brief raadsleden Parkstad gemeenten.pdf

Aan: Parkstad Limburg Postadres Dr. Poelsstraat 85 6411 HG Heerlen Bezoekadres Dr. Poelsstraat 85 6411 HG Heerlen Datum

Behandeld door

3-5-2021

Lies Damen

Kenmerk

Telefoonnummer

T E

088 – 368 01 42 heerlen@vereniging.fnv.nl

06 50 85 60 11 Dossier Regionale Energie Strategie (RES 1.0)

Bijlage(n) Manifest Energietransitie en Klimaatverandering

Geacht raadslid, Uw gemeente vormt samen met de andere gemeenten in de regio Maastricht-Heuvelland, Parkstad Limburg en de Westelijke Mijnstreek een van de 30 Regionale energieregio’s (RES). Van uw gemeenteraad wordt gevraagd om uiterlijk 1 juli 2021 de definitieve opgave vast te stellen voor de RES 1.0. Participatie van burgers is een harde FNV-eis voor draagvlak: Lokaal FNV Parkstad Limburg verwacht dat de energievoorziening in de toekomst een meer decentrale voorziening zal worden waarbij burgers een steeds grotere rol dienen te krijgen. Daarom is het van groot belang dat burgers vroegtijdig door u worden betrokken bij te maken politieke keuzes. De participatie van burgers bij beleids- en projectontwikkeling is van groot van belang voor de noodzakelijke maatschappelijke acceptatie en bij onder meer de ruimtelijke inpassing van duurzame energieprojecten. Bij het initialiseren door uw gemeente van lokale projecten voor duurzame energieproductie moet worden gestreefd naar 50% eigendom van burgers en bedrijven in de lokale omgeving. Hierbij dient nadrukkelijk ook rekening te worden gehouden met mensen met een smalle beurs. Wij verwijzen in dit verband ook naar de het advies van de commissie Brenninkmeijer (maart 2021) over burgerpanels (burgerfora) in het klimaatbeleid.

Daarin wordt gepleit voor het daadwerkelijk laten meepraten van inwoners over de lokale uitvoering van het klimaatbeleid. Dat is meer dan alleen informeren en vragen of de burger het er mee eens is: er moet iets wezenlijks te kiezen zijn. Daarbij is de betaalbaarheid belangrijk. En: het moet iets van de inwoners zelf worden. Wij bemerken in de regio Parkstad een bestuurlijke wens om dit onderwerp serieus op te pakken. De komende periode ligt hier een grote maar tegelijkertijd mooie uitdaging! Bevindingen Lokaal FNV onderzoek: De leden van Lokaal FNV in Parkstad Limburg hebben bij een recent (eigen) onderzoek aangegeven voorwaarden te stellen aan draagvlak voor de energietransitie. De belangrijkste voorwaarden zijn: inspraak, energiebesparing en betaalbaarheid ook voor mensen met lage inkomens, dus energiearmoede uitbannen en alleen duurzame energie-opwekprojecten waarbij het belang voor iedereen voorop staat. Dus niet alleen het belang van de investeerders en de industrie, maar van de hele gemeenschap. Betaalbaarheid en werkgelegenheid: We realiseren ons dat de exacte kosten nog niet te benoemen zijn. Maar betaalbaarheid – is zeker voor mensen met een smalle beurs – essentieel. De RES 1.0 noemt dit wel, maar wat ons betreft moet dit nog duidelijker als absolute voorwaarde geformuleerd worden.

Kunnen bewoners in lokale projecten participeren en vloeit een deel van de opbrengst terug naar de maatschappij? Met energiecoöperaties kunnen daarover afspraken worden gemaakt. Met een grote (buitenlandse) investeerder ligt dat veel moeilijker. We constateren dat landelijk veel subsidiegeld voor verduurzamingsprojecten wegvloeit naar het buitenland. De gemeente zal dus moeten inzetten op een actief lokaal beleid en erop moeten inzetten dat het geld in de regio blijft. Dat de werkgelegenheid in de regio blijft. Dat de inwoners hiervan mee kunnen profiteren, op zo’n manier dat ook mensen met een smalle beurs kunnen meedoen. Dat vraagt om een actieve houding van de gemeente. Onderdeel van zo’n actief lokaal beleid is dat grondspeculatie wordt voorkomen. Hoewel dat als aandachtspunt genoemd is in de RES, lezen we niet of en hoe daarop wordt toegezien.

Lokaal FNV Manifest: Op 24 februari jl. heeft het bestuur van Lokaal FNV Parkstad Limburg via uw griffie het FNV Manifest “Energietransitie en Klimaatverandering” aan u toegestuurd. Met deze brief willen wij dit Manifest nogmaals onder uw aandacht brengen. Als FNV Lokaal vragen wij u als raadslid u in te zetten voor een energie- en warmtetransitie met een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Bij de realisatie van de energie- en warmtetransitie behoort ook de zorg voor echte groene lokale werkgelegenheid met fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en goede arbeidsomstandigheden. Wij vragen u bij aanbestedingen/opdrachtverlening daarop toe te zien. Geen verkwanseling van het Heuvellandschap: In het RES 1.0 staat aangegeven dat in samenspraak met de provincie en de lokale besturen door middel van een landschappelijke verdiepingsstudie nog mogelijkheden worden verkend hoe zon- en windenergie in het Heuvellandschap opgewekt kunnen gaan worden. Terecht wordt aangegeven dat met name in het Nationaal Landschap Zuid-Limburg zorgvuldig dient te worden omgegaan met het realiseren van zonneparken of windturbines. Het geldende Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) en de provinciale Limburgse zonneladder bieden daar overigens al garanties toe. Verder staat vermeld: er is besloten om aanvullend een ‘Landschappelijke verdiepings-studie Wind en Zon Zuid-Limburg’ te gaan verrichten.

Hoewel dit onderwerp niet primair tot het aandachtsveld van FNV behoort, houdt een dergelijk onderzoek onze leden wel bezig. Onze leden zijn immers tevens uw burgers. Het toerisme en de economie en dus de werkgelegenheid hangen sterk samen met de bijzondere kwaliteiten van het Zuidlimburgse landschap. Het is duidelijk dat bij de besluitvorming over de RES 1.0 tevens randvoorwaarden moeten gelden rond de landelijke verdiepingsstudie. Dit zal gevoelig liggen: niemand wordt blij van zonneparken en/of windmolens in het kwetsbare Heuvellandschap. Wij, onze leden en de inwoners van uw gemeente willen uiteraard weten dat de onderzoeksopdracht tot de landschappelijke verdiepingsstudie voldoende waarborgen biedt om het unieke doch kwetsbare landschap te beschermen. Maar ook dat aan maatschappelijke randvoorwaarden als betaalbaarheid, ook voor mensen met een smalle beurs, wordt voldaan. Advies van Lokaal FNV Parkstad Limburg aan u als raadslid; -

Zorg voor participatie en draagvlak Formuleer duidelijke randvoorwaarden m.b.t. betaalbaarheid (ook voor mensen met een smalle beurs). Let hierbij ook op het tegengaan van grondspeculatie. Formuleer duidelijke randvoorwaarden rond het participeren van bewoners in lokale projecten en het terugvloeien een deel van de opbrengst terug naar de maatschappij. Zorg dat het geld en de werkgelegenheid in de regio blijven. Zorg voor eerlijke banen met goede arbeidsvoorwaarden. Zorg dat de onderzoeksopdracht tot de Landelijke Verdiepingsstudie Wind en Zon Zuid Limburg voldoende waarborgen biedt om het unieke doch kwetsbare Zuid-Limburgse landschap te beschermen.

Tot slot: Onlangs had een delegatie van onze werkgroep Visie Energie-en Warmtetransitie een gesprek over ons Manifest met gedeputeerde Carla Brugman. Samen kwamen wij tot de conclusie dat de energietransitie alleen succesvol is als iedereen op een rechtvaardige manier kan meedoen. De energieomslag moet zodanig worden uitgevoerd dat mensen er blij van worden, ook de mensen met een kleine beurs! In het volste vertrouwen dat u bij de vaststelling van de RES 1.0 in uw gemeente met onze bovengenoemde FNV wensen rekening zult houden, Met vriendelijke groet, Lokaal FNV Parkstad Limburg,

John Latten