Gemeente Kerkrade digitaal getekend ACV 2024
Tekst van het document
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Accountantsverslag 2024 Gemeente Kerkrade
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025 Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Aan de gemeenteraad van de gemeente Kerkrade Postbus 1 6400 AA KERKRADE Onderwerp Accountantsverslag 2024 Datum 2 juli 2025 Ons kenmerk 2507E25622/WK Behandeld door Partner drs. R.M.J. van Vugt RA Tel: 06 1100 2352 rvanvugt@deloitte.nl Senior Manager J.W.A. Geurts MSc RA Tel: 06 8333 0179 jgeurts@deloitte.nl
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Kerkrade. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeente Kerkrade. De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Kerkrade. Bij deze jaarrekening hebben wij op 2 juli 2025 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging d.d. 4 november 2024. Wij hebben dit verslag besproken op 25 juni 2025 met de Financiële commissie. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
drs. R.M.J. van Vugt RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is een zogenoemde affiliate van Deloitte NSE LLP en maakt onderdeel uit van het internationale netwerk van Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting
4
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
5
Bevindingen jaarrekening
6
• De financiële positie van uw gemeente
7
• Belangrijkste bevindingen uit onze controle
11
Interne beheersing
16
• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
20
Bijlagen
18
• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
192
• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
20
• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage
21
• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
24
© 2025. Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/3
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk geven wij een korte samenvatting van de overige hoofdstukken in dit accountantsverslag
© 2025. Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/4
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid
•
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2,5 miljoen respectievelijk € 7,5 miljoen. Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens in het controleprotocol WNT te boven gaan.
Rechtmatigheid
•
Het college van B&W heeft geen rechtmatigheidsfouten die boven de verantwoordingsgrens liggen. In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen boven de rapporteringstolerantie toegelicht door het college. De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 2,5 miljoen respectievelijk € 2,5 miljoen. Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken en daaruit zijn geen materiële tekortkomingen gebleken.
•
Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.
Welke verbeteringen zien wij?
•
In het proces en in het balansdossier is een aantal belangrijke verbeteringen gerealiseerd, zoals de onderbouwingen van de SiSa regelingen. De frequente afstemming tussen de ambtelijke organisatie en de accountant heeft tot een gedegen controleproces geleid.
Welke aandachtspunten zien wij?
•
Wij merken op dat het aantal SiSa-regelingen nog altijd hoog is en dat de complexiteit van die regelingen hoog is. Wij raden u aan om ten aanzien van de SiSa-verantwoording blijvende aandacht te hebben voor voldoende capaciteit in de voorbereiding van het jaarrekeningproces en voor de kennisontwikkeling binnen uw organisatie.
Financiële positie
•
Het eigen vermogen is ultimo 2024 (€64,5) gestegen ten opzichte van 2023 (€ 55,4 miljoen).
•
De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt ultimo 2024 € 11,7 miljoen (2023: € 9,6 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Kerkrade onderkende en aanwezige risico’s van € 8,8 miljoen (2023: € 7,1 miljoen). Conform, de waarderingstabel van de NAR en de Universiteit Twente wordt de ratio van 1,3 als voldoende aangemerkt. Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en de realisatie, en kent een voordelig saldo van baten en lasten van € 9,1 miljoen. Na mutaties van de reserves is er sprake van een positief gerealiseerd resultaat van € 6,4 miljoen (2023: voordelig € 7,1 miljoen) exclusief de voorgestelde resultaatbestemmingen.
•
IT-omgeving
•
De naar aanleiding van onze IT-werkzaamheden geconstateerde tekortkomingen in de automatiseringsomgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Hierover rapporteren wij verderop in dit verslag. Onze aanpak ligt daarmee in lijn met die van voorgaande jaren. Aangezien iedere organisatie waardevolle informatie heeft te verliezen of ernstige schade kan lijden als de IT-infrastructuur (tijdelijk) niet beschikbaar is, benadrukken wij het belang van een cyberrisicoanalyse als vast onderdeel van het interne-controlesysteem, dat erop is gericht bedrijfsrisico’s te onderkennen, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan in te schatten, en de interne beheersing daarop toe te spitsen.
Interne beheersing
•
Wij hebben geen onvervangbare of significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd.
Overig
•
Er is één ongecorrigeerde bevinding in de jaarrekening, dit betreft een specifieke uitkering die als bestemmingsreserve is verantwoord in plaats van een verplichting. Er zijn geen (niet-)gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen die de materialiteitsgrens te boven gaan. Zie bijlagen A. In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.
Opstel- en controleproces
•
Medio 2024 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 geëvalueerd. Tijdens deze bijeenkomst hebben we gezamenlijk een plan van aanpak gemaakt voor het jaarrekeningproces 2024. Naar aanleiding hiervan zijn waar nodig aanscherpingen doorgevoerd in het interne ‘draaiboek’ voor het opstelproces en de werk- en planningsafspraken voor de jaarrekeningcontrole. Onderdeel hiervan waren workshops met betrekking tot de SiSa en de overlopende posten.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/5
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Bevindingen jaarrekening
In dit hoofdstuk zullen wij kort ingaan op de financiële situatie van de gemeente Kerkrade, de rechtmatigheidsverantwoording toelichten, alsmede de belangrijkste financiële posities in de jaarrekening toelichten
© 2025. Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/6
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
De financiële positie van de gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is verbeterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2024 bedraagt € 9,1 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 2,7 miljoen aan de reserves gedoteerd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 circa € 6,4 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 circa 24,3% van het balanstotaal (ultimo 2023: 19,7% van het balanstotaal) en is toegenomen ten opzichte van 2023. Het eigen vermogen zal voor een belangrijkdeel worden aangesproken als gedeeltelijk dekking voor de investeringen in het Martin Buber conform raadsbesluit. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten.
Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente, hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Eigen vermogen (x € 1.000)
2024
2023
2022
2021
2020
Eigen vermogen per 1 januari
55.354
51.176
41.437
31.934
25.963
Tussentijdse resultaatbestemming
2.729
-2.956
3.223
6.517
3.721
Gerealiseerd resultaat
6.419
7.134
6.516
2.986
2.250
Eigen vermogen per 31 december
64.502
55.354
51.176
41.437
31.934
Exploitatieresultaat (x € 1.000) Totale baten
233.141
Totale lasten
-223.994
Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten
9.147
Af: stortingen in reserves
-34.292
Bij: onttrekkingen aan reserves
31.563
Saldo mutaties reserves - goedgekeurd door de raad
-2.729
Gerealiseerd resultaat
6.419
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/7
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
De financiële positie van de gemeente Kengetallen voor gemeente Kerkrade (begroot en werkelijk over de periode 2020-2024)
Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Uw solvabiliteit van 22,4% (ultimo 2023: 19,7) classificeert voor wat betreft de door de VNG opgestelde normen als risicovol.
Solvabiliteit
30%
Structurele exploitatieruimte 5%
25%
4%
20%
3%
Netto schuldquote
15%
Hoe hoger de schuld, hoe hoger de nettoschuldquote. De nettoschuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en -aflossingen op de exploitatie. Uw netto schuldquote van 71,6% (ultimo 2023: 73,7%) classificeert volgens de GTK-normen als minst risicovol.
10%
2%
5%
1%
0%
0% 2020
2021 Begroot
Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. Uw structurele exploitatieruimte van 1,0% in 2024 (ultimo 2023: 0,6%) classificeert volgens het GTK als minst risicovol. Meerjarig staat deze positie onder druk, zoals ook opgenomen is in de begroting 2025.
2022
2023
2024
2020
Werkelijk
2021 Begroot
2022
2023
2024
Werkelijk
Netto schuldquote 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2020
2021 Begroot
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
2022
2023
2024
Werkelijk
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/8
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
De financiële positie van de gemeente Voorspellende waarde van uw begroting
Saldo baten en lasten | begroting vs realisatie (x € 1 miljoen)
De jaarrekening 2024 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 6,4 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college zijn beleid en doelen kan realiseren.
8.000 3.000
De vergelijking vindt plaats op basis van de bijgestelde begroting. Een groot deel van de afwijkingen is te verklaren door het niet uit kunnen voeren van de ambities, onvoldoende realisatiekracht aan de lastenkant, en van late bijstellingen vanuit het Rijk.
(2.000) Begroting Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2022 2023 2023 2024 2024 2021 2021 2022
Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2024 voldoen aan de vereisten van het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
Baten | begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1.000) 250 200 150 100 50 Begroting Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2021 2021 2022 2022 2023 2023 2024 2024
Lasten | begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1.000) 250 200 150 100 50 Begroting Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2021 2021 2022 2022 2023 2023 2024 2024
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/9
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
De financiële positie van de gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
Het weerstandsvermogen is nagenoeg gelijk gebleven Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente ingeschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2024; de ratio weerstandsvermogen is met 0,1% afgenomen.
14 12 10 8
Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 11,7 miljoen (2023: € 9,6 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen ten opzichte van vorig jaar doordat de algemene reserve is gestegen.
6
Benodigde weerstandscapaciteit
-
De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is er een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 8,8 miljoen (2023: € 7,1 miljoen). Ten opzichte van 2023 is hiermee sprake van een toename. Uw weerstandscapaciteit van € 11,7 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 8,8 miljoen en kwalificeert hiermee als voldoende. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.
4 2 2020
2021
2022
Benodigde weerstandscapaciteit
2023
2024
Beschikbare weerstandscapaciteit
Ratio weerstandscapaciteit 2,00 1,50 1,00 0,50 -
2020
2021
2022
2023
2024
Ratio weerstandscapaciteit © 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/10
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin het zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Tussen de interim-controle en de start van de jaarrekeningcontrole hebben wij contact gehad over de invulling van de controle van de rechtmatigheidsverantwoording. De gemeente Kerkrade heeft de benodigde werkzaamheden uitgevoerd om een conclusie bij de rechtmatigheidsverantwoording te kunnen geven. Verantwoordings- en rapportagegrens Aan de hand van het controleprotocol heeft de gemeenteraad de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld. De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 2,5 miljoen. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering.
Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording komt een aantal onrechtmatigheden naar voren. Deze zijn juist verantwoord in de rechtmatigheidsverantwoording. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Het normenkader 2024 is door de gemeenteraad vastgesteld. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld op programmaniveau. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting. De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde controle op overschrijdingen op programmaniveau waaronder controle op de kredietoverschrijdingen.
Hieruit blijkt het volgende: Kredietoverschrijdingen Er zijn geen kredietoverschrijdingen geweest die grens overschrijden zoals opgenomen in de financiële verordening. Begrotingsrechtmatigheid In totaal is een begrotingsonrechtmatigheid vastgesteld van € 1,452 miljoen, waarvan uw college op basis van uw financiële verordening € 1,452 miljoen als acceptabel aanmerkt. Het niet acceptabele deel betreft nihil. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Het onderwerp ‘aanbestedingen’ dat niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant valt, hebben wij onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college dit onderwerp in haar werkzaamheden heeft betrokken.
Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Hieruit blijkt een onrechtmatigheid van circa € 554.000 (2023: € nihil). Dit betreffen vijf verschillende dossiers. Wij constateren dat de fout is toegenomen ten opzichte van vorig jaar als gevolg van het feit dat een integrale controle is uitgevoerd in tegenstelling tot een steekproef methode voorgaande jaren. Het aantal gecontroleerde dossiers is hierdoor aanzienlijk hoger. Voor de geconstateerde bevindingen zijn verbetertrajecten gestart door bijvoorbeeld lopende contracten op te zeggen en nieuwe aanbestedingen in de markt te zetten. Verwachting is dat de gemeente deze zaken voor het eind van het jaar heeft opgelost.
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/11
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Rechtmatigheidsverantwoording Misbruik en oneigenlijk gebruik De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit dient ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&O-criterium). Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen zijn beheersmaatregelen nodig die functioneren. Het gaat er bij het M&O-criterium om dat er binnen de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen, dat de vigerende wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is. De gemeente dient een uitspraak te doen in hoeverre het M&O-beleid ook feitelijk wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen werken. De basis daarvoor ligt in belangrijke mate bij de uitkomsten van de intern al uitgevoerde controles en evaluaties. In 2024 zijn hier geen onrechtmatigheden geconstateerd.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/12
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Materiële, grondexploitaties en voorzieningen Materiële vaste activa: Vastgoed Eind 2024 bedraagt de boekwaarde van de materiële vaste activa van de gemeente Kerkrade € 173,6 miljoen (2023: € 162,3 miljoen). De materiële vaste activa zijn conform het BBV opgesplitst in investeringen met een economisch nut, investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden opgelegd, en investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. De grootste componenten binnen de materiële vaste activa betreffen de gebouwen (€ 56,0 miljoen) en de grond-, weg- en waterbouwkundige werken, inclusief de riolen (€ 77,5 miljoen). Binnen het gemeentelijk vastgoed wordt steeds opnieuw een onderverdeling gemaakt in strategisch en niet-strategisch vastgoed. Objecten die specifiek
worden aangemerkt als ‘strategische kernvoorraad’, worden als zodanig belangrijk beschouwd dat ze (op korte termijn) niet vervreemd mogen worden. Ze worden op een goed onderhoudsniveau gehouden. De overige gebouwen staan op de nominatie om te worden vervreemd of gesloopt. Deze gebouwen worden in principe marginaal onderhouden op basis van alleen klachtenonderhoud. De totale boekwaarde van het niet-strategisch vastgoed, van in totaal 18 objecten, is nagenoeg geheel afgeschreven.
Grondexploitaties De grondexploitaties zijn door de gemeente Kerkrade opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) met het oog op de jaarrekening 2024. Tijdens onze controle van de grondexploitaties hebben wij specifieke aandacht gehad voor een actuele onderbouwing van de verwachte inflatie, de kostenen opbrengstenindexatie en de (potentiële) effecten van aansluitingen op het elektriciteitsnetwerk. Onze conclusie hierbij is dat de parameters en uitgangspunten in de waardering van de grondexploitaties evenwichtig zijn bepaald.
Voorzieningen
De balanswaarde van de grondexploitatie bedraagt ca. € 1,2 miljoen positief (2023: -/- € 0,5 miljoen), inclusief de voorziening van € 0,6 miljoen (2023: € 0,6 miljoen) . Een positief saldo op de grondexploitaties betekent dat er meer uitgaven dan ontvangsten hebben plaatsgevonden.
Bij de grootste voorziening, de voorziening riolen, ter hoogte van € 3,0 miljoen, is geen sprake van een schattingselement. De voorziening is namelijk gebaseerd op de overschotten of tekorten op de producten riolering (conform artikel 44, lid 2 BBV).
De gemeente Kerkrade reserveert de gerealiseerde tussentijds winsten in de bestemmingsreserve ‘reserve grondexploitatie OBK’. De algemene reserve OBK is een specifieke reserve voor het opvangen van eventuele niet al voorziene/afgedekte risico’s binnen de totale grondexploitatie. Deze reserve bedraagt eind 2024 € 1,8 miljoen (2023: 1,58 miljoen). Het bedrag van deze reserve is apart betrokken bij de weerstandscapaciteit. Vanuit de bestemmingsreserve ‘reserve grondexploitatie OBK’ worden de resultaten uit de grondexploitaties verrekend. De reserve werkt op deze manier als ‘werkreserve’ voor het grondbedrijf.
Daarnaast zijn er voorzieningen gevormd voor verplichtingen, verliezen en risico’s, voor een bedrag van € 4,5 miljoen. Deze voorzieningen bestaan voor € 3,3 miljoen uit de voorziening voor de pensioenen van wethouders. Hierbij is het schattings-element van een beperkte omvang. Dit betreft namelijk de pensioenvoorziening wethouders, die bestaat uit de berekeningen van de toekomstige pensioenlasten. Naar aanleiding van onze werkzaamheden achten wij de uitgangspunten van de gemeente voor de voorzieningen plausibel.
Indien de gebouwen niet als strategisch vastgoed worden aangemerkt en daarmee geen functie meer vervullen voor de aan de gemeente gerelateerde taken, indiceert dit dat er wellicht een boekwaardecorrectie Op basis van onze werkzaamheden constateren wij geen verdere verhoogde vanwege een duurzame waardevermindering aan de orde is. Wij kunnen risico’s in de grondexploitaties. Wij hebben geen aanvullende bevindingen te ons vinden in het standpunt van de gemeente Kerkrade dat er geen sprake melden. is van een (materiële) duurzame waardevermindering ten aanzien van het niet-strategisch vastgoed.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
De gemeente Kerkrade heeft voorzieningen gevormd voor de mogelijke verliezen, risico’s of verplichtingen en voor beklemde middelen van derden. Het saldo van de voorzieningen is mede gebaseerd op schattingen. Vanwege de subjectiviteit die hier inherent aan is, hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole aandacht besteed aan de onderbouwing en de plausibiliteit van de uitgangspunten en veronderstellingen die ten grondslag liggen aan het berekenen van de voorzieningen.
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/13
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Financiële vaste activa en Sociaal domein •
Waardering financiële vaste activa - Lening Stadion De gemeente Kerkrade heeft per 31 december 2024 een vordering, in de vorm van een uitgegeven lening, op Holding Stadion Kerkrade BV (hierna: Stadion) van € 18,3 miljoen. Momenteel wordt de directie van Stadion gevormd door een directeur van de gemeente Kerkrade. De STAK van Stadion bestaat uit drie wethouders. De gemeente Kerkrade houdt 87,495% van de aandelen, de Stadsregio Parkstad Limburg 8,1%, de gemeente Heerlen 4,27% en overige 0,135%. Het stadion heeft een maatschappelijke functie voor de gemeente Kerkrade. De inkomsten van Stadion zijn afhankelijk van de huur voor het Parkstad Limburg Stadion (hierna: PLS) door de voetbalclub Roda JC (hierna: RJC). Er is geen sprake van achterstanden in de afgesproken te betalen bedragen t/m heden en is voor een bedrag van € 112.000 afgelost in 2024. De inbaarheid van de lening van € 18,3 miljoen is momenteel dus afhankelijk van de huur voor het PLS door RJC. Gezien de omvang van de lening is het van belang de waardering van de inbaarheid van de lening aan Stadion steeds kritisch te beoordelen. De gemeente Kerkrade is van mening dat er weliswaar sprake is en blijft van financiële risico’s, maar dat er, naar de huidige inzichten en gezien de lange looptijd van de uitgegeven lening, geen sprake is van een directe duurzame waardevermindering.
In het weerstandsvermogen heeft de gemeente Kerkrade wel, conform voorgaande jaren, reeds rekening gehouden met een bedrag van € 1,6 miljoen, voor het geval RJC failliet zou gaan. Dit bedrag is voorzien om binnen de meerjarenraming, oftewel een periode van vier jaar, een nieuwe invulling voor het stadion te vinden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de risicoparagraaf in de gemeentebegroting en de jaarrekening. Wij achten het standpunt van de gemeente Kerkrade dat er nog geen direct risico is wat betreft een eventuele duurzame waardevermindering van de lening op korte termijn plausibel. Hieraan liggen de volgende (voornaamste) argumenten aan ten grondslag: •
Bij realisatie van de nieuwe invulling van de verhuur van het Stadion wordt de inbaarheid van de lening minder afhankelijk van één huurder.
Tot slot geldt er een hypothecair recht op het stadion, dat de gemeente kan uitoefenen. Gezien de potentiële waarde hiervan is er op het moment geen sprake van een majeure onderdekking van de waardering van de lening. Uiteraard adviseren wij u de ontwikkelingen en de door Roda te leveren maatschappelijke tegenprestaties te blijven volgen en bij een eventuele wijziging in de omstandigheden de financiële consequenties hiervan in kaart te brengen. Hierbij dient te worden nagegaan of de toekomstige kasstromen voldoende zijn de lening op termijn af te kunnen lossen. Sociaal Domein - Oplopende kosten Binnen het zorgdomein (Wmo en Jeugd) is een landelijke ontwikkeling zichtbaar, waarbij de lasten blijven toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een toenemende zorgvraag, zien wij in 2024 dat er met name sprake is van een toenemende zorgzwaarte met betrekking tot de jeugdzorg. Dit betekent dat cliënten vaak een zwaardere en daarmee duurdere vorm van zorg nodig hebben. Daarbij zien wij dat zorgaanbieders op dit moment te maken hebben met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat de financiële posities van zorginstellingen in toenemende mate onder druk komen te staan, wat naar verwachting een prijsopdrijvend effect heeft op de kosten voor het sociaal domein van de gemeente.
In dit licht zien wij landelijk reeds ‘systeem’-jeugdzorgaanbieders die niet meer aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen waardoor aan gemeenten op basis van het convenant ‘Bevorderen continuïteit jeugdhulp’ een (verplichte) bijdrage aan deze instellingen wordt opgelegd. Jeugdzorg De lasten Jeugd maatwerkvoorzieningen in de jaarrekening 2024 van de gemeente Kerkrade bedragen circa € 25,2 miljoen (2023: € 22,6 miljoen).
Er sprake is van een ruime looptijd en van vernieuwde betalingsregelingen.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
De grootste financiële stromen voor de lasten Jeugd betreffen de ambulante jeugdzorg (€ 20,0 miljoen, 2023: € 19,5 miljoen) en het gedwongen kader (€ 2,0 miljoen, 2023: € 1,5 miljoen). Op 10 april 2025 hebben wij van de accountant van de gemeente Maastricht de gewaarmerkte verantwoording lasten jeugd 2024 ontvangen. Hierbij hebben wij vastgesteld dat de (gewaarmerkte) lasten overeenkomen met de door de gemeente Kerkrade in de definitieve jaarrekening verantwoorde lasten. Op basis van onze werkzaamheden ten aanzien van de jeugdkosten hebben wij geen bevindingen geconstateerd. Wmo De kosten voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in de jaarrekening 2024 van de gemeente Kerkrade bedragen circa € 17,6 miljoen (2023: € 16,4 miljoen). De grootste financiële stromen voor de lasten Wmo betreffen de persoonlijke begeleiding (€ 6,1 miljoen), hulp bij huishouden etc. (€ 7,8 miljoen) Ook bij de Wmo zien wij een stijgende lijn ten aanzien van de gehanteerde tarieven voor zorgverlening. Dit komt boven op de stijgende zorgvraag die voortkomt uit de vergrijzing van de bevolking. Dit leidt er toe dat ook voor de Wmo-zorg verhoudingsgewijs meer budget noodzakelijk is voor de uitvoering van de zorgtaken. Op basis van onze werkzaamheden ten aanzien van de Wmo-kosten hebben wij geen bevindingen geconstateerd.
Participatiewet De kosten voor de participatiewet in de jaarrekening 2024 van de gemeente Kerkrade bedragen circa € 30,1 miljoen (2023: € 31,6 miljoen). De daling wordt veroorzaakt doordat in 2024 minder energietoeslag is uitgekeerd. Afgelopen jaren constateren wij verbeteringen in de processen van de participatiewet. Vorig jaar constateerden wij verbeteringen bij o.a. de aansluitingen tussen de sub-administratie en financiële administratie en ook de kwaliteit van de inschattingen van de voorzieningen participatiewet zijn verbeterd. Voor 2024 constateren wij ook dat de gemeente de processen optimaliseert. Wij onderstrepen deze verbeteringen. Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/14
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Overlopende posten, WNT en Fraude, integriteit, en naleving van wet- en regelgeving Overlopende posten in relatie tot SiSa
WNT
Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024. Hierbij controleren en evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren).
Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij de naleving van de voorschriften met betrekking tot de Wet normering topinkomens (verder: de WNT) beoordeeld. De maximale bezoldiging voor topfunctionarissen van een gemeente bedraagt over boekjaar 2024 € 233.000. Voor de gemeente Kerkrade geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Op grond hiervan concluderen wij dat de bezoldigingen van de gemeentesecretaris en de griffier voldoen aan de WNT.
Bij uw gemeente heeft dit geleid tot in totaal 31 SiSa-regelingen. Om het opstel- en controleproces hieromtrent efficiënter te laten verlopen, hebben wij in februari 2025 een workshop gegeven inzake de verantwoording van de SiSa en de bijbehorende overlopende posten. Niet-bestede gelden of voorgefinancierde bestedingen in het kader van specifieke uitkeringen dienen op de balans onder de overlopende posten verantwoord te worden. Deze balanspost heeft een één-op-één relatie met de ontvangen specifieke uitkeringen en de SiSa-bijlage en worden opgenomen onder de categorie vooruit ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.
In 2024 zijn er geen ontslagvergoedingen aan topfunctionarissen uitgekeerd die een weerslag hebben op de WNT-verantwoording. De bezoldigingen van de topfunctionarissen zijn op een toereikende wijze in de jaarrekening toegelicht. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief –mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan -ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.
De openstaande verplichtingen vanuit deze categorieën betreft € 26,2 miljoen (2023: € 20,3 miljoen).
In 2024 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
Overige overlopende posten
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.
Het restant van de overlopende posten betreft de reguliere overlopende activa en passiva, zijnde de vooruit ontvangen bedragen en nog te betalen bedragen. Hier liggen veelal brondocumenten, zoals facturen of overeenkomsten, aan ten grondslag. De totale omvang van de overige overlopende activa betreft € 9,3 miljoen (2023: € 7,9 miljoen) en voor de overige overlopende passiva betreft het € 17,8 miljoen (2023: € 11,4 miljoen). De oplopende omvang van de overlopende passiva betekent voor de gemeente dat nog veel taken in de nabije toekomst uitgevoerd dienen te worden.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat er sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten van het vastleggen van transacties, het verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw organisatie. Wij hebben op basis van onze controle en naar aanleiding van deze besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd.
.
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/15
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Interne beheersing
In dit hoofdstuk lichten wij kort onze bevindingen over de interne beheersing toe.
© 2025. Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/16
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle Geen significante tekortkomingen in de interne (financiële) beheersing
Interim-controle
In de afgelopen jaren is er veel op de gemeente Kerkrade afgekomen en in de komende jaren zullen deze taken nog verder toenemen. Denk hierbij aan: de duurzaamheidsopgaven, regionale samenwerkingsverbanden en outscourcing, krapte op de arbeidsmarkt, digitalisering en toenemende cyberrisico’s, vergrijzing, en steeds striktere verantwoordingseisen met betrekking tot onder andere het inzetten van specifieke uitkeringen, beveiliging ICT, en persoonsgegevens. Ook de complexiteit van de opgaven in de gemeente neemt toe en vraagt om een integrale – gemeentebrede – aanpak.
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle van de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
Dit heeft een enorme impact op de wijze waarop de ondersteunende activiteiten/processen, zoals financiën, informatiemanagement en applicatiebeheer, ICT en, personeelszaken – gelet op deze ontwikkelingen – nu en straks kunnen blijven bijdragen aan de realisatie van de doelen. Bedrijfsvoering is een kerntaak en een integraal onderdeel van het realiseren van de doelstellingen en activiteiten. De gemeente Kerkrade is volop bezig met de versterking van het ambtelijke apparaat en de doorontwikkeling van de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met het uiteindelijk doel om de balans te herstellen. In 2024 is de ambtelijke en bestuurlijke aandacht voor het toekomstbestendig maken van de bedrijfsvoering verder doorgezet doordat de informatie voorzieningen zijn gecentraliseerd. In samenhang hiermee zijn ook wijzigingen doorgevoerd in de gehanteerde applicaties om processen en informatievoorzieningen te verbeteren. Zie verder ook de toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering, pag. 115.
Wij hebben geen onvervangbare of significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. Wel hebben wij enkele adviespunten geconstateerd. De belangrijkste adviezen zijn ten aanzien van de ITomgeving. Deze waren bekend bij de gemeente en deze adviezen zijn onderhanden. Verder merken wij op dat de gemeente diverse aanbevelingen en adviezen van voorgaande jaren heeft opgepakt. Hiermee toont de gemeente Kerkrade aan dat ze de goede weg zijn ingeslagen met het toekomstbestendig maken van haar bedrijfsvoering. Wel blijven wij de gemeente adviseren om kritisch te blijven op haar eigen processen en verbeteringen in de bedrijfsvoering te blijven implementeren zodat ook aan de voorkant van het proces de juiste beheersmaatregelen plaats vinden.
Bestuurlijke samenvatting
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en/of de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. Cyber is een onlosmakelijk onderdeel geworden van onze samenleving. Dagelijks werken we met digitale oplossingen, zowel privé als zakelijk. Door gebruik van internet, interne netwerken en bedrijfsapplicaties hebben alle organisaties, ongeacht hun omvang, te maken met aan cyber gerelateerde risico’s, zoals cybercrime. Als cyberrisico’s zich voordoen, kunnen deze een (significante) impact hebben op de financiële systemen, op de internebeheersingsmaatregelen, en op de jaarrekeningcontrole. Daarnaast kunnen deze leiden tot reputatie- en imagoschade.
Aangezien iedere organisatie waardevolle informatie heeft te verliezen of ernstige schade kan lijden als de IT-infrastructuur (tijdelijk) niet beschikbaar is, benadrukken wij het belang van een cyberrisicoanalyse als vast onderdeel van het interne-controlesysteem, dat erop is gericht bedrijfsrisico’s te onderkennen, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan in te schatten, en de interne beheersing daarop toe te spitsen. Tijdens gesprekken heeft het management aangegeven zich bewust te zijn van cyberrisico’s en zijn er voorbeelden gegeven van de manier waarop men deze beheerst, zoals het periodiek laten uitvoeren van zogenaamde ‘penetratietesten’ (een toets van een of meer computersystemen op kwetsbaarheden, waarbij deze kwetsbaarheden ook werkelijk gebruikt worden om in deze systemen in te breken). Voor de toekomst blijft dit een belangrijk aandachts punt ook gezien de recente en toekomstige transities van de applicaties naar cloud-oplossingen.
Het belangrijkste aandachtspunt bij het realiseren van vervolgstappen blijft de uitvoeringskracht (capaciteit). De organisatie heeft moeite met het realiseren van alle opgaven, doelen en activiteiten. Wij constateren vooruitgang en er worden geleidelijk stappen gezet, maar het realiseren van een verder versterking en verbetering van de bedrijfsvoering blijft sterk afhankelijk van de capaciteit en kwaliteit van het ambtelijk personeel. De expliciete en voortdurende aandacht hiervoor op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau is blijvend van groot belang.
© 2025. Deloitte Nederland.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/17
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
Bijlagen
In de bijlagen zijn de wettelijk verplichte toelichtingen opgenomen
© 2025. Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/18
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Aard van de fouten
•
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode - Ongecorrigeerd controleverschil ten aanzien van afrekening van een verbonden partij die te laat in het proces is ontvangen.
€ 144.000
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode - Ongecorrigeerd controleverschil ten aanzien van een specifieke uitkering die als bestemmingsreserve is meegenomen i.p.v. een overlopende passiva.
€ 313.000
Totaal getrouwheidsfouten
€ 457.000
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/19
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
A2 - Onzekerheden in de controle
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
•
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/20
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2024 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden er zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
A31
Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van jeugdcriminaliteit 2024
n.v.t.
€0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
n.v.t.
€0
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
n.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
€0
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19-gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
€0
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
€0
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
n.v.t.
€0
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027
n.v.t.
€0
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
€0
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
€0
F20
Regeling specifieke uitkering impulsaanpak winkelgebieden
n.v.t.
€0
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2025. Deloitte Nederland.
Financiële omvang Toelichting
€0
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/21
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang Toelichting €0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB) _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G3
BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Tozo 1 _ fundamentele rechtmatigheidseisen gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Tozo 1 _ belangrijke rechtmatigheidseisen gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Tozo 2 _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Tozo 3 _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Tozo 4 _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Tozo 5_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G10
Wet inburgering 2021 _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2025. Deloitte Nederland.
€0
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/22
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang Toelichting €0
G12
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G13
Besteding/baten onderwijsroute _ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
€0
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
€0
H25
Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)
n.v.t.
€0
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
n.v.t.
€0
H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
J47B
Volkshuisvesting
n.v.t.
€0
J55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
€0
J94
Specifieke uitkering Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
n.v.t.
€0
J96B
Regiodeals 4e tranche (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
J97
Specifieke uitkering Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023
n.v.t.
€0
J109B
Meerjarig regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
€0
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2025. Deloitte Nederland.
€0
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 - 2507E25622/WK/23
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2025
C - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Kerkrade in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Onderstaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2025. Deloitte Nederland.
Bestuurlijke samenvatting
•
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van maatregelen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen er dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd als er sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Kerkrade Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
•
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Kerkrade te rouleren.