Bijlage 4 - Nota van Reacties.pdf

Bijlage 4 Nota Reacties bij de Regionale en lokale Woonvisie 2023-2028, gemeente Kerkrade Inhoudsopgave Leeswijzer ................................................................................................................................................ 2 1.

Inleiding ........................................................................................................................................... 2

2.

Ontvankelijkheid.............................................................................................................................. 3

3.

Indieners met code.......................................................................................................................... 3

4.

Inspraak ........................................................................................................................................... 4 4.1 Lokale inspraakprocedure ............................................................................................................. 4 4.1.1 Reacties met betrekking tot voldoende beschikbaarheid/betaalbare woningvoorraad ....... 4 4.1.2 Reacties met betrekking tot de kwaliteit van de woningvoorraad en woonomgeving ......... 8 4.1.3 Reacties met betrekking tot wetgeving................................................................................ 10 4.1.4 Reacties met betrekking tot lokale samenwerking .............................................................. 10 4.1.5 Reacties met betrekking tot overige aspecten ..................................................................... 11 4.1.6 Reacties met betrekking tot ambtelijke reacties................................................................... 12 4.2 Reflectie van stakeholders op de regionale onderdelen van de ontwerp Woonvisie ................ 13 4.2.1 Reacties met betrekking tot uitvoering en samenwerking .................................................. 13 4.2.2 Reacties met betrekking tot wetgeving................................................................................

18 4.2.3 Reacties met betrekking tot raakvlakken met andere domeinen ........................................ 20 4.2.4 Reacties met betrekking tot interventies ............................................................................. 23

1

Leeswijzer Alle ingekomen reacties zijn in deze Nota samengevat. De reacties zijn gegroepeerd naar lokale en regionale onderdelen en naar thema’s waarop de reacties betrekking hebben. Ze zijn voorzien van de reacties van het college van B&W op de lokale onderdelen van de Woonvisie en voorzien van reacties van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering op de regionale onderdelen. Bij elke reactie wordt aangegeven of deze naar het oordeel van het college van B&W of van de Bestuurscommissie leidt tot een aanpassing van de ontwerp Woonvisie die ter inzage gelegen heeft. In hoofdstuk 1 Inleiding wordt beknopt toegelicht hoe participatie en inspraak in het kader van de ontwerpontwerp Woonvisie heeft plaatsgevonden en welke rol voorliggende nota speelt bij de besluitvorming door de gemeenteraad. In het raadsvoorstel is het totale procesverloop geschetst. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de ontvankelijkheid van de ingediende reacties. In hoofdstuk 3 treft u een overzicht aan van de indieners met een unieke code. Betreffende codes worden gebruikt bij het overzicht met reacties die inhoudelijk behandeld worden in hoofdstuk 4 Inspraak. In deze nota zijn de kernpunten uit de reacties nader uitgesplitst naar de verschillende thema’s.

De reacties die betrekking hebben op de lokale onderdelen van de ontwerp Woonvisie en die zijn ingediend gedurende de lokale inspraakperiode, staan vermeld in 4.1. Het college van B&W heeft deze reacties beoordeeld en adviseert de gemeenteraad dienaangaande. In 4.2 staan de reacties van stakeholders op de regionale onderdelen van de ontwerp Woonvisie vermeld. De Bestuurscommissie heeft deze reacties beoordeeld en adviseert de gemeenteraad dienaangaande.

1. Inleiding De ontwerp Woonvisie is met veel dialoog tot stand gekomen. Dit is nader toegelicht in het voorstel aan de gemeenteraad. Aan het einde van de voorbereidingen heeft op 31 januari 2023 een bijeenkomst plaatsgevonden met de besturen van alle huurdersorganisaties van de corporaties in Parkstad. Daarin zijn de contouren van de ontwerp Woonvisie besproken. Op 9 februari 2023 is het regionale deel van de ontwerp Woonvisie gepresenteerd aan circa 70 stakeholders uit het bedrijfsleven (ontwikkelaars, makelaars en beleggers), aan de provinciale en rijksoverheid, en aan de huurdersbelangenvertegenwoordiging in Parkstad, aan de corporaties binnen Parkstad, aan Aedes (de landelijke belangenvertegenwoordiging van de corporaties) en aan het programmabureau van Nationaal Programma Heerlen Noord. Verder heeft er op 3 april 2023 afstemming met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties plaatsgevonden in relatie tot het Wetsvoorstel Versterking Regie op de Volkshuisvesting die in 2026 ingaat. Op 16 februari heeft de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering ingestemd met het regionale deel van de ontwerp Woonvisie 2023-2028. Het regionale deel van de ontwerp Woonvisie is in de aanloop op de formele inspraakprocedure van de gemeente door de Bestuurscommissie voor reflectie tevens beschikbaar gesteld aan 140 stakeholders.

Het merendeel van deze stakeholders was ook bij de voorbereidingen van de Woonvisie betrokken. Vervolgens is de integrale ontwerp Woonvisie door de gemeente gepubliceerd en vrijgegeven voor inspraak. De reflecties op het regionale deel van de ontwerp Woonvisie zijn op 30 maart 2023 behandeld door de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering nadat dit onderdeel op 16 februari 2023 vrijgegeven is voor consultatie van 17 februari tot 17 maart. De Bestuurscommissie heeft op 30 2

maart beoordeeld of de reacties aanleiding vormen voor aanpassing van het regionale deel van de ontwerp Woonvisie. Op 3 maart is een lokale stakeholdersbijeenkomst georganiseerd waar de Woonvisie is gepresenteerd, toegelicht en ruimte was om vragen te stellen en input mee te geven. Het College van B&W na vaststelling op 7 maart, de ontwerp Woonvisie integraal voor inspraak vrijgegeven van 16 maart tot en met 12 april 2023. Ze heeft de binnengekomen reacties op het lokale deel van de ontwerp Woonvisie op 25 april 2023 behandeld en beoordeeld of de reacties aanleiding vormen voor aanpassing van het lokale deel van de ontwerp Woonvisie. De Nota van Reacties heeft betrekking op alle reacties dus zowel inzake het lokale deel alsook het regionale deel van de ontwerp Woonvisie. De gemeenteraad betrekt de resultaten van de inspraak bij de besluitvorming over de vaststelling van de Woonvisie in de vergadering van 31 mei 2023. De integrale Nota van Reacties behoort derhalve bij de ontwerp Woonvisie van 07 maart 2023 en is door de gemeenteraad vastgesteld in zijn vergadering van 31 mei 2023.

2. Ontvankelijkheid De reacties op het lokale deel van de ontwerp Woonvisie zijn binnen de inspraaktermijn binnengekomen en zijn allemaal ontvankelijk. De reacties op het regionaal deel van de ontwerp Woonvisie die zijn ingediend in de aanloop op de formele inspraakprocedure van de gemeente, worden beschouwd als integraal onderdeel van de inspraak en worden ook als ontvankelijk beschouwd.

3. Indieners met code Zorgpartij Levanto, het Regionaal Overleg Woningcorporaties Parkstad (de samenwerking van de 9 corporaties die actief zijn in de Regio Parkstad Limburg), het Regionaal Overleg Huurdersorganisaties Parkstad, de Provincie Limburg, JPO en van de projectleider Aanpak Sociaal Veilig van de gemeente Heerlen hebben een reactie ingediend bij de regionale consultatieronde. Daarnaast is er op het lokale gedeelte van de ontwerp woonvisie Kerkrade 2023-2028 door het Regionaal Overleg Huurderorganisaties (ROH), netbeheerder Tennet, woningcorporaties HEEMwonen en Wonen Limburg een zienswijze ontvangen. Nummer 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

3

Indiener Levanto Groep Regionaal Overleg Woningcorporaties Parkstad Regionaal Overleg Huurdersorganisaties Parkstad JPO Provincie Limburg Aanpak Sociaal Veilig Lokaal Overleg Huurdersorganisaties Parkstad Tennet HEEMwonen Wonen Limburg

Zorg Corporaties Huurders Markt Overheid Overheid Huurders Netbeheerder Woningcorporatie Woningcorporatie

4. Inspraak 4.1 Lokale inspraakprocedure Van 16 maart tot en met 12 april 2023 heeft de ontwerp Regionale en lokale Woonvisie 2023-2028, gemeente Kerkrade integraal (regionale en lokale deel) ter inzage gelegen bij de gemeente Kerkrade . Gedurende deze periode bestond voor eenieder de gelegenheid daarop een reactie kenbaar te maken. Op 03 maart 2023 is er voor alle belangstellenden een stakeholdersbijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze dag zijn de belangstellenden geïnformeerd en was er gelegenheid tot het stellen van vragen. Bij de gemeente zijn 4 inspraakreacties ingediend. Deze vertonen voor een deel overlap voor wat betreft het regionale deel van de ontwerp Woonvisie. Hierop is dan ook de reactie van de Bestuurscommissie van 30 maart van toepassing. Reacties van de indieners die betrekking hebben op de lokale onderdelen van de ontwerp Woonvisie zijn door het College van B&W behandeld op 25 april 2023. Het College van B&W heeft daarbij geconstateerd: • Het college hecht veel waarde aan breed draagvlak voor de gehanteerde aanpak en de betrokkenheid van alle stakeholders bij de voorbereidingen van deze ontwerp Woonvisie. Doorvertaling van de visie in prestatieafspraken en voor de feitelijke uitvoering is hiermee onlosmakelijk verbonden. Het college is verheugd met de feedback en de constructieve houding om samen de opgaven aan te pakken.

Doch constateert het college, dat de reacties inhoudelijk niet tot wijziging van de ontwerpvisie zelf leiden. • De door het Regionaal Overleg Huurderorganisatie Parkstad (ROH) naast een zienswijze op het regionaal deel er ook een zienswijze is ingediend op het lokale gedeelte van de woonvisie 20232028 gemeente Kerkrade. Op enkele onderdelen na is de inhoud van de zienswijze grotendeels vergelijkbaar met de zienswijze op het regionale deel van de woonvisie. Als inhoudelijke reactie verwijzen wij hiervoor dan ook naar de toelichting in hoofdstuk 4.2. Voor wat betreft de reactie op de lokale aspecten zullen we in hoofdstuk 4.1 een nadere toelichting verstrekken. • Voorts is er van netbeheer Tennet een zienswijze ontvangen. Zij maken van de gelegenheid gebruik om de gemeente (wellicht ten overvloede) nogmaals te wijzen op de aanwezigheid van de in Kerkrade aanwezige hoogspanningsverbindingen 150kV. Inhoudelijk raakt dit de voorliggende ontwerp woonvisie niet. • Ten slotte is er van de woningcorporaties HEEMwonen en ook van Wonen Limburg een reactie op het lokale deel van de woonvisie ontvangen. De corporaties onderschrijven in hun reactie het belang van de regionale Woonvisie met lokale uitwerking. Samenwerking en gezamenlijke inzet tussen gemeente en corporaties geeft slagkracht om tot gedeelde ambities en succesvolle projecten te komen.

Gezamenlijke ambities kennen gezamenlijke verantwoordelijkheid welke de corporaties graag in Meerjarige prestatieafspraken willen inpassen. Dit alles in de geest van de nieuwe lokale woonvisie waar kansrijk wonen voor iedereen, nu en in de toekomst centraal staat. Deze reactie onderstreept het college en gaat graag met alle partijen aan de slag om de opgaven te realiseren. Inhoudelijk is de reactie van de indieners verwerkt in de hoofstukken 4.1.1 t/m 4.1.5.

4.1.1 Reacties met betrekking tot voldoende beschikbaarheid/betaalbare woningvoorraad Reactie 1 Nieuwbouw in Kerkrade: vermeld dat uw gemeente een maximale bijdrage wilt leveren aan de woningbouwopgave en invulling geven aan de extra ambitie die de Bestuurscommissie Wonen & Herstructurering van de Stadsregio Parkstad heeft uitgesproken. De lokale ambitie hierbij is bruto 1.350 nieuwbouwwoningen van de bruto 7.500 woningen voor de gehele stadsregio. 4

7

Matcht dit kwantitatief en kwalitatief in bijvoorbeeld uw streven om voornamelijk in te spelen op de behoefte aan levensloopgeschikte appartementen en nultredenwoningen in de middeldure huur en koop met de afspraken in de Woondeal? En met een aantal uitgangspunten in die Woondeal: bijvoorbeeld om 2/3 verplichte nieuwbouw in het betaalbare segment te realiseren en 40 % van de nieuwbouw voor middeninkomens? Ook is voor ons nog de vraag of door sloop/verkoop van sociale huurwoningen de gewenste minimale omvang van 30 % sociale huur niet onder druk komt te staan (de marge met de actuele (peildatum 31-12-2021) omvang van 32 % is gering). Variatie en balans in het woningaanbod We missen een standpunt van uw gemeente t.a.v. verkoop van sociale huurwoningen. De huurdersorganisaties onderschrijven verkoop van sociale huurwoningen in principe níet (tenzij er een aantoonbaar overschot aan sociale huurwoningen is in relatie tot de doelgroep die hierop aangewezen is). Zoals eerder gesteld: voor ons is het nog de vraag of door de optelsom van sloop/verkoop van sociale huurwoningen de gewenste minimale omvang van 30 % sociale huur niet onder druk komt te staan in Kerkrade. Betaalbaar wonen in Kerkrade. Wij onderschrijven uw inzet hierbij. Zeker ook de aandacht voor betaalbare jongerenhuisvesting.

Naast het realiseren van woningen voor die doelgroep, kunnen de kansen voor jongeren ook via aangepast, specifiek woonruimteverdelingsbeleid vergroot worden. Hier zijn goede voorbeelden van. Goede verhuur in Kerkrade Hier benoemt u het belang van ‘goed verhuurderschap’. Wij missen hierbij het streven naar goede, evenwichtige, transparante toewijzing van sociale huurwoningen met gemeenschappelijke afspraken/taakstellingen van de corporaties. In Heerlen wordt momenteel gewerkt met een zogenaamde ‘woningbegroting’ waarin afspraken/taakstellingen tussen de corporaties opgenomen zijn en die ook continu gemonitord worden.

7

7

7

Standpunt van het College van B&W Ten aanzien van de nieuwbouw in Kerkrade kunnen we stellen dat de ontwerp Woonvisie in afstemming en lijn is met de afspraken vermeld in de Woondeal Limburg. Dit geldt zowel voor de vermelde aantallen woningen maar zeker ook als het gaat om 2/3 betaalbaarheid. Hierbij wordt ter degen rekening gehouden met 30% nieuwbouw sociale huur en 40 % nieuwbouw middenhuur. Daarnaast kent Kerkrade een gedetailleerd uitvoeringsprogramma behorende bij de Woonvisie. De vermelde huidige 32% sociale huur van de woningvoorraad heeft uitsluitend betrekking op bezit bij woningcorporaties actief in de gemeente Kerkrade. Daarnaast is er sprake van 17% particuliere verhuur, waaronder ook een deel sociaal woningbezit zit. Met betrekking tot verkoop van sociale huurwoningen staat de visie omschreven in het regionale deel van de woonvisie onder paragraaf 4.4. Omdat gemeente Kerkrade geen aanvullende invulling hieraan geeft, is deze niet in het lokale deel opgenomen. Overigens wordt in deze ook verwezen naar de prestatieafspraken met de woningcorporaties waar over dit thema afspraken gemaakt zijn, welke jaarlijks worden geactualiseerd. Hierin is afgesproken dat verkoop afhankelijk is van vrijkomend aanbod (gelabeld bezit) en gericht op het tegengaan van versnipperd bezit, het verbeteren van de leefbaarheid en realiseren van meer differentiatie in de wijk.

Woonruimteverdeling van corporatiewoningen vindt thans plaats via de website “Thuis in Limburg”. De werking van het woonruimteverdelingssyteem wordt regelmatig geëvalueerd. Zo loopt er momenteel een pilot omtrent huisvesting van urgente doelgroepen bij gemeente Heerlen. Daarnaast zal het wetsvoorstel Regie versterking volkshuisvesting naar verwachting hier invloed op hebben. Tevens is de gemeente Kerkrade bezig met een onderzoek naar sturingsinstrumenten op de 5

woningmarkt. Deze ontwikkelingen kunnen wellicht in de toekomst leiden tot een andere invulling van het woonruimteverdelingssysteem, waarbij afstemming wordt gezocht met de woningcorporaties en huurdersorganisaties. We beschouwen de reactie als een oproep om bij de overleggen omtrent prestatieafspraken, waar de indiener ook onderdeel van uitmaakt, hier extra aandacht voor te vragen. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 2 Nieuwbouw in Kerkrade We onderschrijven de uitgangspunten bij de realisatie van woningbouw, door in te zetten op betaalbare en toekomstbestendige toevoegingen met oog voor de buurt, wijk en stad, die bijdragen aan de kwalitatieve en klimaatbestendige woonomgeving. We gaan graag samen met de gemeente Kerkrade aan de slag om deze uitganspunten en ambities te realiseren. We benadrukken het streven om zorgvuldig de behoeften van zowel de huidige als toekomstige inwoners van Kerkrade in overweging te nemen, waarbij rekening wordt gehouden met eventuele veranderingen in de samenstelling van de bevolking in de komende 20 jaar. Hierdoor wordt gewaarborgd dat de woningen die wij binnen deze ambities realiseren, aansluiten bij de toekomstige vraag van de bewoners van Kerkrade.

We begrijpen dat u de mogelijkheden voor sturing van de woningtoewijzing bij nieuwbouw verder wilt onderzoeken en indien mogelijk afspraken wilt maken. In het kader van de Nationale Prestatieafspraken met betrekking tot kwetsbare groepen, is het wenselijk om in een vroeg stadium bij dit onderzoek betrokken te worden, zodat we kunnen bijdragen aan het vinden van passende oplossingen. Dit is overigens in de geest van de huidige samenwerking. Bijzondere doelgroepen en wonen met zorg De relatie tussen wonen en zorg groeit gestaag. Steeds meer wordt erkend dat deze onderwerpen met elkaar verweven moeten worden. Dit proces wordt mede gestuurd en ondersteund door gemeenten, woningcorporaties en zorgverleners in Parkstad. Het is belangrijk om de neuzen dezelfde kant op te houden en de betrokkenheid van de zorgpartijen als relatief nieuwe partner in de samenwerking te versterken.

10

10

Op het gebied van wonen en zorg ligt er een grote uitdaging. Wat ons betreft mag de lokale Woonvisie meer richting geven om deze uitdaging het hoofd te bieden. Wellicht is het hiervoor nog te vroeg en is er eerst behoefte aan meer afstemming tussen wonen en zorg. We vragen dan ook om een zorgvuldige regionale afstemming op dit onderwerp voorafgaand aan verdere stappen. Standpunt van het College van B&W We onderschrijven het signaal van indiener dat er naast de focus op levensloopsbestendigheid ook aandacht dient te zijn voor flexibiliteit en variatie van deze nieuwbouw. Toekomstige aanpasbaarheid zodat nieuwe woningen generatieproof zijn nemen we serieus ter harte. Wij zullen bij de uitwerking van toekomstige uitvoeringplannen hier rekeningen mee houden. In het kader van ons onderzoek naar sturingsinstrumenten voor de woningmarkt is afstemming met de woningcorporaties zeker van belang. De gemeente zal indieners daarom op korte termijn uitnodigen om deel te nemen aan deze overlegtafel.

6

Met de start van de regionale en daaraan gekoppeld de lokale visie op wonen en zorg is recent een start gemaakt. Bij het opstellen van de woonvisie ligt het niet voor de hand al meer verstrekkende uitspraken over de woonzorgvisie. In lijn met de regionale reactie doen we een beroep op indiener om de concept Woonvisie te beschouwen als belangrijke bouwsteen en om de Woonzorgvisie daarop op te laten aansluiten. Bij de vervolgens lokale invulling zullen we uiteraard onze stakeholders betrekken. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 3 Nieuwbouw in Kerkrade Uw college heeft een ambitie neergelegd om 1350 woningen te bouwen in de komende 10 jaar. Een inzet die past bij uw “woonoffensief”. Toevoegingen die betaalbaar en toekomst bestendig moeten zijn en die het woon- en leefklimaat versterken. Naast de focus op betaalbare levensloopbestendige nieuwbouw vragen wij aandacht voor flexibiliteit en variatie van die nieuwbouw. Op enig moment, na ca. 20 jaar, moet die nieuwe voorraad ook kwalitatief passen bij de generaties die na ons komen. Ook hier geldt te veel van hetzelfde is niet goed. Rondom de woonruimteverdeling en huisvesting van aandachtsgroepen zijn wij met elkaar in overleg. Wij pleiten op dit onderwerp voor een domein overstijgende samenwerking als gemeente met de partners in de wijk.

Betaalbaarheid Er ligt een gezamenlijke opgave in de ondersteuning van bewoners met lage inkomens, schulden en betalingsproblemen. Waar wordt gesignaleerd dat bewoners in de knel komen, zien wij een wederzijdse taak, samen met onze andere partners in de wijk. Waarbij wij ons niet alleen richten op het oplossen van het acute probleem, maar nog meer en vooral op een structurele gezamenlijke aanpak om die bewoners zelfstandig te laten slagen in hun wonen en leven. Wonen en zorg De verbinding tussen wonen en zorg groeit. Langzaam maar zeker groeit het wederzijdse besef van de noodzaak tot vervlechting van deze onderwerpen. Mede door een intrinsieke sturing en duiding door gemeenten, corporaties en zorgverleners in Parkstad. De aandachtspunten vormen het richten van de inzet en het bewaken van de aansluiting van de zorgpartijen als een relatief nieuwe partner in de samenwerking. Op het vlak van Wonen en Zorg ligt een dusdanige opgave dat wij hadden verwacht dat de lokale Woonvisie meer duiding zou kunnen geven naar gevraagde inzet. Wellicht echter is die verwachting nog te prematuur en behoeft het thema nog meer wederzijdse afstemming.

9

9

9

Standpunt van het College van B&W We onderschrijven het signaal van indiener dat er naast de focus op levensloopsbestendigheid ook aandacht dient te zijn voor flexibiliteit en variatie van deze nieuwbouw. Toekomstige aanpasbaarheid zodat nieuwe woningen generatieproof zijn nemen we serieus ter harte. Wij zullen bij de uitwerking van toekomstige uitvoeringplannen hier rekeningen mee houden. In het kader van ons onderzoek naar sturingsinstrumenten voor de woningmarkt is afstemming met de woningcorporaties zeker van belang. De gemeente zal indieners daarom op korte termijn uitnodigen om deel te nemen aan deze overlegtafel. Met de start van de regionale en daaraan gekoppeld de lokale visie op wonen en zorg is recent een start gemaakt. Bij het opstellen van de woonvisie ligt het niet voor de hand al meer verstrekkende uitspraken over de woonzorgvisie. In lijn met de regionale reactie doen we een beroep op indiener om de concept Woonvisie te beschouwen als belangrijke bouwsteen en om de Woonzorgvisie daarop 7

op te laten aansluiten. Bij de vervolgens lokale invulling zullen we uiteraard onze stakeholders betrekken. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie.

4.1.2 Reacties met betrekking tot de kwaliteit van de woningvoorraad en woonomgeving Reactie 1 Herstructurering en transformatie Wij onderschrijven uw inzet via wijkgerichte en integrale aanpak. Wel vragen wij ons af hoe realistisch uw gewenste verbetering van particulier bezit is samen met o.a. de corporaties (‘meeliften’). Het zal uiteindelijk toch vooral gaan of partijen (anders dan de particulieren) bereid zijn (financieel) te faciliteren. Nieuwbouw in Kerkrade De huurdersorganisaties onderschrijven in algemene zin uw streven om de woningbouw te laten bijdragen aan een kwalitatieve en klimaatbestendige woonomgeving én inspelend op de woonbehoefte. Kwalitatief en duurzaam Ten aanzien van dit hoofdstuk (6.1) onderschrijven wij de gemeentelijke visie t.a.v. duurzaamheid.

7

7

7

Standpunt van het College van B&W We constateren, dat indiener het lokale deel van de ontwerp Woonvisie met betrekking tot de kwaliteit van de woningvoorraad en woonomgeving inhoudelijk onderschrijft, maar dat er wel nadrukkelijk zorgen zijn omtrent de verbetering van het particuliere woningbezit. We realiseren ons ter degen dat hier een “uitdaging” ligt. De afhankelijk van financiële middelen (subsidies) zou in onze ogen zeker een positieve bijdrage kunnen leveren aan een verder upgrade van het particuliere woningbezit. Het is des te meer reden om door te gaan met alle activiteiten die de gemeente reeds heeft om het particulier bezit te verbeteren. Indiener onderschrijft verder het beleid t.a.v. kwalitatieve en klimaatbestendige woonomgeving en gemeentelijke visie over duurzaamheid. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 2 Herstructurering en transformatie Wij erkennen het belang van een wijkgerichte en domeinoverstijgende aanpak bij de herstructurering en transformatie van Kerkrade. Indien mogelijk, wensen wij samen te werken om bij te dragen aan deze opgaven. Met name in Eygelshoven waar het grootste deel ons bezit zich bevindt. Wij zijn echter niet beperkt tot deze omgeving.

Duurzaamheid Als corporatie erkennen wij de grote uitdaging die voor ons ligt op het gebied van verduurzaming en de betaalbaarheid voor bewoners. In een tijd waarin grote issues als klimaatverandering en het tekort aan betaalbare woningen spelen, proberen wij in de wijken dingen te doen die voor zoveel mogelijk problemen tegelijk een oplossing bieden. Wanneer we woningen bouwen of renoveren, doen we dat met aandacht voor de mens, de woning én de omgeving. Een duurzame samenleving betekent voor ons dat we nu en in de toekomst fijn samenleven in onze wijken, goed zorgen voor onze aarde en slim omgaan met ons geld. Bij de verduurzaming in Kerkrade moeten we rekening houden met de realiteit dat warmtenetten en warmteplannen in buurten in de komende 10 jaar niet zullen worden uitgerold. Dit heeft aanzienlijke consequenties voor de keuzes die corporaties moeten 8

10

10

maken voor nieuwbouw. Onze corporatie blijft vasthouden aan onze ambitie en zal onder andere vanuit onze dochter Warmtelevering Wonen Limburg blijven werken aan oplossingen voor collectieve verwarming. Standpunt van het College van B&W We zijn verheugd met het standpunt van indiener dat men graag een bijdrage wil leveren aan (toekomstige) herstructureringsopgave in Kerkrade. Partnership achten wij als gemeente wenselijk en noodzakelijk om de volkshuisvestelijke opgave voor de komende jaren te kunnen realiseren De duurzaamheidsambities van de gemeente zullen het komende jaar verder worden uitgewerkt in de transitie visie warmte 2.0. We realiseren ons ter deze dat dit voor woningcorporaties belangrijke informatie betreft om mede te sturen op de verduurzaming van het woningbezit. Des te meer is het prettig om te lezen dat er wordt vast gehouden aan bestaande duurzaamheidsambities. Uiteraard blijven we graag (o.a. met de prestatieafspraken) aangehaakt als het gaat om eventuele versnellingen en/of oplossingen voor collectieve warmtevoorzieningen. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 3 Herstructurering Samen zijn wij op dit onderwerp al jaren aan de slag in de 9 woningvoorraad in Kerkrade. Daarbij zien wij dat de particuliere voorraad extra aandacht blijft vragen.

Herstructurering biedt als middel zeker kansen voor een nieuwe opbouw van de wijken. Maar alleen als we dat samen doen en elkaar daarin steunen. Daarbij hoort dat wij inzetten op aankoop van problematisch bezit, maar ook op verkoop van versnipperd bezit. Dat alles gericht op de versterking van de veerkracht van buurten en complexen. En tegelijk op voldoende financiële armslag voor bijzondere projecten. Verduurzaming Als HEEMwonen erkennen wij de opgave die voor ons ligt op het vlak van 9 verduurzaming. Ook vóór de Nationale Prestatieafspraken een onderwerp waar wij al jaren fors op inzetten. Een inzet die er mede op is gericht om de betaalbaarheid voor bewoners op een structurele wijze te verbeteren. Op dit onderwerp is nadere afstemming noodzakelijk. De Transitievisie warmte Kerkrade 2.0 is in ontwikkeling. Desondanks is voorzien dat de uitrol daarvan in warmtenetten en warmteplannen naar buurten toe in de eerstvolgende 10 jaar niet te verwachten is. Dat is sterk bepalend voor onze keuzes in de nieuwbouw. Voor HEEMwonen betekent dit inzet op semi-optimale installaties en micronetten bij nieuwbouwwoningen en renovaties en zullen we slechts kleine stappen maken in de verduurzaming en energieneutraliteit. Standpunt van het College van B&W We zijn verheugd met het standpunt van indiener dat men graag een bijdrage wil leveren aan (toekomstige) herstructureringsopgave in Kerkrade.

Partnership achten wij als gemeente wenselijk en noodzakelijk om de volkshuisvestelijke opgave voor de komende jaren te kunnen realiseren De duurzaamheidsambities van de gemeente zullen het komende jaar verder worden uitgewerkt in de transitie visie warmte 2.0. We realiseren ons ter deze dat dit voor woningcorporaties belangrijke informatie betreft om mede te sturen op de verduurzaming van het woningbezit. Des te meer is het prettig om te lezen dat er wordt vast gehouden aan bestaande duurzaamheidsambities. Uiteraard blijven we graag (o.a. met de prestatieafspraken) aangehaakt als het gaat om eventuele versnellingen en/of oplossingen voor collectieve warmtevoorzieningen.

9

Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie.

4.1.3 Reacties met betrekking tot wetgeving Reactie 1 Nadat er dadelijk een regionale woonvisie en lokale woonvisies vastgesteld zijn, wordt naar alle waarschijnlijkheid de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting van kracht. De consultatiefase loopt momenteel. Deze wet zal op diverse vlakken directe invloed hebben op het lokaal volkshuistingsbeleid: verplichte huisvestingsverordeningen en daarbinnen urgentieverordeningen met gewenste intergemeentelijke afstemming/afspraken over onderlinge verdeling van urgente doelgroepen, aanpassing huisvestingswet, uitwerking ‘Een Thuis voor Iedereen’, geen woonvisies meer maar ‘volkshuisvestingsprogramma’s binnen de Omgevingswet, andere definitie ‘sociale huur’, verplichte (intergemeentelijk afgestemde) woonzorgvisies, een andere (regie)rol voor de Provincie, en meer. De vraag is of er door u en andere gemeenten (en in Stadsregio-verband) al een route bepaald is hoe eventuele consequenties van de nieuwe wet (als die door Tweede en Eerste Kamer komt) haar verankering krijgt in het regionaal/lokaal volkshuisvestingsbeleid en of ambities/afspraken in de regionale woonvisie/lokale woonvisies niet herijkt dienen te worden n.a.v. die nieuwe wet (en wellicht dus ook de Woondeal). U wilt ook mogelijk een huisvestingsverordening instellen.

Wij wijzen u erop dat dit een verplichting gaat worden inclusief een daarin opgenomen urgentieverordening in het kader van de Wet Versteviging Regie Volkshuisvesting en aanpassing van de Huisvestingswet. Een passende woning, bijzondere doelgroepen en wonen met zorg in Kerkrade Hier noemt u de start om te komen tot een woonzorgvisie. Verder noemt u in 4.3 een eventuele urgentieverordening en refereert u aan de pilot in Heerlen. Wij wijzen nogmaals op onze reacties en specifiek naar die sterkere nationale en provinciale regie in de toekomst: verplichte huisvestingsverordeningen en urgentieverordeningen met gewenste intergemeentelijke afstemming/afspraken over onderlinge verdeling van urgente doelgroepen, aanpassing huisvestingswet, uitwerking ‘Een Thuis voor Iedereen’, geen woonvisies meer maar ‘volkshuisvestingsprogramma’s binnen de Omgevingswet en verplichte (intergemeentelijk afgestemde) woonzorgvisies.

7

7

7

Standpunt van het College van B&W Indiener heeft dit onderwerp zowel bij de lokale reactie als bij de regionale reactie aangekaart. Derhalve wordt aangesloten op de regionale reactie onder 4.2.2 reactie 1 en de behandeling van de bestuurscommissie. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie.

4.1.4 Reacties met betrekking tot lokale samenwerking Reactie 1 De regionale prestatieafspraken op basis van en tezamen met de regionale woonvisie 7 zouden (mede) ‘kapstok’ moeten zijn voor lokale prestatieafspraken. Die verbindingen zorgen ervoor dat het niet alleen bij mooie visies en mooie ambities blijft, maar dat die ook in samenhang kunnen bijdragen aan in gezamenlijkheid vastgestelde realisering van opgaven (uitstijgend boven de optelsom van individuele, lokale, gemeentelijke insteken en belangen met een verdeling van ‘zoet en zuur’).

10

Als het gaat om het opstellen van de lokale (meerjarige) prestatieafspraken dan hechten wij eraan om nogmaals, ook in dit kader en in de geest van de Woningwet, te benadrukken dat die in gezámenlijk tripartite overleg opgesteld dienen te worden als afgeleide van de regionale en lokale woonvisies (en hopelijk woonzorgvisies). Wij gaan ervan uit dat e.e.a. dus in een gezámenlijk, íntegraal traject met de verantwoordelijke actoren (gemeente, corporaties, huurdersorganisaties) ámbtelijk én bestuurlijk invulling krijgt richting gemeenschappelijke afspraken.

7

Standpunt van het College van B&W De indruk zou kunnen ontstaat, door de gehanteerde formulering, dat de prestatieafspraken eenzijdig worden opgesteld en corporaties niet betrokken zijn. Het tegendeel is echter waar. Jaarlijks worden de in Kerkrade opererende corporaties, het ROH, huurdersbelangenvereniging(-en) betrokken met het opstellen van de lokale prestatieafspraken. De regionale prestatieafspraken uit 2019 zijn meerjarige afspraken, maar worden wel jaarlijks waar nodig ge-update met de doorontwikkeling van bestaande afspraken, met de monitoring van de realisatie daarvan en met bijsturing als dat op grond van actuele ontwikkelingen noodzakelijk of wenselijk is. Dit maakt dat deze afspraken geen papieren tijger zijn, maar buiten tot gezamenlijke resultaten leiden. Zie ook 4.2.1 onder reactie 2. In Kerkrade zijn eveneens meerjarige prestatieafspraken voor de periode 2021-2025 opgesteld, waarbij indiener aan heeft meegewerkt en ondertekend. Hierin wordt aangesloten op de regionale meerjarige afspraken, waarbij is afgesproken om de onderdelen uit de regionale prestatieafspraken ook te benoemen in de lokale prestatieafspraken, zodat ze als een geheel beschouwd kunnen worden. Sinds 2021 wordt op basis van de meerjaren afspraken jaarlijks op lokaal niveau aanvullende afspraken gemaakt c.q. afspraken die uitwerking zijn van de meerjarenafspraken.

De gemeente is voornemens om dit reeds bestaande tripartite overleg te blijven voortzetten. Tussen de partijen is reeds afgesproken dat gezamenlijk wordt bekeken op welke punten de huidige meerjarenafspraken geactualiseerd gaan worden o.a. op basis van deze woonvisie. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie.

4.1.5 Reacties met betrekking tot overige aspecten Reactie 1 Wij willen u erop attent maken dat wij ook in uw gemeente liggen met onze 150kV hoogspanningsverbinding Terwinselen-Schoonbron en onze kabel Terwinselen-Vegla 150kV. Waarschijnlijk is het binnen de gemeente al bekend maar bij woningbouw in de nabijheid van hoogspanningsverbindingen speelt het voorzorgsbeginsel een rol i.v.m. mogelijke beïnvloeding. Wellicht ten overvloede brengen wij dit nog even onder de aandacht.

8

Standpunt van het College van B&W Indiener maakt in deze van de gelegenheid gebruik om de gemeente (wellicht ten overvloede) nogmaals te wijzen op de aanwezigheid van de in Kerkrade aanwezige hoogspanningsverbindingen 150kV. Inhoudelijk valt deze reactie niet onder de reikwijdte van de besluitvorming over de voorliggende ontwerp woonvisie. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie.

11

4.1.6 Reacties met betrekking tot ambtelijke reacties Reactie 1 De begrippenlijst in de ontwerpversie van de woonvisie is sindsdien aangepast. Voorstel aan de gemeenteraad Voorgesteld wordt om de nieuwe begrippenlijst bij opstellen van de definitieve versie, na vaststelling door de gemeenteraad, integraal over te nemen: zie bijlage 8 van de raadstukken. Reactie 2 In paragraaf 4.3 onder het kopje ‘doelgroepen’ (zie pag. 20 ontwerp woonvisie) staat dat het rijk heeft voorgeschreven dat iedere gemeente in 2024 moet beschikken over een woonzorgvisie. Inmiddels is gebleken dat in het wetsvoorstel Versterking regie Volkshuisvesting pas de verplichting geldt per 1-1-2026. Kerkrade is thans bezig met het opstellen van de woonzorgvisie en gaat door met dit proces zodat eind 2023 een document gereed is. Voorstel aan de gemeenteraad Voorgesteld wordt om de woonvisie niet aan te passen bij de definitieve versie, maar wel in de nota van toelichting voor de gemeenteraad dit nader toe te lichten. Reactie 3 In bijlage 3 bij de lokale woonvisie zijn nadere uitgangspunten geformuleerd aan de woningkwaliteit met o.a. functionele en praktische indelingseisen. De gehanteerde kwaliteitsnorm van 75 m² g.b.o. woonoppervlakte is een richtlijn, waarbij maatwerk mogelijk is. Een toelichting van dit maatwerk ontbreekt nog.

Voorstel aan de gemeenteraad Ter verduidelijking in de woonvisie wordt voorgesteld om aan te geven dat maatwerk mogelijk is in de volgende situaties: • realisatie van flexwoningen voor bijvoorbeeld bijzondere doelgroepen: o.a. statushouders, wonen met specifieke zorgvraag, buitenlandse medewerkers en spoedzoekers; • realisatie van woningen specifiek voor jongeren/starters (zonder zorgvraag); • transformatie van een gebouw waardoor het door constructieve aspecten van dat gebouw niet mogelijk is om de 75m2 te halen; • waarbij ruimtelijk en stedenbouwkundig beleid in acht wordt genomen; • waarbij wordt gekeken naar de draagkracht van een buurt i.r.t. tot de voorgenomen differentiatie die in de woonvisie is opgenomen. Reactie 4 De titel van de ontwerp Woonvisie zoals in Kerkrade ter inzage was: Ontwerp Regionale Woonvisie Parkstad Limburg, lokale woonvisie gemeente Kerkrade 2023 t/m 2027. - De Stadsregio heeft de titel ontwerp Regionale en lokale Woonvisie 2023-2028, gemeente Kerkrade - De andere regiogemeenten en de Stadsregio gaan uit van de periode 2023-2028. Voorstel aan de gemeenteraad Om aan te sluiten bij de overige Parkstadgemeenten en de Stadsregio wordt voorgesteld wordt om de titel en periode aan te passen naar ‘Regionale en lokale Woonvisie 2023-2028, gemeente Kerkrade’. 12

4.2 Reflectie van stakeholders op de regionale onderdelen van de ontwerp Woonvisie De Bestuurscommissie heeft op 16 februari het besluit genomen om het regionale deel van de ontwerp Woonvisie op 17 februari onder 140 stakeholders van Parkstad te verspreiden met de uitnodiging hierop uiterlijk 17 maart 2023 te reflecteren. Dit heeft geleid tot 6 reacties die bij de Bestuurscommissie zijn ingediend. Deze zijn afkomstig van zorgpartij Levanto, het Regionaal Overleg Woningcorporaties Parkstad (de samenwerking van de 9 corporaties die actief zijn in de Regio Parkstad Limburg), het Regionaal Overleg Huurdersorganisaties Parkstad, de Provincie Limburg, JPO en van de projectleider Aanpak Sociaal Veilig van de gemeente Heerlen. Deze reacties op het regionale deel zijn behandeld gedurende de vergadering van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering van 30 maart 2023. De Bestuurscommissie heeft ingestemd met de ontwerpreacties die in voorliggende nota zijn opgenomen.

De Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering heeft daarbij in algemene zin geconstateerd: - dat complimenten worden gegeven over het regionale deel van de ontwerp Woonvisie en dat deze inhoudelijk onderschreven wordt; - dat in de reacties met name aandacht wordt gevraagd voor de uitvoering, de regie hierop, de betrokkenheid van de indieners bij de doorvertaling van de Woonvisie in de toekomst en de initiatieven en activiteiten die nu inmiddels lopen. o Naar aanleiding hiervan is hieraan extra aandacht besteed in het raadsvoorstel; - dat veel reacties geen betrekking hebben op de inhoud zelf van de ontwerp Woonvisie; - dat bepaalde reacties betrekking hebben op de verbinding van de volkshuisvestelijke opgaven met die van andere sectoren, maar die buiten de inhoudelijke scope van een woonvisie vallen. Vanuit de Woningwet bevat de woonvisie sectoraal beleid waarin de belangrijkste volkshuisvestelijke opgaven op de woningmarkt worden belicht.

Bepaalde reacties hebben betrekking op aspecten die onder de bevoegdheden van andere beleidsterreinen vallen zoals bijvoorbeeld energie- en warmtetransitie, ondermijning en zorg; - dat vanuit diverse lopende trajecten op de doelstellingen uit de Woonvisie gestuurd wordt; o momenteel zijn bij het Rijk een aantal wetsvoorstellen en -wijzigingen in voorbereiding, waardoor in de toekomst meer instrumentarium beschikbaar komt dat ingezet kan worden bij de realisatie van de visie. o lokaal en regionaal lopen al veel activiteiten waarmee concreet invulling aan de Woonvisie wordt/zal /kan worden gegeven (zoals bijvoorbeeld met de Regionale Woningmarktprogrammering, het herstructureringsprogramma in de Regio Deal en het Volkshuisvestingsfonds, de Regionale Prestatieafspraken, het aanvalsplan woningbouw, het meerjarenprogramma, de Limburgse Woondeal en het Woonoffensief.

4.2.1 Reacties met betrekking tot uitvoering en samenwerking Reactie 1 Indiener onderschrijft het regionale deel van de ontwerp Woonvisie in zijn algemeenheid op een groot aantal facetten en geeft aan, dat indiener daarbij participeert en deelneemt aan een groot aantal speerpunten zoals beschreven in de woonvisie. Complimenten voor de aanpak om met gemeenten tot een gezamenlijke woonvisie te komen die vervolgens door de gemeenten lokaal wordt uitgewerkt met telkens oog voor Parkstad. Het is goed, dat er een gezamenlijke Regionale Woonvisie van de Parkstad gemeenten ligt waarmee de ontwikkelingen in de regio in een positief daglicht zijn gezet.

13

1

2

Met deze regionale woonvisie geven we opnieuw richting en energie voor de groei van de samenwerking tussen partijen gericht op goed wonen in Parkstad. De nieuwe uitgangspunten groei en transitie in deze woonvisie zijn ook voor de corporaties herkenbaar. Evenals de geschetste uitdagingen. De oplossing zit in een integrale aanpak met een regisserende rol van gemeenten. Samenwerking regionaal en lokaal tussen gemeenten en corporaties is van groot belang om succesvol te kunnen zijn. Zeker gezien de onzekere ontwikkelingen op het gebied van stikstof, flora-fauna, stijgende bouwkosten, capaciteit in de markt, materiaal schaarste, beschikbare locaties, ruimtelijke procedures e.a. In de Regionale Woonvisie Parkstad wordt geconstateerd, dat er grote tegenstellingen zijn in de regio: wijken (stedelijk) en dorpen, kansrijk en kansarm, huidige populatie en “mensen van buiten”. Indiener verwacht dat hiervoor in de regionale prestatieafspraken richting wordt gegeven om in de lokale afspraken tot concrete oplossingen te komen die bijdragen aan een verandering voor heel Parkstad. In zijn algemeenheid een mooie visie, met eindelijk weer de blik vooruit en gedacht vanuit kansen. Dit nodigt ook weer uit om aan de slag te gaan in Parkstad. Nu nog gaan werken aan haalbare plannen. Het proces dat de regio Parkstad, samen met de diverse stakeholders, doorloopt t.a.v.

deze Regionale Woonvisie is goed doordacht en ingestoken. Dat heeft er ook mede voor gezorgd dat er nu een ontwerp Regionale Woonvisie ligt die, in brede samenwerking met diverse partners, inzet op de diverse woon- en leefbaarheidsonderwerpen die landelijk, provinciaal en regionaal spelen en daarbij aanhaakt op de afspraken die onlangs in de Woondeal Limburg gemaakt zijn. Complimenten voor deze visie en de daarbij horende aanpak.

4

5

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De Bestuurscommissie hecht veel waarde aan breed draagvlak voor de gehanteerde aanpak en de betrokkenheid van alle stakeholders bij de voorbereidingen op de ontwerp Woonvisie Er wordt veel aandacht gevraagd voor de doorvertaling van de visie in prestatieafspraken en voor de uitvoering. en De Bestuurscommissie heeft hier oog voor, maar constateert, dat dit inhoudelijk niet tot wijziging van de ontwerpvisie zelf dient te leiden. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 2 Corporaties kennen en nemen hun verantwoordelijkheid als partner in wonen (niet alleen in het lager en middensegment huurwoningen). De meerjarige woonvisie geeft richtingen en kansen. Op welke manier deze Woonvisie vertaald wordt naar concrete regionale- en lokale wederzijdse prestatieafspraken is een vraagteken. De corporaties vragen daarom om meerjarige prestatieafspraken regionaal en lokaal. Het is wenselijk om deze op een uniforme wijze te presenteren. Dat maakt dat sturing, afstemming, samenwerking en controle op inhoud en resultaat succesvoller kan verlopen. Meerjarige regionale- en gemeentelijke prestatieafspraken volgens één methodiek.

2

2

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De indruk ontstaat door deze formulering, dat de prestatieafspraken eenzijdig worden opgesteld en corporaties niet betrokken zijn. Samen beschikken indiener, het ROH en de Regio echter al over meerjarige Regionale Prestatieafspraken. Wat indiener wellicht bedoelt te zeggen, is dat men lokaal ook de voorkeur geeft aan meerjarige in plaats van jaarlijkse prestatie afspraken.

14

De regionale prestatieafspraken zijn al meerjarig, maar worden wel jaarlijks ge-update met de doorontwikkeling van bestaande afspraken, met de monitoring van de realisatie daarvan en met bijsturing als dat op grond van actuele ontwikkelingen noodzakelijk of wenselijk is. Dit maakt dat deze afspraken geen papieren tijger zijn, maar buiten tot resultaten leiden. De lokale prestatieafspraken worden veelal wel nog jaarlijks opgesteld. Door corporaties is wel gevraagd aan te sluiten bij de regionale methodiek. Bovendien is reeds eerder de afspraak gemaakt om de onderdelen uit de regionale prestatieafspraken ook te benoemen in de lokale prestatieafspraken, zodat ze als een geheel beschouwd kunnen worden. De oproep kan opnieuw verkend worden, maar dit valt niet onder de reikwijdte van de besluitvorming over de Woonvisie. Het college gaat hierover voor zover het de lokale prestatieafspraken betreft. De aanpak ten aanzien van de meerjarige regionale prestatieafspraken kan worden voortgezet en kan als voorbeeld dienen voor de lokale prestatieafspraken. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 3 De Regionale Woonvisie Parkstad is een goede basis voor de corporaties om te komen tot lokale woonvisies en vervolgens tot regionale- en lokale meerjaren prestatieafspraken.

Waarbij differentiatie van woningbezit en domein overstijgende aanpak uitgangspunt zijn.

2

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De Bestuurscommissie beschouwt dit enerzijds als een positief signaal over de kwaliteit van de ontwerp Woonvisie; anderzijds als een oproep inzake de doorvertaling daarvan. De Bestuurscommissie hecht eraan de benadrukken, dat tegelijk met het regionale deel van de woonvisie, ook het lokale deel ter besluitvorming voorligt aan de gemeenteraad. Het is aan het college van B&W om een standpunt in te nemen over de oproep om tot lokale meerjarenprestatieafspraken te komen. De regionale afspraken zijn al meerjarig. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 4 Voor de verdere uitwerking naar lokale woonvisies, meerjaren regionale- en lokale prestatieafspraken kunt u de woningcorporaties samen met haar huurdersverenigingen als partner zien.

2

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De regionale prestatieafspraken zijn een resultaat van de samenwerking tussen het ROW, het ROH en Parkstad. Oplossingen worden niet eenzijdig bepaald, maar in samenwerking tussen de regio, de gemeenten, het ROW en het ROH, voor zover bepaalde aspecten nu nog niet ingevuld zijn. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 5 Wonen in Parkstad is per gebied/wijk/dorp verschillend (fysiek, leefbaarheid, sociaal). Om het wonen Parkstad breed aan te pakken moet er op diverse niveaus worden samengewerkt. Dat staat in de Woonvisie helder omschreven. Het zou goed zijn om ook in te gaan op wat van de gemeenten gevraagd wordt om tot resultaten te komen. Hoe gaan

15

2

we dit organiseren en wellicht opschalen? Daarbij hoort ook de behoefte aan regie op de samenwerking. Indiener informeert naar de onderbouwing van de migratiecijfers. Verder geeft hij waardering over de geboekte successen en de impuls aan de leefbaarheid van de afgelopen jaren en roept op dit te tonen. Hij roept op in te zetten op woningen die aanpasbaar zijn aan de woonwensen van dat moment of meervoudig gebruikt kunnen worden en geeft aan, dat nieuwe woningbouwontwerpen (woningen uit de fabriek) kunnen helpen bij het versnellen van de woningbouwplannen, maar dat daarbij dan een bepaalde coulance gevraagd is v.w.b. eisen die gesteld worden. Indiener refereert aan de differentiatie met als doel om de leefbaarheid te verbeteren en onderschrijft dat het goed is om starters, gezinnen, senioren te mengen en het mengen van kwetsbare mensen en mensen die draagkrachtig zijn. Hij roept wel op niet ineens het laagste segment met het hoogste segment te mengen uit angst voor een averechts effect. Zorgvuldige menging zal zorgen voor het gewenste effect. Verder vraagt hij aandacht voor de polarisatie en individualisering van de samenleving en geeft aan dat het een uitdaging wordt om draagkrachtige mensen bereid te krijgen om zich in te gaan zetten voor de minder draagkrachtige mensen.

4

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering In voorliggende ontwerp Woonvisie wordt de koers uiteengezet voor de periode 2023-2028 en wordt beschreven hoe de regio en de gemeente voor ogen hebben dit samen met bewoners en partners te gaan realiseren. De gemeenteraad wordt gevraagd een besluit te nemen over de visie, waarna het college en de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering de verantwoordelijkheid heeft de uitvoering ter hand te nemen. De al lopende en nog aanstaande acties waarmee invulling zal worden gegeven aan de woonvisie, liggen niet ter besluitvorming voor bij de gemeenteraad en maken derhalve ook geen deel uit van de woonvisie. Naar aanleiding van de reactie van indiener 2 wordt wel geconstateerd, dat het goed zou zijn de gemeenteraad bij de behandeling van de Woonvisie goed te informeren, over de acties die inmiddels op regionaal en op lokaal niveau gaande zijn en welke nog op stapel staan en hoe die zullen bijdragen aan de realisatie van de Woonvisie. Verder constateert de Bestuurscommissie, dat de gemeente, de regio, de corporaties, huurders, marktpartijen, overheden en andere stakeholders met elkaar, maar iedereen vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid moet sturen op de realisatie. De oproep tot regie op de samenwerking daarbij wordt serieus genomen en zal worden verkend.

De reacties van indiener 2 vormen inhoudelijk echter geen aanleiding tot aanpassing van de ontwerp Woonvisie. Indiener 4 geeft signalen af die meer concreet van aard zijn in termen van te realiseren woontypologieën en differentiatie. De Bestuurscommissie neemt deze signalen ter harte bij de verdere uitwerking van de Woonvisie in concrete plannen. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 6 Kansrijk wonen voor iedereen, nu en in de toekomst: Uitgangspunt van de zeven gemeenten is om op het gebied van kansrijk wonen de komende jaren afspraken te maken over: het stimuleren en verbieden, gaan doen en laten, gaan betogen en uitwerken. Het ontbreekt in deze visie aan een totaalbeeld waarover deze afspraken kunnen worden gemaakt. 16

2

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering Het is niet de intentie om in een Woonvisie tot een uitputtende lijst met afspraken te komen. Een visie heeft tot doel een stip op de horizon te zetten, die voor een geruime periode houvast geeft zodat partners de gewenste koers kennen en kunnen helpen deze in gang te zetten en in te vullen Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 7 De diversiteit van wijken en buurten zowel fysiek als sociaal vraagt om een brede samenwerking waarbij regie op regionaal en lokaal niveau nodig is.

2

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De Bestuurscommissie beschouwt dit als een oproep. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 8 De gezamenlijke, regionale sectorale volkshuisvestingsambities worden onderschreven als onderdeel van een visie op de samenleving als geheel. We zijn blij dat een samenwerkingsverband tussen 7 gemeenten via de Stadsregio echt werkt en een meerwaarde heeft (kan hebben?) die meer is dan de optelsom van individuele, lokale, gemeentelijke insteken en belangen op de postzegel Parkstad. De keuze om vanuit een regionale visie te komen tot lokale woonvisies (in onderlinge samenhang om invulling te geven aan de gezamenlijke ambities) is onzes inziens een goede. We vragen ons wel af of de regionale ambities in hun vertaling naar de lokale uitdagingen (lokale woonvisies) ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden door gezamenlijk en individueel gedragen, concrete acties. Een concrete vertaling van ambities, visie richting acties (invulling van lokale opgaven) met soms een geaccepteerde verdeling van ‘zoet en zuur’ vanuit dat regionaal (algemeen) belang. Er ligt een belangrijke uitdaging om de lokale woonvisie. en dan met name de concrete acties in verbinding te brengen met de regionale, die vastgelegd moeten worden in meerjarige lokale prestatieafspraken.

Geïnformeerd wordt naar de mandaten. De regionale prestatieafspraken moeten op grond van de ontwerp Woonvisie herijkt worden. Het is de nadrukkelijke wens dat de verbinding tussen de lokale en de regionale prestatieafspraken expliciet in de processen wordt ingebouwd, zoals dat ook het geval is met de regionale en lokale woonvisie. Strakke regie (zowel bij de opstellingskaders, het monitoren van de afspraken als mede de continue evaluaties) hierop is nodig zonder overigens dat de Stadsregio in de formele bevoegdheden van een gemeente gaat treden. Centrale regie nodig, omdat een regionale woonvisie en regionale prestatieafspraken niet vrijblijvend zijn en uiteindelijk gerealiseerd worden door de optelsom van de daarvan afgeleide lokale prestatieafspraken.

3, 7

3, 7

3, 7 3, 7 3, 7

3, 7

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De Bestuurscommissie constateert, dat het ROH het regionale deel van de ontwerp Woonvisie op grote lijnen inhoudelijk onderschrijft, maar dat er wel nadrukkelijk aandacht wordt gevraagd voor de uitvoering lokaal en de regie daarop regionaal. Aangezien lokaal en regionaal al veel activiteiten 17

lopen die er aan zullen bijdragen dat de woonvisie ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt, maar die niet deel uitmaken van de besluitvorming door de gemeenteraden, zijn deze ook niet verwoord in de ontwerp Woonvisie. Deze activiteiten vinden vaak ook in samenwerking en/of met medeweten van indiener plaats. De besluitvorming door de gemeenteraad heeft betrekking op de Woonvisie. Het college en de Bestuurscommissie vervullen een rol en hebben verantwoordelijkheden en bevoegdheden op het gebied van de uitvoering en de prestatieafspraken met corporaties en huurders en de uitvoeringsprogramma’s op regionaal en lokaal. Bij het opstellen van de ontwerp Woonvisie had het college het mandaat over het lokale deel en de Bestuurscommissie over het regionale deel. De gemeenteraad is bevoegd voor het vaststellen van het Regionale en Lokale Woonvisie 2023-2028. De Bestuurscommissie wenst in gezamenlijkheid met indiener en met de corporaties de regionale prestatieafspraken verder uitbouwen. Het college zal dat doen v.w.b. de lokale prestatieafspraken. Het ligt voor de hand, dat de verbinding tussen die twee gelegd wordt. In de woonvisie zelf wordt geen apart uitvoeringsprogramma uiteengezet. Met bestaande programma’s en projecten vanuit de kernagenda van de Bestuurscommissie wordt op de doelstellingen in het regionale deel van de woonvisie gestuurd.

Dit gebeurt onder meer met behulp van de plannen in de Regionale Woningmarktprogrammering, het herstructureringsprogramma in de Regio Deal en het Volkshuisvestingsfonds, de Regionale Prestatieafspraken, en de Limburgse Woondeal. Verder beschouwt de Bestuurscommissie de reactie vooral als een oproep. Zowel de Bestuurscommissie als het college zullen zich hard maken voor concrete realisatie. Het college zal zich beraden over de meerjarige lokale prestatieafspraken. De regionale prestatieafspraken worden nu ook al jaarlijks ge-update en jaarlijks worden aanvullende prioriteiten gesteld en afspraken gemaakt op grond van de dan geldende actuele inzichten. Hierbij is de vigerende woonvisie leidend. De jaarlijkse update zal mede op grond van de nieuwe Woonvisie plaatsvinden. Indiener is samen met het ROW en de Bestuurscommissie, partner in de regionale prestatieafspraken. Als de behoefte door alle drie partijen onderschreven wordt om de verbinding tussen lokale en regionale afspraken nog sterken te leggen, dan zal dat als gezamenlijke verantwoordelijkheid moeten worden opgepakt. Dit heeft echter geen invloed op de ontwerp Woonvisie. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie.

4.2.2 Reacties met betrekking tot wetgeving Reactie 1 De Woondeal Limburg, de Nationale Prestatieafspraken en regelgeving geven wellicht nog onvoldoende richting om in deze Regionale Woonvisie Parkstad concreet te verwerken. Voor de aanstaande wettelijke regeling voor het huisvesten van aandachtsgroepen moeten nog concrete afspraken worden gemaakt over de verdeling en monitoring. Een gemeenschappelijke taak waarop gezamenlijke sturing nodig is. Zowel corporaties als gemeenten kunnen dit niet op eigen titel verwezenlijken. Ter bevordering van de uitvoeringskracht van de individuele partijen, willen we afspraken maken over de regie en sturing op regionaal niveau. Die we vervolgens vertalen in de lokale woonvisie en

18

2 2

verankeren in een wijkgerichte aanpak van gezamenlijk benoemde speerpunten en knelpunten. Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De constatering, dat er nog veel nieuwe en gewijzigde wetgeving aanstaande is, is een terechte en daarmee is ook meteen duidelijk, dat de uitwerking daarvan nog niet concreet in de ontwerp Woonvisie heeft plaatsgevonden. Wel wordt in de ontwerpvisie al geanticipeerd op de nieuwe lijn van het Rijk en de Woondeal Limburg is inmiddels sinds 9 maart een feit geworden. Met de Woonvisie wordt een stip op de horizon geplaatst. Indiener doet in de reactie vooral een beroep op de regio en de gemeenten om dit serieus in te regelen en alsdan te vertalen in de lokale woonvisies. We gaan ervan uit dat indiener daarmee feitelijk de prestatieafspraken bedoelt aangezien de integrale woonvisie voorligt met daarin zowel regionale als lokale onderdelen. De doorvertaling en uitvoering van nog aanstaande wetgeving, zal door het college en de Bestuurscommissie ter hand worden genomen voor zover passend binnen de bevoegdheden van het college en de Bestuurscommissie. Voorstel aan de gemeenteraad Geen wijziging aanbrengen in de tekst van de ontwerp Woonvisie. Reactie 2 Corporaties kennen en nemen hun verantwoordelijkheid als partner in wonen (niet alleen in het lager en middensegment huurwoningen). De meerjarige woonvisie geeft richtingen en kansen.

De regionale en lokale woonvisie mag daarbij landen in meer concrete en uitgewerkte gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma’s (aldus het wetsvoorstel Regie op de Volkshuisvesting). In de ontwerp Regionale Woonvisie Parkstad (consultatieversie 16 februari 2023) is op pagina 2 de volgende tekst opgenomen: ”Deze Woonvisie komt in de plaats van de Regionale Woonvisie Parkstad Limburg 20172021 onderdeel xxxxxxxx en heeft de status van ‘Volkshuisvestingsprogramma’ volgens het Wetsvoorstel Regie op de Volkshuisvesting”. Zoals bekend is deze wet momenteel in consultatie. Of de Woonvisie als volkshuisvestingsprogramma kan worden gezien moeten te zijner tijd blijken. Mogelijk moeten er nog aanpassingen volgen.

2

5

Standpunt van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering De interpretatie van de term volkshuisvestingsprogramma’s zoals door indiener wordt gegeven, heeft iets weg van een uitvoeringsprogramma op lokaal niveau. Met het wetsvoorstel wordt echter niet aan dit niveau gerefereerd, maar aan het niveau van de visie die dan bovendien op de schaal van de woningmarkt moet liggen. Dat in het lokale onderdeel van de woonvisie wordt ingezoomd op de lokale concrete invulling is helder, maar het betreft niet de status van programma zoals bedoeld in het wetsvoorstel. Over de passage in het regionale gedeelte van het ontwerp van de Woonvisie over het Wetsvoorstel Versterking Regie op de Volkshuisvesting heeft naar aanleiding van de reacties van indieners overleg plaatsgevonden met de opstellers van het Wetsvoorstel Versterking Regie op de Volkshuisvesting binnen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Conform afstemming is beslispunt 2 in het raadsvoorstel geformuleerd. Het Rijk heeft het Wetsvoorstel Versterking Regie op de Volkshuisvesting in voorbereiding. De wet zal naar verwachting in 2026 in werking treden. Overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en 19