Document · PDF

Financieel beeld gemeente Kerkrade 2025 def

Openbare informatiebijeenkomst 27 oktober 2025, gemeente KerkradeBij agendapunt: Presentatie3.103 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Kerkrade Begroting 2026 Financieel beeld

Kerkrade Kerkrade Kerkrade 17 oktober 2024 17 oktober 2024 18Rein-Aart oktober 2022 van Vugt Rein-Aart van Vugt Claudia Honings, Lotte Tholen en Rein-Aart van Vugt

Kerkrade 27 oktober 2025 Rein-Aart van Vugt

Financieel beeld Kerkrade en gemeenten

Ministerie van Binnenlandse Zaken: financiële conditie

2024: € 2 miljard 1 2 4

Ontwikkeling resultaat Gemeenten zijn in 2024 wederom rijker geworden en dat gebeurt ook in 2025

Gemeenten houden veel geld over. Kerkrade laat hetzelfde beeld zien

Ontwikkeling resultaat Gemeenten zijn in 2024 wederom rijker geworden en dat gebeurt ook in 2025

Dat leidt tot groei van de reserves

Ontwikkeling resultaat Het saldo van baten en lasten

‘wereld van de begroting’ en ‘wereld van de realisatie’

Kerkrade vanaf 2020 hetzelfde beeld als landelijk. Voor 2020 liet Kerkrade een ander beeld zien. 6

Ontwikkeling resultaat Jeugdzorg en WMO

Kosten jeugdzorg en Wmo vlakken af vanaf 2021 en stijgen fors in 2024 (o.a. effect inflatie)

Kerkrade geeft per inwoner duidelijk meer geld uit aan Jeugdzorg en Wmo

Ontwikkeling resultaat Enkele trends bij gemeenten met 25.000 – 50.000 inwoners Gemeenten investeren weer. In Kerkrade is de groei in investeringen in 2023 en 2024 minder groot, maar ten opzichte van andere gemeenten heeft Kerkrade in de jaren 2028 tot en met 2022 meer geïnvesteerd.

Ontwikkeling resultaat Enkele trends bij gemeenten met 25.000 – 50.000 inwoners

Gemeenten investeren weer, ook in grondposities. Ook Kerkrade investeert vanaf 2020 weer in grondposities. Kerkrade heeft relatief wel minder geld geïnvesteerd in grondposities.

Ontwikkeling resultaat Ontwikkeling langlopende schulden

Gemeenten Investeren, ook in grond en lenen daardoor weer (beperkt) meer. In Kerkrade zijn de langlopende schulden in 2024 verder afgebouwd. Door extra geld van het Rijk en de omvang van de investeringen is in 2023 voor het laatst geld geleend.

Ontwikkeling resultaat Enkele trends bij gemeenten met 25.000 – 50.000 inwoners

Gemeenten Investeren, ook in grond en lenen daardoor weer (beperkt) meer.

Algemene uitkering

- Herverdeling gemeentefonds 2023- 2025 (effecten gemaximeerd) - Ontwikkeling ‘Ravijnjaar’ - mei- en septembercirculaire: gunstig en (incidentele meevallers) - discussie over: balans taken en geld, indexering prijsdeel, hervormingsagenda jeugd - onzekerheid vanaf 2028 over compensatie jeugdzorgkosten - Vanaf 2024 gewijzigde systematiek

Algemene uitkering

- Herverdeling gemeentefonds 2023- 2025 (effecten gemaximeerd)

Algemene uitkering

- Vanaf 2024 gewijzigde systematiek 4 Discussie: raming inflatie Trap op Trap af bevroren in 2020

Ravijnjaar Algemene uitkering:

Vanaf 2019 met € 12,5 miljard gegroeid van € 30,9 miljard naar € 47,5 miljard in 2024 (54%)!!

II. Ravijnjaar was 1 jaar geleden nog € 4 miljard, inmiddels is dat circa € 2 miljard Met de voorjaarsnota 2025 is nog circa € 1 miljard gecompenseerd.

Het Ravijn

III. Stijging algemene uitkering tussen 2024 en 2030 bedraagt 19% (6 jaar) IV. Gewijzigde systematiek algemene uitkering vanaf 2024 (volumegroei 8 jarig gemiddelde BBP) * € 1.000

2019

Landelijk meicirculaire vanaf 2024 septembercirculaire

2020

30.892.700

33.360.000

2022

34.880.000

39.494.300

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

40.370.800

43.939.500

47.474.565

47.598.942

48.122.021

48.410.307

50.180.579

52.249.532

+ 54%

+ 1.542.700

Gemeente Kerkrade

2021

102.233

+ 2.467.300

+ 1.520.000

+ 4.614.300

+ 876.500

+ 3.568.700

+ 3.535.065

+ 124.377

+ 523.079

+ 288.276

+ 1.770.272

+ 2.068.953

+ 8,0%

+ 4,6%

+ 13,2%

+2,2%

+ 8,8%

+ 8,1%

+ 0,26%

+ 1,1%

+ 0,6%

+ 3,7%

+ 4,1%

108.784

114.821

132.489

135.720

143.469

152.998

152.412

153.188

151.206

154.886

+ 2,4%

+ 5,7%

+ 6,6%

-/- 0,4%

+ 0,5%

-/- 1,3%

+ 2,4%

+ 50%

+ 6,4%

+ 5,5%

+ 15,4%

Onderzoek naar financiering WMO en Jeugdzorgkosten

VI. Veel specifiek geld beschikbaar: Energietransitie, Stikstofproblematiek, Woningbouwimpuls. Tussen 2019 en 2023 gestegen van € 6,88 miljard naar € 18 miljard © The The Netherlands ©2024 2025Deloitte Deloitte Netherlands

Voorjaarsnota 2025 (16 april): Structureel vanaf 2025: Ravijn: + 400 miljoen Euro Jeugd: + 414 miljoen Euro Incidenteel 2026 en 2027: Jeugd: 950 miljoen Euro

16 september 2025: 2025: + € 1,356 miljard BTW-compensatiefonds en Jeugdzorg 2023 en 2024

Ontwikkeling Algemene uitkering en specifieke uitkeringen

Kerkrade ontvangt een fors hoger bedrag aan algemene uitkering. Ook heeft Kerkrade een hoger bedrag aan specifieke uitkeringen nog te besteden.

- (Financiële) begroting 2026

Waar draait het om?

Lokale lasten

Financiële positie Voorzieningenniveau

In Kerkrade draait het om: Kerkrade geeft veel geld uit aan het voorzieningenniveau, krijgt veel extra geld van het Rijk en de lokale lasten in Euro’s zijn overeenkomstig het landelijk gemiddelde. Indien het Rijk bezuinigt: - korte termijn kan worden opgevangen met de reserves - bezuinigen op de voorzieningen of de lokale lasten omhoog Indien wens is Onroerend zaak belasting te verlagen: - bezuinigen op voorzieningen of andere structurele opbrengsten realiseren.

Kaderstellen en controleren Hoe staat dit in de begroting van Kerkrade?

Doelen, prestaties en euro’s De te realiseren programma’s:

Wat willen we?

Doelstelling – maatschappelijk effect

Wat gaan we er voor doen?

Wijze waarop gestreefd zal worden effecten te bereiken (via activiteiten)

Omschrijving van het programma Relatie met de paragrafen Taakvelden Speerpunten van beleid

Wat gaat het kosten?

Raming baten en lasten per programma / activiteit

Wat mag het kosten? Investeringen Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Indicatoren

Financiële positie (verleden en prognose) gemeente Kerkrade Kern: Financiële positie verder (sterk) verbeterd, Financieel perspectief in de begroting verbeterd, lokale heffingen relatief verlaagd, veel investeringen en initiatieven in de ‘pipe-line’. Ook is er – zij het minder dan in het verleden - onzekerheid over de algemene uitkering vanaf 2028. Dat vraagt om keuzes maken en behoedzaamheid. -

Financiële positie is gezond en afgelopen jaren verbeterd. Ook het begrotingsbeeld voor de komende jaren is verbeterd ten opzichte van de begroting 2025. Ook de prognose van de balansposten (verwachte investeringen en ontwikkeling van schulden) meer realistisch ten opzichte van de realisatie. Voor uw gemeente is het in stand houden van de reservepositie belangrijk. Het gaat hierbij vooral om de reserves die van belang zijn voor de weerbaarheid (opvangen van risico’s) van de gemeente. Dat zijn de algemene reserve, reserve exploitatie, en algemene reserve obk. Afgelopen jaren is hier door uw gemeente goed invulling aangegeven, want de reservepositie is versterkt.

- Solvabiliteit (= reserves) is sterk toegenomen en voldoende, de solvabiliteit is wel lager dan het landelijk gemiddelde. - Schuldquote is afgelopen jaren afgenomen, terwijl is geïnvesteerd en valt in de categorie goed van de VNG-normen. De schuldquote neemt toe door grote investeringen naar 87%. Dit valt altijd nog in de categorie goed. -

Schuldquote en Solvabiliteitsratio zijn bij de jaarrekeningen vanaf 2019 gunstiger dan begroot. Uw gemeente begroot voorzichtig en incidentele meevallers versterken daarom de reserves van uw gemeente.

Niveau van lokale heffingen is lager dan het landelijk gemiddelde. Het niveau van lokale lasten is ten opzichte van het landelijk gemiddelde minder hard gestegen, zelfs in 2025.

- Bedrijfsvoering heeft aandacht en versterkt stap voor stap. Komende jaren is en blijft investeren in de kwaliteit van de bedrijfsvoering essentieel om alle opgaven te kunnen realiseren.

Totaaloverzicht begroting 2025 begroting 2025

begroting 2026

Resultaat baten en lasten

9.149

- 5.419

- 3.427

Totaal 2025-2029 6.271 (afname reserves)

188

Resultaat baten en lasten

4.178

Totaal saldo van baten en lasten 2024-2028 -/- 27.699

- 9.905

- 5.826

- 6.686

- 2.548

- 2.734

Totaal 2024-2028 21.205 (afname reserves) 22

Incidentele baten en lasten

Prognose balans 2023-2028

Vaste activa 31 december 2024 216.837 Reserves 31 december 2024 64.502 Schulden 31 december 2024 190.782

Totaal 2025-2029 23.518 (toename vaste activa)

Totaal 2025-2029 731 (afname reserves)

Totaal 2025-2029 23.397 (toename schulden)

Totaal 2024-2028 50.365 (toename vaste activa)

Totaal 2024-2028 21.205 (afname reserves)

Totaal 2024-2028 57.510 (toename schulden)

Prognose investeringen 2025 en verder

Ontwikkeling BBV kengetallen gemeente Kerkrade Kengetal

2019

2020

2021

2022

2023

Begroting 2024

2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Landelijk gemiddelde 2023

VNGNorm Goed

VNGNorm Onvoldoende

Netto Schuldquote 1

79%

74%

75%

67%

74%

102%

72%

87%

83%

38%

< 90%

> 130%

14%

16%

18%

20%

13%

22%

15%

22%

39%

> 50%

< 20%

Structurele exploitatie-ruimte

- /-0,8%

2,9%

4,7%

0,9%

0,6%

0,8%

1,0%

2,8%

0,1%

> 0%

< 0%

Grondexploitatie

- /- 0,6%

-/- 0,5%

-/- 0,4%

-/- 0,8%

0,2%

-/- 1,1%

0,6%

0,0%

< 20%

> 35%

Belastingcapaciteit3

102,5%

102,7%

109,6%

121,7%

98,3%

101,8%

102,5%

97,6%

n.n.b.

102%

< 95%

> 105%

1,3

1,4

1,5

1,4

1,6

1,3

1,6

N.b.

N.v.t.

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2028

Begroting 2029

Solvabiliteit

Weerstandsratio Kengetal * 1.000 Euro

Begroting 2027

algemene reserve reserve exploitatie vrije deel algemene reserve obk

5.215

5.715

6.465

7.215

7.965

8.465

8.965

9.465

9.965

10.465

1.547

3.417

3.970

3.217

2.725

2.537

6.751

6.051

6.294

6.888

272

343

1.250

1.070

1.250

Totaal

7.034

8.975

10.935

10.752

11.190

11.752

16.466

16.266

17.009

17.509

18.603

Lokale heffingen

Hoe werkt het in essentie? Kosten per inwoner voorzieningen gemeente

Algemene uitkering per inwoner

Overige inkomsten

Te dekken via de Onroerend Zaak Belasting

Woz-waarde

Tarief

Landelijk gemiddelde

€ 4.945

€ 2.376

€ 2.294

€ 154 € 121

€ 506.000 ----

0,0924 0,5753

Kerkrade

€ 5.836

€ 3.163

€ 2.351

€ 181 € 141

€ 264.980 ----

0,1741 0,8907

Kerkrade

+ € 891

+ € 787

+ € 57

+ € 47

52%

landelijk gemiddeld € 453 Conclusie: omvang huishoudens in Kerkrade gemiddeld kleiner

Kerkrade € 461 27

Lokale heffingen (woningen) OZB meer-persoonshuishouden

Tarief Kerkrade (Euro)

2019

285

2020

314

+ 10%

295

+ 5%

-/- 19

2021

336

+ 7%

305

+ 3,4%

-/- 31

2022

432

+ 28,6%

380

+ 24,6%

-/- 52

2023

419

-/- 3%

403

+ 6%

-/- 16

2024

427

+ 1,9%

423

+ 5%

-/- 4

2025

461

+ 8%

453

+ 7,1%

-/- 8

Gem.

+ 29

+ 10,29%

+ 29

+ 10,2%

Gemeente Landelijk gemiddelde Kerkrade

Stijging

Tarief NL

Stijging

Verschil

(Euro)

281

-/- 4

Gem. WOZwaarde

506.000 264.980

tarief OZB

OZB eigenaar Afvalstoffen-

0,0924 0,1741

In 2025 zijn de lokale heffingen voor de gemeente Kerkrade voor een meerpersoonshuishouden in een eigen woning voor het eerst duidelijk lager dan landelijk gemiddeld. Ondanks de extra stijging is Kerkrade ten © 2022 Deloitte Thehet Netherlands opzichte van landelijke relatief goedkoper geworden.

453 461 + 1,8%

Riool eig./gebr. Totaal

364 343 -/5,8%

235 240

1.053 1.044

+ 2,1%

-/0,8%

OZB- niet woningen

OZB ontwikkeling tarief niet-woningen

Tarief Kerkrade (Euro)

Stijging

Tarief NL (Euro)

Stijging

Verschil

Verschil tarief % (WOZwaarde circa 50% lager)

0,322

40%

Jaar 2019

0,80

2020

0,8734

+ 9,2%

0,5069

+ 6%

0,3665

42%

2021

0,9703

+ 11,1%

0,5146

+ 1,5%

0,4557

47%

2022

0,9871

+ 1,7%

0,5209

+ 1,2%

0,4662

47%

2023

0,9563

-/- 3,1%

0,5381

+ 3,3%

0,4182

44%

2024

0,9013

-/- 5,75%

0,5605

+ 4,2%

0,3408

38%

2025

0,8907

-/- 0,1%

0,5753

+ 2,7%

0,3154

35%

Gem.

0,015

+ 1,9%

0,016

+ 2%

0,4780

Lokale heffingen

Conclusies:

Vanaf 2025 zijn de lokale lasten voor de burgers voor het eerst duidelijk lager dan landelijk gemiddeld. Niveau lokale lasten in Kerkrade stijgt vanaf 2022 aanzienlijk minder dan landelijk gemiddeld. Onroerend Zaak Belasting voor woningen is in 2025 € 8 per jaar hoger dan landelijk gemiddeld. Vanaf 2022 is de Onroerend Zaak Belasting voor woningen aanzienlijk dichter naar het landelijk gemiddelde bewogen (gedaald). Andere gemeenten hebben de Onroerend Zaak Belasting voor woningen veel forser verhoogd (ondanks de verhoging in 2025 bij Kerkrade) De Onroerend Zaak Belasting voor niet-woningen woningen zit in 2025 ook op het landelijk gemiddelde. Vanaf 2023 is de Onroerend Zaak Belasting voor niet-woningen aanzienlijk dichter naar het landelijk gemiddelde bewogen (gedaald). Andere gemeenten hebben de Onroerend Zaak Belasting voor niet-woningen veel forser verhoogd (ondanks de verhoging in 2025 bij Kerkrade) De gemeente Kerkrade betaalt de hogere lasten van onder andere het hoge voorzieningenniveau en de kwetsbare sociale structuur vooral door het extra geld van het Rijk. Het niveau van Onroerend Zaak Belasting ligt op het niveau van het landelijk gemiddelde. © 2022 Deloitte The Netherlands

Lokale heffingen

De doorkijk naar 2026 ziet er als volgt uit: De tarieven 2026 moeten nog worden vastgesteld voor de diverse belastingen en leges. Bij de behandeling van de Tarievennota 2026 (raad december 2025) zal de raad hierover een besluit nemen. Voor 2026 is gerekend met de verhoging van 1,5% waartoe al eerder is besloten. De ozb-druk wordt daarmee € 7 hoger t.o.v. 2025. Bij afval en riool bedragen de verhogingen circa € 10 resp. € 3 per jaar, als gevolg van de gestegen kosten. In totaal stijgt daarmee de gemiddelde lastendruk naar huidige inzichten met circa € 20 in 2026 (hetgeen neerkomt op € 1,67 per maand). Niveau lokale lasten in Kerkrade stijgt vanaf 2022 aanzienlijk minder dan gemiddeld landelijk. Aandachtspunt op termijn: Past niveau van de OZB nog bij niveau van de voorzieningen voor de burger en bedrijven en het niveau van inflatie

Forse groei activiteiten en geld, tussentijdse bijstelling Lasten * € 1 miljoen

Primaire begroting

Begroting na wijziging

2025

220

2024

202

+ 25

227

+ 12,4% 2023

188

+ 30

180

+ 25

218

Primaire begroting 214

2024

201

205

+ 29

188

+29

230

181

+25 + 13,8%

+ 11%

-/- 3

202 Realisatie

233

+ 1,3% 217

+ 15,4% 2022

220

-/- 1,5%

+ 14,4% 2023

Begroting na wijziging

2025

224

+ 1%

+ 13,9% Baten * € 1 miljoen

-/- 3 -/- 1,3%

+ 16% 2022

Realisatie

224

+ 3,2% 206

+5 + 2,4%

211

+ 10%

Gemeente Kerkrade Begroting 2026 Financieel beeld Bijlage: lenen

Kerkrade Kerkrade Kerkrade 17 oktober 2024 17 oktober 2024 18Rein-Aart oktober 2022 van Vugt Rein-Aart van Vugt Claudia Honings, Lotte Tholen en Rein-Aart van Vugt

- lenen

Balans en toelichting Balans (x € 1.000) Bron: Jaarrekening 2024

2024

2024 3

Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa

216.837 7.452 173.594 35.791

Vlottende activa

45.962

Voorraden Vorderingen Liquide Middelen Overlopende activa

1.427 32.317 228 11.990

262.799 3

Vaste activa + 15.357

Vaste passiva

205.608

Eigen Vermogen - Algemene reserve - Bestemmingsreserve - Jaarresultaat (voor bestemming)

11.752 46.331 6.419 64.502

7.515

Voorzieningen Schulden met een rentetypische looptijd > 1 jaar

133.591

Kortlopende schulden Overlopende passiva

57.191 13.867 43.324

1 2

262.799 Reserves = + 13.326 Schulden = + 4.992

Vlottende passiva

Dekken en lenen Een groot verschil Wie gaat er over? De dekking is het budget = budgetrecht gemeenteraad. De gemeenteraad geeft aan waar en hoeveel geld wordt uitgegeven en hoe dat in de begroting wordt opgevangen. Het college trekt eventueel een lening bij de bank aan om de uitgaven te kunnen doen. Hierbij is wetgeving zoals de Wet financiering decentrale overheden (Fido) en Schatkistbankieren een belangrijk kader. Het college heeft een treasurystatuut vastgesteld met de praktische uitwerking van deze wet- en regelgeving. De gemeenteraad heeft kaders gesteld in de financiële verordening art. 212. Gemeentewet. Het college legt verantwoording hierover af in de paragraaf financiering van de begroting en jaarrekening.

Schulden Is lenen bij de bank bezwaarlijk? Nee, mits:

- Geleend wordt voor investeringen (niet te veel voor het opvangen van tekorten in de begroting). Dan staat er bezit met onderliggende waarde tegenover - De rente en aflossing kan terugbetalen (in de begroting dus kan opvangen) of onderliggend bezit behoudt de waarde zodat aflossing niet nodig is (bij gronden). - Bij hoge schulden of voortdurend toenemende schulden ook zicht is op dalende schulden. - Het rente-risico op de leningen goed in beeld is. Kerkrade:

Kerkrade voldoet aan de rente-risiconorm en kasgeldlimiet De leningportefeuille heeft een gespreide opbouw Leningen worden afgelost (risicospreiding herfinanciering) Gemiddelde rente circa 1,82% (bestaande leningen afgesloten in periode 1999-2023) Leningen worden alleen aangegaan als de rente en aflossing in de begroting kan worden opgevangen.

Schulden

Spreiding van rentepercentages en periodieke aflossing zijn de sleutelwoorden om renterisico’s te beheersen. Rentestijging werkt hierdoor geleidelijk door in de begroting

Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), its global network of member firms, and their related entities (collectively, the “Deloitte organization”). DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) and each of its member firms and related entities are legally separate and independent entities, which cannot obligate or bind each other in respect of third parties. DTTL and each DTTL member firm and related entity is liable only for its own acts and omissions, and not those of each other. DTTL does not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more. Deloitte provides industry-leading audit and assurance, tax and legal, consulting, financial advisory, and risk advisory services to nearly 90% of the Fortune Global 500® and thousands of private companies. Our professionals deliver measurable and lasting results that help reinforce public trust in capital markets, enable clients to transform and thrive, and lead the way toward a stronger economy, a more equitable society and a sustainable world. Building on its 175-plus year history, Deloitte spans more than 150 countries and territories. Learn how Deloitte’s more than 415,000 people worldwide make an impact that matters at www.deloitte.com.

This communication contains general information only, and none of DTTL, its global network of member firms or their related entities is, by means of this communication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte organization shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication. © 2024. For information, contact Deloitte Netherlands.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Kerkrade&id=ebd9b049-920a-46ed-a29f-e7bdf31fb7a0