Bijlage 9 Woondeal Limburg
Tekst van het document
7.3
BZK coördineert de opgaven die samenhangen met woningbouw en fungeert als eerste aanspreekpunt richting andere departementen. De Minister voor VRO zet zich maximaal in om samen met de verantwoordelijke collega-ministers kritische succesfactoren in relatie tot woningbouw aan te pakken. Wanneer er al een andere gebiedsspecifieke, regionale of landelijke tafel is voor een kritische succesfactor, dan wordt het knelpunt primair daar opgelost. Wanneer partijen tegen locatie of regio specifieke knelpunten aanlopen voor de realisatie van woningbouw, dan worden deze ingebracht op de versnellingstafel. Indien er sprake is van landelijke thema’s kunnen deze worden doorgezet naar de landelijke versnellingstafel. Ook fungeert BZK waar nodig als toegangspoort voor andere departementen.
7.4
Samenhang met de regionale aanpak van brede welvaart (Regio Deal). De regionale woningbouwopgave staat in Parkstad niet op zich, maar is verweven met de sociale achterstandspositie van de regio. De uitvoering van de Woondeal vindt in samenhang plaats met de regionale aanpak om de brede welvaart in de regio te verbeteren. Hiervoor heeft de Stadsregio Parkstad Limburg een aanvraag voor de 4e ronde van de Regio Deals ingediend.
7.5
Voldoende capaciteit en kennis voor volkshuisvesting en woningbouw bij gemeenten. De afgelopen jaren is veel ambtelijke expertise bij gemeenten verloren gegaan. Om de slagkracht te vergroten en daarmee de woningbouwproductie te verhogen is het van belang dat de uitvoering goed georganiseerd is. Dit betekent dat voldoende capaciteit en kennis bij gemeenten voor de gehele regio noodzakelijk is.
7.6
Om tot verhoging en versnelling van de woningbouwproductie te kunnen komen, kan niet alleen naar inbreidings- en herstructureringslocaties gekeken worden. Op enkele plekken is het aannemelijk om randen van dorpen en steden af te bouwen door buiten de contouren te bouwen, mits niet strijdig met de principes voor verantwoord ruimtegebruik.
7.7
Een sluitende businesscase voor woningbouwprojecten. De voorinvesteringen (aankoop, sloop van vastgoed, bouwrijp maken) voor (binnenstedelijke) woningbouw zijn hoog en onrendabel. De gemiddelde WOZ-waarden (en inkomens) in de regio zijn laag. Nieuwe woningen kunnen prijstechnisch moeilijk concurreren met de gemiddelde koopsom (€250.000) van woningen in de bestaande woningvoorraad, specifiek in minder veerkrachtige wijken. Publieke investeringen (openbare ruimte/voorzieningen) zijn moeilijk te verhalen op ontwikkelaars. Beleggers lijken slechts beperkt geïnteresseerd in nieuwbouw. Deze specifieke marktsituatie in Parkstad met specifieke risico’s, de maat en schaal van woningbouwplannen en de opgaven om tot veerkrachtige wijken te komen, maken dat er vanwege gebrek aan voldoende opbrengend vermogen behoefte is aan vormen van overheidsondersteuning, die passen bij deze opgaven.
Woondeal Limburg
108
7.8
Inponding van woningen door corporaties is een belangrijke strategie voor de herstructureringsaanpak in Parkstad. De afgelopen jaren is de overdrachtsbelasting stapsgewijs verhoogd van 2% (vóór 2021) naar 10,4% (per 1 januari 2023). Bij de aankoop van een woning van €150.000, is de verschuldigde overdrachtsbelasting geen €3.000 (2%) meer, maar €16.600 (10,4%). Dit heeft een negatief effect op de aanpak. Stadsregio Parkstad Limburg en het ministerie van BZK gaan in gesprek over oplossingen voor deze problematiek.
7.9
Grip op kostenstijgingen. De afgelopen jaren zijn de bouwkosten fors gestegen. Hierdoor worden nieuwbouw en herstructureringsprojecten fors duurder. Het is van belang om oplossingen te vinden om de ambities van de geplande nieuwbouw- en herstructureringsprojecten te kunnen realiseren.
7.10
Voldoende (regel)ruimte en investeringscapaciteit corporaties. Woningcorporaties hebben een belangrijke rol in de woningbouwopgave in de regio Parkstad Limburg, zowel in de nieuwbouw als in de herstructureringsopgave. Uit onderzoeken van het ministerie van BZK blijkt dat de financiële haalbaarheid van de volkshuisvestelijke opgave door corporaties in Limburg onder druk staat. Daarnaast hebben woning corporaties voldoende (regel)ruimte nodig om de benodigde rol te kunnen vervullen in de woningbouwopgave, bijvoorbeeld als woningcorporaties en beleggers in het kader van herstructurering woningbezit met elkaar zouden willen uitruilen. Stadsregio Parkstad Limburg en het ministerie van BZK bezien de mogelijkheden om voldoende ruimte te creëren voor corporaties om de volkshuisvestelijke opgaven in de regio te kunnen uitvoeren.
7.11
De Provincie faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en financiële ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte ontheffing Flora en Fauna.
7.12
Goed grensoverschrijdend openbaar vervoer. De grensoverschrijdende stedelijke agglomeratie Parkstad/Aken heeft een enorme (economische) potentie. De regio Aken is met de Rheinisch Westfälische Technische Hochschule (46.000 studenten), de Fachhochschule (15.000 studenten) en het Forschungscentrum Jülich (7.100 medewerkers) een belangrijk kenniscentrum. Aken is in Noordrijn-Westfalen ‘startup stad #1’. Dit gaat gepaard met een grote woondruk aan de Duitse zijde. Om interessant te worden voor woningzoekenden in Aken is goed grensoverschrijdend openbaar vervoer- naast andere vervoersmodaliteiten- een belangrijke randvoorwaarde.
7.13
Stikstof knelpunten en vraagstukken bij de ontwikkeling van locaties kunnen worden geadresseerd aan de regionale en/of landelijke versnellingstafel.
Woondeal Limburg
109
Woondeal Limburg
Woningbouwopgave subregio Westelijke Mijnstreek: minimaal +2.875 woningen t/m 2030 1.1.
Binnen de Westelijke Mijnstreek bestaat een bruto woningbouwopgave van 2.875 woningen in de periode van 2022 t/m 2030. De gemeenten binnen de regio werken samen met de woningcorporaties, markt- en zorgpartijen aan deze opgave. De woningbouwopgave is gebaseerd op het regionale woningbehoefteonderzoek (december 2022). Naar verwachting zal dit onderzoek in 2023 worden vastgesteld. Onderstaande tabel CC1 geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen in de twee perioden (I en II).
Bruto toevoegingen (te realiseren woningen)3
Woonregio Zuid-Limburg
Beschikbare bruto plancapaciteit (aantal woningen)4
Aantal woningen in harde plancapaciteit5
Betaalbaarheid6
SH
Aantal woningen door woningcorporaties
MH
GK
SH
MH
I
655
1.001
655
308
160
58
244
n.b.
II
2.220*
1.970*
516
379
172
91
365
n.b.
Totaal
2.875*
2.971
1.171
687
332
149
609
n.b.
Tabel CC1
* Exclusief de subregionale ambities en bijbehorende programmering van 130%.
De Woondeal overzichtstabel subregio Westelijke Mijnstreek:
SUBREGIO WESTELIJKE MIJNSTREEK
2022 – 2030
Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente aangegeven in tabel CC2.
Tabel CC2
Gemeente
De eerste termijn
Toevoegingen
Plancapaciteit
71
194
Beek
Woondeal subregio Westelijke
Sittard-Geleen
524
667
Mijnstreek per
Stein
60
140
Totaal
655
1.001
gemeente: 2022 - 2024
De subregio Westelijke Mijnstreek draagt met onderstaande aantallen bij aan de realisatie van de Zuid-Limburgse opgaven op het terrein van flexwonen, transformatie en herstructurering. De toevoegingen m.b.t. de getransformeerde voorraad en de flexwoningen zijn ook meegenomen in de cijfers in tabellen CC1 en CC2.
3
De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
4
Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
5
‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
6
Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
110
Woondeal Limburg
111
Woondeal Limburg
Periode
Tabel CC3 Flexwonen, herstructurering en transformatie subregio Westelijke Mijnstreek
1.2.
Hergebruik/ transformatie (andere opgave)
Herstructurering door Sloop woningen
Aantal flexwoningen
Periode I
310
-31
70
Periode II
40
-567
0
Totaal
350
-598
70
1.6.
Bovenop op de bouwopgave van 2.875 bruto woningen heeft de Westelijke Mijnstreek een aanvullende woningbouwambitie van ten minste 1.650 woningen. Deze ambitie is niet meegenomen in de tabellen 1, 2 en 3. Deze ambitie is als volgt opgebouwd:
De Provincie faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en financiële ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte ontheffing Flora en Fauna. Het Rijk heeft voor vier jaar extra budget van 3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor uitbreiding van capaciteit bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
1.2.1. In een gezamenlijk toekomstbeeld van de Gemeenten Sittard-Geleen en Stein, de Provincie Limburg, Chemelot Industrial Park, de Brightlands Campus en DSM is de verwachting uitgesproken dat de Brightlands Campus stevig zal groeien. Dit zorgt voor 5.000 nieuwe directe banen binnen de regio voor de komende 10 jaar. Volgens een eerste inschatting vertaalt zich dit door naar 850 reguliere woningen die binnen de Westelijke Mijnstreek gebouwd zullen moeten worden.
Knelpunten als gevolg van belemmeringen van de capaciteit en gebrek aan expertise bij mede- overheden en Raad van State worden geagendeerd op de woondealtafels. Desgewenst kan via de regionale versnellingstafels de landelijke versnellingstafel worden ingezet. 1.7.
1.2.2. De Gemeente Sittard-Geleen ziet de stationsomgeving in Sittard uitgroeien tot een levendige woon- en werkomgeving. De mogelijke komst van een intercity naar Aken, de woningbehoefte van (inter)nationale studenten (van mbo tot universiteit), expats, en lokale schoolverlaters zien we hier samenkomen. De Gemeente uit daarom een ambitie voor 500 vaste en tijdelijke woningen. 1.2.3. De Gemeente Stein heeft de ambitie om 300 extra woningen te realiseren om te voldoen aan de transformatieopgave en groeiende vraag naar tijdelijke woningen. 1.3.
Op gemeentelijk niveau wordt samengewerkt met woningcorporaties en marktpartijen aan de herstructureringsopgave en (nieuw)bouwopgave binnen de regio. Hierbij wordt ook ingezet op het op harden van de plancapaciteit.
1.4
De subregionale woningbouwopgave bestaat uit een uitbreidingsopgave en een herstructureringsopgave. Deze nieuwe woningen zijn noodzakelijk om de herstructureringsprojecten te realiseren. De nieuwbouw is namelijk nodig om doorstroom uit de beoogde herstructureringsprojecten te genereren en dragen daardoor bij aan de transformatie van de subregio. De opgaven hangen dus met elkaar samen. De subregio monitort periodiek de subregionale woonprogrammering en stelt deze bij op basis van actuele afspraken met corporaties en marktpartijen.
1.5
112
Het realiseren van flexwoningen is een kans om verschillende knelpunten in de huidige woningmarkt te doorbreken. Er is een groeiende vraag naar flexwoningen voor verschillende doelgroepen binnen de Westelijke Mijnstreek. Recent is een indicatieve berekening uitgevoerd naar de vraag naar tijdelijke woningen van 2022 t/m 2030. In 2023 zal een regionale opgave en bijdrage verder worden uitgewerkt. Binnen de Westelijke Mijnstreek wordt wel al concreet aan deze opgave gewerkt: 1.7.1. De Gemeente Stein heeft het realiseren van tijdelijke woningen meegenomen in de gemeentelijke ambitie. 1.7.2. In de Gemeente Beek zijn 175 mid-stay studio’s voor de huisvesting van internationale werknemers gerealiseerd in 2022. Deze studio’s worden op dit moment bewoond door Oekraïners, maar zullen op termijn beschikbaar komen voor extra (mid-stay) huisvesting voor het groeiend aantal buitenlandse werknemers die veelal een directe relatie hebben tot de bedrijven op het bedrijventerrein Maastricht Aachen Airport. Deze aantallen zijn niet meegenomen in tabellen 1, 2 en 3.
De gemeenten zetten zich in voor het afgeven van voldoende vergunningen voor de realisatie van de met de Provincie afgesproken woningbouwopgave in de regio.
Woondeal Limburg
Om de woningbouwopgave uit tabel cc1 te realiseren, is het noodzakelijk de plancapaciteit op te harden. Gemeenten zorgen er tijdig voor dat gewenste ‘zachte’ woningbouwplannen worden omgezet in ‘harde’ plannen met daarbij in eerste instantie specifieke aandacht voor de plannen tot en met 2024. De Provincie stuurt bovendien met de opgenomen instructieregels in de Provinciale omgevingsverordening op het adaptief programmeren (toevoegen van de juiste kwaliteit en het periodiek heroverwegen van de verouderde planvoorraad) en zet in op zaken zoals de aanpak van de stikstofproblematiek.
113
1.8.
Net zoals in de rest van Zuid-Limburg ligt er binnen de Westelijke Mijnstreek een focus op het transformeren van vastgoed en het herstructureren van de verouderde woningvoorraad. Naast het vigerende Zuid-Limburgse beleid is een Transformatievisie opgesteld die deze focus onderstreept. Met behulp van deze visie wordt gebiedsgericht gekeken naar de transformatie- en herstructureringsopgave.
1.9.
Partijen maken afspraken over de wijze waarop gezamenlijk de voortgang van de uitvoering van de afspraken uit de woondeal wordt gemonitord en besproken.
Woondeal Limburg
Bijdrage
2.
Sleutelprojecten Westelijke Mijnstreek
0
KLC
2.1.
14
0
KLC
In tabel CC4 aangegeven bouwlocaties zijn aangewezen als sleutelprojecten in de Westelijke Mijnstreek en noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave.
8
0
KLC
2.2.
Geleen-Zuid, Geleen (geclusterde projecten)
388
472
VHF
Eventuele knelpunten voor de realisatie van deze sleutelprojecten zijn in Bijlage 3 opgenomen. We blijven via de Woondealtafel met elkaar het continue gesprek voeren om gesignaleerde knelpunten ten behoeve van de realisatie aan te pakken.
Project Middengebied C/Nieuw Absbroek, Geleen
235
0
MIRT
President Kennedysingel, Sittard
210
0
KLC
2.3.
Agnetengebied, Sittard (geclusterde projecten)
74
0
KLC
Hart van Vrangendael, Broeksittarderweg, Sittard
53
0
KLC
Geleen-Centrum, Geleen
62
0
Impulsaanpak winkelgebieden
Het Kader Kwaliteit Limburgse Centra richt zich op het verbeteren van de woon- en leefomgeving in centra in Limburg. Het kader voorziet in een integrale aanpak vertrekkend vanuit het beleidsveld Wonen. Hiervoor komen projecten in aanmerking met een integraal en samenhangend pakket aan maatregelen, gericht op het realiseren van resultaten die inspelen op provinciale ambities in een of meer andere beleidsvelden. De Provincie ondersteunt daarmee reeds projecten in de Gemeenten Beek en SittardGeleen.
V&D Pand, Markt, Sittard
28
0
Provinciale subsidiebeschikking stedelijke ontwikkeling centrum Sittard
2.4.
In het BO MIRT van november 2022 zijn versnellingsafspraken gemaakt. Sittard-Geleen heeft voor het project ‘Middengebied C/Nieuw Absbroek’ een bijdrage van het Rijk ontvangen voor mobiliteitsmaatregelen om de realisatie van woningen te versnellen.
2.5.
De Gemeenten Sittard-Geleen en Stein hebben financiële steun ontvangen vanuit het Volkshuisvestingsfonds (1e tranche). Met deze uitkering kunnen gemeenten investeren in de verbetering van woonkwaliteit, leefomgeving en verduurzaming in kwetsbare gebieden. In deze woongebieden staat de leefbaarheid onder druk.
2.6.
Met het programma Impulsaanpak winkelgebieden wil het Rijk stimuleren dat gemeenten (delen van) binnenstedelijke winkelgebieden omvormen tot toekomstbestendige gebieden met een stevige sociale en economische basis. De Gemeente Sittard-Geleen heeft voor Geleen-Centrum een bijdrage ontvangen.
2.7.
Gemeenten en provincies zetten zich in om de beschikbare ambtelijke capaciteit en expertise zo efficiënt mogelijk in te zetten. De provincie stelt hiervoor in de periode 2022-2024 middelen beschikbaar vanuit de flexpoolmiddelen
2.8.
In verschillende sleutelprojecten lopen gemeenten tegen juridische vraagstukken aan bij het realiseren van woningen. Hiervoor kan het landelijk expertteam woningbouw worden ingeschakeld.
2.9.
Naast de locatie specifieke ondersteuning, ondersteunen Rijk en provincie ook via generieke (financiële) regelingen. Rijk en provincie informeren gemeenten wanneer er nieuwe regelingen opengesteld worden en dienen als eerste vraagbaak bij eventuele onduidelijkheden.
Gemeente
Plannaam
Beek
Sittard-Geleen
Stein
Toevoeging
Ont trekking
Lampenpaleis, Beek
25
Auwt Patronaat, Beek Woonwagenlocatie Bosserveldlaan, Beek
Munnikstraat, Holtum
16
0
KLC
Heistraat, Einighausen
15
0
KLC
Sint Willibrorduslaan 1 en 23, Obbicht (vml School- en Sportlocatie)
9
0
KLC
WAP Nieuwdorp: Kwadrant Zaam Wonen
36
83
VHF
St. Jozefkerk, Kerensheide
24
0
DUB & Provinciale monumenten subsidie
CPO Meerdel/Elserveldstraat
15
0
Provinciale CPO regeling
WAP Nieuwdorp: Bruisend Hart
64
0
KLC/SRW
Flexwoningen, locaties 1 en 2
48
0
Flexregelingen
CPO Steskensstraat, Stein
6
0
Provinciale CPO regeling
Tabel CC4 Sleutelprojecten Westelijke Mijnstreek
114
Woondeal Limburg
115
Woondeal Limburg
3.
Betaalbaarheid
3.1.
Er is een grote behoefte aan betaalbare woningen in Nederland. Om aan te sluiten bij die grote behoefte is het streven dat twee derde (600.000 woningen tot en met 2030) van de nieuwe woningen in Nederland in het betaalbare segment gebouwd worden: op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot max. van €1.000,- per maand (prijspeil 2020) en koopwoningen tot €355.000,-. Uitgaande van de opgave om tot en met 2030, 2875 nieuwe woningen toe te voegen, is het streven om ca. 1900 nieuwe betaalbare huur- en koopwoningen te realiseren.
4.2.
Ook is er nationaal aandacht voor het huisvesten van studenten. Binnen de Westelijke Mijnstreek wordt met enige regelmaat gekeken naar het huisvesten van studenten. Dit met name om de druk op studentenhuisvesting in Maastricht, Aken en Eindhoven te verzachten.
5.
Herstructureringsopgave Westelijke Mijnstreek
5.1.
Nu, meer dan in het verleden, wordt een focus gelegd op kansrijke nieuwbouw-proposities, de uitbreiding daarvan en de versnelling van de realisatie van de bouwplannen en versterking van de uitvoeringskracht van de partijen gezamenlijk. Transformatie van bestaande woningen enerzijds en nieuwbouw om tot een passende woningvoorraad te komen aan de andere kant zijn twee kanten van dezelfde medaille. De balans in de woningmarkt moet gevonden worden in de samenwerking tussen markt, overheid en corporatiesector.
5.2.
Binnen de Westelijke Mijnstreek wordt continue gestuurd op het bouwen van de juiste woning op de juiste plek. Dit vergt balanceerwerk op sommige locaties wat betreft het te bouwen en het te onttrekken woningen. Tegenover de bruto bouwopgave van 2875 woningen staat een sloopopgave van 2800 woningen, waarbij de tijdshorizon van de sloopopgave verder reikt dan 2030. Beide opgaven kunnen binnen onze regio niet van elkaar losgetrokken worden. Daarom vragen wij voor meer aandacht vanuit het Rijk en de Provincie voor deze herstructureringsopgave, waarbij soms meer woningen onttrokken dienen te worden dan worden teruggebouwd.
5.3.
Samen met de corporaties werken de gemeenten aan de opgaven voor herstructurering en nieuwbouw en leggen dit vast in lokale prestatieafspraken.
Binnen de Westelijke Mijnstreek staan ca. 66.000 woningen waarvan ca. 17.300 huurwoningen van woningbouwcorporaties (ca. 26%). Het streven is naar 30% sociale huur binnen de bestaande woningvoorraad. Daarom zal binnen de regio gestuurd worden op 30% sociale huur in de bestaande woningvoorraad. Zo wordt regionaal gekomen tot een betere balans in de woningvoorraad waarbij tevens het uitgangspunt is dat het aantal sociale huurwoningen in de regio voldoet aan de totale behoefte aan deze woningen.
5.4.
Betrokkenheid van de overheid op lokaal, regionaal, provinciaal en nationaal niveau is essentieel om de basis te bieden voor een integrale aanpak van de problematische bestaande particuliere voorraad én toevoeging van kwalitatief goede particuliere woningen in combinatie met sociale huur zodat er een goede opbouw van de wijken ontstaat, met oog voor de leefbaarheid en veerkracht in de wijken.
5.5.
In deze herstructureringsopgave onderscheiden we drie categorieën: vervangende nieuwbouw, sloop en grootschalige renovatie.
4.
Huisvesting aandachtsgroepen
5.6.
De regio heeft al gelden voor de herstructurering ontvangen vanuit het Volkshuisvestingsfonds voor projecten in de Gemeenten Stein en Sittard-Geleen.
4.1.
Specifieke aandacht is nodig voor de ondersteuning van de woonbehoeften van ouderen. Door de vergrijzing telt Nederland over twintig jaar naar schatting 1,6 miljoen 80+ers. Een verdubbeling t.o.v. nu. Er is een toenemende behoefte aan woningen die aansluiten bij de behoeften van ouderen. In het beleidsprogramma ‘wonen en zorg’ is aangekondigd dat er nationaal behoefte is aan 290.000 woningen geschikt voor ouderen. Het betreft 170.000 nultredenwoningen en 80.000 geclusterde woonvormen die ook geschikt zijn voor ouderen. Ook is er een landelijke opgave voor ca. 40.000 woningen met verpleegzorg op basis van scheiden wonen en zorg (VPT). Deze opgaven moeten regionaal en lokaal worden uitgewerkt in woonzorgvisies. In de nabije toekomst zullen gemeenten lokale visies voor wonen met zorg opstellen. De opgaven worden in een herijking van de woondeal voor 2024 of later en in toekomstige prestatieafspraken met woon- en zorgpartijen meegenomen.
5.7.
De Westelijke Mijnstreek sluit graag aan bij de langjarige samenwerking tussen BZK en de Stadsregio Parkstad Limburg waar nieuwe publiek-private samenwerkingsvormen worden verkend (bijvoorbeeld een Wijkontwikkelingsmaatschappij) en in de praktijk worden gebracht om de aanpak van de herstructureringsopgaven te bestendigen en belangen, capaciteit, kennis, kunde en kracht te bundelen.
5.8.
De partijen spannen zich in om deze opgave gezamenlijk op te pakken en waar mogelijk gebruik te maken van de ondersteuningsmiddelen van het Rijk, zoals het Volkshuisvestingsfonds.
5.9.
De regio’s Westelijke Mijnstreek en Maastricht-Heuvelland hebben tevens bij het ministerie van BZK een aanvraag ingediend voor de Regio Deals (4e tranche), waarbij in het programma InGenieus, Groen en Gezond onder andere ingezet wordt op de herstructurering van woningen.
3.2.
In de Nationale prestatieafspraken met de corporatiesector is opgenomen dat corporaties verantwoordelijk zijn voor de bouw van nationaal 250.000 sociale huurwoningen en 50.000 middenhuur woningen in Nederland tot en met 2030. In de Westelijke Mijnstreek wordt ingezet op de bouw van ca. 600 sociale huurwoningen en nog een nader te bepalen aantal middenhuur woningen van corporaties.
3.3.
Gemeenten zorgen, in lijn met de Nationale Prestatieafspraken, voor voldoende steun en locaties om de afgesproken aantallen sociale huur te realiseren.
3.4.
Om provincies, gemeenten en corporaties te ondersteunen bij het versnellen van de nieuwbouw van sociale woningen, kunnen de expertteams, de Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties en de Taskforce versnellen tijdelijke huisvesting worden ingezet. De Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties, die bestaat uit bestuurders die optreden namens BZK, VNG, Aedes en het Interprovinciaal overleg (IPO), kan bestuurlijk hulp bieden wanneer er belemmeringen worden geconstateerd bij het realiseren van de gemeentelijke bouwopgave voor sociale huurwoningen, waaronder flexwoningen.
3.5.
116
Woondeal Limburg
117
Woondeal Limburg
6.
Duurzaamheid
7.
Kritische succesfactoren
6.1.
Met de Nationale Prestatieafspraken zijn bindende afspraken gemaakt over de volkshuisvestelijke inzet van corporaties die zij gaan leveren met de door afschaffing van de verhuurderheffing toegenomen investeringscapaciteit. In de afspraken wordt gesteld, dat de corporaties een koplopersrol hebben in de verduurzaming. Landelijk gaan zij tot en met 2030 675.000 woningen toekomst klaar isoleren en 450.000 bestaande woningen aardgasvrij maken. Daarnaast zullen corporaties uiterlijk in 2028 alle woningen met een E-, F- of G-label moeten hebben verbeterd en gaan corporaties vanaf 2023 cv-ketels vervangen en krijgen huurders geen huurverhoging na isolatiemaatregelen die leiden tot een beter energielabel.
7.1.
Het realiseren van de opgave is complex. Kritische succesfactoren moeten aangepakt worden om de realisatie van de woningbouwopgave mogelijk te maken. Hiervoor is zowel inzet vanuit het Rijk nodig als vanuit provincie en gemeenten en stakeholders. Onderstaand wordt aangegeven op welke wijze Rijk en Provincie ondersteunen in de realisatie van de regionale woningbouwopgave. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen regionaal specifieke- en generieke ondersteuning.
7.2.
Voor de locaties opgenomen op kaart 4 in deze Woondeal zijn de belangrijkste kritische succesfactoren en hun effecten geïdentificeerd. Een schematisch overzicht hiervan is weergegeven in bijlage 3.
7.3.
De in bijlage 3 benoemde kritische succesfactoren zullen periodiek besproken worden in de reguliere woondealoverleggen die twee keer per jaar plaatsvinden met het Rijk, de provincie en de regio’s. Dit geldt ook indien nieuwe belemmeringen voor de woningbouw zich opwerpen.
7.4.
Voor de meeste locaties geldt dat de kritische succesfactor het vinden van een passend en haalbaar programma op een transformatielocatie is. Stijgende bouwkosten, gecombineerd met een behoefte aan betaalbare woningen op dure locaties is een grote uitdaging. De versnellingskansen zitten grotendeels in het vergroten van ambtelijke capaciteit (begeleiden initiatieven, vergunningen, etc.) en financiële middelen (o.a. inrichting en beheer nieuwe openbare ruimte en onrendabele toppen).
6.2.
Binnen de herstructureringsprojecten waarbij particuliere woningen worden aangepakt, worden woningen verduurzaamd. In het kader van het Volkshuisvestingsfonds heeft dit concreet vorm gekregen.
Specifieke knelpunten voor de Westelijke Mijnstreek a.
b.
c.
118
Woondeal Limburg
119
Een groot deel van de woningbouwopgave in Westelijke Mijnstreek bestaat uit herstructurering, transformatie en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Uitdagingen zijn er op het gebied van transformatie en energetische transitie van monumentale panden en woningen in mijnbouw- en wederopbouw wijken. Daarnaast moet de bestaande woningvoorraad levensloop- of zorggeschikt worden gemaakt vanwege de vergrijzing, zodat er doorstroming kan plaatsvinden. Deze transformatieopgave is onmogelijk om te realiseren zonder nieuwbouw. Nieuwbouw kan zorgen voor doorstroming, snellere verduurzaming, betere menging van woning typologieën en goedkopere woonproducten. Veel woningbouwlocaties liggen middenin of tegen het nationaal landschap ZuidLimburg aan in deze regio. Dat betekent dat woningbouw zeer lastig of enkel vertraagd te realiseren is door middel van bijvoorbeeld intern/extern salderen of doordat het rijk of provincie stikstofruimte regelt. Een voorbeeld: elektrische kranen en vrachtauto’s kunnen worden gebruikt voor de bouw om de stikstofuitstoot te verminderen: maar er zijn in Europa slecht een beperkt aantal van dit soort elektrische kranen en vrachtauto’s beschikbaar. Dit levert vertraging op van de woningbouw.
Vanwege deze ligging in het Nationaal landschap is Zuid-Limburg ook meer dan andere regio’s aangewezen op inbreiding en herstructurering in plaats van uitbreiding door ‘bouwen aan de rand van de stad’. Inbreiding en herstructurering is complexer en daardoor kostbaarder omdat er wordt gebouwd in de bestaande structuur van stad of dorp. Door het verhogen van de bouwdichtheid vraagt dit ook om het omvormen van bestaande voorzieningen zoals groen en parkeren. Dit vergt daarnaast meer overleg met de omgeving, die vaak niet zitten te wachten op ‘meer buren’. Extra gelden kunnen helpen om dergelijke projecten te versnellen doordat er zorgvuldiger kan worden omgegaan met participatietrajecten en er meer voorzieningen kunnen
Woondeal Limburg
d.
worden toegevoegd aan de omgeving - waardoor projecten niet alleen in kwaliteit verbeteren maar er minder kans is op soms langdurige bezwaar en beroep procedures vanuit de omgeving. Zuid-Limburg is een grensregio en deelt meer kilometers grens met België en Duitsland dan met Nederland. Toerisme, werkgelegenheid en ook de woningmarkt houdt niet op bij de grens. Om Zuid-Limburg goed te ontsluiten met de Euregio en nabije steden zoals Luik en Brussel goed bereikbaar te maken is een uitbreiding van het (inter)nationale ov-netwerk cruciaal.
f.
g.
Kritische succesfactoren Limburg a.
b.
c.
d.
e.
120
regelgeving die langdurige juridische verankering van betaalbare koop en huur mogelijk maakt draagt dit bij aan de structurele oplossing van het tekort aan betaalbare woningen. Met de huidige verankering van maximaal 15 jaar worden maatschappelijke gelden feitelijk ingezet voor het creëren van tijdelijke oplossingen. Advies is om langdurige verankering vast te leggen door een meer expliciete link te leggen tussen de realisatie van betaalbare huur door de toegelaten instellingen. Tijdige aanvoer en beschikbaarheid van bouwmaterieel en bouwpersoneel blijft een kwetsbare succesfactor waarbij landelijk bouwprojecten elkaar kunnen beconcurreren bij aanhoudende tekorten. Wellicht kan het Rijk hier landelijk een regierol op pakken. De Provincie zet in op zaken zoals de aanpak van de stikstofproblematiek en faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en financiële ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte ontheffing Flora en Fauna.
Voldoende en structurele rijksmiddelen: veel gemeentes hebben zelf weinig tot geen grondbezit en zijn afhankelijk van andere partijen zoals corporaties en ontwikkelaars voor de realisatie van woningbouw. Betaalbaarheidseisen zorgen er vaak voor dat plannen niet tot uitvoering komen of vertraging oplopen door een grote onrendabele top. Om deze kosten te kunnen dekken is financiële ondersteuning van het Rijk nodig. Dit knelpunt zal groter worden indien de opgave om twee derde betaalbaar te bouwen wordt meegerekend. Voor het op peil brengen en houden van de woningbouw is bovendien structurele financiële steun van het rijk nodig in plaats van losse incidentele regelingen met wisselende criteria waar gemeentes nu steeds los van elkaar aanspraak op moeten proberen te maken. Daar komt bij dat veel van de regelingen niet geschikt zijn voor veel (Zuid-)Limburgse gemeenten. Zo ligt de grens voor de komende tranche van de Woningbouwimpuls ongunstig voor veel van de kleinere en grotere gemeenten en kan er geen of beperkt aanspraak worden gemaakt. Op dit moment wordt vanuit het Rijk verkend hoe de beschikbare middelen vanuit de Woningbouwimpuls zo effectief mogelijk kunnen worden ingezet. Het doel van het Volkshuisvestingsfonds past goed bij onze opgaven. Wij voorzien echter ook een hulpvraag bij de transformatie- en sloopopgave.
In sommige wijken zullen oude woningen op termijn moeten wijken voor minder maar kwalitatief betere woningen. Dit soort ontwikkelingen willen we niet alleen financieren door dure woningen terug te bouwen waar geen behoefte aan is. Extra ambtelijke capaciteit bij gemeenten: wat de woningbouwopgave betreft komen er de laatste tijd steeds meer taken en verantwoordelijkheden op gemeenten af en de woningbouwopgave is complexer geworden. Ook is er aanvullende wet- en regelgeving vanuit het rijk in de maak betreffende de regie op de volkshuisvesting en de implementatie van de Omgevingswet. Dit vraagt om vergroting van de ambtelijke capaciteit bij gemeentes op het gebied van beleid, vergunningen en handhaving. Er is behoefte aan ‘handjes’ voor de uitvoering en het versnellen van de opgaven. Investering in infrastructuur en mobiliteit: aanvullend op eerdergenoemd knelpunt van de (inter)nationale ov-verbindingen is er bij veel woningbouwplannen sprake van lokale infrastructurele uitdagingen. Bij binnenstedelijke of binnen dorpse inbreidingen en transformaties spelen diverse zaken die om investeringen vragen. De kwalitatieve inrichting van de openbare ruimte en combinaties van andere ruimtelijk opgaves zoals het tegengaan van hittestress, het stimuleren van wandelen en fietsen, bereikbaarheid van ov, fiets- en auto parkeren.
Ook hierbij geldt dat behoefte is aan structurele middelen die niet versnipperd zijn over meerdere regelingen. Landelijke aanpak stikstofproblematiek: gemeentes en provincie houden nauw de ontwikkelingen rondom stikstof in de gaten en wat de juridische implicaties hiervan kunnen zijn. Er is behoefte aan een integrale landelijke aanpak. Mogelijkheid om betaalbare koop en huur langdurig juridisch te kunnen verankeren. Termijnen zijn nu landelijk vastgesteld op 15 jaar. Indien het rijk zorgt voor wet- en
Woondeal Limburg
121
Woondeal Limburg
122
Woondeal Limburg
123
Woondeal Limburg
Bijlage 1
Lijst van afkortingen en definities
Bijlage 2
Sleutelprojecten die kritische succesfactoren kennen per gemeente
Bijlage 3
Bestuurlijke afspraken 13 oktober 2022
Bijlage 4
Ondersteuningsverklaringen Bouwend Nederland, NEPROM en Woonbond
Bijlagen
124
Woondeal Limburg
125
Woondeal Limburg
AFKORTING
DEFINITIE
Adaptief programmeren Adaptief programmeren betekent slim omgaan met onzekerheden en kansen, door deze te onderkennen en transparant mee te nemen in de besluitvorming. Bestuurlijke Afspraken Limburg Het college van Gedeputeerde Staten van Limburg en de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening hebben op 13 oktober 2022 afgesproken zich gezamenlijk in te zullen zetten voor de realisatie van de kwalitatieve en kwantitatieve provinciale huisvestingsopgave, waartoe ook het Limburgse Provinciale bod behoort. Betaalbare woningen Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot een max van €1.000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
BIJLAGE 1
BZK
Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
BIRK
Beleidsregeling Subsidies Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit Rijksregeling om projecten die ruimtelijke kwaliteit van de steden en het landelijk gebied versterken.
Lijst van afkortingen en definities
BO Leefomgeving Jaarlijks worden per landsdeel BO’s Leefomgeving gevoerd tussen Rijk en mede overheden met als doel: • Zorgen voor uitvoering van de NOVI en het programma NOVEX door de diverse programmadoelen regionaal te realiseren, waarbij aandachtspunten vanuit de regio worden besproken. • Komen tot bestuurlijke afspraken over opgaven in de leefomgeving waar gezamenlijke inzet voor nodig is (werken als één overheid). • Zorgen voor bijbehorende investeringsstrategieën en de relatie leggen met besluitvormingstrajecten over investeringsmiddelen (zoals de BO’s MIRT betreft Mobiliteitsfonds) en andere bekostigingsmogelijkheden, zodat afspraken ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen komen. BO Limburg Dit is het Bestuurlijk Overleg met de drie voorzitters van de woonregio’s en de gedeputeerde, alwaar de agenda definitief wordt voorbereid en samengesteld ten behoeve van de Woondealtafel. MIRT
BO Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) De Rijksoverheid wil de bereikbaarheid, veiligheid en ruimtelijke inrichting van Nederland bevorderen. Rijksprojecten en –programma’s hiervoor staan in het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT). Het Rijk werkt intensief samen met provincies, gemeenten, vervoerregio’s en waterschappen aan de projecten en hiertoe is het BO MIRT opgericht. BO woonregio Het Bestuurlijk Overleg tussen woonregio (Noord-, Midden- of Zuid-Limburg) en de provincie, alwaar de agenda voor de Woondealtafel wordt voorbereid, gehoord hebbende de input van de Regionale Woontafel.
126
Woondeal Limburg
127
Woondeal Limburg
AFKORTING
DUB
DEFINITIE
AFKORTING
DEFINITIE
Doeluitkering herstructurering bedrijventerreinen Rijksregeling geënt op het verouderingsvraagstuk van bedrijventerreinen.
KLC
Kwaliteit in Limburgse Centra Dit provinciale subsidiekader richt zich op het verbeteren van de woon- en leefomgeving in centra in Limburg. Het kader voorziet in een integrale aanpak, vertrekkend vanuit het beleidsveld Wonen. Het kader KLC is alleen van toepassing op door gemeenten ingediende voorstellen om een integraal en samenhangend pakket aan maatregelen te realiseren. Dat betekent dat voorstellen van gemeenten behalve op wonen ook gericht moeten zijn op het realiseren van resultaten die inspelen op provinciale ambities in een of meer andere beleids¬velden.
Decentrale Uitkering Bevolkingsdaling Binnen het gemeentefonds bestaat naast de algemene uitkering en de integratie-uitkering ook de decentralisatie-uitkering. Gemeenten met een dusdanig hoog percentage krimp krijgen vanuit deze uitkering extra middelen. Flexwoningen Dit zijn kleine woningen die verplaatsbaar, stapelbaar, schakelbaar of splitsbaar zijn. Daarnaast heeft één van de volgende aspecten een tijdelijk karakter: de woning zelf, de bewoning (door het gebruik van tijdelijke huurcontracten) of de locatie.
Liberalisatiegrens De liberalisatiegrens is de maximale huurprijsgrens waaronder een woning nog tot de categorie sociale huurwoning behoort. Woningen met een huurprijs boven de liberalisatiegrens vallen onder de vrije sector huurwoningen. De liberalisatiegrens wordt ieder jaar aangepast.
Geclusterde woonvorm Deze woonvorm is ingericht op het bevorderen van sociaal contact en het ondernemen van activiteiten, bijvoorbeeld doordat er een gemeenschappelijke ruimte aanwezig is.
Lokale Prestatieafspraken Gemeenten, woningcorporaties en huurdersorganisaties maken op gelijkwaardige basis afspraken over de volkshuisvestelijke opgave in hun gebied. Deze afspraken leggen zij vast in zogenoemde prestatieafspraken. In de Woningwet is een proces vastgelegd rondom het maken van de prestatieafspraken.
Grootschalige renovatie het verbeteren van de woonkwaliteit van het gebouw door het toekomstbestendig maken van bestaande particuliere woningvoorraad. Het gaat uitdrukkelijk om ingrijpende fysieke ingrepen die doeltreffend de courantheid van de woning verbeteren. Denk aan: het splitsen, samenvoegen, optoppen of uitbouwen van woningen, aanpakken gespikkeld bezit en/of achterstallig onderhoud. Verduurzaming van de woning kan hier deel van uitmaken, maar slechts als nevendoel.
Middenhuurwoningen Dit zijn woningen van corporaties en particuliere (commerciële) verhuurders met een huurprijs boven de liberalisatiegrens en maximaal € 1.000,-. Monitor Brede Welvaart De Monitor Brede Welvaart 2022 biedt een overzicht van de ontwikkelingen bij de welvaartsthema’s ‘hier en nu’, ‘later’ en ‘elders’ en laat zien hoe Nederland presteert op het gebied van de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s, Duurzame Ontwikkelingsdoelen). Deze monitor wordt door CBS jaarlijks gepubliceerd.
Harde plancapaciteit / harde plannen Harde plancapaciteit betreft die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan. Impulsaanpak winkelgebieden Met het programma Impulsaanpak winkelgebieden (IW) wil de overheid stimuleren dat gemeenten (delen van) binnenstedelijke winkelgebieden omvormen tot toekomstbestendige gebieden met een stevige sociale en economische basis. De Specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebieden biedt gemeenten financiële ondersteuning. Impulskamer (Digitale) bijeenkomst waar gemeenten vragen kunnen stellen m.b.t. de WBI. ISV-3
NPA
Nationale Prestatieafspraken Aedes, de Woonbond, de VNG en de minister voor VRO hebben op 30 juni 2022 Nationale Prestatieafspraken gesloten voor de realisatie van 250.000 sociale huurwoningen en 50.000 middenhuur woningen.
NOVEX
Nationale Omgevingsvisie Extra Het programma NOVEX geeft regie aan het leggen van de ruimtelijke puzzel in samenwerking met provincies, gemeenten en waterschappen. Het zorgt voor samenhang in het ruimtelijke beleid, verbindt de 22 nationale programma’s en het versnelt de uitvoering door te sturen op heldere voorwaarden en concrete uitvoeringsafspraken.
Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing 3e tranche Het ISV levert een belangrijke bijdrage aan de vitaliteit en (fysieke) leefbaarheid van steden en wijken. Met het ISV streeft het Rijk naar duurzame, vitale en leefbare steden en wijken en naar ruimte voor verschillende wensen van bewoners. Het ISV moet ertoe bijdragen dat het aantal aandachtswijken afneemt.
Nultredenwoning Nultredenwoningen zijn geschikt voor ouderen, omdat zij de woning kunnen betreden zonder trappen te hoeven lopen en de belangrijkste vertrekken zonder traplopen kunnen bereiken. Dit stelt ouderen in staat langer thuis te kunnen wonen.
Kader Stedelijke Ontwikkeling Provinciaal subsidiekader waarmee de Provincie haar ambities met betrekking tot de ontwikkeling van steden en stedelijke regio’s wil realiseren. De bijbehorende subsidieregeling is inmiddels gesloten.
128
Woondeal Limburg
129
Woondeal Limburg
AFKORTING
DEFINITIE
AFKORTING
DEFINITIE
PCM
Plancapaciteitsmonitor Met behulp van de plancapaciteitsmonitor wordt inzichtelijk gemaakt welke planvoorraad er is in Limburg. Hierbij zijn uitsplitsingen gemaakt in eigendom, woningtype, planstatus, planologische status, prijsklasse, zorggeschiktheid en realisatieaard (toevoeging/onttrekking). De input voor de PCM is afkomstig vanuit de gemeenten en wordt jaarlijks bijgewerkt.
SPUK
Specifieke Uitkering (SPUK) Flexibele inzet ondersteuning woningbouw Met deze regeling wil de provincie bij de gemeenten de snelheid bevorderen in de voorfase van woningbouwprojecten. Gemeenten hebben beperkte capaciteit en/of expertise om uitvoering te geven aan deze werkzaamheden. Met deze regeling worden gemeenten ondersteund om op een flexibele wijze extra capaciteit en/of expertise in te zetten.
POVI
Provinciale Omgevingsvisie Zodra de nieuwe Omgevingswet in werking treedt moet de Provincie Limburg beschikken over een Provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. De Omgevingsvisie Limburg richt zich op de langere termijn (2030-2050) en beschrijft onderwerpen zoals wonen, bodem, infrastructuur, milieu, ruimtelijke economie, water, natuur, luchtkwaliteit, landschap en cultureel erfgoed. Maar ook de aspecten gezondheid, veiligheid en gezonde leefomgeving worden in de Omgevingsvisie meegenomen. De Omgevingsvisie Limburg is 1 oktober 2021 vastgesteld door Provinciale Staten.
SRW
Stimuleringsregeling Wonen Provinciale subsidieregeling met als doel het stimuleren van projecten die tegemoetkomen aan de vraag naar voldoende woningaanbod in het sociale en middeldure huursegment in de Nederlandse provincie Limburg, waarbij rekening wordt gehouden met de plankwaliteit en de behoefte van de verschillende specifieke doelgroepen.
SVWZL
Structuurvisie wonen Zuid-Limburg Dit is een gezamenlijke Zuid-Limburgse ruimtelijke visie op de woningmarkt, opgesteld en vastgesteld door de 18 (inmiddels 16 als gevolg van een herindeling) gemeenten. Subsidiekader stimulering bouw en transitie Limburgse woningmarkt Het Transitiefonds Limburgse Woningmarkt is per 31 december 2019 beëindigd. Via het Transitiefonds ondersteunde de Provincie Limburg projecten die een aantoonbare bijdrage leveren aan het verbeteren van de balans op de woningmarkt.
Regio Deal Bij Regio Deals werken Rijk en regio als partners samen om belangrijke opgaven in Nederland aan te pakken en de brede welvaart te vergroten. Tussen 15 juli en 15 november konden regio’s opnieuw voorstellen indienen voor een 4e ronde. Vervolgens wordt begin 2023 door het kabinet besloten welke voorstellen gezamenlijk door Rijk en regio worden uitgewerkt tot een Regio Deal. Het streven is om de deals van deze vierde ronde medio 2023 af te sluiten. In 2024 en 2025 volgen nog 2 tranches.
Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties De Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties is opgericht om de bouw van 150.000 sociale huurwoningen en 10.000 flexwoningen te ondersteunen. De Taskforce helpt knelpunten te doorbreken die het bouwen van deze woningen in de weg staan. De leden van de Taskforce trekken hierbij samen op met woningcorporaties en gemeenten en het Rijk. Zij maken onder andere gebruik van het Expertteam Woningbouw.
Regionale Structuurvisies Het provinciaal beleid is in hoofdlijnen vastgelegd in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL). Op het gebied van wonen is dit door de gemeenten in drie regio’s (Noord-, Midden- en Zuid-Limburg) uitgewerkt in Structuurvisies wonen. RHA
Taskforce versnellen tijdelijke huisvesting Het tekort aan woningen voor tijdelijke huisvesting is groot. De urgentie om een oplossing te vinden neemt toe. Om de noodzakelijke versnelling te ondersteunen is eind mei 2022 de Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting ingesteld, door de Minister voor VRO. De Taskforce ondersteunt gemeenten, provincies, woningcorporaties en andere woningmarktpartijen bij de versnelde realisatie van tijdelijke huisvesting voor bepaalde doelgroepen die met spoed woonruimte nodig hebben. De tijdelijke huisvesting kan gerealiseerd worden door de bouw van nieuwe tijdelijke woningen (flexwoningen) of door transformatie van bestaande locaties.
Regeling Huisvesting Aandachtgroepen Deze regeling biedt financiële hulp aan gemeenten om meer passende woonruimte beschikbaar te maken voor bijvoorbeeld arbeidsmigranten of mensen met medische of sociale noodzaak. Ruimtelijk Arrangement Limburg Voor eind 2023 te sluiten bestuurlijke afspraken met wederkerigheid tussen Rijk en Provincie over de ruimtelijke inpassing en uitvoering van de nationale opgaven. VNG
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
131
Woondeal Limburg
Sleutelproject Projecten die een financiële bijdrage hebben ontvangen van provinciale en/of Rijksoverheid. Sleutelprojecten worden indien nodig specifiek besproken aan de Woondealtafel. Sloop betreft sloop zonder nieuwbouw, om de woningvoorraad te verkleinen. Doel hier is om te komen tot betere marktspanning en voorkomen van leegstand. Hiervan is in principe zelden sprake, maar kan aan de orde zijn in regio’s waar bevolkingskrimp plaatsvindt.
130
Woondeal Limburg
AFKORTING
DEFINITIE
AFKORTING
Woonregio Hier worden de woonregio’s Noord-, Midden en Zuid-Limburg mee bedoeld. De regio Zuid-Limburg kent nog een onderverdeling in subregio’s: Maastricht-Heuvelland, Parkstad en Westelijke Mijnstreek.
Versnellingstafels Landelijke Versnellingstafel Provinciale Versnellingstafels Op provinciaal niveau, afhankelijk van behoefte en actualiteit, wordt een of worden meerdere separate Versnellingstafels georganiseerd indien er thema’s of knelpunten zijn die we gericht willen oppakken. Deze tafels kunnen divers van aard zijn, tijdelijk of langer lopend. De betrokken partijen komen regelmatig in enig jaar bij elkaar, afhankelijk van de noodzaak (urgentie, aard opgave enz.). De samenstelling en exacte werking van de Versnellingstafels wordt nader uitgewerkt.
DEFINITIE
Wlz-indicatie
Wet langdurige zorg-indicatie Met een Wlz-indicatie kunnen mensen terecht in een verpleeghuis, een instelling voor mensen met een handicap of een ggz-instelling. Maar ze kunnen er ook voor kiezen om thuis te blijven wonen met intensieve zorg. Dit is alleen mogelijk als de situatie thuis geschikt is om verantwoord en doelmatig zorg te krijgen.
133
Woondeal Limburg
Vervangende nieuwbouw Het uit de voorraad halen van incourante woningen en vervangen door toekomstbestendige nieuwe woningen in het zelfde plangebied. VRO
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
VHF
Volkshuisvestingsfonds In verschillende gebieden in Nederland staat de leefbaarheid onder druk. Daarom heeft het kabinet het Volkshuisvestingsfonds in het leven geroepen. Gemeenten en regio’s kunnen met geld uit dit fonds investeren in leefbaarheid en verduurzaming van de woningvoorraad in de meest kwetsbare gebieden.
WBI
Woningbouwimpuls Het Rijk helpt en stimuleert provincies, gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars met verschillende instrumenten om de woningbouw te versnellen. De Woningbouwimpuls (WBI) is zo’n instrument en heeft als doel het versnellen van de woningbouw en het bouwen van meer betaalbare woningen. De 5e tranche van de WBI start in 2023. Aanvragen kunnen vanaf 15 februari 2023 tot en met 31 maart 2023 ingediend worden.
WBO
Woonbehoefteonderzoek Woondealtafel Provinciale Woondealtafel In het twee maal per jaar te organiseren overleg met de Minister en gedeputeerde wonen komen de woonregio’s Noord-, Midden- en Zuid-Limburg aan tafel. Regionale Woondealtafel Overlegtafel op woonregio niveau met een afvaardiging van de betrokken stakeholders: gemeenten/regio, provincie, woningcorporaties, waterschap, woonbond en marktpartijen. Aan deze tafel wordt de voortgang van de woningbouwprojecten, de actuele problematiek en oplossingsrichtingen en hulpvragen besproken. Versnellend, informatief en agendasettend.
132
Woondeal Limburg
Projectkenmerken
Gemeente
Kritische succesfactoren
Locatie
Financiële regelingen
Aantal woningen
Mobiliteit
Kennis Stikstof & Capaciteit
Programmering
Beesel
Heijackerstraat
SPUK flexibele inzet ondersteuning woningbouw
20
Bergen
Mosaïque Keulerstraat
KLC
21
✓
Dorpsstraat/Mgr. Frederixplein
KLC
13
✓
KLC1 Horst-West KLC
126
✓
KLC 2
KLC
652
✓
Flexwoningen
RHA
190
✓
2 woonwagen locaties
RHA
16
✓
Kazerne-kwartier KLC
602
✓
Leudal
Mariabosch Baexem
ISV-3
47
✓
Weert
Laarveld fase 3 en 4
KLC 1&2
509
Gebiedsontwikkeling Keent & Moesel
MIRT, KLC
801
Flexwonen
RHA
221
Draagvlak en juridische procedures
Maria Wijngaard 17A tm 17J
KLC
9
Juridische procedure
Project Uitbreiding woonwagenlocaties
RHA
26
Draagvlak en juridische procedures
BeekpoortNoord
KLC, RHA
45
Juridische procedure
Diepstraat/ De Valk
KLC
8
Juridische procedure Raad van State
Regiospecifiek
Opmerkingen
Noord-Limburg
Horst aan de Maas
BIJLAGE 2 Venlo
Sleutelprojecten die kritische succesfactoren kennen per gemeente
Woondeal Limburg
✓ ✓
✓ ✓
Midden-Limburg
Echt-Susteren
134
✓
135
Woondeal Limburg
✓
Monumentaal & verwachte juridische procedures Juridische procedures
✓
financiering sociale woningbouw, juridische procedures
Projectkenmerken
Gemeente
Kritische succesfactoren
Locatie
Financiële regelingen
Aantal woningen
Mobiliteit
Kennis Stikstof & Capaciteit
Projectkenmerken
Programmering
Regiospecifiek
Opmerkingen
Midden-Limburg Roermond
Gemeente
Melickerveld
MIRT
Bongaertstraat
KLC
Gutjesweg
RHA
Roerdalen
Kernen
KLC
√
Juridische procedure Raad van State
√
Maastricht
Juridische procedure Raad van State 67
Draagvlak, juridische procedures financiering sociale woningbouw
√
Zuid-Limburg
136
Financiële regelingen
Aantal woningen
Mobiliteit
Kennis Stikstof & Capaciteit
Programmering
Regiospecifiek
Opmerkingen
ProosdijveldBiedermeier
✓
✓
Herstructurering
VHF
22
Driehoek – Witte MIRT vrouwenveld
20
✓
✓
✓
Herstructurering
Dak- en thuislozenopvang (locatie n.t.b.)
RHA
20
✓
✓
✓
Inbreiding
Woonwagens (locatie n.t.b.)
RHA
18
✓
✓
✓
Inbreiding
Stadhoudersstraat
MIRT
14
✓
✓
Herstructurering
Skaeve Huse - Toustruwe
RHA
8
✓
✓
✓
Inbreiding
KLC
34
✓
Mondragonstraat fase 2
Maastricht Heuvelland
Maastricht
Locatie
Zuid-Limburg / Maastricht-Heuvelland
Nederweert
Eijsden-Margraten
Kritische succesfactoren
Mheerderweg Noord
KLC
19
✓
Karreweg fase II
KLC
19
✓
Sprinkstraat
KLC
16
Trega Zinkwit
MIRT
950
Geusselt e.o. Fase 2
MIRT
500
Geusselt Scheggen
MIRT
336
✓
✓
Inbreiding
Studenten huisvesting P0 locatie
KLC & RHA
265
✓
✓
Herbestemming
Blauwdorp Servatius
project stedelijke vernieuwing
137
✓
Herstructurering
Huisvestingsmix RHA 1
RHA
123
✓
Herbestemming
Huisvestingsmix RHA 2
RHA
106
✓
✓
Herbestemming
Caberg-Zuidoost KLC
85
✓
✓
Herstructurering
Burg. Bauduinstraat Fase 2
MIRT
70
✓
✓
Herstructurering
Centrum Malpertuis
VHF
45
✓
✓
Herstructurering
Herontwikkeling Giessen Bautsch
DUB
Mammoetflat
VHF
50
✓
✓
Herstructurering
Regio Deal
Kam – Wittevrouwenveld
MIRT
30
✓
✓
Herstructurering
Regio Deal projecten Heerlen Noord
✓
Vaals
✓
✓
✓
Inbreiding
Esso Maastrichterlaan en Jos Francotteweg
✓
✓
✓
Inbreiding
Pastoerswei
KLC
18
Centrum Schimmert
KLC
103
*
*
*
*
*
Tiny Houses
KLC
11
*
*
*
*
*
Volkshuisvestingsfondsprojecten Beekdaelen
VHF, Regio Deal, KLC
362
*
*
*
*
*
Brunssum Centrum
Regio Deal, KLC, Transformatiefonds
256
*
*
*
*
*
Volkshuisvestingsfondsprojecten Brunssum
VHF
488
*
*
*
*
*
1002
*
*
*
*
*
41
*
*
*
*
*
309
*
*
*
*
*
✓
✓
Parkstad Limburg
✓
Beekdaelen
Brunssum
Heerlen
Woondeal Limburg
✓
137
Heerlen Centrum WBI, MIRT, Regio Deal
Woondeal Limburg
herstructurering
herstructurering
herstructurering
Projectkenmerken
Gemeente
Kritische succesfactoren
Locatie
Financiële regelingen
Aantal woningen
Mobiliteit
Kennis Stikstof & Capaciteit
Projectkenmerken
Programmering
Regiospecifiek
Opmerkingen
Zuid-Limburg / Parkstad Limburg Heerlen
Landgraaf
Simpelveld
Voerendaal
Volkshuisvestingsfondsprojecten Heerlen Noord
VHF
364
*
*
*
*
*
Aldenhofpark
SPUK via Provinice
24
*
*
*
*
*
SPUK huisvesting kwetsbare doelgroepen en SPUK prov.
26
Kerkrade Centrum
MIRT
290
*
*
*
*
*
Volkshuisvestingsfondsprojecten Kerkrade
VHF, Regio Deal, DUB
854
*
*
*
*
*
Kloosterstraat 1-3
KLC
11
*
*
*
*
*
Hoogstraat
Regio Deal
65
*
*
*
*
*
Lauradorp
Regio Deal, KLC, DUB
50
*
*
*
*
*
herstructurering
Volkshuisvestingsfondsprojecten Landgraaf
VHF, Regio Deal, KLC, DUB
218
*
*
*
*
*
herstructurering
Herontwikkeling Schilterstraat
Regio Deal, DUB, KLC
70
*
*
*
*
*
herstructurering
IDOP Bocholtz / herontwikkeling de Baan
DUB
36
*
*
*
*
*
herstructurering
Voerendaal Centrum
Regio Deal, DUB
3
Open Club Klimmen
KLC, DUB
25
*
*
*
*
*
Houtstraat / dr. Poelstraat
KLC
20
*
*
*
*
*
Raadhuisstraat 3
KLC
6
*
*
*
*
*
Westelijke Mijnstreek Beek
138
Locatie
Financiële regelingen
Aantal woningen
Mobiliteit
Kennis Stikstof & Capaciteit
Programmering
Regiospecifiek
Opmerkingen
✓
✓
✓
Transformatie en sloop icm openbare ruimte en maatschappelijke opgaven
✓
✓
Zuid-Limburg / Westelijke mijnstreek
Doorstroomwoningen / Skaeve Huuze Kerkrade
Gemeente
Kritische succesfactoren
*
*
*
*
*
*
*
*
herstructurering
Sittard-Geleen
*
herstructurering
*
Stein
Lampenpaleis
KLC
25
Auwt Patronaat
KLC
14
Woonwagenlocatie Bosserveldlaan
KLC
8
Woondeal Limburg
139
Geleen-Zuid, Geleen (geclusterde projecten)
VHF
388
Project MIRT Middengebied C/ Nieuw Absbroek, Geleen
235
President Kennedysingel, Sittard
KLC
210
✓
✓
Agnetengebied, Sittard (geclusterde projecten)
KLC
74
✓
✓
Hart van Vrangendael, Broeksittarderweg, Sittard
KLC
53
✓
✓
Geleen-Centrum, Impulsaanpak Geleen winkelgebieden
62
✓
✓
V&D Pand, Markt, Sittard
Provinciale subsidiebeschikking stedelijke ontwikkeling centrum Sittard
28
✓
✓
Munnikstraat, Holtum
KLC
16
✓
✓
Heistraat, Einighausen
KLC
15
✓
✓
Sint KLC Willibrorduslaan 1 en 23, Obbicht (vml School- en Sportlocatie)
9
✓
✓
WAP Nieuwdorp Kwadrant ZaamWonen
36
✓
VHF
Woondeal Limburg
✓
Ontsluiting projectlocatie
✓
Integraal herstructureringsproject dat als experimenteerproject i.h.k.v. Omgevingswet is aangeduid ✓
Integraal herstructureringsproject als experimenteerproject i.h.k.v. Omgevingswet
Projectkenmerken
Gemeente
Kritische succesfactoren
Locatie
Financiële regelingen
Aantal woningen
Mobiliteit
Kennis Stikstof & Capaciteit
Programmering
Regiospecifiek
Opmerkingen
✓
Herbestemming monumentale kerk met financieel "gat”.
Zuid-Limburg / Westelijke mijnstreek Stein
140
St. Jozefkerk, Kerensheide
DUB & Provinciale monumenten subsidie
24
CPO Meerdel/ Elservelstraat
Provinciale CPO regeling
15
✓
WAP Nieuwdorp Bruisend Hart
KLC/SRW
64
✓
✓
Flexwoningen, locaties 1 en 2
Flexregelingen
48
✓
✓
CPO Steskensstraat, Stein
Provinciale CPO regeling
6
✓
✓
Woondeal Limburg
CPO-project
herontwikkeling en capaciteit gemeente (projectleider algemeen en infra) en corporatie
capacitiet ondersteuning CPO
141
Woondeal Limburg
BIJLAGE 3
Bestuurlijke afspraken 13 oktober 2022
142
Woondeal Limburg
143
Woondeal Limburg
144
Woondeal Limburg
145
Woondeal Limburg
146
Woondeal Limburg
147
Woondeal Limburg
148
Woondeal Limburg
149
Woondeal Limburg
STEUNVERKLARING WOONBOND
Steunverklaring Woondeal Limburg “Wonen in Limburg, bereikbaar voor iedereen” De Woonbond is medeondertekenaar van de Nationale Prestatieafspraken. In het verlengde daarvan onderschrijft de Woonbond met deze steunverklaring de doelen van de Woondeal Limburg en wenst samen te werken om deze doelen te verwezenlijken. De Woonbond hecht daarbij in het bijzonder aan de beschikbaarheid van voldoende nieuwe en bestaande betaalbare woningen. Deze samenwerking krijgt minimaal als volgt vorm:
BIJLAGE 4
•
Ondersteunings verklaringen Bouwend Nederland, NEPROM en Woonbond
•
Deelname aan de Regionale Woontafel. Dit is de tafel op woonregio niveau, waaraan een afvaardiging van de bij de huisvesting betrokken partijen plaatsneemt. Aan deze tafel worden voortgang van projecten, actuele problematiek en oplossingsrichtingen en hulpvragen besproken. Eveneens worden aan deze tafel de ontwikkelingen op de woningmarkt besproken en of deze aanleiding geven tot aanpassing van de Woondeal (adaptief programmeren). Indien noodzakelijk voor een thema, als deelnemer plaats nemen aan een Versnellingstafel. Een versnellingstafel onderzoekt op welke wijze versnelling kan worden aangebracht in de realisatie van de Limburgse volkshuisvestelijke opgave voor thema’s die in Limburg breed als een probleem ervaren worden. Hierbij kan ondersteuning geboden worden door RvO. Indien er sprake is van landelijke thema’s* dan worden deze doorgezet naar de door het Rijk te faciliteren “landelijke versnellingstafel”.
Partijen respecteren elkaars verantwoordelijkheid en belang en de zelfstandigheid van de huurderorganisaties. Partijen zullen binnen hun mogelijkheden bijdragen aan de realisatie van de doelen van de Woondeal Limburg.. Woonbond vertegenwoordigd door:
De heer J.M.J Aal
Ondersteuningsverklaring Woonbond
150
Woondeal Limburg
151
Woondeal Limburg
Ondersteuningsverklaring NEPROM en
erk unv larin e t
g
S
Bouwend Nederland
ni
o
Steunverklaring Regionale Woondeals Woningbouwcoalitie
met gemeenten, provincies en het Rijk op basis van gelijkwaardigheid en met respect voor ieders verantwoordelijkheden aan regionale woondealtafels
lit
W
Met deze steunbetuiging verklaart de Woningbouwcoalitie gezamenlijk
ie
Regionale Woondeals ngb
structureel samen te werken aan het reduceren van het woningtekort. De samenwerking krijgt vorm in deelname aan de regionale versnellingstafels*), waar de voortgang op basis van monitoring, inbreng en afweging vanuit alle partijen wordt besproken. Hierbij worden afspraken gemaakt om woningbouwprojecten te versnellen, knelpunten op te lossen en snel tot noodzakelijke doorbraken te komen. Partners aan deze tafel prioriteren met elkaar de te bespreken gebiedsspecifieke thema’s. Indien er sprake is van landelijke thema’s kunnen deze worden doorgezet naar de landelijke versnellingstafel. *) voor zover mogelijk en passend. Vereniging Eigen Huis committeert zich in dit kader op landelijk niveau om samen te werken aan het reduceren van het woningtekort.
Desirée Uitzetter Voorzitter NEPROM
152
Woondeal Limburg
Jac Vries Vice-voorzitter WoningBouwersNL
Lana Goutsmits-Gerssen Waarnemend voorzitter NVM
Gertjan van der Baan Voorzitter IVBN
153
Martin van Rijn Voorzitter Aedes
Cindy Kremer Directeur bestuurder Vereniging Eigen Huis
Woondeal Limburg
Maxime Verhagen Voorzitter Koninklijke Bouwend Nederland
o ou wc
a
Colofon Provincie Limburg Limburglaan 10 Maastricht Postbus 5700, 6202 MA Maastricht +31 (0)43 389 99 99 postbus@prvlimburg.nl www.limburg.nl Opmaak Provincie Limburg / Media & Design Fotografie Dick Holthuis, Stefan Koopmans, Aron Nijs, Vera Vondenhoff Druk Andi smart print solutions 2301 235
154
Woondeal Limburg