Handboek Bz VRZL v1.0 A_Uitvoeringskader.pdf

Handboek Bevolkingszorg Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg

Versie: 1.0 (01‐10‐2020) Opgesteld door: VRZL (Programma C&R) i.s.m. gemeenten Zuid‐Limburg Vastgesteld op: 30‐11‐2020

Inhoud 1.

Inleiding........................................................................................................................................... 3 1.1

Aanleiding ............................................................................................................................... 3

1.2

Doelstelling en positionering .................................................................................................. 3

1.3

Evaluatie, actualisatie en beheer ............................................................................................ 3

1.4

Leeswijzer................................................................................................................................ 3

DEEL A UITVOERINGSKADER 2.

Uitgangspunten Bevolkingszorg...................................................................................................... 4 2.1

3.

4.

5.

6.

7.

Beschermen en ondersteunen met als uitgangspunt ............................................................. 4

Processen Bevolkingszorg ............................................................................................................... 5 3.1

Hoofd‐ en deelprocessen ........................................................................................................ 5

3.2

Uitwerking processen ............................................................................................................. 5

Crisisorganisatie Bevolkingszorg ..................................................................................................... 6 4.1

Multidisciplinaire crisisorganisatie.......................................................................................... 6

4.2

Monodisciplinaire crisisorganisatie ........................................................................................ 6

4.3

Organogram crisisorganisatie Bevolkingszorg ........................................................................ 7

4.4

(Flexibele) op‐ en afschaling Bevolkingszorg .......................................................................... 8

Crisisfunctionarissen Bevolkingszorg .............................................................................................. 9 5.1

Sleutelfunctionarissen en experts........................................................................................... 9

5.2

Invulling op regionaal, district, en lokaal niveau .................................................................... 9

Paraatheid Bevolkingszorg ............................................................................................................ 10 6.1

Hard en zacht piket ............................................................................................................... 10

6.2

Alarmering............................................................................................................................. 10

6.3

Opkomsttijden en normtijden .............................................................................................. 10

6.4

Continuïteit crisisorganisatie ................................................................................................ 11

6.5

Opleiden, trainen en oefenen ............................................................................................... 11

6.6

Overzicht crisisfuncties en paraatheid Bevolkingszorg ......................................................... 12

Hulpmiddelen Bevolkingszorg....................................................................................................... 13 7.1

Planvorming .......................................................................................................................... 13

7.2

Overige hulpmiddelen........................................................................................................... 13

Bijlage 1 Afkortingen en begrippen ...................................................................................................... 14

DEEL B PROCESPLANNEN EN TAAKKAARTEN Deel B.1 Procesplannen ........................................................................................................................ 15 Deel B.2 Taakkaarten ............................................................................................................................ 15

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

2

1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente is op grond van de Wet veiligheidsregio’s bij een (dreigende) ramp, crisis verantwoordelijk voor Bevolkingszorg. Bevolkingszorg omvat de processen en activiteiten die de gemeente tijdens een ramp, crisis onderneemt om burgers te beschermen en te ondersteunen en om de terugkeer naar een normale situatie te bespoedigen.1 Binnen Veiligheidsregio Zuid‐Limburg (VRZL) werken de gemeenten samen bij de voorbereiding op en uitvoering van Bevolkingszorg.2

1.2 Doelstelling en positionering Bevolkingszorg maakt naast Brandweer, GHOR en Politie, onderdeel uit van de regionale multidisciplinaire crisisorganisatie zoals beschreven in het Regionaal Crisisplan (RCP).3 Het Handboek Bevolkingszorg (hierna Handboek Bz) beschrijft de regionale monodisciplinaire crisisorganisatie van de gemeenten en de manier waarop binnen VRZL uitvoering wordt gegeven aan Bevolkingszorg. Het is bedoeld als uitvoeringskader en hulpmiddel voor alle crisisfunctionarissen die een rol vervullen binnen Bevolkingszorg en is aanvullend op het kader van het RCP.

1.3 Evaluatie, actualisatie en beheer Het beheer van dit document ligt bij VRZL, programma Crisisbeheersing & Rampenbestrijding, proces Bevolkingszorg. Periodieke evaluatie en bijstelling vindt plaats in afstemming met de gemeenten. Om uniformiteit en afstemming op Limburgse schaal te stimuleren, is het Handboek Bz in samenwerking met Veiligheidsregio Limburg‐Noord (VRLN) opgesteld en, waar mogelijk, qua vorm en inhoud identiek.

1.4 Leeswijzer Het Handboek bestaat uit twee delen: Deel A: Uitvoeringskader Deel B: Procesplannen en taakkaarten Deel A start met een korte toelichting op de uitgangspunten gevolgd door een overzicht van de processen (wettelijke taken) van Bevolkingszorg in hoofdstuk drie. In hoofdstuk vier wordt de structuur en werking van de regionale monodisciplinaire crisisorganisatie Bevolkingszorg toegelicht. In hoofdstuk vijf volgt een overzicht van de crisisfunctionarissen van Bevolkingszorg. Tot slot wordt in hoofdstuk zes het paraatheidsprofiel (o.a. alarmering en opkomst, piketdienst, uitrusting) beschreven. Deel B: bestaat uit praktische documenten ter voorbereiding op een inzet.  Procesplannen: een schematische uitwerking van ieder proces van Bevolkingszorg  Taakkaarten: een schematische uitwerking van iedere crisisfunctie van Bevolkingszorg

1

O.a. artikel 2, Wet veiligheidsregio’s en artikel 2.1.3, Besluit veiligheidsregio’s. Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid‐Limburg en Samenwerkingsovereenkomst onderdeel Bevolkingszorg. 3 Veiligheidsregio Zuid‐Limburg, Regionaal Crisisplan 2020‐2023. 2

3 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

DEEL A: Uitvoeringskader 2. Uitgangspunten Bevolkingszorg 2.1 Beschermen en ondersteunen met als uitgangspunt In het RCP worden de kernwaarden/ uitgangspunten van een proactieve, flexibele en slagvaardige crisisbeheersing benoemd. Deze zijn leidend in de opbouw en het handelen van de multidisciplinaire crisisorganisatie en dienen als hulpmiddel voor alle crisisfunctionarissen om maatwerkbeslissingen te nemen4. Aanvullende daarop gelden voor de uitvoering van Bevolkingszorg ook onderstaande uitgangspunten.5

Aansluiting bij dagelijks werk gemeente Taken in het kader van Bevolkingszorg sluiten zoveel mogelijk aan bij het dagelijks werk van de gemeente.

Uitbesteden waar nodig Daar waar een andere partij beter uitgerust is voor een taak dan de gemeente, wordt deze taak bij voorkeur uitbesteed6.

Voorbereiding op 'redelijkerwijs te verwachten' crises en ‘scenario denken’ Gemeenten bereiden zich voor op 'redelijkerwijs te verwachten' crises: voorbereide zorg. In een crisissituatie waarbij niet‐voorbereide zorg geleverd moet worden, wordt dit gedaan op basis van improvisatie en veerkracht. Hierbij wordt in scenario’s gedacht waarbij aandacht is voor directe effecten van de gebeurtenis én bredere implicaties (bv: hoe zien de komende dagen eruit).

De samenleving neemt haar verantwoordelijkheid Burgers hebben ook tijdens crises een eigen verantwoordelijkheid en moeten deze verantwoordelijkheid (kunnen) nemen.

Rekening houden met en gebruik maken van de spontane hulp uit de samenleving. De gemeente laat inwoners helpen zolang de hulpdiensten niet volledig zijn opgeschaald en accepteert specialistisch hulpaanbod van burgers en/of bedrijven. Bevolkingszorg wordt afgestemd op de zelfredzaamheid van de samenleving. De zorg richt zich in eerste instantie vooral op de slachtoffers die de zorg het hardst nodig hebben, de verminderd zelfredzamen. 

Onder zelfredzaamheid wordt verstaan: Handelingen die burgers en/of bedrijven verrichten ter voorbereiding op, tijdens en na een crises om zichzelf te helpen en de gevolgen te beperken.



Onder verminderd zelfredzamen wordt verstaan: Mensen die beperkt zijn in hun mogelijkheden om zelfredzaam te zijn in normale omstandigheden en/of ten gevolge van een incident. Deze groep mensen is tijdens een acute crisis niet in staat zichzelf in veiligheid te brengen en is daarmee afhankelijk van de hulp van derden.

4

Veiligheidsregio Zuid‐Limburg (2020), Regionaal Crisisplan 2020‐2023, A Bestuurlijk deel, gedachtengoed en kernwaarden. Veiligheidsberaad (2014), Bevolkingszorg op orde 2.0 ‘Eigentijdse Bevolkingszorg volgens afspraak. 6 VRZL heeft met diverse externe partners ‘waakvlamovereenkomsten’ afgesloten op basis waarvan de crisisorganisatie Bevolkingszorg deze partijen tijdens een crisis adhoc kan inzetten. Denk aan inzet personeel, materieel, advies en andere hulpmiddelen. 5

4 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

3. Processen Bevolkingszorg 3.1 Hoofd‐ en deelprocessen Hoofdproces

Deelproces

Crisiscommunicatie

 

Pers – en publieksvoorlichting Analyse en advies

      

Nazorgcommunicatie Opvang en verzorging (en verwantencontact) Verplaatsen van mens en dier (en Evacuatie) Bouwbeheer Milieubeheer Ruimtebeheer Nazorg (o.a. informatie/ advies, bijzondere uitvaartzorg)

   

Herstel (o.a. schade‐informatie) Facilitaire ondersteuning Bestuurlijke advisering (o.a. juridisch, financieel) Informatie delen binnen Bz en met externe partners

Publieke Zorg

Omgevingszorg

Nafase Ondersteuning Informatiemanagement Tabel 1 Processen Bevolkingszorg

3.2 Uitwerking processen In deel B van dit handboek worden de hoofd‐ en deelprocessen concreet uitgewerkt in procesplannen.7 Het proces Crisiscommunicatie is vanwege het multidisciplinaire karakter in een apart document beschreven en uitgewerkt en maakt daarom geen onderdeel uit van dit handboek.

7 Voor de processen ondersteuning en informatiemanagement zijn geen aparte procesplannen gemaakt. Deze processen lopen als een rode draad door alle andere processen. Daarnaast worden ze uitgebreid beschreven in de taakkaarten van het Hoofd Informatie (HIN Bz), Hoofd Taakorganisatie (HTO) Ondersteuning en de Teamleiders Informatie en Facilitair.

5 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

4. Crisisorganisatie Bevolkingszorg 4.1 Multidisciplinaire crisisorganisatie Het RCP beschrijft de regionale multidisciplinaire crisisstructuur, ook wel ‘hoofdstructuur’ genoemd. Deze structuur bestaat uit een aantal opschalingsniveaus (GRIP‐niveaus) met daarbij vaste multidisciplinaire teams (CoPI, ROT, GBT, RBT) die worden ingezet om een ramp of crisis te bestrijden. Bevolkingszorg levert crisisfunctionarissen voor elk van deze multidisciplinaire teams. Nieuwe en steeds veranderende ramp‐ en crisistypen vragen om een flexibele crisisorganisatie. Daarom is in het RCP gekozen om de hoofdstructuur uit te breiden met flexibele opschalingsmogelijkheden. Deze bestaan steeds uit een vaste kern van leiding en coördinatie, (crisis)communicatie en informatiemanagement, vanuit de wetenschap dat deze processen bij elke dreiging of crisis relevant zijn. Dit is vertaald in een Operationeel Kernoverleg (OKO) en Bestuurlijke Kernoverleg (BKO) welke voor, tijdens of na een GRIP‐opschaling actief kunnen zijn. Voor meer informatie over de samenstelling en werkwijze van de hoofdstructuur en het operationeel‐ en bestuurlijk kernoverleg wordt verwezen naar het RCP.8

4.2 Monodisciplinaire crisisorganisatie De Officier van Dienst Bevolkingszorg (OvD‐Bz) is een van de crisisfunctionarissen die deelneemt in een multidisciplinair team (CoPI) en vormt voor Bevolkingszorg de vooruitgeschoven post ‘in het veld’. De OvD‐Bz zorgt voor coördinatie op en uitvoering van Bevolkingszorg processen (m.u.v. crisiscommunicatie) en geeft sturing aan de door hem/haar ingezette crisisfunctionarissen van Bevolkingszorg. De OvD‐Bz is in veel gevallen de eerste crisisfunctionaris die namens Bevolkingszorg wordt ingezet en heeft daarom ook de hoogste inzetfrequentie. Naast een plek in ieder multidisciplinair team beschikt Bevolkingszorg ook over twee eigen regionale monodisciplinaire teams met elk een vaste bezetting9:  De Sectie Bevolkingszorg (hierna Sectie Bz) coördineert de uitvoering van de processen van Bevolkingszorg en geeft sturing aan de ingezette crisisfunctionarissen van Bevolkingszorg. De Sectie Bz wordt aangestuurd door de Algemeen Commandant Bevolkingszorg (AC‐Bz).  De Sectie Crisiscommunicatie (hierna Sectie CC) coördineert de uitvoering van het proces crisiscommunicatie en geeft sturing aan de ingezette crisisfunctionarissen crisiscommunicatie. De Sectie CC wordt aangestuurd door het Hoofd Crisiscommunicatie (HCC).10 Afstemming tussen beide secties is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de AC‐Bz en HCC.

De OvD‐Bz, AC‐Bz en HCC (en hun monodisciplinaire teams) zijn verantwoordelijk voor de opstart en uitvoering van de Bevolkingszorg processen in de acute fase (beschermen en ondersteunen). Zij worden, waar nodig, ondersteund door medewerkers van de incident/bron gemeente(n). Zodra de situatie dit toelaat, zorgen de OvD‐Bz (bij GRIP 1) en de AC‐Bz (Vanaf GRIP 2) voor een overdracht naar de incidentgemeente(n) zodat de gemeente(n) verder kan gaan met de nafase (terugkeren naar normaal).

8

Veiligheidsregio Zuid‐Limburg (2020), Regionaal Crisisplan 2020‐2023, A Bestuurlijk deel, B Operationeel deel. De Sectie Bz en Sectie CC vormen samen een regionaal ‘Team Bevolkingszorg’ als bedoeld in artikel 2.1.1. lid c en artikel 2.1.3 Besluit Veiligheidsregio’s. 10 De werking van de Sectie Crisiscommunicatie is verder uitgewerkt in een apart ‘Handboek’ Crisiscommunicatie. 9

6 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

4.3 Organogram crisisorganisatie Bevolkingszorg Een overzicht van de complete crisisorganisatie Bevolkingszorg inclusief de crisisfunctionarissen Bz en hun plek in de multidisciplinaire teams, de monodisciplinaire teams en de incident/brongemeente(n). (het betreft alleen de crisisfunctionarissen van Bz, voor een overzicht van de complete bezetting van de multidisciplinaire teams wordt verwezen naar het RCP).

Figuur 1 Crisisorganisatie Bevolkingszorg VRZL

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

7

4.4 (Flexibele) op‐ en afschaling Bevolkingszorg De OvD‐Bz wordt niet alleen bij incidenten met een opschalingsniveau (GRIP 1) ingezet maar ook voor andere zaken (zonder GRIP‐niveau) waarbij Bevolkingszorg nodig is. De Sectie Bz is gekoppeld aan het Regionaal Operationeel Team (ROT). Dit multidisciplinaire team uit de hoofdstructuur wordt ingezet vanaf een bepaald opschalingsniveau (GRIP 2). De Sectie Bz, of individuele crisisfunctionarissen uit de Sectie Bz, kunnen ook los van het ROT en de hoofdstructuur (wanneer er geen sprake is van GRIP) worden ingezet indien dit vereist is voor een adequate bestrijding van het incident. Ook de samenstelling van de Sectie Bz is flexibel. Afhankelijk van de aard en ontwikkeling van het incident kan er specifieke kennis en expertise worden toegevoegd, bijvoorbeeld vanuit een (incident/bron) gemeente of vanuit een externe partner (bedrijven en instellingen). Bevolkingszorg heeft met een aantal externe partners zogenaamde ‘waakvlamovereenkomsten’ afgesloten. Op basis van deze overeenkomsten kan een OvD‐Bz of AC‐Bz de betreffende partners adhoc inzetten ter ondersteuning van de bevolkingszorgprocessen.

Het gaat hierbij om de inzet van personeel, materiaal, advies en andere hulpmiddelen.11 Het mandaat voor (flexibele) op‐ en afschaling binnen Bevolkingszorg is als volgt geregeld:  Officier van Dienst Bevolkingszorg (OvD‐Bz): o Op‐ en afschaling van individuele crisisfunctionarissen Bz en specifieke kennis en expertise vanuit gemeenten. o Op – en afschaling Sectie Bz (altijd in overleg de AC‐Bz). o Op‐ en afschaling externe partners, waaronder de waakvlampartners.  Algemeen Commandant Bevolkingszorg (AC‐Bz): o Op‐ en afschaling van individuele crisisfunctionarissen Bz en specifieke kennis en expertise vanuit gemeenten. o Op‐ en afschaling Sectie Bz. o Op‐ en afschaling externe partijen, waaronder de waakvlampartners.  Hoofd Crisiscommunicatie (HCC) o Op‐ en afschaling individuele crisisfunctionarissen CC o Op‐ en afschaling Sectie CC Voor meer informatie over op‐ en afschaling van GRIP‐niveaus en bijbehorende mandaten wordt verwezen naar het RCP 12

11 12

Actuele waakvlamovereenkomst zijn in te zien op Veiligheidsnet, pagina Bevolkingszorg. Veiligheidsregio Zuid‐Limburg (2020), Regionaal Crisisplan 2020‐2023, A Bestuurlijk deel, bevoegdheden en mandaten

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

8

5. Crisisfunctionarissen Bevolkingszorg 5.1 Sleutelfunctionarissen en experts De crisisorganisatie Bz bestaat uit verschillende crisisfuncties met elk een eigen rol en verantwoordelijkheid. De mensen met een crisisfunctie worden crisisfunctionarissen Bz genoemd. We onderscheiden daarbij zogenaamde ‘sleutelfunctionarissen’ en ‘experts en medewerkers’.  

Sleutelfunctionarissen nemen namens Bevolkingszorg deel aan de multidisciplinaire overlegvormen in de hoofdstructuur en/of zijn verantwoordelijk voor de aansturing van een of meerdere processen van Bevolkingszorg. Experts en medewerkers voeren een specifieke taak uit onder aansturing van een sleutelfunctionaris. Vaak betreft dit een taak die aansluit op hun reguliere werk in de gemeentelijke organisatie. Bijvoorbeeld een bouwconstructeur, teamleider ruimte, een jurist, financieel adviseur, lokale medewerker communicatie of een medewerker WMO die voor een specifieke taak tijdens een incident vanuit de ambtelijke organisatie worden ingezet.

Zie paragraaf 6.5 voor een schematisch overzicht van alle crisisfunctionarissen Bz.

5.2 Invulling op regionaal, district, en lokaal niveau De crisisorganisatie Bevolkingszorg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle gemeenten binnen de veiligheidsregio. De gemeenten leveren de crisisfunctionarissen Bz die per crisisfunctie in piketpools zijn ingedeeld. We kennen de volgende invulling:   

Regionaal: crisisfunctie wordt op schaal van de veiligheidsregio bemenst en ingezet. Districtelijk: crisisfunctie wordt op schaal van enkele gemeenten bemenst en ingezet. Lokaal: crisisfunctie worden binnen één gemeente bemenst en ingezet.

VRZL coördineert en faciliteert het beheer van de regionale piketpools. Het beheer van de districtelijke en lokale pools is een eigen verantwoordelijkheid van de gemeenten.

Figuur 2: Bevolkingszorg VRZL: 16 gemeenten, 4 districten. 1 regio

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

9

6. Paraatheid Bevolkingszorg 6.1 Hard en zacht piket Bij de invulling van de regionale en districtelijke piketpools wordt onderscheid gemaakt in ‘hard piket’ en ‘zacht piket’.  Hard piket: de crisisfunctionaris is gegarandeerd bereikbaar, beschikbaar en heeft een harde opkomsttijd.  Zacht piket: de crisisfunctionaris is niet gegarandeerd bereikbaar, beschikbaar en komt op basis van vrije instroom. Om een gegarandeerde inzetbaarheid van de kritieke functies van Bevolkingszorg te borgen, werken de sleutelfunctionarissen conform hard piket.13 Bij hard piket wordt gewerkt met piketdiensten14 die in roosters worden vastgelegd. VRZL beheert deze roosters, met uitzondering van de roosters voor de OvD‐ Bz.

6.2 Alarmering Alarmering van crisisfunctionarissen Bz gebeurt op twee manieren:  Hard piket: crisisfunctionarissen Bz met hard piket worden via een pagersysteem (P2000) gealarmeerd door de Gemeenschappelijke Meldkamer Limburg (GMKL), centralist meldkamer brandweer. De alarmering is automatisch gekoppeld aan GRIP‐niveaus maar kan ook (zonder dat er sprake is van GRIP) flexibel op functieniveau of teamniveau (Sectie Bz) gebeuren. Het mandaat voor flexibele opschaling ligt bij de AC‐Bz en de OvD‐Bz die voor de daadwerkelijke alarmering opdracht geven aan de GMKL, centralist brandweer.  Zacht piket: crisisfunctionarissen Bz met zacht piket worden telefonisch of via een belcomputer (iTel Alert) gealarmeerd. Het mandaat hiervoor ligt bij de AC‐Bz en de OvD‐Bz die deze handeling zelf, zonder tussenkomst van de GMKL, uitvoeren.

6.3 Opkomsttijden en normtijden Voor de opkomst van crisisfunctionarissen Bz (alleen sleutelfunctionarissen) en de Sectie Bz gelden wettelijk vastgestelde opkomsttijden. Uitgangspunt is dat de crisisfunctionarissen en teams binnen deze tijden aanwezig zijn op de betreffende opkomstlocatie en starten met hun werkzaamheden. Zie paragraaf 6.5 voor de tijden en locaties. Aanvullend zijn er in het RCP normtijden en ontwerpcriteria benoemd die ook gelden voor de crisisfunctionarissen Bz en de Sectie Bz. Het gaat hierbij om:  De gedragslijn wanneer een opkomsttijd niet wordt gehaald.  De mogelijkheid voor het starten met werkzaamheden op afstand (voorafgaand of tijdens het aanrijden).  De mogelijkheid voor digitale afstemming tussen crisisfunctionarissen. Voor meer informatie over normtijden en ontwerpcriteria wordt verwezen naar het RCP. 15

13

M.u.v. de HTO Ondersteuning, dit is een lokale functie. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de invulling. Daarom worden crisisfunctionarissen met hard piket ook wel ‘piketfunctionarissen’ genoemd. 15 Veiligheidsregio Zuid‐Limburg (2020), Regionaal Crisisplan 2020‐2023, A Bestuurlijk deel, normtijden en ontwerpcriteria. 14

10 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

6.4 Continuïteit crisisorganisatie De crisisorganisatie Bz dient gedurende een ramp of crisis onafgebroken te kunnen functioneren.16  Streeftijd is dat een crisisfunctionaris Bz maximaal 8 uren achter elkaar zijn/haar rol vervult, alvorens hij/zij afgelost wordt. Aflossing komt in eerste instantie vanuit de eigen piketpool of gemeente. De crisisfunctionaris organiseert zijn/haar eigen aflossing. De AC‐Bz (en OvD‐Bz t/m GRIP 1) hebben hier een signalerende en, indien nodig, een beslissende rol in.  Bij langdurige crisis kunnen zogenaamde ‘dedicated’ crisisfunctionarissen Bz of teams worden aangewezen die zich gedurende de tijd van de crisis alleen met deze crisis bezighouden.17 Gedurende deze tijd worden andere crisisfunctionarissen aangewezen voor de ‘reguliere’ incidenten die zich gelijktijdig kunnen voordoen.

6.5 Opleiden, trainen en oefenen Sleutelfunctionarissen en enkele experts en medewerkers die in regionale piketpools actief zijn ontvangen een algemene en functiegerichte opleiding en nemen periodiek deel aan oefeningen en trainingen. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een apart beleidskader.18

16

Veiligheidsregio Zuid‐Limburg (2020), Regionaal Crisisplan 2020‐2023, B Operationeel deel, continuïteit crisisorganisatie. Een voorbeeld is de werkwijze met dedicated teams van de Sectie Bz en Sectie CC tijdens de COVID‐19 crisis in 2020. 18 Kadernota ‘Monodisciplinair opleiden, trainen en oefenen Bevolkingszorg t.b.v. Crisisbeheersing & Rampenbestrijding’ 17

11 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

Experts, medewerkers

Sleutelfunctionarissen

6.6 Overzicht crisisfuncties en paraatheid Bevolkingszorg Crisisfunctie

Team

Inzet

Piketvorm

Alarmering

Strategisch adviseur Bevolkingszorg (Adv. Bz) Strategisch adviseur Bevolkingszorg (Adv. Bz) Adviseur Communicatie BT (Adv. Com. BT) Verslaglegger BT Algemeen Commandant Bevolkingszorg (AC‐Bz) Adviseur Communicatie ROT (Adv. Com. ROT) Medewerker Sectie Bz (Mw. Sectie Bz)21 Hoofd Informatie Bevolkingszorg (HIN‐Bz) Hoofdtaakorganisatie Bevolkingszorg (HTO‐Bz) Hoofdtaakorganisatie Ondersteuning (HTO‐Ondersteuning) Hoofd Crisiscommunicatie (HCC) Omgevingsanalist Medewerker pers‐ en publieksvoorlichting Informatiecoördinator Redacteur web‐ en sociale media Communicatieadviseur CoPI (CA‐CoPI) Officier van Dienst Bevolkingszorg (OvD‐Bz) Medewerker SIS (Mw. SIS) Teamleider Publieke Zorg (TL PZ) Teamleider Omgevingszorg (TL OZ) Medewerker Bouwen en Milieu

RBT GBT RBT/ GBT RBT/ GBT ROT / Sectie Bz ROT / Sectie CC Sectie Bz Sectie Bz Sectie Bz Sectie Bz Sectie CC Sectie CC Sectie CC Sectie CC Sectie CC CoPI CoPI (Incident)gemeente (Incident)gemeente (Incident)gemeente (Incident)gemeente

Regionaal Lokaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal Lokaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal District Regionaal Regionaal Regionaal Regionaal

Hard piket Zacht piket Hard piket Zacht piket Hard piket Hard piket Hard piket Hard piket Hard piket Zacht piket Hard piket Hard piket Hard piket Hard piket Hard piket Hard piket Hard piket Zacht piket Zacht piket Zacht piket Zacht piket

P2000 (pager) Telefonisch P2000 (pager) Telefonisch P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) Telefonisch P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) P2000 (pager) Telefonisch Telefonisch Telefonisch Telefonisch

Opkomsttijd19 90 min 60 min 90 / 60 min 90 / 60 min 45 min 45 min 45 min 45 min 45 min 90 min 45 min 45 min 45 min 45 min 45 min 30 min 30 min 90 min 90 min 90 min 90 min

Opkomstlocatie20 MCC MCC / Gemeentehuis MCC / Gemeentehuis MCC / Gemeentehuis MCC MCC MCC MCC MCC Gemeentehuis MCC MCC MCC MCC MCC CoPI locatie CoPI locatie MCC Opvanglocatie CoPI/ gemeentehuis CoPI/ gemeentehuis

(Bouwconstructeur, ‐ inspecteur, asbestdeskundige)

Teamleider Ruimte (+ medewerkers) (Incident)gemeente Lokaal Zacht piket Telefonisch 90 min CoPI/ gemeentehuis Teamleider Nafase (+ medewerkers) (Incident)gemeente Lokaal Zacht piket Telefonisch 90 min Gemeentehuis Teamleider Informatie (+ medewerkers) (Incident)gemeente Lokaal Zacht piket Telefonisch 90 min Gemeentehuis Teamleider Facilitair (+ medewerkers) (Incident)gemeente Lokaal Zacht piket Telefonisch 90 min Gemeentehuis Indien de situatie erom vraagt kan de crisisorganisatie Bz (AC‐Bz/OvD‐Bz of HCC in geval van communicatie) een beroep doen op gemeenten voor het leveren van specifieke kennis en advies. Bijvoorbeeld op bestuurlijke, juridisch, schade of financieel vlak. Of zaken als communicatie, OO&V, WMO, Jeugd en Zorg.

19

Dit betreft de ontwerpnormen uit het RCP. Sommige van deze opkomsttijd wijken af van de wettelijke norm omdat hier in het RCP ontwerpnormen voor vastgesteld zijn. Opkomstlocatie RBT: MCC Maastricht. Opkomstlocatie GBT: MCC Maastricht, m.u.v. de gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf en Vaals. 21 De Mw. Sectie Bz wordt geleverd vanuit de pools van de vier OvD‐Bz districten. De incidentlocatie bepaalt welk district de Mw. Sectie Bz levert. Voor meer informatie zie: taakkaart Mw. Sectie Bz (deel B). 20

12 Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

7. Hulpmiddelen Bevolkingszorg 7.1 Planvorming De kaders waarbinnen crisisfunctionarissen Bz hun taak in de crisisorganisatie uitvoeren zijn, waar mogelijk, vastgelegd in plannen en draaiboeken. We kennen multidisciplinaire planvorming (van toepassing op meerdere crisispartners) en monodisciplinaire planvorming (van toepassing op Bevolkingszorg). VRZL is verantwoordelijk voor het beheer van multi‐ en monodisciplinaire planvorming. De volgende planvorming is relevant voor een crisisfunctionaris Bz: Monodisciplinaire planvorming Bz  Handboek Bz: uitvoeringskader voor de crisisorganisatie Bz.  Procesplan: per proces relevante informatie voor een adequate uitvoering van het proces.  Taakkaart: per crisisfunctie relevante informatie voor een adequate uitoefening van de functie.  Waakvlamovereenkomst: overeenkomsten met derden voor de inzet van personeel, materieel, advies en andere hulpmiddelen bij de uitvoering van Bevolkingszorg processen. Multidisciplinaire planvorming  Regionaal Crisisplan (RCP): uitvoeringskader voor de multidisciplinaire crisisorganisatie VRZL  Rampbestrijdingsplannen (RBP): beschrijving van de aanpak van een risico vanuit een ‘bijzonder object’ binnen VRZL (o.a. Chemelot, Maastricht Aachen Airport, Hoogwater Maas, Awacs).  Multidisciplinaire Informatiekaarten (MIK): beschrijving van de aanpak van een specifiek/ generiek risico binnen VRZL (o.a.

Extreem weer, Uitval vitale infrastructuur, Tunnel A2).

7.2 Overige hulpmiddelen De volgende overige hulpmiddelen worden door VRZL beschikbaar gesteld:  Crisisfunctionarissen met hard piket zijn in het bezit van een pager (P2000).  Crisisfunctionarissen met hard piket en een opkomstlocatie in het MCC in Maastricht zijn in het bezit van een toegangspas voor het MCC.  Crisisfunctionarissen met hard piket hebben, indien dit voor de functie vereist is, toegang tot het Landelijk Crisis Management Systeem (LCMS).  OvD‐Bz beschikken over een informatietool (software) waarmee incidentgegevens op afstand beschikbaar zijn en een alarmeringstool voor alarmering van crisisfunctionaris met zacht piket.  Crisisfunctionarissen Bz hebben toegang tot een digitaal platvorm voor de uitwisseling van relevante mono‐ en multidisciplinaire planvorming en overige informatie.  Opkomstlocatie MCC Maastricht en CoPI (en bijbehorende faciliteiten).

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

13

Bijlage 1 Afkortingen en begrippen     

AC‐Bz Adv. Bz Adv. Com. BT Adv. Com. ROT Acute fase

              

BKO BT Bz CA‐CoPI CC CoPI GBT GHOR GMKL GRIP HCC HIN‐Bz HTO‐Bz HTO‐Ondersteuning Incident/brongemeente

  

MCC MIK: Multi. crisisorganisatie

   

Mono. crisisorganisatie Mw. Sectie Bz Mw. SIS: Nafase

   

NRK: OKO OvD‐Bz: Opschalingsniveau



Piketdienst:



Piketfunctionaris:

           

Piketpool: RBP: RBT: RCP: Sectie Bz: Sectie CC: TL OZ: TL PZ: Verslaglegger BT: VRLN: VRZL: Waakvlampartners



WMO:

Algemeen Commandant Bevolkingszorg Strategisch Adviseur Bevolkingszorg (GBT & RBT) Adviseur Communicatie Beleidsteam (GBT & RBT) Adviseur Communicatie Regionaal Operationeel Team Moment waarop de crisisorganisatie Bevolkingszorg is opgeschaald en de processen (met name crisiscommunicatie, publieke zorg, omgevingszorg) uitvoert om de bevolking te beschermen en te ondersteunen. Bestuurlijk Kernoverleg Beleidsteam (gemeentelijk: GBT of regionaal: RBT) Bevolkingszorg Communicatieadviseur CoPI Crisiscommunicatie Commando Plaats Incident Gemeentelijk Beleidsteam Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio Gemeenschappelijke Meldkamer Limburg Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure Hoofd Crisiscommunicatie Hoofd Informatie Bevolkingszorg Hoofdtaakorganisatie Bevolkingszorg Hoofdtaakorganisatie Ondersteuning Gemeente(n) die direct betrokken zijn bij de acute fase en/of nafase van het de ramp of crisis Meld‐ en Coördinatiecentrum Maastricht Multidisciplinaire Informatiekaarten Betreft de organisatie en samenwerking van meerdere partners (multidisciplinair) o.a. politie, brandweer, gemeente, GHOR. Betreft de organisatie en samenwerking binnen één partner (monodisciplinair).

Medewerker Sectie Bevolkingszorg Medewerker Slachtoffer Informatie Systematiek Moment waarop de crisisorganisatie Bz is afgeschaald en de (incident/bron) gemeente activiteiten uitvoert om terug te keren naar een normale situatie. Nederlandse Rode Kruis Operationeel Kernoverleg Officier van Dienst Bevolkingszorg Wettelijk vastgesteld niveau (GRIP) met bijbehorende inzet en capaciteit van hulpdiensten voor de bestrijding van een ramp of crisis. Frequent terugkerende dienst met de verplichting van beschikbaarheid, bereikbaarheid en opkomst binnen een afgesproken tijd (30, 45, 60, 90 min), op een afgesproken locatie en binnen een afgesproken verzorgingsgebied. De persoon op wie de verplichting rust zich vanuit zijn hoofdbetrekking, binnen en buiten de voor hem geldende werktijden, ter beschikking te houden voor incidentbestrijding en crisisbeheersing, als bedoeld art. 2 Wet veiligheidsregio’s. Een groep van piketfunctionarissen die een specifieke rol vervullen.

Rampbestrijdingsplannen (RBP) Regionaal Beleidsteam Regionaal Crisisplan Sectie Bevolkingszorg Sectie Crisiscommunicatie Teamleider Omgevingszorg Teamleider Publieke Zorg Verslaglegger Beleidsteam (GBT & RBT) Veiligheidsregio Limburg‐Noord Veiligheidsregio Zuid‐Limburg Externe partijen waar VRZL een ‘waakvlamovereenkomst’ mee afgesloten heeft op basis waarvan de crisisorganisatie Bevolkingszorg deze partijen tijdens een ramp of crisis adhoc kan inzetten. Denk aan inzet van personeel, materieel, advies en andere hulpmiddelen. Wet maatschappelijke ondersteuning

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

14

DEEL B: Procesplannen en taakkaarten Deel B.1 Procesplannen 1. Proces Nafase 2. Proces Omgevingszorg 3. Proces Publieke Zorg Zie bijlagenrapport DEEL B.1

Deel B.2 Taakkaarten (alfabetische volgorde)

1. Taakkaart AC‐BZ 2. Taakkaart Adv. BZ GBT, RBT 3. Taakkaart HIN‐BZ 4. Taakkaart HTO‐Bz 5. Taakkaart HTO‐Ondersteuning 6. Taakkaart Mw. Bouwen en milieu 7. Taakkaart Mw. Sectie Bz 8. Taakkaart Mw. SIS 9. Taakkaart OvD‐Bz 10. Taakkaart TL Facilitair 11. Taakkaart TL Informatie 12. Taakkaart TL Nafase 13. Taakkaart TL Omgevingszorg 14. Taakkaart TL Publieke Zorg 15. Taakkaart TL Ruimte 16. Taakkaart Verslaglegger BT Zie bijlagenrapport DEEL B.2

Handboek Bevolkingszorg ‘Crisisbeheersing gemeenten Veiligheidsregio Zuid‐Limburg’

15