevolgd kunnen worden. 12.
Fietsverbinding Kerkrade - Herzogenrath In de Begroting 2027 wordt aangegeven dat de realisatie van een fietsverbinding tussen Kerkrade en Herzogenrath ook het komende jaar een prioriteit blijft. Vraag: Is de Euroderaad betrokken bij de plannen en besluitvorming rondom deze grensoverschrijdende fietsverbinding? Zo nee, is men voornemens de Euroderaad hier in de toekomst actief bij te betrekken, en op welke wijze zal dit gebeuren? Na ondertekening van de Letter of Intent is de Euroderaad tijdens zijn vergadering van 12 december 2024 geïnformeerd over de stand van zaken, de mogelijke tracés en het verdere proces rondom de grensoverschrijdende fietsverbinding. We werken nauw samen met de gemeente Herzogenrath en de stadsregio’s Parkstad en Aken. Zodra de route een definitieve vorm krijgt én er vanuit alle partijen dekking is gevonden zal de Euroderaad opnieuw worden betrokken. We bekijken de mogelijkheden om tussentijds een update te geven aan de Euroderaad wanneer daar aanleiding toe is. De wijze waarop zal in samenspraak met eerdergenoemde partijen. 13. Stijgende ICT-licentiekosten en mogelijke besparingen Uit de Begroting 2027 blijkt dat de ICT-licentiekosten de komende jaren verder stijgen. Dit hangt onder meer samen met de groei van het aantal medewerkers en het toenemende gebruik van digitale toepassingen.
Verwacht het college dat de verdere implementatie van kunstmatige intelligentie (AI) en automatisering de komende jaren zal leiden tot kostenbesparingen binnen de gemeentelijke organisatie, bijvoorbeeld door een verlaging van de loonsom of een vermindering van het aantal benodigde ambtelijke fte’s? Zo ja, zijn deze verwachte besparingen al meegenomen in de meerjarenbegroting van deze posten? Wij verwachten dat procesverbetering, automatisering en AI kunnen bijdragen aan een hogere productiviteit en een betere beheersing van de werkdruk. Binnen Kerkrade loopt een SafeGPT-pilot. Daarnaast worden toepassingen voor onder meer documentregistratie, informatie zoeken en gespreksverslaglegging voorbereid of onderzocht. Met de Open Universiteit werken wij binnen het traject Agentic Shift aan de relatie tussen AI en strategische personeelsplanning. Daarbij onderzoeken wij welke werkzaamheden veranderen, welke vaardigheden nodig zijn en wat dit betekent voor de toekomstige personeelsbehoefte. Daarnaast versterken wij de basis van de informatievoorziening door strakkere sturing op leveranciersprestaties en SLA’s, samenwerking met andere gemeenten en overheidspartijen en verdere ontwikkeling van de informatiearchitectuur. Daarbij sluiten wij aan op de Nederlandse Digitaliseringsstrategie en de principes van Common Ground.
Hiermee beogen wij meer kwaliteit, samenhang en waarde uit de beschikbare middelen te halen. Deze verbeteringen leiden niet automatisch tot een lagere loonsom of minder fte’s. Vrijgespeelde capaciteit kan ook worden ingezet om extra werkzaamheden op te vangen, de dienstverlening te verbeteren of toekomstige uitbreiding te beperken. De invoering van AI vraagt bovendien eerst investeringen in technologie, inrichting, opleiding, toetsing en beheer. In de begroting zijn geen afzonderlijk herkenbare, gekwantificeerde besparingen op loonsom of formatie toegelicht die specifiek aan AI zijn toegerekend. 14. Werkruimtes en digitale dienstverlening in gemeenschapshuizen Op informatiebijeenkomsten voor gemeenschapshuizen heeft Ons Kerkrade toentertijd het voorstel gedaan om in gemeenschapshuizen zogenoemde werkruimtes te realiseren. Het doel hiervan is om een breder publiek naar de gemeenschapshuizen te trekken waardoor een soort kruisbestuiving mogelijk is. Mensen die gebruik maken van zulke werkruimtes zouden hun vakkennis kunnen gebruiken om andere bezoekers te helpen met vragen die zij mogelijk hebben (denk aan vragen over belastingen, correspondentie met de overheid etc).
Dit voorstel is toentertijd positief ontvangen vandaar onze vervolgvraag: Is dit initiatief inmiddels verder onderzocht en uitgewerkt? Zo ja, wat zijn de concrete stappen die in deze zijn gezet? Zo nee, wat is de reden dat hieraan nog geen verdere uitvoering is gegeven? In de periode juli 2025 tot en met december 2026 is een kwartiermaker aangesteld met de opdracht om de wensen, behoeften en aandachtspunten van de betrokken gemeenschapshuizen en andere belanghebbenden in kaart te brengen. Op het gebied van de door Ons Kerkrade voorgestelde werkruimtes zijn de concrete uitvoeringsstappen nog beperkt. Echter betekent dit niet, dat er in de gemeenschapshuizen geen stappen vooruit zijn gezet. Te denken valt onder andere aan de ontwikkelingen met betrekking tot het wijkgericht werken, waarbij professionals van de gemeente Kerkrade en vrijwilligers en professionals van welzijnsinstelling Impuls in de gemeenschapshuizen aanwezig zijn om vragen van inwoners te beantwoorden. Op basis van de inventarisatie en bijbehorende analyse van de kwartiermaker wordt een borgingsplan opgesteld. Dit plan moet inzicht geven in de wijze waarop de gemeenschapshuizen ook op langere termijn kunnen blijven functioneren. Daarbij wordt zowel gekeken naar de inhoudelijke invulling, maatschappelijke functie van de gemeenschapshuizen als ook naar burgerparticipatie en de financiële haalbaarheid.
Het doel is om te komen tot een concreet en toekomstbestendig plan, waarin duidelijk wordt welke ondersteuning nodig is, hoe de gemeenschapshuizen georganiseerd en gefinancierd kunnen (blijven) worden en welke vervolgstappen nodig zijn om de continuïteit te waarborgen. SP Kerkrade Burgerparticipatie, begroting pag. 16–17. Vraag 1. Sinds 2026 is geen structureel algemeen budget meer beschikbaar voor participatieactiviteiten; concrete trajecten worden door vak-afdelingen gefinancierd. 1a. Kan het college per vak-afdeling inzicht geven in de begrote middelen voor burgerparticipatie in 2027? Vanaf 2026 is er geen centraal, structureel budget meer beschikbaar voor de financiering van concrete participatietrajecten. De financiële middelen voor participatie worden opgenomen in de reguliere begrotingen van de afzonderlijke vakafdelingen, afhankelijk van de aard, omvang en doelstellingen van de betreffende beleidsopgaven en projecten. Hierdoor is er geen afzonderlijk, gemeentebreed overzicht van de begrote middelen voor burgerparticipatie per vakafdeling beschikbaar. De kosten voor participatie maken onderdeel uit van de bredere project- en beleidsbudgetten van de vakafdelingen. Het resterende centrale budget uit 2026 wordt overgeheveld en ingezet voor het beheer en de doorontwikkeling van gemeentebrede voorzieningen, kennis en ondersteuning op het gebied van burgerparticipatie.
In het beschikbare budget voor communicatie en marketing is nog een afzonderlijke post voor burgerparticipatie structureel opgenomen in de begroting ter grootte van 10.000 euro. 1b. Hoe waarborgt het college dat participatie niet afhankelijk wordt van de toevallige budgetruimte van een vak-afdeling? Het uitgangspunt is dat burgerparticipatie een integraal onderdeel vormt van de gemeentelijke beleids- en projectontwikkeling en niet afhankelijk is van de aanwezigheid van een afzonderlijk participatiebudget. Zo is het eigenaarschap en de verantwoordelijkheid voor participatie ook bij de vakafdeling als ook de portefeuillehouders. De financiële verantwoordelijkheid bij de vakafdelingen betekent daarmee niet dat participatie een vrijblijvende keuze wordt. Het is aan de vakafdelingen om participatie als onderdeel van hun beleidsopgaven en projectbudgetten mee te nemen. Het college zal binnen de portefeuilles de budgetten ook bewaken zoals dit voor elk onderdeel van een project- en beleidsbudget gebeurt. 1c. Welke indicatoren gebruikt het college om de invloed van inwoners op besluiten te beoordelen? Bij de beoordeling van participatietrajecten wordt niet uitsluitend gekeken naar het aantal betrokken inwoners of de hoeveelheid opgehaalde reacties. Het gaat nadrukkelijk ook om de mate waarin inwoners daadwerkelijk invloed hebben kunnen uitoefenen op de planvorming en besluitvorming.
De centrale ondersteuning vanuit burgerparticipatie blijft beschikbaar om vakafdelingen te adviseren, kennis te delen en te ondersteunen bij de inrichting en uitvoering van participatieprocessen. Ook wordt toegezien op de toepassing van de gemeentelijke uitgangspunten en de kwaliteit van participatietrajecten. Om dit te waarborgen, wordt participatie zo vroeg mogelijk meegenomen bij de voorbereiding van beleid, projecten en plannen. De beschikbare beslisboom ondersteunt vakafdelingen bij het bepalen van de passende vorm en mate van participatie. Daarbij is de ambitie om, binnen de mogelijkheden en passend bij de aard van het vraagstuk, steeds een zo hoog mogelijke participatietrede te bereiken. Structurele middelen collegeprogramma, begroting pag. 20. Vraag 2. Het college stelt voor vanaf 2027 jaarlijks structureel € 350.000 te reserveren voor de doelenagenda van het collegeprogramma, vooral voor proceskosten. Het collegeprogramma is volgens de aanbieding nog in voorbereiding. 2a. Voor welke concrete doelen, activiteiten en kostensoorten is de jaarlijkse € 350.000 bestemd? Wij verwijzen voor de beantwoording naar het antwoord op vraag 0.1 van fractie Pro Kerkrade. 2b.
Welke beslissingen blijven expliciet voorbehouden aan de raad en op welke wijze wordt tussentijds verantwoording afgelegd? Wij verwijzen voor de beantwoording naar het antwoord op vraag 0.1 van fractie Pro Kerkrade. 2c. Waarom is structurele reservering noodzakelijk voordat de doelenagenda en prestatie- indicatoren definitief zijn vastgesteld? Wij verwijzen voor de beantwoording naar het antwoord op vraag 0.1 van fractie Pro Kerkrade. De voorbereiding en realisatie van de doelenagenda en het actieprogramma evenals het uitvoeren van een aantal kleinere projecten betreft een continu proces gedurende deze bestuursperiode. Vandaar dat deze middelen dienovereenkomstig geraamd zijn in de voorliggende begroting. Begrotingssaldo, pag. 9 en 195. Het actuele begrotingssaldo bedraagt in: - | 2027 € 29.000 positief - | 2028 | € 4,852 miljoen negatief - | 2029 € 2,003 miljoen negatief - | 2023 € 46.000 positief Het college kiest ervoor de tekorten zichtbaar te laten. Vraag 3. Het tekort in 2028 en 2029. 3a. Waardoor ontstaat in Kerkrade het grote tekort in 2028 | en 2029? | Zijn dat uitsluitend de effecten van het “ravijnjaar”? Voor een opbouw van de resultaten in de verschillende jaren verwijzen wij u graag naar de financiële begroting | op pagina 193 en verder. Tekorten ontstaan door een combinatie van keuzes en ontwikkelingen.
De financiële terugval | in inkomsten uit het gemeentefonds (m.n. ravijnjaar en onvoldoende compensaties voor kosten die gemeenten maken) speelt daar wel een heel belangrijke rol in. Kijken wij bijvoorbeeld alleen naar de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, is het bedrag dat wij ontvangen in 2028 circa € 4,2 mln lager dan in 2027. En in 2029 nog eens circa € 0,6 mln lager dan in 2028 (peil septembercirculaire 2026). 3b. Welke concrete maatregelen verklaren de verbetering in 2030? Zie ook het antwoord op vraag 3a. Ook hier is het weer een combinatie, maar | tegen 2030 is de nieuwe financieringssystematiek ingegroeid en groeit de algemene uitkering | aan gemeenten automatisch stabieler mee. Kijken wij bijvoorbeeld | alleen naar de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, is het bedrag dat wij ontvangen in 2030 weer bijna € 4,3 mln hoger dan in 2029 | (peil septembercirculaire 2026). 3c. Welk deel van het herstel is structureel en welk deel berust op incidentele baten, reservebewegingen of onzekere aannames? Voor een uitsplitsing in incidenteel en structureel verwijzen wij graag naar de overzichten op pagina 203/204. Zie | in relatie tot het herstel ook het antwoord op vraag 3b. 3d. Welke onderdelen van de tekorten in 2028 en 2029 zijn structureel en welke incidenteel? Graag een cijfermatige uitsplitsing.
Voor een uitsplitsing in incidenteel en structureel verwijzen wij graag naar de overzichten op pagina 203/204. 3e. Welke concrete maatregelen en scenario’s heeft het college onderzocht om deze tekorten op te vangen, inclusief de effecten op voorzieningen en lokale lasten? Alle vorig jaar met de raad gedeelde voorstellen studiejaar zijn opnieuw onderzocht rekening houdend met actuele inzichten en ontwikkelingen. Een deel van de voorstellen is gekozen, al dan niet in aangepaste vorm. Daarbij zijn de effecten zoals beschreven in de voorstellen nadrukkelijk in de afwegingen betrokken. Daarnaast zijn nog enkele aanvullende opties of varianten op de studiejaarvoorstellen bezien. Diverse aanvullende opties zijn uiteindelijk verwerkt in deze begroting (bijvoorbeeld actuele beoordeling van de reserves resulterend in vrijval van bedragen, de toerekening van oninbare debiteuren afval en riool), voor diverse andere opties is niet gekozen (bijvoorbeeld voorstellen met betrekking tot de inkomenstoeslag, indicatiestelling hulp bij huishouding en begeleiding/dagbesteding). Verder is al eerder een structurele taakstelling op de loonsom ingeboekt en concreet ingevuld. Daarbij is ook geanticipeerd of efficiënter werken en inzetten op nieuwe ontwikkelingen zoals ai. 3f.
Hoe wordt voldaan aan de toepasselijke eisen van structureel en reëel begrotingsevenwicht en wat is hierover afgestemd met de provinciale toezichthouder? Binnen het gemeentelijk toezichtkader van de Provincie Limburg (het landelijke Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader / GTK) moet het actuele begrotingsjaar óf het laatste jaar van de meerjarenraming (uiterlijk het vierde jaar) structureel en reëel sluitend zijn. Concreet betekent dit voor de huidige cyclus dat het begrotingsjaar 2027, óf de meerjarenraming uiterlijk in het jaar 2030, structureel en reëel moet sluiten. Zowel 2027 als 2030 voldoet aan deze eis, zoals u kunt zien op pagina 202-203 van de begroting. Verhoging belastingen en heffingen, begroting pag. 22–23 en 111–115. Vraag 4. De begroting voorziet in een aanvullende jaarlijkse indexering van 3% bovenop de eerder vastgestelde 1,5%, behoudens uitzonderingen. De extra OZB-opbrengst bedraagt volgens de toelichting € 390.000 in 2027, oplopend tot € 1.560.000 in 2030. 4a. Wat is de verwachte ontwikkeling van de totale woonlasten in euro’s voor een één- en meerpersoonshuishouden in 2027–2030? Op basis van de huidige aannames en onder gelijkblijvende overige omstandigheden zouden de totale woonlasten zich als volgt ontwikkelen: Eenpersoonshuishouden: 2027: € 1.054, 2028: € 1.101, 2029: € 1.151, 2030: € 1.203.
Meerpersoonshuishouden: 2027: € 1.133, 2028: € 1.184, 2029: € 1.237, 2030: € 1.293. Voor de jaren 2028 en verder is gerekend met een 4,5% stijging. Met dien verstande dat naar de toekomst toe voor afval en riool nog andere tariefsaanpassingen aan de orde kunnen zijn in relatie tot de kostendekkendheid. 4b. Welke uitgavenbeperkingen of andere dekkingsmogelijkheden zijn afgewogen voordat deze aanvullende indexering is voorgesteld? Zie het antwoord op vraag 3e. 4c. Wat is het afzonderlijke effect van de tariefverhoging en van areaaluitbreiding op de OZB- opbrengst? De fractie VVD heeft min of meer dezelfde vraag gesteld, maar nog iets uitgebreider. Wij verwijzen naar het antwoord op vraag 1 van de VVD. Parkeerbeleid en opbrengstramingen, begroting pag. 22– | 23. Vraag 5. Voor 2027 worden parkeertarieven van € 1,75 (zone 1) en € 1,20 (zone 2) genoemd. Voor parkeergarage Vie wordt € 130.000 opbrengst per jaar geraamd, terwijl bezettingsgegevens voor betaald parkeren ontbreken. 5a. Op welke bezettingsgraad, tarievenmix en aantallen abonnementen is de opbrengstraming van € 130.000 gebaseerd? Er is gerekend met 79 abonnementhouders en een gemiddelde bezettingsgraad van 20%. Hierbij is uiteraard rekening gehouden met het eerste uur gratis en de tijden dat er sowieso gratis geparkeerd kan worden. 5b.
Welke gevoeligheidsanalyse is gemaakt voor een lagere bezetting en welk effect heeft de tariefaanpassing op centrumbezoek? Er is geen gevoeligheidsanalyse gemaakt. De verwachting is dat de geringe tariefsverhoging geen invloed heeft op het centrumbezoek. Personeel, inhuur en overhead, begroting pag. 18, 21 en 23–25. Vraag 6. De begroting vermeldt overschrijding van de loonsom in 2025. Voor 2027 is € 29,640 miljoen overhead geraamd; de indicatoren vermelden 11,75 fte per 1.000 inwoners, € 1.345 apparaat kosten per inwoner en 6,60% externe inhuur. 6a. Kan het college de ontwikkeling van formatie, feitelijke bezetting, loonsom en externe inhuur over 2022– | 2027 in één vergelijkbare tabel verstrekken? 6b. Welke concrete efficiencymaatregelen zijn reeds gerealiseerd en welke aantoonbare besparingen worden van digitalisering en AI verwacht? 6c. Welke oorzaken van de loonsomoverschrijding in 2025 zijn incidenteel en welke werken structureel door? 6a. Hieronder treft u in één tabel aan wat de ontwikkeling is van formatie, feitelijke bezetting, loonsom en externe inhuur over de jaren 2022-2027.
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 FTE | 424 | 470 | 490 | 502 | 510 Loonsom | 33.992.728 | 39.228.878 | 42.993.604 | 46.588.905 | 47.982.300 | 49.108.800 Inhuur | 5.966.696 | 6.695.010 | 6.723.871 | 5.365.354 | 5.055.100 | 3.465.300 De stijging in loonsom door de jaren heen wordt veroorzaakt door de uitbreiding van formatie zoals in de tabel weergegeven; gewijzigde functiewaarderingen HR21; cao stijgingen en niet begrote variabele kosten. Over de jaren 2026 en 2027 kunnen nog geen harde cijfers gegeven worden; die blijken straks bij het opmaken van de jaarrekening 2026 en 2027. Ook kan geen exact cijfer gegeven worden over de begrote formatie in 2027. 6b. We hebben geen gemeentebreed inzicht in alle concrete gerealiseerde efficiencymaatregelen. Met de toepassing van digitalisering en AI wordt overal in de organisatie ervaring opgedaan. Dat moet op een verantwoorde wijze en dat heeft tijd nodig. Momenteel is het nog te vroeg om een con crete verwachting op besparingen uit te spreken. 6c. De overschrijding van het personeelsbudget in 2025 bestaat uit twee componenten: een overschrijding van de reguliere loonsom enerzijds en variabele personeelskosten anderzijds. De overschrijding op de reguliere loonsom werkt structureel door. Dit geldt weer niet voor frictiekosten als gevolg van tijdelijke dubbel formatie vanwege het anticiperen op AOW-uitstroom.
De variabele kosten bestaan voor een belangrijk deel uit vergoedingen voor overwerk en onregelmatige diensten, met name binnen de buitendienst, handhaving/OOV en de bodefunctie. Daarnaast omvatten de variabele kosten onder meer jubileumuitkeringen, uitkeringen bij pensionering, kilometer- en thuiswerkvergoedingen, BHV-/EHBO-vergoedingen en vitaliteitspremies. Deze kosten fluctueren jaarlijks maar hebben een structureel karakter. Door wijzigingen in wet - en regelgeving en de aanpassing van de lokale verordening voor raads - en commissieleden zijn ook deze variabele kosten toegenomen. Deze kosten hebben eveneens een structureel karakter. De verplichte aanvulling van de voorziening wethouderspensioenen en de verlofspaarregeling hebben geleid tot extra lasten. De voorziening wethouderspensioenen fluctueert jaarlijks op basis van een aantal factoren (samenstelling rechthebbenden, aanspraken rechthebbenden, rentevoet en actuariële uitgangspunten). De voorziening gaat met ingang van 1 januari 2028 vervallen vanwege de verplichte overgang van Appa na ar het ABP. Hiervoor komen andere kosten terug in de begroting (met name betalingen van premiepremies). De voorziening verlofsparen heeft een structureel karakter. Onderwijshuisvesting en toekomstige investeringen, begroting pag. 20 en 55–62. Vraag 7.
Het college signaleert een toekomstige opgave in de onderwijshuisvesting en wil in 2030 € 1,1 miljoen reserveren voor toekomstige kapitaallasten. 7a. Is een actueel meerjarig investerings- en onderhoudsbeeld beschikbaar van alle schoolgebouwen, inclusief prioriteiten en kostenramingen? De gemeente is op grond van de wettelijke taakstelling verantwoordelijk voor de bekostiging van voorzieningen in de onderwijshuisvesting, waaronder nieuwbouw en uitbreiding. De verantwoordelijkheid voor het reguliere onderhoud en de exploitatie van schoolgebouwen ligt sinds 2015 volledig bij de schoolbesturen. Op dit moment lopen verschillende onderzoeken naar de toekomstige opgaven binnen de onderwijshuisvesting. Daarbij worden onder meer de noodzakelijke maatregelen, mogelijke scenario's en de financiële consequenties per project in beeld gebracht. Een volledig uitgewerkt en actueel meerjarig investeringsbeeld voor alle schoolgebouwen is daarmee nog niet beschikbaar. Bij de vaststelling van de IHP-update voor Kerkrade-Oost heeft de raad aangegeven voorafgaand aan besluitvorming over afzonderlijke projecten geïnformeerd te willen worden, zodat ook de financiële consequenties en de benodigde gemeentelijke investeringen kunnen worden besproken. Deze werkwijze wordt gevolgd. 7b.
Hoe verhoudt de reservering van € 1,1 miljoen zich tot de geraamde totale investeringsbehoefte en wanneer ontvangt de raad concrete voorstellen? Zie het antwoord op vraag 0.2 van fractie Pro Kerkrade. De reservering van € 1,1 miljoen in 2030 is bedoeld om ruimte te creëren voor de toekomstige kapitaallasten die voortvloeien uit investeringen in de onderwijshuisvesting. De omvang van de totale investeringsbehoefte is op dit moment nog niet definitief vastgesteld. Onderdeel van de lopende onderzoeken is daarom ook het in beeld brengen van de financieringsbehoefte en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten per project. Naar verwachting wordt in de eerste helft van 2027 een concreet voorstel aan de raad voorgelegd voor het project Onderwijshuisvesting Centrum. Op basis van de uitkomsten van de overige onderzoeken worden ook de vervolgstappen en bijbehorende investeringsvoorstellen aan de raad voorgelegd. Begroting, pag. 117–120 en 189. Het restrisico van nul bij OBK. Vraag 8. De begroting stelt het restrisico van het Ontwikkelingsbedrijf Kerkrade op nul, terwijl toekomstige projectverliezen en vennootschapsbelasting nog niet volledig kunnen worden ingeschat. 8a. Waarom wordt het restrisico op nul gewaardeerd als deze onzekerheden nog bestaan? Het saldo van de reserve grondexploitatie OBK wordt eind 2030 geschat op ca. € 4,01 mln.
Daarbij is rekening gehouden met de toekomstige opbrengsten en verplichtingen die goed zijn in te schatten. De verliezen uit toekomstige herstructureringsprojecten voor 2027 t/m 2030 worden ingeschat op ca. € 2,38 mln. Er resteert dan nog een buffer van ca. € 1,63 mln. voor het opvangen van eventuele risico’s van de lopende grondexploitaties en het betalen van vennootschapsbelasting (de te betalen vennootschapsbelasting wordt geschat op € 250.000). Deze buffer is met de kennis van nu voldoende en daarom wordt het restrisico op € 0 berekend. 8b. Is de berekening gebaseerd op een expliciet worstcasescenario? Ja. Bij het bepalen van kosten wordt rekening gehouden met bepaalde risico’s (worstcase). Opbrengsten worden voorzichtig ingeschat. 8c. Wanneer worden de financiële risico’s per herstructureringsproject concreet gemaakt en aan de raad voorgelegd? De genoemde verliezen betreffen de projecten Kaalheide Bruist en Vincent van Goghplein. Beide projecten zijn in voorbereiding. De grondexploitatie van Vincent van Goghplein zal in de 1e helft van 2027 aan de raad worden voorgelegd. Het project Kaalheide Bruist loopt vertraging op, doordat de stichting Bruis zich recentelijk heeft teruggetrokken. De herontwikkeling zonder de stichting wordt verder verkend en ook hoe de grondexploitatie wordt opgezet.
Het is op dit moment niet duidelijk wanneer de grondexploitatie aan de raad wordt voorgelegd. Reservering van € 2,38 miljoen voor herstructureringsprojecten? Vraag 9. De reserve grondexploitatie wordt eind 2030 geraamd op circa € 4,01 miljoen. Daarvan is ongeveer € 2,38 miljoen bestemd voor verliezen uit herstructureringsprojecten. 9a. Om welke projecten gaat het precies? Het gaat om de projecten Kaalheide Bruist en Vincent van Goghplein. 9b. Waarom zijn de verwachte verliezen nog niet verwerkt in de geraamde ontwikkeling van de reserve? De projecten zijn in voorbereiding, maar nog niet voldoende concreet om de grondexploitaties voor vaststelling aan de raad aan te bieden. De verwachte verliezen zijn een grove inschatting. Als de grondexploitaties gereed zijn, zijn ook de geraamde verliezen en de dekking uit de reserve bekend. Na vaststelling door de raad worden de geraamde verliezen in het overzicht van het verloop van de reserve verwerkt. 9c. Hoeveel vrije reserve resteert als de geraamde verliezen en de nog onbekende vennootschapsbelasting worden afgetrokken? Het saldo van de reserve wordt eind 2030 geschat op ca. € 4,01 mln. De verliezen uit de herstructureringsprojecten in voorbereiding worden geschat op € 2,38 mln. Er resteert dan nog een buffer van € 1,63 mln. De te betalen vennootschapsbelasting wordt geschat op ca. € 250.000.
De ‘vrije reserve’ bedraagt dan € 1,38 mln. 9d. Op welk moment ontvangt de raad per project een actuele grondexploitatie en risicoanalyse? De grondexploitatie van Vincent van Goghplein zal in de 1e helft van 2027 aan de raad worden voorgelegd. Het project Kaalheide Bruist loopt vertraging op, doordat de stichting Bruis zich recentelijk heeft teruggetrokken. De herontwikkeling zonder de stichting wordt verder verkend en ook hoe de grondexploitatie wordt opgezet. Het is op dit moment niet duidelijk wanneer de grondexploitatie aan de raad wordt voorgelegd. De besparing door de Parkstadwet, begroting pag. 84 en 120. Vraag 10. De begroting raamt een besparing op bijstandslasten van € 312.000 in 2027, oplopend tot € 578.000 in 2030. Het college vermeldt dat het effect in de praktijk nog onzeker is. 10a. Op welke gegevens en aannames is deze raming gebaseerd? De raming is gebaseerd op de historische instroom in het aangewezen Wbmgp-gebied over 2021-2025. Daarbij is specifiek gekeken naar huishoudens van buiten Parkstad met een bijstandsuitkering die zich in een huurwoning vestigden. Bij het prognosticeren van de besparing vanaf de invoering van de Wbmgp is er rekening mee gehouden dat niet elk geweerd huishouden per definitie wordt vervangen door een huishouden zonder bijstand.
Op grond van artikel 6 van de huisvestingsverordening kunnen inwoners met regiobinding uit Parkstad, ongeacht hun inkomenssituati e, namelijk een huisvestingsvergunning krijgen. Ook kunnen geweerde huishoudens zich in theorie in niet-aangewezen delen van Kerkrade vestigen. Daarom is gerekend met een voorzichtig scenario, dat het midden houdt tussen geen effect en het maximaal haalba re effect. Op basis van de gemiddelde bijstandslasten per huishouden levert dit een besparing op van € 312.000 in 2027. Omdat een deel van deze huishoudens anders meerdere jaren bijstand zou hebben ontvangen, werkt de besparing door in de jaren daarna. Op basis van de historische bijstandsduur loopt de besparing daardoor op tot € 578.000 in 2030. 10b. Hoe wordt vastgesteld of de besparing daadwerkelijk optreedt? Er wordt gemonitord welke huishoudens op grond van de Wbmgp daadwerkelijk worden geweerd. Vervolgens wordt per woning gekeken welk type huishouden daarvoor in de plaats komt, binnen de kaders van de wetgeving en AVG. Zo wordt zichtbaar in hoeverre geweerde bijstandshuishoudens worden vervangen door huishoudens zonder bijstand. Medio 2027 wordt de raming op basis van deze ervaringscijfers herijkt. 10c. Welke financiële bijsturing vindt plaats als de geraamde besparing uitblijft? De geraamde besparing is verwerkt als lagere BUIG-lasten.
Op basis van de herijking medio 2027 wordt de reeks waar nodig bijgesteld. Deze bijstelling wordt verwerkt in de reguliere P&C-cyclus. Sociaal domein en financiële aannames, begroting pag. 9, 119–122 en 73–88. Vraag 11. De risicoparagraaf gaat onder meer uit van 1,5% jaarlijkse volumedaling bij hulp bij het huishouden, een voorlopige indexering van 3,59% en lagere BUIG-lasten door de Parkstadwet, waarvoor nog geen praktijkervaring bestaat. 11a. Welke historische gegevens onderbouwen de veronderstelde jaarlijkse daling van 1,5% in de huishoudelijke hulp? De aanname van een jaarlijkse volumedaling van 1,5% is gebaseerd op de gerealiseerde ontwikkeling van de gedeclareerde volumes Hulp bij Huishouden. Uit de gemeentelijke registraties blijkt dat het volume in 2025 lager ligt dan in 2024. Deze daling sluit aan bij de effecten die worden beoogd met de sinds 2023 ingezette werkwijze en vormt de basis voor de meerjarige prognose. 11b. Wat is het begrotingseffect wanneer de BUIG-besparing door de Parkstadwet niet of slechts voor de helft wordt gerealiseerd? De besparing door de Parkstadwet is verwerkt als lagere BUIG-lasten. Als de besparing niet of slechts gedeeltelijk wordt gerealiseerd, dan vallen de BUIG- lasten hoger uit dan begroot. Als de besparing volledig uitblijft, dan gaat het om € 312.000 in 2027, oplopend tot € 578.000 in 2030.
Als de besparing voor de helft wordt gerealiseerd, dan gaat het om € 156.000 in 2027, oplopend tot € 289.000 in 2030. Medio 2027 wordt de raming op basis van ervaringscijfers herijkt. Eventuele bijstellingen worden verwerkt in de reguliere P&C-cyclus. 11c. Welke financiële scenario’s zijn uitgewerkt voor hogere kosten van Wmo en jeugdhulp en hoe worden noodzakelijke voorzieningen geborgd? Binnen de Wmo wordt ingezet op een transformatie van het zorglandschap. Met name op het vlak van Hulp bij Huishouden en Begeleiding & Dagactiviteit worden maatregelen ontwikkeld die bijdragen aan passende ondersteuning en beheersing van de kosten. De begroting is gebaseerd op de meest actuele inzichten ten aanzien van volume - en kostenontwikkeling. Via periodieke monitoring van uitgaven, volumes en resultaten wordt beoordeeld of bijsturing noodzakelijk is. Daarbij blijft uitgangspunt dat inwoners die op grond van de Wmo recht hebben op ondersteuning deze ondersteuning blijven ontvangen. Eventuele hogere kosten jeugdhulp zijn afhankelijk van prijsafspraken en daadwerkelijke inzet. Zolang er geen uitsluitsel is over nieuwe tarieven jeugdhulp kan de impact ook nog niet berekend worden. Eventuele meerkosten worden zoveel mogelijk binnen jeugd opgevangen door het voorkomen van zorg en zorgzwaarte door vroeghulp en het inzetten van de best passende hulp. Risico’s bij jeugdhulp en Wmo. Vraag 12.
De begroting houdt rekening met een restrisico van circa € 1,2 miljoen voor het sociaal domein. 12a. Welke concrete risico’s zijn hierin opgenomen? Het is geen optelsom van concrete risico’s. Zoals gemeld is het bedrag van € 1,2 miljoen een inschatting gebaseerd op de gegevens en ontwikkelingen van de afgelopen jaren in samenhang met de gestegen uitgaven, en rekening houdend met de specifiek beschikbare buffer voor schommelingen in verband met open-einde regelingen (€ 1,5 mln). Daarmee is eigenlijk in totaliteit € 2,7 miljoen beschikbaar. 12b. In hoeverre is rekening gehouden met stijgende zorgkosten, volumeontwikkelingen en veranderingen in de rijksbijdragen? Hier is in de budgetten al zoveel mogelijk rekening mee gehouden op basis van huidige inzichten. Daarboven is dus incidenteel de 1,2 miljoen en de 1,5 mln (zie antwoord op vraag 12a) beschikbaar om tegenvallers op te vangen. De ontwikkelingen worden nauw gevolgd en zo nodig worden volgend jaar wederom de budgetten meerjarig bijgesteld op basis van de dan meest actuele inzichten. 12c. Hoe worden financiële beheersing en de toegankelijkheid van ondersteuning voor inwoners tegelijkertijd bewaakt? De begroting en daaraan gelieerde risico’s zijn gebaseerd op de meest actuele inzichten ten aanzien van volume- en kostenontwikkeling.
Via periodieke monitoring van uitgaven, volumes en resultaten wordt beoordeeld of bijsturing noodzakelijk is. Daarbij blijft uitgangspunt dat inwoners die op grond van de Wmo recht hebben op ondersteuning deze ondersteuning blijven ontvangen. Voor jeugd is enkel rekening gehouden met indexeringen. De begroting voor komende jaren is gebaseerd op de realisatie van afgelopen jaren. Eventuele meerkosten worden zoveel mogelijk binnen jeugd opgevangen door het voorkomen van zorg en zorgzwaarte door vroeghulp en het inzetten van de best passende hulp. Gedurende het jaar wordt periodiek gekeken naar de voortgang in aantallen toewijzingen per product en de bijbehorende kosten. Eventuele afwijkingen worden daarmee vroegtijdig gesignaleerd, waarbij toegankelijkheid en ondersteuning leidend blijft en de kosten daar een afgeleide van zijn. Begroting, pag. 83–85 en 120. Productenbegroting, pag. 33– | 34. Lagere kosten voor huishoudelijke hulp vanaf 2029. Vraag 13. De geraamde lasten voor huishoudelijke hulp dalen van 9.501 in 2028 naar 5.461 in 2029 (bedragen × € 1.000). De begroting verwijst naar een voorgenomen landelijke wijziging, waarvan de uitwerking nog onzeker is. 13a. Hoe is deze daling berekend? Vanwege de onzekerheid over het rijksvoornemen om Hulp bij Huishouden uit de Wmo te halen, is ervoor gekozen de financiële effecten vanaf 2029 budgettair neutraal te verwerken.
De geraamde lastendaling is daarom gelijkgesteld aan de verwachte korting op het gemeentefonds. Hierdoor dalen zowel de geraamde lasten als de beschikbare middelen met hetzelfde bedrag. 13b. Welke aannames zijn gemaakt over de rijksbijdrage en eventuele vervangende ondersteuning? Voor de korting op het gemeentefonds is geen aanname gehanteerd; deze is gebaseerd op de op dit moment beschikbare landelijke informatie. Voor de vormgeving van eventuele vervangende ondersteuning zijn nog geen definitieve aannames opgenomen, omdat de uitwerking van de rijksmaatregel nog onvoldoende duidelijk is. Daarom is ervoor gekozen het financiële effect budgettair neutraal te verwerken. Hierdoor blijft vanaf 2029 begrotingsruimte beschikbaar om inwoners die niet zelfstandig in Hulp bij Huishouden kunnen voorzien, waar nodig te blijven ondersteunen. De aanvullende verhoging van 3%. Vraag 14. De begroting rekent vanaf 2027 met een aanvullende verhoging van 3%, boven op een eerder besloten verhoging van 1,5%. 14a. | Op welke belastingen en leges wordt deze aanvullende verhoging toegepast? Op alle heffingen en leges, met uitzondering van die leges waarvoor maximumtarieven gelden. Specifiek voor parkeren en t oeristenbelasting worden andere verhogingen voorgesteld. 14b.
| Hoeveel extra inkomsten levert dit per jaar op? Dit levert de volgende extra inkomsten op: 2027: € 445.000, 2028: € 890.000, 2029: € | 1.335.000, 2030: € 1.780.000. 14c. | Wat is de totale cumulatieve lastenstijging voor inwoners tussen 2026 en 2030? Zie het antwoord op uw vraag 4a. 14d. Hoe verhouden de extra inkomsten zich tot de tekorten in de meerjarenraming? De extra inkomsten dempen de tekorten. Zonder de extra inkomsten nemen de tekorten in omvang toe. Reserves, schulden en financiële weerbaarheid. Pag. 116-123 en 220. Vraag 15. De weerstandsratio bedraagt volgens de begroting 2,1 in 2027. De netto schuldquote stijgt van 65,0% (rekening 2025) naar 82,9% (begroting 2027), terwijl de solvabiliteit daalt van 26,0% naar 21,3%. De gekwantificeerde risico’s bedragen € 9 miljoen. 15a. Hoe ontwikkelen de netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen zich tot en met 2030? Hiertoe hebben wij het overzicht op pagina 123 uitgebreid met de jaarschijven 2028-2030. Zie de aangepaste versie van de begroting. 15b. Wat zeggen deze schuldquotes over de financiële positie van Kerkrade? De score van de gemeente Kerkrade valt in de categorie ‘minst risicovol’. 15c. Hoe ontwikkelt de solvabiliteit zich in verhouding tot de schulden tot en met 2030? Deze blijft op basis van de begroting 2027 rond het huidige niveau en in de categorie ‘neutraal’. 15d.
Wat betekenen de financiële kengetallen gezamenlijk voor het risicoprofiel van de gemeente? Het (gewogen) rapportcijfer voor de financiële kengetallen conform de methodiek van BDO is een 7,5. Verder verwijzen wij u ook graag naar de presentatie van BDO tijdens de openbare informatieavond op 27 oktober jl. De conclusie was dat de financiële positie relatief goed was, maar de speelruimte beperkt. 15e. Welke ruimte blijft binnen de beschikbare weerstandscapaciteit als de risico’s gelijktijdig optreden met de tekorten in 2028–2029? In het scenario dat álles tegelijk optreedt én de tekorten niet worden opgelost of verkleind zal de weerstandscapaciteit dalen met de omvang van de tekorten in beide jaren, oftewel bijna 6,9 miljoen. De weerstandsratio zakt dan naar 1,3 (voldoende). Aan de andere kant, als deze risico’s zich al hebben voorgedaan, is het waarschijnlijk dat sommige risico-inschattingen voor de toekomst neerwaarts kunnen worden aangepast. Een wat hogere ratio dan 1,3 is daarom meer realistisch. 15f. Kan het college de ontwikkeling van de schuldpositie, rentelasten en solvabiliteit tot en met 2030 toelichten, inclusief een scenario met hogere rente? Hiervoor verwijzen wij graag naar het overzicht uit paragraaf 4b Gemeentefinanciering en het overzicht op pagina 123. Een willekeurig scenario met een willekeurig hogere rente zegt niets.
Er is een licht stijgende trend, maar de rentebewegingen zijn grillig en de rente verandert elke dag. Uit het overzicht blijken de nieuwe leningen. Momenteel (4 nov) doet de 25-jaars fixe lening ongeveer 4,1%, vorige maand lag die rond de 4,3%. Wij houden meerjarig rekening met 4,25%. Volledigheidshalve merken wij op dat wij nog steeds handelen ruim binnen de kasgeldlimiet en de renterisiconorm (pag.138/139). Dit zijn landelijk vastgestelde normen die een kader geven voor een evenwichtige opbouw van de leningenportefeuille. 15g. Hoe is het restrisico van € 1,6 miljoen voor Parkstad Limburg Stadion/Roda JC bepaald en welke beheersmaatregelen bestaan? De uitgangspunten zijn beschreven in de risicoparagraaf en niet veranderd sinds de vorige keer dat deze vraag werd gesteld, de getallen uiteraard wel. Als basis worden gebruikt de jaarcijfers Stadion 2025 en de verwachte uitgaven Stadion 2026, minus de vennootschapsbelasting (omdat Stadion als dit risico optreedt dan voorlopig ook geen fiscale winst zal maken), als volgt: Uitgaven | Rekening | Raming | Inkomsten | Rekening | Raming 2025 | 2026 | 2025 | 2026 Rente lening gemeente* | 18 | 0 | Huuropbrengsten | 250 | 250 (ex btw) Afschrijvingen** | 118 | 118 Huisvesting | 16 | 18 Belastingen gemeente en waterschap (eig.deel) 81 resp.
| 83 | min | bijdrage gemeente 65 Verzekering | 50 | 53 Vennootschapsbelasting | 31 | 33 Diverse overige kosten en | 6 | 8 opbrengsten (accountant, fiscalist, | bankkosten, bankrente, | etc) | en afronding Totaal | uitgaven 239 | 230 | Totaal inkomsten | 250 | 250 ‘boekhouding’ Over een periode van 4 jaar wordt het risico momenteel als volgt becijferd. Wij verhogen vanaf 2027 alle ramingen van 2026 met 4,5% jaarlijks, waarmee we ook aansluiten op de voorgestelde ozb- verhoging. Dan ontstaat het volgende beeld cumulatieve beeld over 4 jaar vanaf 2027, afgerond: Omschrijving | € Doorlopende kosten eigenaar | 880 Financieringsrente over gemiste aflossingen schuld gemeente | 64 OZB-gebruikers niet-woningen (gemiste opbrengst voor gemeente) | 277 Stelpost kosten beheer en onderhoud voorheen voor gebruiker, | 200 verlaagd niveau ivm geen gebruik Onvoorzien en afronding | 179 Totaal | 1.600 De beheersmaatregel is dat dit risico voortdurend gevolgd wordt | en dat bezien wordt of dit risico verder te verkleinen is. Zo werd met de nieuwe ontwikkeling op Kaalheide beoogd dit risico | voor de toekomst te verkleinen en minder afhankelijk te zijn van 1 grote huurder . Over de actuele status van die laatste ontwikkeling bent u onlangs geïnformeerd. Afnemende kwaliteit van wegen, begroting pag. 126. Vraag 16.
De gemeente schrijft dat er geen sprake is van achterstallig onderhoud, maar dat het kwaliteitsniveau van de wegen langzaam afneemt. 16a. | Op welke objectieve inspectiegegevens baseert het college deze conclusie? De gemeente laat tweejaarlijks een inspectie uitvoeren van het gehele wegennet. De resultaten van deze inspectie worden vergeleken met het vigerende beleid voor de wegen. Dit beleid is wederom gebaseerd op landelijke richtlijnen voor inspectie en onderhoud van wegen. Genoemde conclusie komt voort uit deze methodiek. 16b. | Hoeveel wegen voldoen momenteel niet aan het gewenste kwaliteitsniveau? Een weginspectie kijkt naar wegvakken en niet naar wegen. Het kan dus zijn dat een deel van een weg voldoet terwijl een deel van dezelfde weg minder is van kwaliteit. Hierdoor kan er dus alleen procentueel aangegeven worden welk deel van het wegennet niet voldoet. We kennen 4 kwaliteitsniveaus binnen het wegbeheer. Niveau A: Zeer goed (staat van nieuw), geen onderhoud noodzakelijk Niveau B: Voldoende, de komende 4-6 jaren geen onderhoud verwacht Niveau C: Matig, binnen 1-3 jaar onderhoud te verwachten Niveau D: Slecht, binnen 1-2 jaar onderhoud noodzakelijk. Momenteel scoort 7,8% van het wegennet niveau D. Dit Niveau komt veelal voor in wegvakken die betrekking hebben op parkeervoorzieningen. 16c.
Hoe ontwikkelt de onderhoudsbehoefte zich tot 2030? Vanuit het onderhoudsbudget worden wegvakken met kwaliteit D dusdanig aangepakt dat deze minimaal weer kwaliteit B bereiken. Indien dit niet meer mogelijk is komt een wegvak in aanmerking voor reconstructie. Uitgaande van de huidige hoeveelheid wegvakken met kwaliteit B, gecombineerd met de ouderdom van het wegennet zal het percentage kwaliteit C toenemen. Op termijn zal hierdoor ook het percentage kwaliteit D toenemen. Om dit percentage D effectief te blijven onderhouden zal het budget moeten stijgen. Los daarvan zijn er externe factoren die de effectiviteit nadelig beïnvloeden. Denkt u aan gestegen kosten voor bijvoorbeeld brandstof en transport asfalt. Hierdoor kan met een Euro onderhoudsbudget minder bereikt worden dan enkele jaren geleden mogelijk was. Ook als gevolg van deze externe factoren zal het budget moeten stijgen. 16d. Welke extra kosten ontstaan als onderhoud verder moet worden uitgesteld? Het huidige beleid gaat uit van de juiste maatregel in de juiste omvang op het juiste moment. Elk jaar dat een maatregel wordt uitgesteld neemt de omvang van de schade toe. Naarmate een wegvak slechter is zal die toename sneller zijn. Gemiddeld houdt de gemeenterekening met een toename van 10-15% per jaar dat een maatregel wordt uitgesteld.
De kosten om de maatregel dan achteraf alsnog uit te voeren zullen dan ook met 10-15% per jaar stijgen. Begroting, pag. 137–139 en 201, 202, 204 en 220. Vraag 17. De financieringsbehoefte. De gemeente voorziet voor 2026 voorlopig in de financieringsbehoefte met daggeldleningen en wil de portefeuille in 2027 opnieuw beoordelen. 17a. Hoe groot is de actuele financieringsbehoefte? De actuele financieringsbehoefte ligt rond € 20mln. 17b. Welke rente- en herfinancieringsrisico’s bestaan bij deze strategie? Rentestijging is een risico. Dit wordt gemonitord. Wij voldoen nog steeds in ruime mate aan de normen die daarvoor gelden (kasgeldlimiet, renterisiconorm), zie ook pagina 138/139. 17c. Welke criteria bepalen wanneer wordt overgestapt naar langlopende financiering? De Wet financiering decentrale overheden (Fido) bepaalt dat indien de kasgeldlimiet drie achtereenvolgende kwartelen overschreden is, er gekeken moet worden naar (gedeeltelijke) langlopende financiering. 17d. | Wat is het resultaat (ook als getal) als in plaats met daggeldleningen met langlopende leningen was gewerkt? Het echte effect van een dergelijke theor etische berekening is afhankelijk van exacte lening bedragen en ingangsdata, die in het geval van langlopende leningen altijd zullen verschillen van de daggeldfinanciering. Deze berekening is niet te maken.
In het algemeen zouden de rentelasten aanzienlijk hoger zijn indien er meer financiering plaats vindt tegen een hoger (langlopend) rentepercentage. Berekening van de kasgeldlimiet. De Begroting noemt voor 2027 een begrotingstotaal van € 228,411 miljoen, een percentage van 8,5% en een kasgeldlimiet van € 18,888 miljoen. Het genoemde bedrag volgt niet uit de vermelde berekening. 17e. | Hoe is de kasgeldlimiet van € 18,888 miljoen berekend? De berekening was deels gebaseerd op | een eerdere conceptversie | en daarmee niet correct. Inmiddels is de begroting hierop aangepast. De correcte bedragen zijn: begrotingsomvang € 236,556 mln, kasgeldlimiet € 20,107 mln. 17f. | Welke kasgeldlimiet gebruikt de gemeente bij de kwartaaltoets? De kasgeldlimiet uit de begroting van het betreffende jaar, zoals voorgeschreven. Berekening van het structurele begrotingssaldo. Op pagina 201 staat voor 2027 een resultaat van 29, inclusief de reservemutatie van −577. Op pagina 204 wordt opnieuw van 29 uitgegaan en daarna nogmaals −577 verwerkt (bedragen × € 1.000). Daardoor lijken de resultaten niet aan te sluiten. 17g. Waarom wordt de reservemutatie op pagina 204 opnieuw verwerkt? Pagina 201 ziet op de totale lasten en baten per taakveld. | Pagina 203/204 geven een ander inzicht (structureel/incidenteel), maar wel gebaseerd op dezelfde getallen. 17h.