Bijlage 2 energiebesparingsplicht_def

18

het energietoezicht. Het is lastig om daarbij continuïteit in het energietoezicht te borgen. De opmerking van de Algemene Rekenkamer dat zij vaststelt dat de baten (mogelijk) zijn overschat en de omvang van de ingeschatte kostenposten zeker zijn onderschat (pag. 5) is daarbij treffend. Energietoezicht is namelijk een complexe en specialistische taak die veel vraagt van een organisatie en haar mensen om hier op een goede en verantwoorde wijze invulling aan te geven. Toezichthouders moeten immers een volwaardig gesprekspartner zijn voor ondernemers en hun (energie)adviseurs. Ondernemers moeten vaak forse tot zeer grote investeringen doen om energiebesparende maatregelen te treffen, vaak op detailniveau in hun processen. Toezichthouders moeten op hun beurt deze voorstellen en initiatieven voldoende kunnen beoordelen en doorgronden en hier het gesprek over voeren. In beginsel is toezicht altijd een samenwerking (grijs gebied) tussen de ondernemer en de overheid, waarbij het omslagpunt naar daadwerkelijk handhaven (zwart-wit) ligt bij hoe meewerkend en bereidwillig een ondernemer is. Dit is nodig om te komen tot voldoende draagvlak en een zo optimaal mogelijk resultaat voor wat betreft energiebesparing en dus een reductie in uitstoot. En dat vraagt zeer specialistische kennis en specifieke competenties van toezichthouders en van organisaties als de Omgevingsdienst of een gemeente.

Deze kennis en competenties moeten voortdurend in de praktijk worden gebracht om deze op peil te houden en steeds meer ervaring op te doen. Maar de ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming gaan ontzettend hard, wat ook continu bijscholing betekent voor de betrokkenen. Dat dit het toezicht intensief maakt en hoge kosten met zich meebrengt om continu voldoende kwaliteit te leveren spreekt voor zich. Voldoende capaciteit is daarbij een andere uitdaging gelet op de enorme krapte op de arbeids-

markt en de specifieke behoefte die ingevuld moet worden.

Aanbevelingen Net zoals wij de bevindingen en conclusies zeer herkenbaar vinden, zo kunnen wij ons ook vinden in de aanbevelingen van de Rekenkamer. Hieronder geven wij puntsgewijs een reactie op de corresponderende aanbevelingen uit de nota:

1. Heldere afspraken Tijdens recente accountoverleggen met de OD-ZL is de noodzaak voor het opnieuw inventariseren van (niet-)basistaken uitgesproken. Het energietoezicht is hierbij een van de thema's die wordt meegenomen. Sittard-Geleen en de andere gemeenten aangesloten bij de OD-ZL, bekijken daarnaast welke resterende taken mogelijk in aanmerking komen om als plus-taak bij de OD-ZL te beleggen. Dit volgt in eerste instantie uit de robuustheidscriteria waaraan omgevingsdiensten moeten voldoen, maar tegelijkertijd raakt deze exercitie ook de bevindingen en conclusies zoals gesteld in de bestuurlijke nota van de Rekenkamer. De taken met betrekking tot het energietoezicht worden hier zoals gezegd specifiek in meegenomen. De verwachting is dat eind 2025 meer duidelijk wordt welke plus-taken in aanmerking komen om bij de OD-ZL te worden belegd en hoe dit gefinancierd wordt. Indien plus-taken bij de gemeente blijven, zal ook worden bekeken hoe hier op een kwalitatief goede manier invulling aan gegeven kan worden. Deze nieuwe afspraken worden vastgelegd in een nader te bepalen document dat ervoor moet zorgen dat de verschillende rollen en taken voor alle betrokkenen helder zijn.

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota Brunssum

Bestuurlijke reacties Heerlen

Bijlagen

Factsheets Kerkrade

Landgraaf

2. Inzichtelijk maken budgetten en besteding

Tot slot

Het inzichtelijk maken van beschikbare budgetten en de wijze waarop deze enerzijds worden begroot en anderzijds worden besteed is reeds gestart. Dit is een van de aandachtspunten die tijdens recente accountoverleggen is besproken en die bij de OD-ZL een hoge prioriteit heeft gekregen om in 2025 uit te werken.

De bevindingen, conclusies en aanbeveling die de Rekenkamer doet naar aanleiding van het DoeMee-onderzoek zijn zeer herkenbaar. Zoals u heeft kunnen lezen worden veel van de punten die zijn aangehaald al opgepakt; hetzij in regionaal verband samen met de andere gemeenten en de OD-ZL of in de directe samenwerking tussen Sittard- Geleen en de OD-ZL. In 2025 hopen wij dan ook aanzienlijke vooruitgang te boeken op bovenstaande punten. Het DoeMee-onderzoek en deze bestuurlijke nota Rekenkamerbrief zal hierbij een waardevol instrument vormen om onze opgaves verder aan te scherpen, waarvoor onze dank. Omdat niet alle ODZL gemeenten aan dit onderzoek hebben meegedaan willen wij u graag meegeven dat u dit onderzoek met de andere gemeenten respectievelijk hun rekenkamers en de ODZL deelt.

3. Formuleren doelstellingen en KPI’s Op het moment dat de stappen onder punt 1 concreter worden, zullen de benodigde doelstellingen en KPI’s worden herzien dan wel opnieuw worden geformuleerd. De data van deze KPI’s moeten dan uiteraard ook landen in een informatievoorziening zoals beschreven onder punt 4.

4. Optimaliseren sturinqs- en verantwoordinqsinformatie Tijdens recente accountoverleggen met de OD-ZL is reeds kenbaar gemaakt dat wij vaker en beter geïnformeerd willen worden over o.a. het energietoezicht en welke werkzaamheden nu precies voor Sittard-Geleen zijn uitgevoerd gedurende een periode. Deze behoefte is ook door de andere gemeenten kenbaar gemaakt. De ODZL heeft aangegeven te werken aan een verbeterde informatievoorziening waarmee gemeenten frequenter en uitgebreider worden geïnformeerd en waarmee het informatiehiaat voor een groot gedeelte wordt weggenomen. De verwachting is dat deze informatievoorziening eind 2025 in gebruik wordt genomen.

Sittard-Geleen

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers Nawoord

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Sittard-Geleen, gemeentesecretaris/algemeen directeur

5. Periodiek informeren Vanaf 2026 zullen middels een jaarlijkse raadsinformatiebrief de resultaten van het toezicht op de Energiebesparingsplicht en Informatieplicht energiebesparing worden gedeeld. Eerst zal uitvoering moeten worden gegeven aan bovenstaande aanbevelingen om te komen tot (zinvolle) informatie.

19

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota Brunssum

Bestuurlijke reacties Heerlen

Bijlagen

Factsheets Kerkrade

Landgraaf

Sittard-Geleen

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers Nawoord

Nawoord De Rekenkamers Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf en Sittard-Geleen danken de colleges voor de bestuurlijke reactie op het DoeMee-onderzoek Energiebesparingsplicht 2024. Voornoemde gemeenten zijn 5 van de 111 gemeenten die in 2024 hebben meegedaan aan het landelijke Doemee-onderzoek. Naast deze 111 gemeente hebben ook 12 provincies en 26 Omgevingsdiensten deelgenomen. Het resulterende rapport kende nogal wat onduidelijkheden. Dit is enerzijds inherent aan het generieke karakter van een Doemee-onderzoek, anderzijds is dit wellicht te verklaren door de vraagstelling.

Voorliggend onderzoek biedt volgens de Rekenkamers Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf en Sittard-Geleen voldoende handvatten om meer inzicht te krijgen in de taakverdeling tussen de gemeenten en de Omgevingsdienst, de financiën en meer controle en inzicht te krijgen in de resultaten van de energiebesparingsplicht. Wij zien uit naar de behandeling van het rapport in de gemeenteraad. Tot slot willen wij alle betrokken ambtenaren, raadsleden en andere stakeholders danken voor hun medewerking aan het Doemee-onderzoek.

De Rekenkamers van de gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf en Sittard-Geleen en hebben zich vervolgens samengepakt en hebben een aantal aanvullende/verdiepende vragen gesteld. De reden voor de gezamenlijke verdieping tussen deze specifieke gemeenten is dat alle vijf gemeenten op de ‘Energiebesparingsplicht en Informatieplicht energiebesparing’ samenwerken met de Omgevingsdienst Zuid Limburg. Vervolgens is er een gezamenlijke factsheet met conclusies en aanbevelingen opgesteld. Wij zijn verheugd dat alle colleges de conclusies en aanbevelingen onderschrijven en de aanbevelingen bij de verdere gesprekken die volgen met de Omgevingsdienst Zuid-Limburg worden meegenomen en verdere afspraken worden gemaakt.

20

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota Gezamenlijk

Bestuurlijke reacties Brunssum

Bijlagen

Factsheets Heerlen

Kerkrade

Landgraaf

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers Sittard-Geleen

Gezamenlijke factsheet Brunssum – Heerlen – Kerkrade - Landgraaf – Sittard Geleen Groen gearceerd

conform meerderheid benchmark

Paars gearceerd

geen norm vanuit de benchmark

Grijs gearceerd

onduidelijk

Oranje gearceerd

aandachtspunt

21

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota Gezamenlijk

Bestuurlijke reacties Brunssum

Heerlen

Kerkrade

Sittard-Geleen

Landgraaf

Algemeen Algemeen

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers

Bijlagen

Factsheets

Algemene informatie

Brussum

Heerlen

Kerkrade

Landgraaf

Sittard Geleen

Zijn de rollen en taken van de gemeente en omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de Benchmark Gemeenten energiebesparingsen informatieplicht op dit moment helder?

Is de opd energieb begrotin

7% 3%

1. Zijn de rollen en taken van de gemeente en omgevingsdienst mbt tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht op dit moment helder?

Ja

Nee, of niet altijd1

Nee, of niet altijd2

Ja

Dat weet ik niet (3) Ja (100) Nee of niet altijd (8)

Nee, of niet altijd3 90%

111

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

39 - Onder het

Is er door uw gemeente/provincie een opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht?

14 - De energie

13 - Onder het

10 - Anders, na

5 - De energieb

5 - Onder het o

20%

4 - Dat weet ik

10%

1 - Onder het o

Dat weet ik niet (11) Ja (78) Nee (22) 70%

111

Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven aan dat dit onderdeel is van de basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende opdracht te formuleren. In andere gevallen is de rol- en taakverdeling (nog) niet duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd.

1

2

3

22

Het budget aantal bedr gecombinee controle pe dienst).

Wordt de

Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer antwoorden mogelijk)

Heerlen: “Dit komt omdat er een onhandige ‘knip’ zit in het toezichtswerk, namelijk tussen de bedrijven waar de gemeente toezicht houdt op milieubelastende activiteiten (waaronder energie) en 5% Anders, namelijk... (45) bedrijven waar de RUD het toezicht uitvoert. De nieuwe energietaken zijn opgenomen in hoofdstuk 3 van het BAL en zijn een basistaak. Bij bedrijven waarvan de activiteiten in beginsel niet onder Dat week ik niet (4) 18% De werkzaamheden zijn benoemd in de basistaak vallen (zoals horecabedrijven en kantoren), kan het zijn dat het aspect energie door de omgevingsdienst moet worden uitgevoerd. Dit leidt tot een knip in toezicht. De exacte reikwijdeen opdrachtformulier (11) Er is een gemeentschappelijke te en consequenties hiervan wordt in beeld gebracht door controles op milieubelastende activiteiten uit te voeren. Daarnaast is de gemeente Heerlen niet tevreden over het resultaat van het regeling opgesteld (volgens de Wet 58% 14% Geeft uw gemeenschappelijke regelingen) (14) toezicht door de RUD omdat dit voor de gemeente nog steeds veel werk met zich meebrengt.” en handh Er is een schriftelijke 5% overeenkomst opgesteld (4) informat Kerkrade: “Dit komt omdat het toezicht op energiebesparingsplicht nu een basistaak is die wordt uitgevoerd door de RUD-ZL.

Het is nog niet helemaal duidelijk de of RUD-ZL dit ook uitvoert78(of bij de om uitvoeren kan) voor de niet-basistaak mba’s (milieubelastende activiteiten). Daarmee verwacht de gemeente ook komende jaren nog een rol voor toezicht op energiebesparingsplicht en andere In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of werkprogramma. (kleinere) toezichtstaken op energie(besparing) voor de gemeente. Er is wel sprake van goede (werk)afspraken en constructief overleg met de RUD-ZL hierover.” Sittard-Geleen: “Op dit moment is wel al duidelijk dat de RUD Zuid-Limburg voor de gemeente het toezicht op- en de handhaving van de regels over dit onderwerp voor haar rekening neemt, Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de maar hoe dit precies gaat gebeuren is nog niet helemaal duidelijk. Er moeten nog een aantal concrete werkafspraken worden gemaakt.” omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht?

Energiebesparingsplicht | 2025

68

Anders, namelijk... (16)

15% 5%

Dat week ik niet (5) Geen actie (16)

Indien ja: ee te hebben d

7% 3%

Bestuurlijke reacties

Bestuurlijke nota

Dat weet ik niet (3) Eindrapport van Ja (100) Nee of niet altijd (8) vereninging van Rekenkamers Dat weet ik niet (3)

Bijlagen

Factsheets

Ja (100) Nee of niet altijd (8)

90%

Gezamenlijk

Brunssum

Heerlen

Sittard-Geleen

Landgraaf

Kerkrade

111

90% Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

111

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

Algemeen

2. Is er door uw gemeente een opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht?

3. Hoe wordt het budget van de opdracht aan de omgevingsdienst voor het toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing bepaald? (Beschrijf het proces.)

Brussum

Heerlen

Kerkrade

Landgraaf

Sittard Geleen

Nee4

Nee5

Dat weet ik niet

70%

Bedrijven hebben zich gemeld. Per bedrijf wordt een vast bedrag in rekening gebracht

Geen antwoord

Geen antwoord

Geen antwoord

Geen antwoord

Anders, nl. in het werkprogramma Brunssum/ RUDZL7

Anders, nl. in het werkprogramma Brunssum/ RUDZL

Dat weet ik niet

Dat weet ik niet

- Ander 5 - 10 Onder het - De ene 4 -5Dat weet

5 - Onder h 1 - Onder het 4 - Dat we

Dat weet ik niet (11) Ja (78) NeeDat (22) weet ik niet (11) Ja (78) Nee (22)

1 - Onder h

5%

58%

14%

58%

14% 5%

Dat week ik niet (4) Anders, namelijk... (45) De werkzaamheden zijn benoemd in week ik niet (4) (11) eenDat opdrachtformulier werkzaamheden zijn benoemd in Er isDe een gemeentschappelijke een opdrachtformulier regeling opgesteld (volgens(11) de Wet gemeenschappelijke regelingen) (14) Er is een gemeentschappelijke opgesteld (volgens de Wet Er isregeling een schriftelijke gemeenschappelijke (14) overeenkomst opgesteldregelingen) (4) Er is een schriftelijke overeenkomst opgesteld (4)

5%

78

78

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of werkprogramma. In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of werkprogramma.

Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de omgevingsdienst ondernomen om te sturen oprichting de taakde Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie vanomgevingsdienst de omgevingsdienst m.b.t. toezicht handhaving ondernomen om te en sturen op de taak vanvan de de energiebesparingsen informatieplicht? omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht? 15% 5%

6 7

23

Wordt d

Wordt

41% 41%

Geeft u enGeeft hand informa en han bijinform de o bij de

6

Anders, namelijk... (16)

15%

4 5

Het budge aantal bed gecombine Het bud controle aantal pb dienst). gecomb controle dienst).

Geen Hoe is de opdracht voor Benchmark de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer invulling van toezicht en handhaving op de antwoorden mogelijk) energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer antwoorden mogelijk) 5% Anders, namelijk... (45) 18%

Geen antwoord

- De enn 10 14 - Anders, Onder 5 - 13 De-energi

111 70% Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven aan dat dit onderdeel is van111 de basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende Geen opdracht geformuleerd: aan dit onderdeel is van opdracht te formuleren. In anderegemeenten gevallen isgeven de rolen dat taakverdeling (nog) basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende niet de duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd. opdracht te formuleren. In andere gevallen is de rol- en taakverdeling (nog) niet duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd.

18%

4. Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer antwoorden mogelijk)

10%

20%

Nee6

14 - De energ - Onder 13 39 - Onder he

10%

20%

Ja

39 - Onder he

Is er door uw gemeente/provincie een opdracht geformuleerdBenchmark voor de omgevingsdienst over de Gemeenten Is er door gemeente/provincie opdracht invulling vanuw toezicht handhavingeen op de geformuleerd voor de omgevingsdienst over de energiebesparingsplicht? invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht?

5% 15% 15%

DatAnders, week iknamelijk... niet (5) (16) Geen actie (16) Dat week ik niet (5) Periodiek overleg Geen actie (16)over de voortgang (28) Periodiek overleg over de voortgang Periodiek (28) evaluatie van het werk- en uitvoeringsprogramma op basis van Periodiek evaluatie van voortgangsrapportages (45)het werk- en uitvoeringsprogramma op basis van voortgangsrapportages (45) 110

Heerlen: Zie ook voetnoot 1. Kerkrade: “De gemeente heeft afspraken met de RUD gemaakt over toezicht. In het kader van de VUE (versterkte uitvoering energiebesparing) tranche 1, 2, en25% 3 heeft de RUD toezicht uitgevoerd 25% 110 bij bedrijven in Kerkrade. Daarnaast is nog een project uitgevoerd in het kader van VUE in Parkstadverband (PALET). Daarnaast heeft gemeente Kerkrade ongeveer 150 uur in het werkprogramma RUD opgenomen. Op dit moment is nog geen aparte opdracht verleend vanuit de gemeente aan de RUD voor het uitvoeren van toezicht op energiebesparingsplicht. De RUD voert dit (vanuit de SPUK) wel voor de gemeente uit en bepaalt daarbij zelf het programma en de te controleren bedrijven.” Sittard-Geleen: “Op dit moment is wel al duidelijk dat de RUD Zuid-Limburg voor de gemeente het toezicht op- en de handhaving van de regels over dit onderwerp voor haar rekening neemt, maar hoe dit precies gaat gebeuren is nog niet helemaal duidelijk. Er moeten nog een aantal concrete werkafspraken worden gemaakt.” Voor Brunssum is aangegeven: “Voor de gemeente Brunssum is door de RUD Zuid-Limburg in 2021 64 uur begroot om advies te geven over Energie. Dit betreft ook de beoordeling van energie-audits (EED), informatieplicht en energiebesparingsplicht. Totaal is hiervoor ¤ 6.065,75 begroot.”

Energiebesparingsplicht | 2025

Indien ja: te Indien hebbenja zelftehet to hebbe plicht zelf uit. het ren, stimu plicht ui dieren, aangev stim minimaal die aang minima

Algemene informatie

=5% aantal respondentenAnders, namelijk... (45) Dat week ik niet (4)

18%

Gezamenlijk

Zijn de rollen en taken van de gemeente en Bijlagen Factsheets

Bestuurlijke reacties

Bestuurlijke nota

Brunssum

omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en informatieplicht op dit moment helder?

Heerlen

Brussum

Heerlen

Kerkrade

Landgraaf

Evaluatie werkprogramma en voortgangsrapportages

Evaluatie werkprogramma en voortgangsrapportages

Dat weet ik niet (3) Ja (100) Nee of niet altijd (8)

Sittard Geleen

6. Is de opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst in de begroting van uw gemeente opgenomen?

Zijn de rollen en taken de gemeente invulling van toezicht envan handhaving op den omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de energiebesparingsplicht? energiebesparings- en informatieplicht op dit moment helder? 10%

Nee9

Ja10

Dat weet ik niet 70%

Ja12

Geen antwoord

111

Is er door uw gemeente/provincie een opdracht Hoe is de opdracht de omgevingsdienst geformuleerd voorvoor de omgevingsdienst overover de de invulling van toezicht en invulling van toezicht enhandhaving handhavingop opde de energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer energiebesparingsplicht? Geen antwoord Geen antwoord Geen antwoord antwoorden mogelijk) 5% 20%

18%

58% 5%

9 10

11 12

41%

Dat week ik niet (5) Geen actie (16)

Periodiek overleg over de voortgang (28) 15% = aantal respondenten

39 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’

Periodiek evaluatie van het werk- en

14 - De energiebesparingsplicht is als onderdeel vanuitvoeringsprogramma een programma benoemd in devan begroting op basis 13 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘milieu’

voortgangsrapportages (45)

Is de opdracht 25% op toezicht en handhaving van de

10 - Anders, namelijk...

110

energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst in de begroting van uw gemeente opgenomen?

5 - De energiebesparingsplicht is als specifiek onderdeel benoemd in de begroting 5 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘VTH’ 4 - Dat weet ik niet

111

11%

Het budget wordt vaak bepaald op basis van een inschatting van het weet ik nietwat (12)vervolgens aantal bedrijven dat aan de verplichtingenDat moet voldoen, Ja (86) gecombineerd wordt met het geschatte aantal uren dat nodig is voor de (13) controle per object en de prijs per controleNee (kengetallen per omgevingsdienst). 77%

Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd?

39 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’

6% 1%

14 - De energiebesparingsplicht is als onderdeel van een programma benoemd in de begroting 13 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘milieu’ 10 - Anders, namelijk...

Dat weet ik niet (1) Ja (72) Nee of niet altijd (5)

5 - De energiebesparingsplicht is als specifiek onderdeel benoemd in de begroting 5 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘VTH’ 4 - Dat weet ik niet

Dat week ik niet (4)

1 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘energie’

92%

78 111

Er is een schriftelijke overeenkomst opgesteld (4)

70%

Het budget wordt vaak bepaald op basis van een inschatting van het

78 111

Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht aantal bedrijven dat aan de verplichtingen moet voldoen, wat vervolgens en handhaving degeschatte energiebesparingsen is voor de gecombineerd wordtvan met het aantal uren dat nodig controle per object en energiebesparing de prijs per controle (kengetallen per taken omgevingsinformatieplicht naast de die dienst). bij de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023?

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of Geen opdracht geformuleerd: aan dat dit onderdeel is van Kerkrade: “Op dit moment vindt er nog geen sturing op de opdracht plaats, anders dan ad-hoc overleg en het volgengemeenten van degeven voortgang via de toegestuurde documenten. Het inzicht in de bedrijwerkprogramma. 5% de basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd? opdracht te formuleren. In andere gevallen is de rolen taakverdeling (nog) ven is ook nog niet optimaal, waardoor sturen bemoeilijkt wordt. Met de RUD moeten nog nadere afspraken gemaakt worden over de uitvoering van de werkzaamheden, monitoring en rapportage niet duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd. 26% Dat weet ik niet (6) Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de en daarmee dus ook sturingsinstrumenten.” Heerlen: “Voor zover bekend niet in de begroting opgenomen.” Ja (29) 6% 1% omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak Heerlen: “Voor zover bekend niet in de begroting opgenomen.” Nee (75) van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving

Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de

68% van de energiebesparingsen informatieplicht? invulling toezicht enDe handhaving op de begroting vanuit de Kerkrade: “Onder het overkoepelende onderwerp omgevingsdiensten. De RUD maakt onderdeel uit van de van begroting. vastgestelde RUD wordt overgenomen in(1)de begroDat weet ik niet energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer Ja (72) 110 ting van de gemeente. Toezicht op energiebesparingsplicht is niet apart opgenomen aangezien dit voor de RUD nu gefinancierd wordt rechtstreeks naar antwoorden mogelijk) Anders, namelijk... (16) uit de SPUK-uitkering, die vanuit overheid Nee of niet altijd (5) 15% Dat week ik niet (5) RUD gaat. 5% Anders, namelijk... (45) Indien ja: een aantal gemeenten geeft aan eigen toezichthouders in dienst 5% Geen actie (16) hebben die toezien92% op niet-basistaakbedrijven. Twee gemeenten voeren Dat week ik niet (4) Sittard-Geleen: “De opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst is wel inPeriodiek de begroting opgenomen,te het is onbekend op welke manier.” 41%18% overleg over de voortgang 78 zelf het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieDe werkzaamheden zijn benoemd in (28) 15% plicht uit.

Een aantal gemeenten geeft daarnaast aan actief te communiceeen opdrachtformulier (11) Brunssum: “Gemeente & RUD-zl voeren samen de controles uit.” Periodiek evaluatie van het werk- en ren, stimuleren en adviseren over de verplichtingen. Ook zijn er gemeenten 58%

14% 5%

24

5%

Anders, namelijk... (45)

Er is een gemeentschappelijke Ja (78) regeling opgesteld (volgens de Wet Nee (22) gemeenschappelijke regelingen) (14)

25%

Er is een gemeentschappelijke uitvoeringsprogramma op basis van regeling opgesteld (volgens voortgangsrapportages (45) de Wet gemeenschappelijke regelingen) (14) Er is een schriftelijke overeenkomst opgesteld (4)

110 78

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of werkprogramma.

Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de

68

Anders, namelijk... (16)

15%

De werkzaamheden zijn benoemd in een opdrachtformulier Dat weet ik niet (11) (11)

14%

8

10%

Geeft uw en hand informa bij de om

77%

12%

Dat weet ik niet (11) Ja (78) Nee Dat(22) weet ik niet (3)11 Ja Ja (100) Nee of niet altijd (8)

90% 111 Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven aan dat dit onderdeel is van de basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende opdracht te formuleren. In andereisgevallen de rol- en taakverdeling (nog) Nee of niet altijd: taakverdeling nog nietishelemaal ingeregeld. niet duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd.

7. Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd?

Dat weet ik niet (12) Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de Ja (86) omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak Benchmark Gemeenten Nee (13) van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht?

1 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘energie’

7% 3%

Ja

78

Sittard-Geleen

111

Evaluatie Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld. werkprogramma en 8 Anders Geen actie Algemene informatie voortgangsrapporIs er door uw gemeente/provincie een opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de tages

20%

Er is een schriftelijke overeenkomst opgesteld (4)

5%

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of 12% 11% werkprogramma.

90%

5. Welke actie(s) heeft uw gemeente richting de omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht?

begroting van uw gemeente opgenomen?

Landgraaf

Kerkrade 7% 3%

Algemeen

De werkzaamheden zijn benoemd in

een opdrachtformulier (11) Eindrapport van Is de opdracht op toezicht en handhaving van de Er is een gemeentschappelijke opgesteld (volgens dein Wetde energiebesparingsplicht omgevingsdienst vereninging van Rekenkamers 58% aan deregeling 14% gemeenschappelijke regelingen) (14)

die aangeven zelf het toezicht op kantoorgebouwen uit te voeren, die over Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht minimaal energielabel C dienen te beschikken.

en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht energiebesparing naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023?

Energiebesparingsplicht | 2025 5%

26%

Dat weet ik niet (6)

Indien ja: e te hebben zelf het toe plicht uit. E ren, stimul die aangev minimaal e

6% 1%

Bestuurlijke reacties

Bestuurlijke nota Gezamenlijk

Hoe is de opdracht voor de omgevingsdienst over de invulling van toezicht en handhaving op de Bijlagen Factsheets energiebesparingsplicht geformuleerd? (meer antwoorden mogelijk)

Brunssum

5%

Heerlen

18%

Kerkrade

8. Heeft uw gemeente zelf invulling aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht energiebesparing naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023?

Brussum

Heerlen

Kerkrade

58% 5%

Dat week ik niet (4)

Landgraaf

Landgraaf

Ja13

Ja14

Ja15

Er is een gemeentschappelijke regeling opgesteld (volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen) (14) Er is een schriftelijke overeenkomst opgesteld (4)

Sittard Geleen 78

Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de 16 omgevingsdienst Ja ondernomen om te sturenNee op de taak van de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de energiebesparings- en informatieplicht?

15%

Dat week ik niet (5) Geen actie (16) Periodiek overleg over de voortgang (28) Periodiek evaluatie van het werk- en uitvoeringsprogramma op basis van voortgangsrapportages (45)

25%

16

25

78

Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en Benchmark Gemeenten informatieplicht energiebesparing naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023? 5% 26%

Dat weet ik niet (6) Ja (29) Nee (75)

68% 110

Anders, namelijk... (16)

5% 41%

• • • • 15

Sittard-Geleen

92%

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of werkprogramma.

15%

13 14

Nee of niet altijd (5)

De werkzaamheden zijn benoemd in een opdrachtformulier (11)

14%

Algemeen

Anders, namelijk... (45)

Eindrapport van Dat weet ik niet (1) vereninging Javan (72) Rekenkamers

110

Indien ja: een aantal gemeenten geeft aan eigen toezichthouders in dienst te hebben die toezien op niet-basistaakbedrijven. Twee gemeenten voeren zelf het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht uit. Een aantal gemeenten geeft daarnaast aan actief te communiceren, stimuleren en adviseren over de verplichtingen. Ook zijn er gemeenten die aangeven zelf het toezicht op kantoorgebouwen uit te voeren, die over minimaal energielabel C dienen te beschikken.

Brunssum: “De gemeente gaat samen met de RUD Zuid-Limburg op pad omdat zij vaak méér lokale kennis over het bedrijf hebben.” Heerlen: “Toezicht op energiebesparing heeft een belangrijke plek in het coalitieakkoord. Bij *elke* toezichtcontrole wordt er met de ondernemer gekeken naar het onderwerp energie, ook al bestaat er voor die omvang of het soort bedrijf geen verplichting.” De gemeente Heerlen geeft aan: “Het VTH-beleid 2023-2026 Omgevingsrecht Gemeente Heerlen geeft aan op welke wijze de gemeente Heerlen in de periode 2023 tot en met 2026 uitvoering geeft aan haar wettelijke taken op het vlak van het Omgevingsrecht. Onderdeel van het beleidsthema milieu is de energiebesparings- en informatieplicht.

In de komende periode zet de gemeente Heerlen in op: Het voorzetten van de huidige praktijk waarbij het thema energie deel uitmaakt van de reguliere controles en aspectcontroles, in afwachting van duidelijkheid over de voorgenomen wijziging van het basistakenpakket en de wijze waarop dit door de RUD Zuid-Limburg wordt opgepakt Het nader invulling geven aan de toezicht- en handhavingstaak ten aanzien van de label-C verplichting; Het in beeld brengen van grootverbruikers.” Kerkrade: ”Bij mba’s die vallen onder de niet-basistaken (en in de overgang ook nog inrichtingen die onder de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) en Wet Milieubeheer niet onder de basistaken vielen) houdt de gemeente (nog) zelf toezicht. Bij toezichtbezoeken wordt energie en energiebesparing meegenomen. Resultaten daarvan worden in de rapportages opgenomen en indien van toepassing wordt hierop ook op gehandhaafd.” Landgraaf: “Bij de bedrijven die gecontroleerd worden door de gemeente zelf wordt de energiebesparingsplicht en informatieplicht meegenomen. Omdat er nog een overgangsfase is in 2023 tussen de Omgevingswet en de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) kan het zijn dat er nog bedrijven niet een basistaak zijn van de omgevingsdienst maar wel een energiebesparingsplicht en informatieplicht hebben.

De gemeente komt dan eerder bij deze bedrijven dan dat de RUD bij deze bedrijven controleert. Daarom neemt de gemeente deze taken dan mee in hun reguliere controle. Per 1 januari 2024 zullen deze bedrijven, mede door de activiteiten die in de Omgevingswet zijn opgenomen belegd zijn als basistaak bij de RUD.”

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota

Bestuurlijke reacties

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers

Bijlagen

Factsheets

Informatievoorziening

Gezamenlijk

Brunssum

Heerlen

Zijn er afspraken gemaakt tussen uw gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht?

Informatievoorziening

Informatievoorziening 15%

25%

Informatievoorziening

9. Zijn er afspraken gemaakt tussen uw gemeente en de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht?

Sittard-Geleen

Landgraaf

Kerkrade

Brussum

Heerlen

Kerkrade

Landgraaf

Sittard Geleen

Dat weet ik niet (16)

Zijn er afspraken gemaakt tussen uw we in de opdracht die hebben Benchmark Ja, Gemeenten vastgelegd (29) gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de Ja, er zijn afspraken, maar die staan monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de 26% niet in de opdracht (38) energiebesparingsplicht? 15%

25%

Ja, in de opdracht1

Nee

Nee

Nee

Dat weet ik niet

Zijn er doelstel omgevingsdien 46% verantwoordin energiebespari

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt (27)

35%

110

Dat weet ik niet (16)

Ja, die hebben we in de opdracht vastgelegd (29) ingeregeld. Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal

26%

Ja, er zijn afspraken, maar die staan niet in de opdracht (38)

er zijn geen afspraken gemaakt Op welke wijze ontvangt uw Nee, gemeente/provincie (27) informatie 35% over de resultaten van de handhaving van de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? 110 (Meer antwoorden mogelijk)

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld. 59 - Een jaarlijkse eindrapportage

10. Op welke wijze ontvangt uw gemeente informatie over de resultaten van de handhaving van de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst?

Periodieke tussenrapportages

Raportages

Anders, nl

2

Periodieke tussenrapportages en jaarlijkse eindrapportages

Er word geen informatie aangeleverd3

54 -welke Periodiekewijze tussenrapportages Op ontvangt uw gemeente/provincie informatie over resultaten van de handhaving van 38 - Beantwoording vande vragen wanneer noodzakelijk de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? 35 - Tussentijdse informele terugkoppeling (Meer antwoorden mogelijk) 19 - Anders, namelijk… 7 - Dat weet ik niet 59 - Een jaarlijkse eindrapportage 4 - Er wordt geen informatie aangeleverd 54 - Periodieke tussenrapportages

122

38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk

- Tussentijdse In35geval anders informele namelijk:terugkoppeling halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover 19 - Anders, namelijk… gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapportages. 7 - Dat weet ik niet 4 - Er wordt geen informatie aangeleverd

122 Geven de rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie aan de deelnemende gemeenten In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele en provincies over de bereikte resultaten? Let op: het informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrap(bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en portages. elektriciteitsverbruik) rapportages leveren adequate Geven de rapportages van deDe omgevingsdiensten informatie (13) 12% adequate informatie aan de deelnemende gemeenten De rapportages leveren geen 20% adequate informatieLet (32) op: het en provincies over de bereikte resultaten? De rapportages leveren op sommige gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert punten adequate informatie (26) (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en 30% Deze rapportages krijgt mijn 14% elektriciteitsverbruik) organisatie niet (15)

24%

20%

1 2 3

26

12%

Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik nietrapportages (22) De leveren adequate informatie (13)

De rapportages leveren geen adequate informatie (32)

Zijn er doelstel omgevingsdien verantwoordin energiebespari

46% Voorbeelden van KP besteedde uren en h

Geven de rapp de deelnemend de uitvoering v energiebespari Voorbeelden van KP

besteedde uren en h 17%

Geven de rappo de 6% deelnemend de uitvoering v energiebespari 30%

17%

6% Geen/op sommige p in behaalde resultat Rapportage krijgt m om specifieke inform 30% moeten worden gem

Zijn er wel een

Geen/op sommige p Gemeenteraad in behaalde resultat handhaving op Rapportage krijgt m Omgevingsdie om specifieke inform moeten worden gem

Zijn er wel eens Gemeenteraad handhaving op Omgevingsdie 60%

108

rapportages leveren op sommige Rapportages leveren geen/op sommigeDe punten adequate informatie: de punten adequate (26) concrete energiebesparing die de uitgevoerde toezicht- informatie en handhavingstak30% Brunssum: “Alle rapportages komen naar de gemeente en worden opgeslagen in een digitaal zaaksysteem. Indien ja: Vragen gin Deze rapportages krijgt gevallen mijn en14% hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In sommige is een organisatie niet (15) de uitvoering van de beschikbaar. indicatie van de CO2 besparing via de omgevingsdienst Kerkrade: “De gemeente ontvangt afschriften van controlerapporten en brieven naar aanleiding van toezicht en handhaving door RUD. Er moeten noggeven nadere gemaakt worden Hier ik geen zicht op/ dat weet ik over de bereikte resultaten. Gemeenten aan welafspraken behoefte aan ditheb inzicht te hebben. niet (22) 60% 24%

uitvoering, monitoring en rapportage. Op dit moment ontvangen we nog geen rapportages specifiek over de energiebesparingsplicht.” Sittard-Geleen: “Aangezien er nog geen duidelijke afspraken zijn gemaakt, is ook nog niet duidelijk hoe deze informatie wordt gedeeld.”

108

Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen Rapportages geen/op sommige punten adequate informatie: de gekomen leveren van de concrete energiebesparing die de uitgevoerde 25% Staten toezichtover en handhavingstakgemeenteraad/Provinciale Indien ja: Vragen gin en hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In sommige gevallen is een de bereikte resultaten (bijv. reductie Energiebesparingsplicht | 2025 de uitvoering van de via de omgevingsdienst beschikbaar. indicatie van de CO2 besparing CO2 en vermindering gas n bereikte resultaten. Gemeenten geven aan wel behoefte aan dit inzicht te hebben. elektriciteit) van de 9% 66% energiebesparingsplicht?

4 - Er wordt geen informatie aangeleverd

30%

122

Bestuurlijke nota

Bestuurlijke reacties

Bijlagen

Factsheets

Eindrapport van In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele vereninging van Rekenkamers informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapportages.

Gezamenlijk

Informatievoorziening 11. Geven de rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie aan de deelnemende gemeenten over de bereikte resultaten? Let op: het gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en elektriciteitsverbruik)

12. Zijn er doelstellingen (KPI’s) afgesproken met omgevingsdiensten over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht?

Brunssum

Brussum

Ja4

Heerlen

Heerlen

De rapportages leveren geen adequate informatie5

Kerkrade

Landgraaf

Geven de rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie aan de deelnemende gemeenten en provincies over de bereikte resultaten? Let op: het gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert Benchmark Gemeenten (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en elektriciteitsverbruik)

Sittard Geleen

20%

Op sommige Deze rapportage Hier heb ik geen punten Informatievoorziening krijgt mijn zicht op/dat weet adequate organisatie niet6 ik niet8 informatie7 Zijn er afspraken gemaakt tussen uw

25%

Ja

Geen antwoord

Geen antwoord

concrete energiebesparing die de uitgevoerde toezicht- en handhavingstaken hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In sommige gevallen is een indicatie van de CO2 besparing via de omgevingsdienst beschikbaar. Gemeenten geven7% aan wel behoefte aan dit inzicht te hebben.

60%

Geen antwoord

110

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie informatie over de resultaten van de handhaving van de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? (Meer antwoorden mogelijk)

Indien ja: Vragen g de uitvoering van d bereikte resultaten

Dat weet ik niet (5)

46%

Ja, er zijn afspraken, maar die staan niet in de opdracht (38)

59 - Een jaarlijkse eindrapportage

Deze rapportages krijgt mijn organisatie niet (15) Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt (27)

35%

30%

niet (22) Zijn er doelstellingen (KPI’s) afgesproken met 24% 108 omgevingsdiensten over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht ? Rapportages leveren geen/op sommige punten adequate informatie: de

Dat weet ik niet (16)

26% Nee

De rapportages leveren geen adequate informatie (32) De rapportages leveren op sommige punten adequate informatie (26)

Ja, die hebben we in de opdracht vastgelegd (29) 9

Zijn er wel een Gemeenteraad handhaving op Omgevingsdie

De rapportages leveren adequate informatie (13)

12%

14%

gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht? 15%

Sittard-Geleen

Landgraaf

Kerkrade

Geen/op sommige in behaalde resulta Rapportage krijgt m om specifieke infor moeten worden gem

Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen Ja (31) gekomen van de Nee (31) 46% gemeenteraad/Provinciale Staten over de bereikte resultaten (bijv. reductie CO2 en vermindering gas en elektriciteit) van de energiebesparingsplicht?

25%

66%67

Voorbeelden van KPI’s zijn aantal controles en hercontroles per jaar, de besteedde uren en het soort overtreding.

Indien ja: vragen/opmerkingen gingen v

reductie, Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aanover de hoeveelheid controles het type uitgevoerde maatregelen. de deelnemende gemeenten adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht?

54 - Periodieke tussenrapportages 38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk

De rapportages leveren adequate informatie (41)

17%

35 - Tussentijdse informele terugkoppeling

6%

19 - Anders, namelijk…

4 5 6 7

8 9

27

38%

7 - Dat weet ik niet

De rapportages leveren geen adequatie informatie (10) De rapportages leveren op sommige punten adequatie informatie (33)

Deze rapportage krijgt mijn Brunssum: “Zo nu en dan komen we uit bij een franchisenemer. We zijn dan afhankelijk van4de landelijke - Er wordt geen informatieigenaar.” aangeleverd organisatie niet (6) 30% Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik 9% Heerlen: “Uit de rapportages is niet op te maken in welke omvang de RUD invulling heeft gegeven aan haar taken.” 122 niet (19) Kerkrade: “Er moeten nog nadere afspraken gemaakt worden over de uitvoering, monitoring en rapportage. Op dit moment ontvangen we nog geen rapportages specifiek over energiebespa109 In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover ringsplicht.” Geen/op sommige punten: informatie is globaal en geeft vaak geen inzicht gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapLandgraaf: “In de jaarrapportage van 2023 ontbreken de aantallen wat betreft de hoeveelheid uitgevoerde controles op energiebesparingsplicht en informatieplicht en gerealiseerde vervolgens ook het aantal in behaalde resultaten, zoals hoeveelheid energiebesparing. portages. Rapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet overtredingen op energiebesparingsplicht en informatieplicht. In de tabel van het werkprogramma 2023 is wel bij 'advies energie' een aantal van 53 aangegeven.

isdat 'advies energie' een vrij om specifieke informatie vragen Echter op dit vlak of er nog nadere afspraken moeten worden gemaakt over rapportages. breed spectrum. Hierin vallen namelijk ook adviezen over wijzigingen van energieregels enGeven adviezen over energiebesparingsonderzoeken. Deze taakstelling 'advies energie' had iets beter gespecifide rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie aan de deelnemende gemeenten ceerd moeten worden.” en provincies over de bereikte resultaten? Let op: het Zijn er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de Sittard-Geleen: “Aangezien er nog geen duidelijke afspraken zijn gemaakt, is ook nog niet gaat duidelijk hoe deze informatie wordt gedeeld.” hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert Gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en Brunssum: “Alle bedrijven die in het werkprogramma zijn opgenomen, worden ook daadwerkelijk gecontroleerd. handhaving op de energiebesparingsplicht door de elektriciteitsverbruik)

Omgevingsdienst?

20%

De rapportages leveren adequate informatie (13)

12%

De rapportages leveren geen adequate informatie (32) De rapportages leveren op sommige punten adequate informatie (26)

14%

30%

Deze rapportages krijgt mijn organisatie niet (15)

9%

15%

Energiebesparingsplicht | 2025 Dat weet ik niet (16) Ja (27)

(Meer antwoorden mogelijk)

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt 54 - Periodieke tussenrapportages (27)

35%

Bestuurlijke nota

Bestuurlijke reacties

Factsheets

38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk

59 - Een jaarlijkse eindrapportage 35 - Tussentijdse informele terugkoppeling

Nee (31) informatie over de deelnemende gemeenten adequate 46% de uitvoering van toezicht en handhaving op de De rapportages leveren adequate energiebesparings- en informatieplicht? 17% informatie (41) Eindrapport van

110 Bijlagen

6%

54 - Periodieke tussenrapportages 19 - Anders, namelijk…

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

Brunssum

Heerlen

punten adequatie informatie (33) 17% van KPI’s zijn aantal controles Voorbeelden en hercontroles per jaar, de informatie (41) Deze rapportage krijgt mijn besteedde uren en het soort overtreding. De rapportages leveren geen organisatie niet (6) adequatie informatie (10) 6% 38% 30% Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik 9% De rapportages leveren op sommige

35 - Tussentijdse informele terugkoppeling 4 - Er wordt geen informatie aangeleverd

13. Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aan de deelnemende gemeenten adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht?

14. Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen gekomen van de gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht door de Omgevingsdienst?

15. Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen gekomen van de gemeenteraad over de bereikte resultaten (bijv. reductie CO2 en vermindering gas en elektriciteit) van de energiebesparingsplicht?

Brussum

Heerlen

Ja10

De rapportages leveren geen adequate informatie11

Nee

Nee

Nee

Kerkrade

Landgraaf

Sittard Geleen

Benchmark Gemeenten

Gemeenteraadpunten overadequatie de uitvoering van toezicht en informatie (33) handhaving opDeze derapportage energiebesparingsplicht door de krijgt mijn organisatie niet (6) Omgevingsdienst? 30% eens vragen/opmerkingen gekomen van de Zijn er wel Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik 9% gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert 122 De rapportages leveren adequate niet (19) Gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en informatie (13) handhaving op de energiebesparingsplicht door de 12% 109 elektriciteitsverbruik) De rapportages leveren geen In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele 20% 15% adequate informatie (32) Omgevingsdienst?

Geven de rapportages van de omgevingsdiensten krijgt mijn Jareductie weet ik niet (bijv. CO2 Dat en vermindering gas- en 7 - Dat weet ik niet adequate informatie aan de deelnemende gemeenten elektriciteitsverbruik) organisatienniet 4 Er wordt geen informatie aangeleverd provincies over de bereikte resultaten? Let op: het

informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover De rapportages leveren op sommige Geen/op sommige punten: informatie is globaal en geeft vaak geen inzicht gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapDe rapportages leveren adequate punten adequate informatie (26) in behaalde resultaten, zoals hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing. informatie (13) portages. Dat weet ik niet (16) 12% 14% 30% Deze rapportages krijgt mijnRapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet De rapportages leveren geen Ja (27) 20% organisatie niet (15) 15% vragen op dit vlak of dat 25% adequate informatie (32) om specifieke informatie er nog nadere afspraken Nee of niet altijd (65) Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ikworden gemaakt over rapportages.

moeten De rapportages leveren op sommige niet (22) 60% Geven de rapportages van de omgevingsdiensten adequate informatie (26) 24%punten Dat weet ik niet (16) 30% aan de adequate informatie deelnemende Deze rapportages krijgt gemeenten mijn 108 14% Ja (27) organisatie niet (15)Nee Nee en provincies Dat over weet niet deik bereikte resultaten? Let op: het 25% Nee of nietgekomen altijd (65) van de Zijn er wel eens vragen/opmerkingen 108 Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert Rapportages leveren geen/op sommige punten adequate informatie: de niet (22) 60% Gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en 24% (bijv. reductie CO gasen 2 en vermindering concrete energiebesparing die de uitgevoerde toezicht- en handhavingstakhandhaving opIndien de energiebesparingsplicht door ja: Vragen gingen bijvoorbeeld over de de werkwijze, de voortgang van elektriciteitsverbruik) en hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In108 sommige gevallen is een Omgevingsdienst? de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de indicatie van de CO2 besparing via de omgevingsdienst beschikbaar. 108 bereikte resultaten. Gemeenten gevenpunten aan wel behoefteinformatie: aan dit inzicht Rapportages leveren geen/op sommige adequate de te hebben.

De rapportages leveren adequate informatie (13) en handhavingstakconcrete energiebesparing die de uitgevoerde toezicht12% Indien ja: Vragen gingen bijvoorbeeld over de werkwijze, de voortgang van en hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In sommige gevallen De rapportages leveren geen is een 20% 15% de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de adequate informatie (32) beschikbaar. indicatie van de CO2 besparing via de omgevingsdienst Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen bereikte resultaten. Gemeenten geven aan wel behoefte aan dit te hebben. De inzicht rapportages leveren op sommige

gekomen van punten de adequate informatie (26) gemeenteraad/Provinciale Staten 30% Deze rapportages krijgt mijn over organisatie (15) reductie de bereikte resultatenniet (bijv. Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen Hier heb ik gas geen zicht op/ dat weet ik CO en vermindering en 2 Nee gekomen van Dat weet ik niet niet (22) Nee 24% de elektriciteit) van de gemeenteraad/Provinciale Staten over 108 energiebesparingsplicht? de bereikte resultaten (bijv. reductie CO en vermindering gas en 2 Rapportages leveren geen/op ommige punten adequate informatie: de elektriciteit) van de die de uitgevoerde toezicht- en handhavingstakconcrete energiebesparing 66% energiebesparingsplicht? en hebben opgeleverd ontbreekt (CO2 reductie). In sommige gevallen is een indicatie van de CO2 besparing via de omgevingsdienst beschikbaar. Gemeenten geven aan wel behoefte aan dit inzicht te hebben.

Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen gekomen van de gemeenteraad/Provinciale Staten over de bereikte resultaten (bijv. reductie CO2 en vermindering gas en elektriciteit) van de energiebesparingsplicht?

25% 25% 60% 25%66%

9%

Dat weet ik niet (16) Ja (27) Dat weet ik niet (27)(65) Nee of niet altijd Ja (10) Nee (71)

Dat weet ik niet (27) 108 Ja (10) 108 Nee (71) 9% Indien ja: Vragen gingen bijvoorbeeld over de werkwijze, de voortgang van de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de Indien ja: resultaten. vragen/op merkingen gingen veelal over de gerealiseerde CO2 bereikte reductie, over de hoeveelheid controles en naleefgedrag en 108 het type uitgevoerde maatregelen.

Indien ja: vragen/op merkingen gingen veelal over de gerealiseerde CO2 reductie, over de hoeveelheid controles en naleefgedrag en 25% het type uitgevoerde maatregelen.

66%

-

9%

-

Dat weet ik niet (27) Ja (10) Nee (71)

108

10 11

28

109

30% informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover Hierhandhaving heb ik geen zicht op/ dat ik de uitvoering9% van toezicht en deweet en Geen/op sommige punten: informatieop is globaal geeft vaak geen inzicht gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrap122 niet (19) energiebesparingsen informatieplicht? in behaalde resultaten, zoals hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing. portages. 59 - Een jaarlijkse eindrapportage 109 Rapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele om specifieke informatie vragen op dit vlak of dat er nog nadere afspraken 54 - Periodieke informatie via detussenrapportages mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover moeten wordenisgemaakt rapportages. Geen/op sommige punten: informatie globaal over en geeft vaak geen inzicht gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapDe rapportages leveren adequate 38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk Geven de rapportages van de omgevingsdiensten in behaalde17% resultaten, zoals hoeveelheid informatie gerealiseerde portages. (41) energiebesparing.

adequate informatie aan de deelnemende gemeenten Rapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet 35 - Tussentijdse informele terugkoppeling De rapportages leveren geen en provincies over de bereikte resultaten? Letom op:specifieke het informatie vragen op dit vlak of dat erinformatie nog nadere adequatie (10)afspraken 6% Deze rapportage Zijn38% er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de 19 - Anders, namelijk…gaat hierover wat de energiebesparingsplichtmoeten worden gemaakt over rapportages. oplevert De rapportages leveren op sommige

14%

Nee

Sittard-Geleen

Landgraaf

Kerkrade

Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie informatie over de resultaten van de handhaving van 122 niet (19) punten adequatie informatie (33) 7de - Datenergiebesparingsplicht weet ik niet van de Omgevingsdienst? Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aan Deze rapportage krijgt mijn In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie,de incidentele mogelijk) 4(Meer - Er wordtantwoorden geen informatie aangeleverd organisatie niet (6) informatie over deelnemende gemeenten adequate 19 - Anders, namelijk…

Informatievoorziening

38%

De rapportages leveren op sommige De rapportages leveren adequate

38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk 7 - Dat weet ik niet

Gezamenlijk

rapportages leveren geen vereninging van De Rekenkamers 67 adequatie informatie (10)

Brunssum: “Een enkele keer is het afhankelijk van de landelijke eigenaar van een franchisenemer.” Heerlen: “Uit de rapportages is niet op te maken in welke omvang de RUD invulling heeft gegeven aan haar taken.

Indien ja: vragen/op merkingen gingen veelal over de gerealiseerde CO2 reductie, over de hoeveelheid controles en naleefgedrag en het type uitgevoerde maatregelen.

Energiebesparingsplicht | 2025

Algemene informatie Is de Energiebesparingsplicht Eindrapport van5% als apart taakveld onderdeel Bijlagen van het VTH-stelsel bij uw van Rekenkamers 3% vereninging Is deOmgevingsdienst? Energiebesparingsplicht 5% als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst? Sittard-Geleen Landgraaf 3%

Bestuurlijke nota Gezamenlijk

Bestuurlijke reacties Brunssum

Factsheets Heerlen

Kerkrade

92%

Omgevingsdienst Omgevingsdienst

16. Is de Energiebesparingsplicht als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst?

92% Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een toezicht en handhaving op de informatieplicht

Brunssum

Heerlen

Kerkrade

Landgraaf

Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een bred

toezicht en handhaving op de informatieplicht en o Sittard-Geleen Benchmark Omgevingsdiensten Algemene informatie 3%

Is de Energiebesparingsplicht als apart taakveld onderdeel van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst?

Ja

5%

Resultaat Anders, namelijk... (7) Ja, dit is een apart taakveld (122)

Nee, dit isdat geenvalt apart taakveld Resultaat Is er inzicht in het aantal bedrijven onder de(4) energiebesparings- en informatieplicht?

Hoe ko mogel

92%

133

Hoe komt 113 - Deze bedrijven w mogelijk)

Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een breder takenpakket, zoals toezicht 46% en handhaving op de informatieplicht en onderzoeksplicht. Gedeeltelijk (72) Ja (61) 54%

113 - Deze inform 48 - Anders bedrijven waarv

Is er inzicht in het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht?

17. Is er inzicht in het aantal bedrijven dat valt onder de energiebesparings- en informatieplicht?

Anders, n Ja, dit is e Nee, dit i Anders, name Ja, dit is een a Nee, dit is gee

46%

Gedeeltelijk

54%

Gedeeltelijk (72) Ja (61)

89 - Deze in

33 - Deze in 89 - Deze inform

18 - Deze i 48 - Anders, nam

133

0 - Dat wee 33 - Deze inform

18 - Deze inform

Resultaat

0 - Dat weet ik n

• Ander plicht,

133 Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden

mogelijk)

• Waaro

gegeve Hoe komt u aan deze informatie? (meer Is er inzicht in het aantal bedrijven 113 dat valt onder de - Deze informatie verzamelen we zelf • Anders, Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden ers na ka mogelijk) energiebesparings- en informatieplicht? plicht, sam 99 Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren mogelijk) ook te we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen

18. Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden mogelijk)

• Waarom o • Welke

Zelf verzamelen, van RVO, gemeente en anders

113 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl v 66 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl gegevens krijgen 113 - Deze informatie verzamelen we zelf bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplich ers kan he 49 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie opzett 99 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren ook te te wein wijz 89 - Deze informatie verzamelen we zelf we met33 bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen - Anders, namelijk...

12

46% 54%

12

• Welke actie bedrij krijgen? Re

Gedeeltelijk (72) Ja (61)

66 - Deze downloaden we bij e-loket van 31informatie - Deze informatie komt van hethet CBS 48 -RVO.nl Anders, namelijk...

49 - Deze we van de gemeente/provincie opzetten (o 0 -informatie Dat weet ikontvangen niet 391 33 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie te wijzen, e 33 - Anders, namelijk... Hoe m bedrijfsact 18 - Deze informatie komt van het CBS • informatie Anders, namelijk: informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen 31 - Deze komt van het CBS aan de inschatting o.b.v. oppervlakte, type bedrijf, gemiddelde gebruikscijfers 0 - Dat weet ik niet antwo 0 - Dat weet ik niet ontbreekt informatie? 133 391 • Waarom Geen inzicht in energieverbruiksgegevens

van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan Hoe maak helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen ook te 127 - Per b • Anders, namelijk: informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen aan de inf weinig capaciteit bij omgevingsdienst. inschatting o.b.v. oppervlakte, type bedrijf, gemiddelde gebruikscijfers 98 - Telefon antwoord • Anders, namelijk: via milieucontroles bedrijven wijze • Welkeantwoorden acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te Hoe komt u aan deze informatie? (meer • Waarom ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiksgegevens krijgen? Registratie energieverbruik bij plicht, reguliere milieucontroles, opzetten informatiebronn samenvoeging verschillende mogelijk) van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen te wijzen,Geen inzicht96in- Persoo • Waarom ontbreekt informatie? energ helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen ook te 127 - Per brief/ e eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, bedrijfsacti- Anders gegevens van bedrijven. Het aanleveren van44gegeven weinig capaciteit bij omgevingsdienst. 113 - Deze informatie verzamelen we zelf viteit, gemiddelde verbruikscijfers).